זייט 4
20
.אזקוףיבלעטער"
די פעלקער קעמפן פאר שלום
די לעצטע מפּלות פון די אמעריקאנער אין קאָרייע האָבֿן אריינגעבראכט פאניק אין די רייען פון די מלחמה-צינ" דער,. איינער נאָכּן אנדערן, מוזן דערקלערן באוווסטע רעאַקציאָנערן, אז דרי היינטיקע ליניע פון דער אטעריקאנער אױסערן-פּאָליטיק. איז נישט די ריכטיקע. אפילו דער געוועזענער אטעריקאנער אמבאסאדאָר אין לאָנהאָן, קענעדי,= אוז דער געוועזענער פֿרעזירענט פון דו פארייניקטע שטאַטן, הוווער, וועלכע זענען
באקאנטע שונאים קעגן אלץ ואס איז.
פּראָגרעסיוו, האָבן שארף קריטיקירט די אמעריקאנער פֿאָליטיק פוֹן פארשפּרייטן אירע מיליטערישע כוחות איבער די אנדערע קאָנטינענטן.
דער פאקט אז די דאָזיקע רעאקציאנערן האָבן זיך געפילט געצווונגען צו מאבן אזעלכע דערקלערונגען, איז אן אנערקענונג פוז דער שוואכקייט פונעם אימפּעריאליזם, איז א' באשטעטיקונג אז פּונקט וי דער דייטשער אימפּעריאליזם האָט בשעתו איבערגעשאצט זיינע כוחות און אונטערגעשעצט די כוחות פֿונעם סאַוועטן-פארכאנד, אזוי האָט דער אמערוקאנער אימפּעריאליזם אויך איבערגעשאצט זיינע כוחות און אונטערגעשאצט די כוחות לנבי זיינע קעננער.
רי קעננער פונעם מלחמה-צינדערישן אימפֿעריאליזם, איז די נאנצע שלוםליבנדיקע מענטשהייט, וועלכע איז היינט
גוט אָרגאניזירט. די גרויסע שלוםיבא-י ווענונג נעמט היינט ארום די. הונדערטער מיליאָנען בירגער פונעם סאָוועטןפארבאנד, פון דער גרויסער כינעזישער פאָלקסירעפּובליק, פון די אנדערע פאַלקס דעמאָקראטישע לענדער און אלע אָרנטלעכע' שלום-ליבנדיקע מענטשן פֿוֹן די קאפּיטאליסטישע לענדער.
דער ריזיקער כוח פון-ער אלוועלטלעכער שלום-באוועגונג, וועלכער איז געװאָרן ,די 6-טע וועלט-מאכט", האָט געד צווונגען די אויבנדער מאנטע רעאקציאָנערן צו פאָדערן צוריקצוציען דאָס אי מעריקאנער מיליטער פון אייראָפּע און אזיע.
די, װאָס האָבן אָבער פּואָמאַװירט די אגרעסיווע פּאָליטיק פון אמעריקע, פילן אז זיי קענען זיך נישט אָפּשטעלן. זיי זעען אז זיי פארלירן דעם באָדן פון אונטער זייערע פיס. עס האָבן זיך באז פרייט אַ ריי לענדער פון מזרח און דרום-מזרחדאייראָפּע און כינע; עס קעמפֿן מיט. דערפאָלג אנדערע פעלקער פון אייראָפּע און פון אזיע. די אימפּעריואליסטן= טראכטן, אז מיט א פארשטאַרקטער מלחמח-צוגרייטונג וועלן זי קענען צעקלאפֿן די באווענונג פון אלע פרייהייט-ליבנדיקע פֿעלקער פון דער וועלט. זייער פּאָליטיק איז א פֿאָליטיק פֿון בלאָף.
זי פארשטייען אָבער נישט, אז די
קעגנזאצן אין דער קאפּיטאליסטישער געזעלשאפט און בפרט אין איר היינטיקער אומפּעריאליסטישער ערע פארמשפּטן פון פֿאָרױיס צום באנקראט אלע זייערע פּרווון. ח' מאלענקאָוו האט געזאָגט זיין רעדע פארן מאָסקווער סאָוועט דעם נאוועמבער 1949 נישט מיר, די אימפּעריאליסטן דארפו מורא האָבן פאר א נייער מלחמה". זייט דעמלט איז נאָך מער געוואקסן איִנדזער כוח, דער כוח פון דער שלום-באוועגונג. דער אימפּעריאליזם פילט דעם כוח היינט שוין ממשותדיק אין קאָרייע, אין וויעט-ינאם, אין מאלאיא, אין בורמא אאז"וו.; ער פילט אים איז פראנקרייך, אין איטאליע און אפילו אין די פֿארייניקטע שטאטן פון אמעריקע פילט ער אים אין דער פאָרם פון שטרייקן, װאָס די ארבעטער מאכן, כאָטש טרומאו האמ דערקלערט דעם ,אויסנאם-צושטאנר".
די איינפאכע מענטשן פון דער יועלט, ווילן נישט קיין מלחמה. זיי ווילֿן נישט גיין שטארבן, סקאליטשען זיך אָדער בלייבן דאכלאָז צוליב די אינטערעסן פון די גאָלדיזעק פֿון די אמע-יקאנער מאנאָפּאָלן, זיי ווילן שלום און זי יוייסן שוין היינט אז די קומענדיקע מלחמה קאָן אויפהערן נאָך איידער זי האָט אַנ-י געהויבן--- נישט בעטנדיק, נאָר קטמפנדיק פאר שִׁלוּם.
ש. שטיין
בריוו צום רב הר:-תשי דוד שעכטער פון דאראהוי.
שלום רב למורינו ורבינו וירב-הראשי פראָראהוי, ר. דוד שעכטער נ"י
אין נאָמען פון מערערע יידן פֿוֹן דער קהלה ראדעוויץ, דאנקען מיר אייך פֿאר איער בריוו, ואס איז געווען אָפֿנטַדהוקט אין דער ,אנייעא" נר. 367 און אין די ,איקוףיבלעטער" נר. 100.
מיר האָבן מיט אונדזער שכ? פארשטאַנען, אז מיר דארפן בלייבן אין אונדזערע היימען, ווו קיינער שמערט אונדז נישט אָפֿצוהיטן אונדזער רעליגיע, און ווו מיר לעבן און א פריי דעמאָקראטיש לאנד.
מחמת אָבער אייניסע פון אונדזערע מיטגלויביקע האָבן אױױיסגעזאָגט זייער מיינונג אז מיר באגייען א פעלער ווען מור זוילן נישט פאָרן קיין ישראל, זענען מיר בי זיך נישט זיכער נעווען, צו מיר נייען דעם ריכטיקן וועג.
איצט האָט אונדז איער בֿריוו שטארקט אין אונדזער גלויבן און בעטן צו השי"ת אז איער בריוו זאָל עפענען די אוינן א סך פון אונדזערע ברידער, וועלכע האָבן זיך געלאָזט פארמירן, און וועלן זיך אפּוזאַלטן פון פֿאָרן קיין ישראל, ווו עס ווארט אויף זיי א לעבן פון נויט און דחקות.
און איצט וועלן זיי בלייבן אין רוומענישער פֿאָלקס-רעפּובליק,
געד מיר
דער
6
: יא /200.2,
א א א אה 2 5 הש א אי אי הי
עב אע א זא 7 יא
262 יא 802 א 8 8 יע י
: ליש/, 4 קש 2 4 אי
שא יי א 30 בי
26 יי
52 2 ך 207
:7 26/. א הנה גי /* /4: אפ/ /7 : א שוק 9 פק צ. שש וא/), אאז ײְ : /},// ייז א א קלעט אן כּיתּ 6
און פֿאר איער נוטער עצה זאָנן מיך דער פאקסימן? פון א כריוו װאָס ייד פון ראדעוויץ שיסן צום רב-הראשי פון
אייך תחזקנה יריכם
דאָראָהוי.
אנגעקומען איז רעדאקציע
אלמאנאך פֿון דער פּוילישער ליטעראטוה(וועגן דער טראגעדיע פון די יידן בעת דער היטלערדאָקופּֿאציע)--- פארלאג ,יידישיבוך", ווארשע--- 1980;
י. ס. ווייסנבערג, נעקליבענע שריפטן -= פארלאג ,ייריש-בוך", ווארשע 0),;
סערוואנטעס, דאָן קיכאט(איבערגע
זעצט פון 8. קאץ) ערשטער באנד--- ,איקוף"--- בוענאָס- איירעסם
1980; דאָרע טייטלבוים, הימ? און ערד(ליי דער)--- פארלאג ,יידישער דיכטער"
קּלוב" ניודיאָרס--- 1947; ?. אליצקי, פון קרילאָווס משלים, פארלאג ,יודיש-בוך" ווארשע--- 1980; בֵּ. מארק, די יידישע טראגעדיע אין דער פּוילישער ל?יטעראמור--- פֿארלאג (יירישיבור', ווארשע--- 1980.
סייי ב יי
דעם 19יטן דעצעמבער 1980= איז דערעפנט געוואָרן ביים יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון סיביו א פֹּאֲלֵוטישער. אוונט-קוֹרס פאר די אקטיוויסּטן פונעם אָרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט.
אין דער אנוועזנהייט פֿונעם חבר דעזידעריו פישער, דעלעגירט פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט צ. ק., האָט דער חבר דר.?ודאָוויק ווייס געהאלטן די דערעפנוננטירעדע אוֹן אָננעװיזן די גרויסע באדייטונג פוּנעם דאָזיקן קורס, די ערשטע לעקציע ,דער ציוניזם, דאָס געווער פונעם אימפּעריאליזם" איז געהאלטן געװואָרן פֿון דער חברטע קלאר פעלסנער.
פֿאַליגראפֿיטער צענטער נר. 8--- אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערגעמונג..
דאָ ניט לאנג האָט דער יירישער דעז מאָסראטישער קאָמיטעט פֿוּן פֿיביו ארי נאניזיהט אן ארטיסטישן פעסטיוואל פארן הילפסיפּאָנר לטובת דעם קאָרייער פאָלק.
ס'האָט גערערט די ח'טע קלארא פעלםנער, טעכנישע. סעקרעטאַרן פונעם ארי טיקן יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, נאָך וועלכן ס'האָט געפאָלֿגט א רייפער קינסטלערישער פּראָנראם פון לידער, דעקלאמאציעס און אינסטרומענטאַלע מוזיק אויסגעפירט פון די חברים: גליק קאראָלינע, אנדריי קאסאוויץ און מיטגלידער פון דער שטאָטפילארמאָניע פון סיביו.
היימלאנה, דער דאָזיקער בריוו,
נֶר. 113
אין לעצטן יאָר פונעם 5 יאָר"פלאן, װעט דער סכום פון דער אינדוסטריעלער פּראַדוקציע זייז מיט ,/'246 גרעסער וי אין יאָר 1950,
די ישראל-רעגירונג העלפט צו די מלחמה-פלענעפונעם אימפעריאליזם
(סוף פון זייט ו)
י אינטערעטן פונעם וואל-סטריט, רער פּועל-יוצא איז, אז די דאָזיקע פּאָליטיק |פון די ישרא?-רעגירונג שניידט אונטער דעט צווייג אויף וועלכן זי שטייט. זי דערווייטעהט אזוי ארום פון זיך די כו| חות וועלכע האָבן צוגעהאָלפן צוּם אנטי !שטיין פון דער מדינת ישראל, און | ווארפט אלץ מער אריין דאָס ישוא?פאלק אין דער נעץ פון די וועלכע האָבן עס געוואָלט און ווילן עס דערשטיקן. | בן-גוריון מיט זיינע חברים, פֿונקט וי די מארשאליזירטע רעגירונגען וואָס ' זענען פארקויפט צום אמעריקאנער איטפּעריאליזם, דינען נישט און קענען נישט !דינען די אינטערעסן פונעם פאָלץ. זיי | האָבן זיך איינגעשפּאנט אין דעם וװואָקן פון דֶער ווע?לט-רעאקציע אין וועמענס רייען ס'געפינט זיך דאָס גאנצע ערבירב פון היטלעריסטן און פאשיסטן מכ?| המינים. זייער אלעמענס ציל? איז אונ| טערצודריקן די פרייהייטס-באוועגונג פון | די אונטעריאָכטע פעלקער,= אָנצופאלן | אויפן סאָוועטן-פארבאנד און די | פאָלקס-רעמאָקראטישע לענדער. { קעגן די דאָזיקע פארעטער הויבן זיך אלץ מער אויף די ברייטע מאסן פון יש
:
יּ
ראל. די ברייטע פאָלקסימאסן שטיצן מיט באגייסטערונג דעם אויפרוף פין ווארשע פאר פארטיידיקן דעם שליִם.
די צייטן ווען פארעטער האָבן געטון פראנק און פריי זייער ארבעט, איז שוין לאנג פארביי. דאָס װאָס איז געלונגען א מעטערניך, נאָסקע, שיידעמאן א. אי דערלאָזן היינט נישט מער די פעלקער. דאֶם מעגן די בן-גוריוניסטן לערנען פון דער דערפארונג פון טשאן-קיי-שעק, 9י סין מאן א. א. די כֿוחות פון דער שלוםליבנדיקער מענטשהייט קענען נישט פארהאלטן ווערן פון א הייפעלע אונטערדריקער וועלכע ווילן, צוליב זייערע. פּראָפּיט-אינטערעפן,= אריינווארפן די פעלקער אין א מלחמה קעגן די פּאָוועטישע פעלקער קעגן די פֿאָלקס-דעמאָקראטישע לענדער.
דער שלום-לאנער װאָס ווערם פון טאָג אויף טאָג אלץ מעכטיקער וװעט אלַע זיינע כוחות אָנווענדן אז די ארבעטנדיקע מענטשהייט זאָ? אויסקעמפן דעם שלום און א בעסער לעבן.
דאס לעבן פון ישראל איז שרעקלער"
א בריוו פון אן עולה.
וי ס'איז צו זען פונעם בריוו, סימט |פאָר אין א זייער שנעלן טעמפּאַ די אויסניכטערונג= פונעם.= ציוניסטיִשן
טשאד ואס האָט פארטומלט די מוחות פון א טיי? יירישע ארבעטנדיקע וועלכע האָבְן פאר?אזט די. רומענישע פאָלקסרעפּובליק. די. וויי-רופן זיך ווייט | איבער די גרענעצן פון ישראל, פון די אויף וועמענס רוקן עס ווערט דורכגעפירט די שרעקלעכע קאפּיטאליסטישע עקספּלןאַטאַציע, פון די וועלכע. ליירן |פון די מאָסמיטלען פון דער פארע| טערישער פּאָליטיק פון דער ב|-נוריין| רעגירונג, עס טוט זיי אלע לייד ווא זֵיי |האָבן פארלאָזט דאָס?אנד ווו זי האָבן געלעבט גליקלעך און זייער אל?עמענס ווונטש איז צוריקצוקומען אין אונדזער וי די אסך אנדערע בריוו װאָס קומען פון ישראל, זענען אַ ווארענונג פאר אלע די ואס קלערן צו פארלאָזן די רומענישע פאָלקסררעפּובליק, ליבער פעבוס,
איך קאָן דיר מיטיילן אז איך געפין מיך אין פּתח-תקוה און ליידער טוט מיר זייער באנג וואָם איך בין אהער געקומען. דאָס לעבן דאָ איז זייער שיוער, מ'באקומט נישט קיין עסן, אויב מ'האָט גליק באקומט מען צום ברויט א קילֿאָגראם פּאראדייס, ווינעטע אָדער פֿעפער
לעך, דאָס זענען די הױפּט-מאכלים אין ישרא?.
דאָס לעבן דא איז שרעקלעך. רי מענטשן פונעם בית-עולים האָבן די ואָך באפאלן דעם מזכירות און האָבן פארלאַנגט מ'זאָל זיי געבן עסן און רעם קאָפּ ווו אנידערצולייגן אוּן אוב נישט זאָל מען זיי לאָזן אחיימפאָרן. אלע ווילן צוריק אהיימפארן. טויזנטער מענטשן האָבן זיך פארשריבן ביי דער רוז מענישער אבמאסאדע אין הליאביב אויף צוריקצופאָרן. אויך איך, ליבער פעבוס, האָב דאָס זעלבע געטון.
היינט איבערצייג איך זיך אין דער ריכטיקייט פוז די ווערטער פון דר. דרוק= מאַן, אז דא מוז מען האָב! א באזונרער גליק כדי צו באקומען ארבעט. קענסט זיין דער בעסטער כפּעציאלֿיסט און אויב דו האָסט נישט קיין פּראָטעקציע וועסטו קיין ארבעט /נישט געפינען, פון ווען איך בין פון דער הוים אויעקגעפאָרן האָב איך 9 קוג. אָפּגענומען. אלע װאָס זענען אהער געקומען וויינען זיך די אויגן אוים וֶועגן דעם װאָס זי האָבן געטון. מ'וואלגערט זיך אויף די גאסן אֶן א גראָשן אין קעשענע און אָן אוים
זיכטן. ן
אפ חס-סאז-אקטאזא!.-- 3-וא 6ו8א1168ס? עטאזדאטס.
יי ײב יע 2