Jahrgang 
124 (1951) נר. 124 6-טער יאָרגנג
Seite
2
Einzelbild herunterladen

יט

:

זיים 2

{,איקוף-בלעטער"

דריי יאר יידיש מלוכהיטעאטער אין בוקארעשט

א סצענע

פון קאָנסטאנטין

א סצענע פון ,דער רעוויזאָר''

פון ,דער פרעמדער סימאָנאוו

פון נ. גאָגאָל

א סצענע פון ,די

אין דער פּיעסע זעט זיך דער

:0255 0סיסשענר האי-: עו 0

אומנליקלעכע ירושה"" פון?. שיינין. מאָראלישער אונטערשיר

צווישן די סאָוועטישע און די אמעריקאנישע מענטשן

שאטן"

א סצענע פונעם ,,נרויסן געווינם'' פו

} שלום-עליכם

פאר א בעסערער קוואליטעט פֿון אונדזער דיכטונג

שבת דעם 12יטן מערץ איז פאָר­געקומען, ביים צענאק? פון די יידישע שרייבער, מיטגלידער פונעם שרייבער­פארבאנד פון דער ר.ם. ר., א זיצונג אין וועלכער ס'זענען דיסקוטירט גע­װאָרן די פראגן פון דיכטונג, אין ליכט פון דער ערשט נישט לאנג פאָרגעקו­מענער פּלענאר-יזיצונג פונעם שרייבער­פארבֿאנד פון דעד ר. פם. ר.

די צענאק?זזיצונג האָט געעפנט דער פאראנטוואָרטלעכער י.?. ברוקשטיין. נאָך א קורצן אריינפיר האָט ער אי­בערגעגעבן דאָס װאָרט דעם חבר י. בערקאוויטש וועלכער האָט אויפן ראנד פונעם דיכטער בעניוקס ראפּאָרט, אוֹיף דער פּלענארחזיצונג, אנאליזירט די שאפונגען פון דו יידישע דיכטער און האָט אויך אָנגעוװויזן אויף דער גרוי­טער הילף, װאָס עס גיט! די רומענישע ארבעטעריפּארטיי און די רעגירונג, פאר אלע שרייבער פון אונדזער פאָלקס­

רעפֿובליק--- אֶן שום חילוק פון נא".

ציאָנאליטעט-- וועמענס שאפונגען ס'שטייען אין דינסט פונעם פאָלק און לטובת דעם פאָלק.

דער רעפערענט האָט דערנאָך אנא­ליזירט די שאפונגען פון די יידישע דיכטער פון אונדזער לאנד, אָפּשטע­לנדיק זיך סיי אויף זייערע פּאָזיטיווע זייטן, סיי אויף די בלויזן. ער האָט אנאליזירט די?ידער פון רעלי ב?יי, ?. ווינדער, ה. א. שטאָלפּער, סימעלע שניידער, א שפּיגלבלאט, אבא ריבער, יידעלע וויידענפעלד און בער? שנאב?, אונטערשטרייכנדיק אז אין זייערע ווערק שִפּיגלט זיך אָפּ דער קעמפע­רישער גייסט פונעם ארבעטער-יקלאס, פונעם באוווסטזיניקן יידישן ארבעט­מענטש, דער קאמף קעגן נאציאָנא­ליסטישן ציוניזם, דער קאמף פאר שלום און פארן אויפבוי פון סאָציא­ליזם. זיינע אױספֿירן האָט דער רע­פערענט אונטערשטיצט מיט א ריי אילוסטראציעס פון די שאפונגען פון די אױיבן-דערמאָנטע דיכטער,

דער רעדנער האָט אויך אָנגעוויזן אויפן סכעמאטיזם און פאָרמאליזם פון וועלכן עס ליידן נאך א טיי? פון די יידישע דיכטער און האָט אונטער­געשטראָכן די נויטיקייט צו באקעמפן די דאָזיקע בלויזן, זיך אָנצואייגענען דעם נייעם סאָציאליסטישן גייסט אין דער קונסט, און שאפן ווערטפולע

ווערק לטובת דעם קאמף פאך שלום און סאָציאליזם.

די ב?ױיזן אין דער ארבעט פון די יידישע דיכטער-- האָט דער רעפערענט אונטערגעשטראָכן--- זענֿען צו פאר­דאנקען אויך דער אָנפירונג פונעם צענאק?, וועלכע האָט נישט תמיד גע­געבן די נויטיקע הולף פאר די שריו­בער און האָט זיך נישט גענוג אָפּ­געגעבן מיטן דערציען זיי און העכערן זייער פּאָליטיש-אידעאָלאָגישן און קו?­טורעלן ניוואָ.

מיר דארפן אָננעמען-- האָט דער רעדנער ווייטער געזאָגט-- די קאָנקלן­

זיעס וואֶם עם האָט געצויגן דער חבר טראיאן שעלמארו, סעקרעטאר פונעם שרייבער-פארבאנד, אויף דער

פּלענאריזיצונג פונעם פארבאנד, בנוגע די אקטועלע פּראָבלעמען פון דער דיכטונג; ד. ה. אז דארפן. ארי בעטן איכער אונדזער גאנצן שאפונגס­פּראָצעס; העכערן דעם פּאָליטיש-קו?­טורעלן ניוואָ; די שאפונגען זאָלן זיין דוויכגעדרונגען פון פּארטיי-נייסט. די יידישע שרייבער האָבן אלס הויפּט­אויפגאבע, צו באקעמפן מיט עקשנות דעם פארמאליזם, די פּראָלעט-קולט טענדענצן, דעם שעדלעכן איינפלוס אויף די יידישע ארבעטער-מאסן מצד דעם ציוניזם, אנטוויק?ען דעם טיף­פֿאטריאטישן געפי? ביים יידישן אר­בעטנריסן, ער זאָל ליב האָבן זיין היימלאנד די ר. פ.ר. און מיטצוהעלפן צום בוי פונעם נייעם לעבן.

עס האָבן געפאָלגט אינטערעסאנטע דיסקוסיעס, אין ליכט פון קריטיק און

אױיטאָקריטיק פון די אנוועזנדע שריי­בער. ס'האָבן גענומען דאָס װאָרט אין

דער ריי;: חבר ש"ם ראָמאן, וועלכער האָט זיך אָפּגעשטע?ט אויף דער וויכ­טיקייט פון דער שפּראך אוֹן קינסט­לערישער רעאליזאציע:?. וויגדער, האט באטאנט, אז אין פי? לידער זעט מען נאָר די קוימענעס און| דעם. פּיי­סאזש, נישט דעם מענטש; א. שפּיג?­בלאט האָט אין זיין זעלבסטקריטיק אָנגע­וויזן אויף דעם סכעמאטיזם פון וועלכן עם ליידן נאך אייניקע פון זיינע לי­דער; מ. ריספּלער האָט אונטערגע­שטראָכן אוֹ די פּלענאריזיצונג פונעם שרייבער-פארבאנה האָט אריינגעבראכט קלאָרקייט אין די?יטערארישע פּראָ­

בלעמען; דוד רובין האָט אָנגעוויזן אויף די שפּראך-בלויזן אין זיינע נאָ­וועלן, און האלט פאר וויכטיק אז די שרייבער זאָלן באזוכן די אינדוסטרי­עלע אונטערנעמונגען; סימעלע שניי­דער האָט זיך אָפּגעשטעלט אויף דער הארמאניע פון אינהאלט און פֿאָרם, צו דערגרייכן פארשטענד?עכקייט אין די שאפונגען; בער? שנאב? האָט אונטערגעשטראָכן די ריכטיקע נאצי­אנאלע פּאָליטיק פון דער רומענישער

ארבעטעריפּארטיי און רענירונג, און האט אין זיין זעלבסטקריטיק אָנגע­װיון אויף א בלױזן אין

זיינע לידער; אבא ריבער האָט גע­נומען שטעלונג לגבי דעם סכעמאטיזם אין זיינע לידער און פארלאנגט ביים צענאקליביוראָ אים צו העלפן אין זיין אנטוויקלונג; יידעלע וויידענפעלד האָט בארירט די פראגע פון א טיי? שריי­בער, וועמענס שאפונגען נישט. י. דובאוויס, פון ,איקוף", האט אויף א(רונט­לעבן אופן כאראקטעריזירט דעם פּֿאָ­ליטישן צוגאנג פון מערערע שרייבער, ואס שפּיגלט זיך אָפּ אין די קערנ­דיקע דיסקוסיעם פון דער צטנאק?יזיצונג, אָנװוייזנדיק אויך אויף זיינע בלויון.

חבר ברוקשטיין האָט געצויגן קאָנ­קלוזיעס פֿון די אלע ארויסגעזאָגטע מיינונגען, פון דער זיצונג.

עס האָט זיך קלאֶָר ארויסגעוויזן פון די דיסקוסיעס אז די יידישע שרייבער'האָבן געווענדט מיטן פּנים צו דער. נייער.?יכטיקער ווירק­לעכקייט, ואס עס שאפן ד' ארבעטנ­דיקע-- אָן שׁום חילוק פון נאציאנא­ליטעט-- אין אונדזער לאנד די ר. ם.נר., זי דארפן אָבער נאָכטער

הייבן זייער פּאָליטיש-קינסטלערישן נװװואָ, פארפיינערן און בארייכערן זייער שפּראך-אוצר, באנוצן אויף א

געזונטן אופן די קריטיק און זע?לסט­קריטיק, כדי מיטצוהעל?פן אויף א ווירקנדיקן אופן, איבערצואנדערשן דעם יידישן ארבעטימענטש, ער זאָל ווערן א געטרייער מיטבויער, צוזאמען

מיט אלע ארבעטנדיקע, פון דער גליק­

לעכער צוקונפט פון זיין אמתדיק היימ?אנד, די רומענישע פאָלקסירע­פּובלוק.:

|דיק א ריי צוזאַנעכצער, איז די

2 האט מען ו י ו

איבערצייגן! װיצע-פאָרזיצער|

ביירע האבן מיר

אויך מיר זענען אריינגעפאלן אונ­

|טער דעם אומנליקלעכן איינפלום פון

די ציוניסטן, ארויסנעמענדיק פאָרמו­לארן פאר א פֿאס צו פאָרן קיין יש רא?. דורך פארשידענע ליגנס, מאכנ­ציו­ניסטן געלונגען צו פארטונקלען אונ­דזערע מוחות.

איך, באַלאָקאן, נישט אָפּגעבנדיק זיך רעכנשאפט אז אין ישרא? דער­ווארט מיך די זעלבע קאפּיטאליסטישע עקפפּלאאטאציע, וועלכע איך האָב גע­האט אויסצישטיין אין אונדזער?אנר אין דער צייט ווען עס האָט געהערשט די בורזשואזיע, בין געווען גרייט מיך אריינצווואיפן אין די ל?אפּעס פון עלנט. פון דעם דאָזיקן אומגליק האָט מיך געראטעוועט די פּארטיידאָרגאני­זאציע פון דער אונטערנעמונג און ר" אקטיוויסטן פונעס יידישן דעמאָקרא­טישן קאָמיטעט. אצינד, ווען איך האָב מוך באפרייט פונעם געדאנק פון פאָרן קיין ישרא?, קען איך פאר­|שטיין אייניקע זאכן, וועלכע איך האָב איבערגעלעבט און וועלכע די ציוניס­טישע פּראָפּאגאנדיסטן, האָבן מיך גע­שטערט זען אין זייער אמתן ליכט.

אין דער צייט פון די פֿארפאָל­מיך ארױיסגעוואָרפן אונטערנעמונג אויפן סמך פון די ראסיאלע געזעצן. די בעלי­בתים פון דעד דרוקעריי, זענען געווען שווארץ און שאראנא; אָבער זי האט נישט אינטערעסירט מיין גור?. אזוי זעט אויס די יידישע אייניקייט.

װאָס אָנבאטרעפט מיך, קאסאפּו { סרול, אויך איך האָב געארבעט אין דער דאָזיקער דרוקעריי, אין משך פון

פון דער

נר. 124

יך אפּגעזאגט פון|

{ פארן קיין ישראל'

85 יאָר. אויך איך האָב געליטן נויט און עקספּל?אָאטאציע. ביידע האָבן מיר זיך אָפּגעזאָגט פון פארן קיין ישראל, א דאנק דער אויפ­קלערונגסיארבעט, װואָס עס איז געפירט

פון

געוװואָרן מצד דער פּארטיידאָרגאגיזאציע 4

און מצד די אקטיוויסטן פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט. זיי האָבן אונדז געוויזן די ביטערע ל?אגע וועלכע ס'דערווארט אונדז. אין ישרא?, ווי אויך די באטיי?יקונג פון די ציוניס­טישע פירער, אינעם צוגרייטן פוֹן א נייער ווע?טימלחמה. זיי האָבן אונדז אָנגעוויזן באזונדערס אויף דער שטיצע

װאָסם די ישראלירענירונג גיט ר אמעריקאנישע אימפּעריאליסטן אין זייערע פארברעכערישע אקציעס. באוואָפנט מיט די לערעס פון. די חכרים, וועלכע האָבן אונדן גע­

האָלפן צו זען קלאָר די פּראָבלעמען

און זיך צו אנטשליסן צו בל?ייבן אין,י

רער ר. ם. ר., פירן מיר הַיינְט די אויפקלערורגסיארבעט אין ראמען פון די גרופּן פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט. אין אונדזער אויפקלערונגס­ארבעט, פארגעסן מיר נישט קיין איין אויגנבליק אָנצוווייזן אז אונדזער אָרט

איז אינעם שלום-לאנער, אין וועמענס.+

שפּיץ ס'געפינט זיך דער סאָועטן­פארבאנד און דער חבר סטאלין. אין ראמען פון דער אונטערנעמונג

באקעמפן מיר מיט אנטשלאָסנקייט די ציוניסטישע פּראָפּאגאנדע און די טענ­דענצן צו פארן אין קאפּיטאליס­טישן ישראל.

ב. נאָלאָקאן

קאסאפו טרו?

זעצער-ארבעטער ביים פּאָליגראפישן צענטער נייר 3

{,אונרזער טאָכטער האָט אונדז איבערצייגט אז מיר ! זאָלן זיך אַפּזאַגן פון פאָרן קיין ישראל"

מיין מאן, יוסף ענג?, ארבעט זייט 0 יאָר אלם שלאָסער-מעכאניקער. ביז צו דער נאציאָנאליזירונג פון די וויכ­טיקסטע פּראָדוקציע-מיטלען, האָב איך געפירט אן עלנד לעבן. גאנץ אנדערש האָבן מיר אָנגעהויבן לעבן זייט דעם טאָג, אין וועלכן א דאנק די מעגל?עכ­קייטן ואס זענען געשאפן געװאָרן מצד דער פּארטיי און דער רעגירונג פאר די וװואָס ארבעטן. מיין מאן האָט זיך אינקאדרירט אין דער פאבריק ,80 דעצעמבער" און האָט אָנגעהויבן צו געניסן די פרוכט פון זיין ארבעט. טעגלעך, ווען ער איז געקומען פון דער ארבעט, פל?עג מיין מאן מיר דער­ציילן וועגן זיינע דערפאָלגן אין דער ארבעט און מיר האָבן זיך ביידע גע­פרייט. אָבער אין א טאָג, באיינפלוסט פון די ציוניסטישע פּראָפּאגאנדיסטן, וועלכע האָבן זיך באנוצט מיט דעם פאקט װאָס ער האָט ברידער אין יש­רא?, האָט מיין מאן ארויסגענומען א פארמולאר פאר א פאפפּאָרט,

אויפן אָרט פונעם כיז איצטיקן

דאָזיקעך! שטילן און גליקלעכן לעבן, האָבן זיך

אָנגעהויבן אויפרעגונגען און שווערע דיסקוסיעס צווישן מיר און מיין מאן,

וועלעכן איך האָב געפּרװווט צו איבער", צייגן, או מיר. האָבן זוכן אין א קאפּיטאליסטישער מלוכֿה! דאס אלץ איז אזוֹי געגאנגען בין אונדזער טאָכטער, א סטודענטקע אויף דער פאקולטעט פון כעמיע אין קלוזש האָט זיך דערוווסט איבער די כוונות פון איר פאָטער. נאָכדעם װאָס זי האָט ארוױיסגעזאָגט איה אנטשלאָסנקייט צו בלייבן אין דער רומענישער פאָלקם­רעפּובליק, ווו די פּערספּעקטיוון פאר דער. צוקונפט זענען ברייטע, האָט אונדזער טאָכטער אָנגעוויזן קלאָר אז אונדזער אָרט איז דא אין אונדזער אמתדיק היימלאנח, ווו מִיר לעבן פריי און װו. מיך א נ?י­קלעך לעבן. סוףיכלזסוה האָט מיין מאן איינגעזען א גרויסן פעלער, ווען ער האָט גע­װאלט פאָרן אין קאפּיטאליסטישן ישראל, און האָט אָפּגעגעפן דעם פאָר­מולאר, אפּזאָננדיק זיך אויף תמיר פונעם אומגליקלעכן געדאנק פון פאָרן און א?אנד פון עלנט און ארבעט­לאָזיקייט.

ענגע?ל בערטא

הויזווירטן--אראד

ושע אמוי ינאו ןענענעג:עג יע יניעב

טעטיקייט פון די יירישע דעמאָקראטישע קאָמיטעטן

פיאטראי

פאר עטלעכע טעג איז פאָרגעקומען ביים יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון פּיאטראינעאמץ, א קולטורעל­קונסטלערישע-מאניפעסטאציע ביי ועל­כער דער חבר מאטעס משה האָט גע­מאכט די רעצענזיע פונעם בוך ,,רע­

בגעאמ ץ פּאָרטאזש מיטן שטריק אויפן האלרן" פון יוליום פוטשיק.

ס'האָט געפאָלגט א' קינסטלערישעך פּראָגראם אויסגעפירט פון די שילער פונעם ליצעום נומער 1.

ד אֶָר א הוי

שבת רעם 17 מערץ ד. י.. איז ביי דעם יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט פון דאָראֲהוֹי פארגעקומען א סימפּאָ­זיום א. ד. ט.: ,,די עקאָנאמישע לאגע אין ישראל". ס'האבן גענומען דאָס

פּ א ש

דער יידישער דעמאָקראטישער קאָ מיטעט פון פּאשקאן האָט ערשט נישט אָרגאניזירט א מאניפעסטאציע סעגא? האָט

לאנג

בי-וועלכער! רער. הבר

װאָרט די חברים: נעטרארן דוד, סאָ­לאָמאָן קאָן, קושמארו הערשקו און יוליאן שווארץ. ס'האָט געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם אויסגעפירט פונעם דאָראָהױיער ,,איקוף".

קאן

גערערט א. ר. ט.'{ דאָם וידערבא­וואָפענען. מערב-דייטשלאנד, באדראָט דעם וועלט- פרידן און די זיכערקייט פון די פעלקער".

נישט װאָס צו.

עי יי

אז ער האָט געמאכט*

.|

ױ ן; /

וו :

וי

ני או

דצ פי חו וו וו ח

ײ

וִ