ויא:סאל הוש

זייט 2

סימפּאזיאן וועגן

דאָס פייערן אין אונדזער ר. פ. ר. רי גרויסע קינסטלעריפּערזענלעכקייט און קעמפער פאר א בעסערער וועלט, 5 פּרץ, האָט אָנגענומען א ברייטן פאראקטער, נאָכן פייערן זיין 100-טן געבוירן-טאָג, מצד דעם בוקארעשטער {איקוף" און פון די אָרנאניזאציעס איבערן לאנד-- האָט דער צענטרא?-קאָמיטעט פונעם ,אי­קוף" אָרגאניזירט שבת דע 26-טן מאי ד. י, 8 א זייגער אָוונט אין קולטוריזאל(,בארוך בערעא" א סימ­פּאָזיאָן א. ה. ט. ,דאָס לעבן און שאפן פון י.?. פּרץ". ביים דאָזיקן סימפּאָזיאָן האָבן זיך באטייליקט דיב­טער, פּאָליטישע טוער און קולטוך­טוער...

דעם פייערלעכן אָוונט האָט דעך­עפנט ח' מ. מעצלער. גענעראל-סע­קרעטאר פונעם ,איקוף" פון דער ר. פ. ר., וועלכער האט אין זיין א­ריינפיר גערעדט איבער די גליקלעכע באדינגונגען איז ועלכע עס פייערן די יידישע ארבעטנדיקע פון אונדזעך פאָלקסירעפּובליק דעם גרויסן קלאסי­קער י.?. פּרץ,

רערנאָך האָבן געהאלטן פאָרטראָגן: ח' ש. שטיין, רעדאקטאָר פון די "איקוףיבלעטער", די דיכטערן סימעלע שוניירער, ח' ם. לייוואגט. מיטגליך אין ביוראָ פונעם= ,איקוֹף" און דער דיכטער א. שפּיגלבלאט.

ח' ש. שטײן האָט אין זיין פאָר­טראג װי.?. פּרץ וועגן פריינטשאפט און ליבשאפט צווישן ד! ארבעט­מעגטשן", אָנגעוויזן אויף פּרצעס ליב­שאפט צום פאָלק, צו זיינע שטרע­בונגען, צו זיין קאמף פאר א בעסער יעבן. רעדנדיק איבער פּרצעס ארטיקל? ואין אײיראָפּע און'ביי אונדז אונ­טערן אויוון", האָט דער רעדנער גע­זאָגט: אווי עס זעט זיך פון דאנען, האָט פּרץ אָנגעוויזן, אז נאָך דעמלט האָבן די ציוניסטן תמיד געקאָנט צו­

זאָגן און אויסמאָלן װאָס זי האָבן געואָלט, איץ גאר שיינש בילדער, היינט זאָגן זי אויך צו גאלדענע

גליקן פאר דוי יידישע ארבעט-ימענטשן וועלכע זיי ווילן פארפירן. קיין ישראל, מּרץ רעמאסקירט די ציוניסטן און וייזט אָן וועלעכס ס'איז דאָס אמתע פֿאטערלאנד פונעם ארבעטנדיקן. אין זיין ארטיק? אדר. נוסבוים" זאָגט פּרץ: דער װאָס ארבעט און לעבט פון אײ­גענער אַרבעם, דער האָט אן אנדרער פאַָטערלאגר. ער. בויט עס אגרערשט, שיצט עס אנרערש אוו קלינגט קֵיין­מאָּל נישט אויפּן גרויסן גלאָק,

/דו קענסט גליקלעך זיין

אינעם בריוו װאָס ס'האָט באקומען איזאק שפּיגל פון ראדעוויץ, לייענען מיר צווישן אנדערע;

זאיך האָב זייער רחמנות אויף משהן. ער זאָגט אז ער װאָלט גערן צוריקגעקן­מען צו אייך. הערש װאָלט אויך צו­ריקגעקומען, נאָה ס'גייט נישט וויאזוי מ'וויל. איך זאָג ליפּען אז ווען ער וואָלט געווען געטריי זיין שוועסטער, װאָלט ער אִיר ארויסגעשריבן גאנץ קלאָר זי זאָל זיך נישט צעשטערן די גליקלעכע היים װאָס זי האָט אין ראדעוויץ. ווען זי װאָלט געזען וי מ'לעבט דאָ, און וויאזוי שיין ס'באנעמען זיך די קרובים מיט אים, וואָלט זי זיכער געבליבן אין ראדעוין. -י!.ס'קומט דער אָוונט, קומט אונדז אָן אזא בענקעניש נאך אייך---אז מיר װאָלטן

(איקוף"­

אזא פאָטערלאנד, וי פּרץ האָט גע­

זען. אין זין ויזיע-- האָבן די ארבעטנדיקע אִן שום נאציאָנאלן אונטערשיר, זיך געשאפן דאָ ביי

אונדז אין לאנד דורך זייער אויסגעהאל­טענעם קאמף, אין שפּיץ מיט זייעךב פֿארטיי אדאנק דעם באפרייערישן מארש פןן דער זיגרייכער סאָוועטישער ארמיי,

האָט חה' שטיין געענריקט זיין פאָרטראג. דעם צווייטן פאָרטראג האָט גע­

האלטן די היכטערן סימעלע שגיירעך אי ד. טי אדער איינפלוס פון דעך קלאסישער רוסישער?יטעראטור אויף י.?. פּרץ", די רעדנערין האָט גע­מאכט אן אינטערעסאנטן אנאליז אי­בער דער השפּעה פון דער פּראָגרע­פיווער רוסישער ליטעראטוך און אין ערשטער, ריי פון טשעכאָוון און גאָר­קין אויף פּֿרצן, ,;אין מיטלפּונקט פון זייערע שאפונגען-- זאָגט די רעדנערין, שטייט דער מענטש". זי האָט איך אויפפיר געשטיצט מיט פראנמענטן פון טשעכאָווס סקיצע וואניקא", פון גאָרקיס אטשעלקאס" און פּרצעס דער­ציילונג ,,זיבן גוטע יאָר". די דיכטערן שטרייכט אונטער דריי געמיינזאמע כא­ראקטערדשטריכן בי די דריי גרוֹיסע שרייבער.

אדורך פּרצן זענען צום געקומען די אָרעמע, אין טונקלקייט און אין געהאלטענע יירישע פאָלקס-מאסן, וועלכע האָבן שוין אָנגעהויבן ארויס­קוקן פון זייער שמאָלער וועלט, א­רויסגיין ביסלעכןויין פון איר. און זיך אקעגנשטעלן די כוחות װאָס האָבן געפּרוווט זי אויפהאלטן?.

װאָרט פּשוטע, מיסטיציזם

די ח'טע שניידער' האָט געענדיקט; ,דערמוטיקט און געשטארקט אין אונ­דזער טאָג-טעגלעכער ארבעט פון בויען דעם סאָציאליזם בוי אונדז אין לאנד, באקעמפן. מיר דעם אימפּעריאליזם און זיינע אניטאטאָרן צווישן.יי יידישע אך­בעטנדיקע, די נאציאָנאליסטישע ציוניס­טן, שטארקנדיק אונרז אינעם דעך­הויבענעם קאמף פאר א דויערהאפטן שלום, פאר א וועלט פון יושר וי עס האָט געחלומט אונדזער פּרץ".

אין זיין אינטערעסאנטן. פאָרטראג פרץ און די ארבעטער-באוועגונג"--­האָט ח' מ. לייוואנש, אויף אן אויספיך­לעכן אופן, אָנגעוויזן פּרצעס. צוגעהעריי קויט און נאָענטקייט צו די ארבעטען­

װאָס דו ביסט אין

געפלויגן ווע מיר זאָלן נאָר קענען. מיךר װאָלטן נאָך איינמאָל געוװואָלט זיצן צו­זאמען און דיסקוטירן וי אמאָל. הערש בענקט אפילן נאָך די שטראָזן. איך קאָן זיך גאָר נישט מוח? זיין װאָס איך האָב אַים געראָטן צו פאָרן, נאָר וויאזוי איך זע, קאן מען דאקעגן גאָרנישט טאָן".

אויך שייע שאבעס פון ראדעוויץ האָט באקומען א בריוו אין וועלכן זיינע קרן­בים שרייבן צווישן אנדערע;

דו קענסט גליקלעך זיין אז דו ביסט. דאָרט, זאָג בארטפעלדן, אז פּיסטינער איז אִים א חבר און לאָזט אים זאָגן אז אוב ער האָט דאָרט פּרנסה זאָל ער זיין צופרודן און זיך נישט לאָזן פאר­שלעפּן פונעם שטראָם. ער זאָל זיך נישט רירן פון זיין היים. ער וועט אים דער­

לעבן און שאפן פון

איקוףיבלעטער"

י. ל. פרץ 9 9 מאסן. דער רעדנער האָט צווישן אנדע­רע געזאָנקט: ,פּרץ זוכט נישט צו אינ­ספּירירן זיך אין די בורזשואזע סאלאָ­נען, נאָר ער לייגט צו זיין אוער צו די פאָלקס-מאפן; און כאָטש זיינע שאפונ­גען שפּיגלען נישט אָפּ אין פולער מאָס דעם גייסט פון דער רעוואָלוציאָנערער אר­בעטער-באוועגונג װאָס האָט זיך דעמלֿט אנטוויקלט אין צארישן. רוסלאנד אוֹן איז געווען פארעכנט פאר דעם רעוואָלוציאָ­נערסטן טייל פון דער ועלט--- געפונען מיר אין זיינע שאפונגען דעם פּראָטעסט פון די אויסגענוצטע, אונטערדריקטע הונגעריקע, קעגן די אלע מיגים הערשער און באהערשער".

דער פערטער רערנער פונעם סומפּאַ­זיאן, איז געווען דער דיכטער א. שפֿיגך­בלאט וועלכער האָט גערערט א. ד. ט. וואָס א יונגער שרייבער האָט צו לערנען פון י.?. פּרץ". דער רעדנער האָט זיך אָפּגעשטעלט אויף פּרצעס ראָל אלס וועג­ווייזער, לערער פון די יונגע שרייבער, און ער האָט אָנגעװיזן אויף פּרצעס ליבשאפט צום פאָלק, צו די קינדער און זיין שנאה. קעגן שאָוױיניזם און ציוניזם.

;היינט--- האָט ח' שפּיגלבלאט גע­זאָגט-- װאָט דער ציוניזם זיך אנט­פּלַעקט פאר יעדן איינעם מיט זיין אמתן פּרצוף. ער איז דערגאנגען אזוי ווייט אן ער שטיצט דאָס ווידער-אויפלעבן פון א נאצי-דייטשלאנר, קוים נאָך עטלעכע יאָר פון דער צווייטער וועלטימלחמה".

דער רעדנער האָט געמאכט א געלונגע­נעם אויספיר בנוגע דער השפּעה פון דער פּראָגרעסיווער רעוואָלוציאָנערער רוסי­שער ליטעראטור אויף פּרצן: ,היינט ווייסן מיר אז די סאָוועטישע ליטעראטו­איז די הױפּט-טרעגערן פון פּראָגרעס אויף דער גאנצער וועלט. אזויווי פּרץ האָט אויפגענומֶען דאָם נייע פון דער דעמלטיקער רוסישער ליטעראטור, דארפן די היינטיקע יידישע שרייבער אויכנוצן די ריזיקע אוצרות פון דער סאוועטישער ליטעראטור און בױיטראָגן מיט זייערע ווערק צום בויען די נייע סאָציאליסטי­שע געזעלשאפט".

דער דאָזיקער סימפּאָזיאן איז אוים­גענומען געװאָרן מצד דעם אָנוועזנדיקן עולם מיט גרויס'אינטערעם און באז גייסטערונג, און האָט ארויסגערופן נאָכ­מער ליבשאפט צו י.?. פּרץ וועלכער האָט אין זיין צייט דערמוטיקט, געגעבן האָפענונג און אָנגעזאָגט דאָס קומען פון א נויער ועלטדאָרדענונג, א וועלט פון יושר.

בערל שנאבל

דער ר. פ. ר. וי

פאר דאנקבאר זיין, אין ישראל איז שווער, שווער, און נאָכאטאָל שווער. דער קלימאט איז נישט איבערצוטראָגן; צו עסן האָבן מיר נישט גענוג. דיין שוועסטער ארבעט אין שווערע באדינגונגען פאר' עטלעכע פונט א חורש". דער בריון פארענדיקט זיך מיט די פֿאָלגנדיקע שורוֹת: ,,שרייב אונדז נאָך, וואָס ס'הערט זיך אין ראדעוויץ: ווער קלויבט זיך נאָך צו פאָרן קיין ישראל? אוב ס'וויל? פארן עמעצער, ווייז אים ואס איך שרייב, אויך מעלצערן טוט באנג װאָס ער האָט געטון, אָבער דאָס אִיז עס... דער שכ9 קומט נאָך די יאָרן -- איך פארענדיק און גרוס אייך אלע", מאקס ראָזא,

ויהי ריישיג ןעפע|

זאָלן בלײַבן אין דער ר. פ. ר

חבר רעראקטאָר,

מיין פריעריקער בעל הבית שלמה שויל, דער אייגנטימער פון אן עלענאנטן שניידער-ווארשטאט פון יאם, האָט אקעגן מיר אָפּטמאָל פאָרגעשטעלט אלס א גליקלעכע"---די לאגע פון די קלֿיו­נע בעלי-מלאכות פון ישרא?, צורערךג. דיק מיך אהין צו פאָרן. צוהערנדיק זיך צו זיינע רייד, האָב איך ארויסגענומען א פאָרמולאר אויף א פֿאשאפּאָרט צו קאָנען פאָרן. קיין ישראל?; נאָך מער, כ'האָב אפילן בייגעלייגט די אקטן.

פון דעמלט איז פארביי א צייט. איך בִּין געקומען קיין בוקארעשט און איך האָב זיך איינגערייט אין פּראָדוציריקאָ­אָפּעראטיוו /וואפּניארקא"= עס חיט

מיך אָבער דאָך געמאטערט דער געראנק אז איך האָב בייגעלייגט די אקטן צו פאָרן קיין ישראל.

נישט פון לאנג האָב איך געענדיקט די קוואליפיצירונג-שו? פונעם גיטן גראן: און איך גרייט זיך צו א קוואליפיצי­רונגס-שו? פונעם 2יטן גראד. די ארבעט אין קאָאָפּעראטיון האט מיר געגעבן די מעגלעכקייט צו העכערן מיין לעבנס­ניוואָ פארדינענדיס ביז צו 11.000 פיי א חודש.

װאָס פארא אונטערשיד איז צוויש; דער לאגע פון די קליינע בעלי-מלאכות ביי אונדז ביז צו די פון ישרא?! אין ישראל ווערן די קליינע בעלי-מלאכות פאר ניכטעט דורך דער קאָנקורענץ פון דרי

קאפּיטאליסטן און קאָנען נישט ארבעמן בי זייער פאך, זייענדיק געצווונגען--­ווען זיי באקומען שוין יאָ ארבעט= דורכצופירן נאָר שווארצע ארבעט; דאָס רוב מאָל בלייבן זיי ארבעטלאָז,:

דערפאר ווענד איך זיך צו יענע יוך!­שע ארבעט-ימענטשן וועלכע, צוהערנריק זיך צו די גיפטיקע רייד פון די ציונים­טישע אגענטן, האָבן ארויסגענומען פאָר­מולארן אויף פּאכפּאָרטן צו פאָרן אין דער מדינת ישראל-- זאָלן טוען דאָס זעלבע און זאָלן בלייבן אין דער ר. פ. ר., וויי? נאָר אזוי וועלן זיי קאָנען ברענ­גען זייער צושטייער אין קאמף פאך שלום, פאר סאָציאליזם.

משה מאָריץ

נר, 388

נייע דערפאלגן אין דער פּראדוקציע

בי דער טר'קאָטאזש-פאבריק די סאָציאליסטישע פארמעסטן האָבן ביי דער טריקאָטאזש-, בעלא בריינער". פון בוקארעשט, גענומען א גרויסן אויפשווונג. די צאָל פון די װאָס האָבן זיך פארמאָסטן אין דער פּרארוקציע איז געוואקסן מיט 199 חברים, ס'האָבן זיך אויסגעצייכנט. פאָלגנ­דיקע חברים: זשעטי ריזמאן ועלכע

פאר מער ברו

די ארבעטער פון דער סטאציע ,,ס. מ. / פון דאָראָהו זענען אונטער דער לאזונג /פאר מער ברויט, פאר שלום" צוגעטרעטן צו פאריכטן די נויטיקע מא­שינען און צוגרויטן די לאנדווירוטשאפט­ארבעט.

אזוי ארום זענען, דורך סאָציאליסטו­שע פארמעסטן, פאריכט געוואָרן ביזן

ביים יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון וואסלוי אין, די פארגאנגענע טעג, פארגעקומען א סימפּאָזיאן ביי וועלכן ס'האָבן גערעדט פאָלגענדע חברים; פּראָפ. נאטאן קאָן א. ד. ט.; ,דער אמע­ריקאנער אימפּעריאליזם און זיינע משר­תים--=- שונאים פון דער פרייהייט פון די פעלקער", דער ח' בארבו פּאנאיטע

גורא הו

פאר עטלעכע טעג איז פאָרגעקומען ביים. יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט פון גורא הומאָרולױי, די פייערונג פו­נעם יירישן קלאסיקער י.?. פּרץ.

אֶר א

דער יירישער דעמאָקראטישער קאָמי­| טעט פון אָראדעא האָט צוריק מיט עט­| לעכע טעג אָרגאניזירט א מאניפעסטאציע בי וועלעכער דער ח' פּאו? קונעא האָט גערעדט וועגן קאמף פאר שלום,

לוג

אין ראמען פון דער קאמפּאניע פאך זאמלען חתומות אויפן אפּע? פֿאר א שלוםיפּאקט, איז בייִם לוגאָזשער ייךו­שן דעמאָקראטישן קאמיטעט. פאָר­געקומען א מאניפעסטאציע ביי וועלכער דער. ה' װיקטאָר רייכענבאך האָט גע­

טעקו

דער ח' וואלערין גרינבערג האָט ביים טעקוטשער יירישן דעמאָקראטישן קאָמי­טעט רעצענזירט דאָס בוך ,דעם הינטל טאָביס סאָלדאט", פון י. לודאָ. א נרוו­

סיג שבת דעם 19יטן מאי ד. י. אין פאָרגעקומען ביים יידישן דעמאָקרא­טישן קאָמיטעט פון סיגעט, וא קול­טורע?זארטיסטישע מאניפעסטאציע בי וועלכער דער חבר שמחה אדלער האָט געהא?לטן א פאָרטראג א. ד. ט, ,די טרויעריקע לאגע אין וועלכער ס'געפי­נען זיך די ארבעטימענטשן אִין קא­פּיטאליסטישן ישראל", נאך דעם פאָרטראג האָט דער דראט­קריין פונעם סיגעטער יידישן דעמאָ­

סוט ש

אין סוטשעאווא איז דערעפנט געװאָרן די אויסשטעלונג ,די ווירקלעכקייט פון ישראל", אָרגאניזיהט פונעם אָרטיקן יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט.

די אומצאָליקע יירישע ארבעט-יטענ­טשן וועלכע באזוכן טעגלעך די דאָזיקע אויסשטעלונג איבערצייגן זיך וועגן דעם גרויזאמען מצב אין וועלכן די אָרעמע מאסן?לעבן אין קאפּיטאליסטישן, יש­

ו.בעלא בריינער" פון בוקארעשט

האָט איבערגעשטיגן די נאָרמע מיט {/"100. מארטשע? קאָן פון דער פאר­בעריסעקציע מיט{/"100, יוסף שווארץ מיט{/'95, בעטי איציק, פון דער צושניידער סעקציע, מיט ,/'44 פייגע סעגא? מיט{/'80, עליסאבעטא אָפּרעא מיט ,//110 און זשולעא טשיאוויטשי מיט ,/100.

יט, פאר שלום 0טן מאי ד. י, 85 טראקטאָרן, 16 דרעש-מאשינען, 16 אקעריאייזנס און 0 גראפּעס, ס'האָבן זיך אויסגעצייכנט די חברים; פּריקאָפּ אורעל, א. שווייצער, א. וואטא­מאנו און פּינקאס קארל,

טאָרעספּ. ח. רייבער,

וװאסלוי

א. ד. ט.; ,דער ארנאניזירטער קאמף פון די פעלקער פאר שלום" און דער ח' אבראם מיהיילאָוויטש וועלכער האָט אנטוויקלט דוי טעמע ,די רומענישע פאָלקסררעפּובליק--- אן אקטיווער פאק­טאָר אין שלום-לאגער". נאָכדעם האָט געפּאָלנט א קינסטלערישער פּראָגראם.

מאָרולוי

די חברטע פאני העלד האָט גערערט וועגן די שאפונגען פונעם גרויסן שֹׁריי­בער.

צום סוף איז געלייענט געװאָרן פון פּרצעס ווערק,

ד ע א

נאָכדעם האָט געפאָלגט א פּראָגראם פון לידער, רעציטאציעס און טענץ, אויסגעפירט פון א קונסטלערישער גרן­פּע פון דעם קאָאָפּעראטיוו, קאָטעקס",

אָזש

רעהט וועגן דער באדייטונג פונעם חת­מענען דעם דאָזיקן אפּעל.

ס'האָט געפאָלגט א רייכער קינסטלע­רישער פּראָגראם, אויסגעפירט פון א מי­ליטערישער קיגסטלערישער גרופּע,

ט ש

סע צאָ? יידישע ארבעט-מענטשן האָבן מיט גרויס אינטערעס אויסגעהערט די

רעצענזיע,

ע ט

קראטישן קאָמיטעט אויפגעפירט די פּיעסע ,דער קווארטעט" פון י. 9. ברוקשטיין. ס'האָבן אינטערפּרעטירט די חברים! יוסף וויים(אין ראָ? פון איזו), בערטא קליר(לאה) אליעזר

וואלדמאן(יאנקו) יוסף(סאנדו).

ס'זענען אָנוועזנר געווען ביי דער מאניפעסטאציע א גרויסע צאָ? יידישע­ארבעט-מענטשן,

און סאָלאָמאָן 1

ע א װ א

ראל. דאָס פארשטארקט זיי די אנט" שלאָסנקייט צו קעמפן קעגן די ציונים= טישע אגענטן די שונאים פון דער ייךו­שער ארבעטנדיקער באפעלקערונג, און העלפט זיי זיך איינצוריין אין דעם גראנ­דיעזן בוי פון סאָציאליזם אין אונדזער היימלאנד, די רומענישע פאָלקס-רעפּן­בליק.

­

דח= ידי= דזד...-+ יצ.=

דיל אין נום פּר שא ציין טעו

א ,קאג די א נישט איר ליפּן, צעלוי ווארע

אין שלאפ צו צו מיט 5

וואָן דער ק דער ק| טרייסל דער;; װעל א קינדער נאָך קי

||==

זי ג װאָס זי

(אלע זיי

געפונען

ליידי שפּאלט! קאלט!... בראָכענ!

י געבויגן,

הייך אי