Jahrgang 
133 (1951) נר. 133 6-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

זייט 4 איקוףיבלעטער"

נישט קיין פּאט

פון אלטער גאָרדאָן

אין דעה צייט ווען איבער דער גאנ­צער וועלט וואקסט. דער ריזיקער שטראָם פון הונדערטער מיליאָנען אונ­טערשריפטן אויף פאָדערונגען, און פּע­טיציעס פאר א שלום-פּאקט צווישן די {ס"ן פארא פרידלעכער לייזונג פון­רייטשן פּראָבלעם; פאר א רעדוקציע פון די באװאָפּנטע כוחות און פאר אָפּשטעלי דעם שוידערלעכן געיעג נאָך באוואפע­נונגען,

אין דער צייט ווען דער סאָוועטן-פאר­באנד און די פאָלקס-דעמאָקראטיעס וויד­מען אלע זייערע כוחות פארן אויפבף. פון זייער ווירטשאפט, און זייער ריפּלא­מאטיע האלט און איין אריינטראָג; פאָר­שלאגן צו לייזן די פראגע אוֹיף דעם אופן װי, צו פארקלענערן די שפּאנונג צווישן אמעריקע און די סאוועטן; וי צו פארגרעפערן דעם האנדל און פּֿראָדוקטן­אויסטויש צווישן ביידע ווירטשאפט-סיס­טעמען און וועגן פארבאָטן יעדע קרוגם­פּראָפּאגאנדע און שאָװיניסטישע העצע פון איין פאלק קעגן צווייטן--­

אין דער זעלבער צייט האָבן זיך רי אמעריקאנער. אימפּעריאליסטן ארום גע­זען, אז מען איז פארקראכן אין א טעמ­פּן ווינקל; סיי מיט זייער פּאָליטיק און אַטאמישער דיפּלאָמאטיע, און סיי. מיט זיוערע מיליטאריסטישע אוואנטורעם און דֶער וועלט בכלל און אין קאָרייע בפרט! אָדער וי עס דריקט זיך אויס וואלטע­לופּמאן:(ער איז, ווייזט אויס, אונטערן איִינדרוק פון פּרעכטיקן מעטש ציוישן באָטוװויניק און בראנשטיין) ,מען שטייט פַאר א מיליטערישן ,פאט"(א פּארטיץ אין שאך, װאָס ענדיקט זיך אָן א זינער און אֶָן א באזינטן) אין קאָרייע"..,

און די אימפּעריאליסטן קומען צו מאק-ארטורס אויספור: מען מוז באנו­צן גאָר ,,שטארקע מיטלען"... ווייל טרו­מאן קען דאָך נישט קומען צום פאָלק מיט א צעטל פון פארלוסטן און קלעם" (אזוי שרייבט דער קאָרעספּאָנדענט פון מאנד"). דער זעלבער קאָרעספּאָנדענט ניט איבער, אז מען גרייט זיך צו כאנוצן אטאמישע ,ארטילעריע"... מען האט מורא פארן װאָרט ,,אטאָמישע באמבע", באנוצט מען אנדערע שווינדלערישע טער­מינען, װי: ,ראדיאָ-אקטיווע ואָלקנס", (/טאקטישע אטאָמישע געווערן" און אלע באדייטן זיי איין זאך;

די פארברעכערישע קליקע, וועלבע קען נישט באזיגן דאָס רומפולע קאָריי אישע פאלק קלייבט זיך צו פארניבטן הונדערטער טויזנטער פרידלעכע קאָריי­אישע איינוווינער מוט אטאָמישע גע­ווערן, גאזן, באקטעריאלאגישע ראקעטן

נאָך א רזע פון 20 מינוטן מיטן מֶעטראָ געפונען מיר זיך אויף איזמאי­לאוו-- רעך צפון-מזרחדיקער ראיאָן פֿון מאָסקווע. דאָ, פּונקט וי אין אלע אנדערע ראיאָנען פון דער הױפּט-שטאָט, ווערן געבויט וווינונגס-הייזער, שולן, גע­

שעפּטס-לאָקאלן, קרעשעס. רא זעט מען

גאסן אֶן נעמען, וועלכע גישט לאנג אנטשטאנען. די כויונגען זענען קאָמפּלעקסן, גלייב. צייטיק מיט די װוין-הייזער ווערן. גע­בוט קולטור-אנשטאלטן. מיר גייען צו די נייע. הייזער אין וועלכע ס'וווינען די בוי-ארבעטער. יע­

זענען ערשט

.דער ווין-קווארטא? שטעל?ט מיט זיך

פאֶר א פארענדיקטע ארכיטעקטוריגאנצ­סייט, ווו אלץ איז אונטערגעאָרדנט איין שיו געבן דעם מענטשן ואס מער זון און לופט. די דאָזיקע אויפגאבע ווערט אנטשיידן דורך דעם ארכיטעקט און בוי­ארבעטער, זי לאָזן איבער די נויטיקע מאָס פונעם ערר-שטח צווישן די הייזער. צוויי-דריי און פיר-שטאָקיקע הייזער האָ­בן זי אוועקגעשטעלט אויף באדייטנדיקע

- אָפּשטאנדן איינס פונעם אנדערן, אזוי

אז די זון-שטראלן פאלן רייך אויף די ברייטע פענצטער פון יעדער וווינונג פון רי דאָזיקע הייזער.

דער אינעווייניקסטער הויף פונעם קווארטאל שטעלט מיט זיך פאר א קאמ­בּינאציע פון אליוען און שפּיל-פּלעצער. דא שיינט א גאנצן טאָג הי זון. א בע­פער פּלאץ פאר קינדער איז נישט מעג­לעך זיך פארצושטעלן. דא טאקע, אויף

...יק

יי

יי

און נאָך אזעלכע שוידערלעכע אינסטרן­מענטן.

גענעראל מארשא? האָט איבעריקנס גשמאָלרן, אז: ,אמעריקע גרייט זיך צו באנוצן אין קאָרייע א געווער פון א מעכטיקער צעשטערערישער קראפט" אוז דער סענאטאָר פלאנדערם האָט פאר­טרויט די זשורנאליסטן, אז ,עס גרייט זיך זייער א וויכטיקע זאך אין קאָרייע"...

מען קען דאָך נישט קומען צו די א­מעריקאנער מאסן און דערציילן זיי, אז נאָך א קנאפּן יאָר פון א פארניכטנדי­קער מלחמח, ווו מען האָט שוין פאר­לוירן א פערטל מיליאן סאָלראטן, קנא­ּע דריי טויזנט אוויאָנען און אויסגעראָ­סן מער וי א מיליאָן פרידלעכע קאָרעו­שע בירגער, פארברענט אלע שטעט און דערפער, און מערערע מאָל געמאָלדן, אז די קאָרייאישע פאלקס-יארמיי איז ,פול­קום פארניכטעט"... און אז די כינעזער האָבן פארלוירן ,,דריי פערט? מיליאָן"... = נאָך דעם אלעם שטייט מען היינט פאר א צעבראָכענער קארעטע,

די קאָרעישע ארמיי און די כינעזישעץ פרייוויליקע זענען, מעכטיקער= וי שטענדיק און האלטן ביים געבן דעצידי­רנדיקע קלעפּ די אינטערווענטן; די א­מעריקאנער סאָלדאטן זענען דעמאָרא­ליזירט און מען מוז זיי שנע? פארבייטן מִיְט פרישע רעקרוטן-שעפּסן; מען רינגט זיך מיט די שותפים און יענע ווילן נישט געבן; די שטייערן און?אסטן וואקסן, און נישט מיט דעם ואס טריגווי- מיט זיין ,מאָראלישן אויטאָריטעט" וועט פאראורטיילן כינע, אָרער פארבאָטן אי רויפפירן קויטשוק, נישט מיט דעם וועט מען באזיגן די פעלקער פון אזיע!

די אטאמישע באמבע-- דאָס אין זייער ,אויסוועג"! א דריטע וועלט-מל­חמח און ווייטערדיקע ליידן און לאסטן פארן פאלק און פאנטאסטישע פּראָטי­טן פאר די באנקירן און טרעפֿטן--­דאָס איז זייער איינציקער, רעצעפט" ארויפצוקריכן. פון. טעמפּן ווינקל|

די גאנצע קעמפערישע מענטשהייט, די אלע, וועלכע ווילן לעבן אין שלום, וועלן אָבער זען, אז אלע קריג-צינדער זאָל געגעבן ווערן נישט קיין ,פּאט", נאָר אן ענדגילטיקער ומ א ט יז אן ענדגילטיקן קלאפּ, וועלכער זאָל פארעג­דיקן מיט זייערע קאניבאלישע קריג-צו­גרייטונגען און פּראָוואקאציעס, און זאָל ברענגען דעם צונויפקום פון די ,8" מלו­כות, פאר א דווערהאפטן שלום.

די פעלקער האָבן גענוג כוחות אוים­צוצווינגען דעם דאָזיקן אויסוועג, דעם איינציקן און מענטשלעכן,

די נייע ווויג

דער טעריטאָריע פונעם הויף איז אויך פאראן די שול.

גלייבע ברייטע גאסן פונעם דאָזיקן ראיאן ציען זיך ביז צום איזמאילעשן פארק איינער פון די שענסטע פּארקן אין מאָסקווע.' דער דאָזיקער פּארק ענ­דִיקט זיך אין א געדיכטן וואלךד. די איזמאיקלעווער איינוווינער אָטעמען איין ריינע וואלד-לופט.

גאֶָענט לעבן פּארק, אויפן גרונט פונעם טונקלען וואלד,. טיילן זיך קלאָר אָפּ די רויטע און ווייסע ציגלדווענט פון די נייע וווינונגען. א טייל פון זיי זענען שוין ארויפגעצויגן ביז צום דאך, אנדערע זֶע­נען נאָך ביים אָנהױיב פון בוי,

= מיור בוען, מיר בויען-- זאָגט דער היזער-פאראנטװואָרטלעכער= טי­כאיל קודרעאשאָוו, אָנװײיזנדיק פונעם ביורא-פענצטער אויף די נייע בויונגען, די דאָזיקע הייזער געהערן צו איינעם פון די אינדוסטריע-מוניסטעריומס. אָט יענע פיר פילשטאָקיקע קאָרפּוסן, זענען היי­זער פאר איינצלנע ארבעטער, באלד ווע­1 אין זיי וווינען 1800 יונגע בוי-ארבע­טער. און דער שערענגע ווערן געבויט צוווי הייזער פאר קינדער-אינסטיטוציעס, אין דֶעם יאָר וועט פאר די באוווינע- פֿון אונדזער הויז-פארוואלטונג דערעפנט ווע­רן יאסלעס און א קינדער גאָרטן. זומער­צו, דערווארטן מיר גייע. וווינונגען פאר ארבעטער מיט פאמיליעס, פאר זיי ווערט

פּאָליגראפישער צענטער נר, 8-= אינדוסטריעלע מלוכח-אונטערנעמונג,

קריזיס, נויט און ארבעט­לאָזיקײט אין די

קאפּיטאליסטישע לענדער

נוודיאָרק. און וואשינגטאָן איז פא­

רעפנטלעכט געווארן א באהיכט פון דער אדמיניסטראציע פונעם מארשאליפּלאן

ציע פונעם פּלאן אין לעצטן קווארט? פון 1980 יאָר. דער באריכט איז מודח,

או. דער באוואָפענונגס"געיעג אין די לענדער איבט אוים אן אויסערפט נענאטיוין

יה= פון די

איינפלום אויף דער עקאָנאָמיק ראָזיקע לענרער און דראט מיט א וויה טערדיקער אראָפּנירעריקונג פונעם ל?ע­בנסיסטאנדארט פון דער באפעלקערונג די אויסברייטערונג! פון דער קרי:ס­פּראָדוקציע אין די מארשאליזירטע לטנ­דער קאָן אויך אונטערגראבן די עקא" נאמישע סטאביליזאציע פון די מערב­אייראָפּעישע לענדער בכלל.

דער באריכט פון דע אדמיניסטרא" ציע פונעם מארשאליפּלאן איז מודה, אז די ארבעטנדיקע באפעלקערונג פון מערב-אייראָפּע דריקט אוים. אן אלץ גרעסערע באומרויקונג צוליבן איינפלוס פון דער וואקסנדיקער באוואָפענונגס­לאסט און שטייגערונג פון די פּרױיזן אויף איר לעבנס-ניווא.

דער לעבנם-ניוואָ. אין פראנקרייך, איטאליע, מערב-רייטשלאנד,= עסטרייך און גריכנלאנד--- לייענען מיר אין בא­ריכט האלט זיך ווייטעו אויף געפערלעך נירעריקן נווואָ". די קאָנ­סומאציע פון שפּייז אויף א קאָפּ פון דער באפעלקערונג, איז ווייטער קלענער פון דער פארמלחמהדיקער. און די מארשאלו­זירטע לענדער איז פאראן א באדייטנדיקע ארבעטסלאָזיקויט, ואס נישט געקוקט אויף דער פארגרעסערונג פון דער קריגס אינדוסטריע, וואקסט זי ווייטער,

דער כאריכט איז אָפן מודה, אז די אדמיניסטראציע פונעם מארשאל­פּלאן פארווענדט די פאר איר באשטימ­טע. געלט-סומעס אויף פארשטארקן די קריגסיפּראָדוקציע אין די מארשאליויר. טע לענדער.

וועגן די רעזולטאטן פון דער רעאליזא­

צוויי רעזשימען

צוויי דערציונגיסיסטעמען

די יוגנט איז דער צוקונפטיקער דיר פון יעדן פאָלק. די רערציונג װאָס ווערט געגעבן דער יונגט ווערט כאשטימט פון דעם רעזשים ואס הערשט אין לאנד און באשטימט אין א געוויסער מאָם די צוקונפט. פונעם לאנד. אויב די יוננט ווערט דערצויגן אין גייסט פון פּאטריאָ­טיזם, פון ליבשאפט צום ארבעטנדיקן פאָלק, צו זיינע מאטעריעלע און קולטן­רעלע ווערטן--- וועט אויפוואקסן א גע­זונטע יוגנט וועלכע וועט ווייטער פירן די אנטוויקלונג פונעם לאנד, וועלכע וועט עס קאָנען פארטיידיקן מיט העלדישקייט אז' שונאים וועלן עס באפאלן און זי וועט זיין א חשובער קעמפער פאר' די נאָבלסטע אידעאלן פון דער מענטשהייט, פאר שלום, פאר סאָציאליזם, פאר קאָ­מוניזם.

אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק ווערט דער. דערציונג געגעבן א גרויסע באדייטונג. אחוץ די דערציונג אין נייסט ליבשאפט צום ארבעטנדיקן פאָלק, צו רעכפּעקטירן די עלטערע דורות, וועל­כע האָבן אונטער שווערע באדינגונגען געקעמפט אז אונדזער פאטערלאנד די ר, פ. ר. זאָל זיין אן אמת היימלאנד פאר די ארבעטנדיקע--- ווערן געדרוקט בו­כֶער פאר דער יוגנט אינעם זעל?בן גייסט, געשריבּענע פון סאָוועטישע, רומענישץ און אנדערע פּראָגרעסיווע שרייבער. אויך ווערן געבראכט פילמען וועלכע לערנען די יוננט לִים צו האָבן דעם שלום און די ווערק וואָס ווערן אויפגע­שטעלט אין אונדזער לאנד און אין די אנדערע לענדער פארן פארשטארקן דעם שלום און פארן העכערן דעם?עבנס­ניוואָ פון די ארבעטנדיקע. עס זענען אויך פאראן טעאטערס, קו?טור-פּארקן, ספּאָרט"אנשטאקטן- וועלסע האָבֿן דעם ציל צו געבן דער יוננט אלע אנטווי­קלונגס-מעגלעכקייטן.

בי אונרז אין לאנד איז דער עלע­מענטארער לימוד אָבליגאטאָריש און אָן געלט. די זין פון די ארבעטער און אָרע­מעפּויערים האָבן די מעגלעכקייט וויי­טער צו לערגען אויפן חשבון פון דער מלוכה אין די הויכע שולן, און די װאָס

הערט יעדן שבת א זייגער

2 די יידישע ראדיא"אוידיציע אויף די פּאַסטנס ראריאָ ראָמעניא אולף וועלן-לענג 5 מ. און ראדיאַ בוקארעשט. וו אויף 285 5

ונג פון פּעלאגיא דאנקאָווא

יי

ן נון | ניק. אוװין|

/

פארענריקט 8 פולשטענדיקע הייזער. יע­דע משפּחה באקומט א גוט-איינגעאָרדנטע וווינונג.

מיר גייען אויף דער פּארק-גאס. מיר גייען אריין אינעם הויז נר. א.11 ווע­לעכס איז נישט זייט לאנג באוווינט. מיך קלינגען ביי דער וווינונג נר. 9 פון דעם מוירער איליא דאנקאָווא. די באלעבאָס­טע, פּעלאגיא פעאָדאָראָווא, פארבעט אונדז פריילעך אין צימער,

-- פ'איז שוין 2 חדשים זייט מיר װויגען דאָ-- זאָגט זי,--- ווייזנדיק אונדז אלץ נאָכן סדר,

די פאמיליע דאנקאָווא פארנעמט א ווויגונג מיט אלע באקוועמלעכקייטן אוי­פן 1יטן שטאָק. ביים אריינגאנג איז פא­ראן: לינקס א גלאָז-טיר װאָס פירט צום גרויסן צימער; די צווייטע טיר--- פירט גלייך צום קאָרידאָר; פונעם קאָרידאָר אויף רעכטס--- איז דער אריינגאנג אי נעם וווין-צימער; אויף לינקם--- די קיך, אויסגעשטאט. מיט א גלאָזיפּליטע און פון דאנען אין באד-צימער מיט זעקס גאז-קאָלאָנעס. אינעם הויז איז פא­ראן צענטראל-באהייצונג. די וווינונג איז ווארעם, טרוקן, און האָט אפך ליכט און לופט.

-- פאר דער וווינונג מיט באהייצונג, לֿיכט, וואסער און אנדערע זאכן, צאָלן מיר 100 רוב? א חודש--- דערציילט פּעלאניא דאנקאָווא. ביי א חורשלעכן פארדינסט' פון 1800 רוב?, וויפל עס פארדינט מיין מאן, איז די דאָזיקע סו­מע קיין שום לאסט פאר אונדז. מיין מאן, איליא סערנייעוויטש, ארבֿעט אלס מוירער-- זעצט פאָר איר דערציילונג -- פּעלאגיא פֿעאָדאָראוונא. די אלע היו­זער און דאָס הוֹיז אין וועלכן מיר וווי­נען, האָט ער געבויט מיט זיינע הענט. אונדזערע. שכנים זענען געווויינטלעכע סאָוועטישע מענטשן אזויווי איך און מיין מאן:= סטאָליערס, מוירער, אינזשינערן, באאמטן.. אלע האָבן זי באקומען נייע ווינונגען, געבויטע פון דער סאָועטי­שער מלוכה פאר די ארבעטער און בא" אמטן. פון דעם ווייטערדיקן שמועס ווערן מיר געווויר, אז איניינעם מיט די ווינ­הייזער פונעם ניי אויפבויענדיקן ראיאָן, זענען דערעפנט געװאָרן א נעץ פון מא­גאזינען אין וועלכע מען פארקויפט פאר­שידענע סחורות.

אין די נאָענטסטע חדשים וועט אין דעם דאָזיקן ראיאן דערעפנט ווערן א קינאָ.

דאָס קינדער,

געשפּרעך גייט איבער צו רי

581 הס.פאז.8פטאזאל-­

צייכענען זיך אוים ביים לערנען, קריגן סטיפּענדיעם. אסך פון די סטודענטן דארפן גאָרנישט צאָלן אין די קאנטינעס און היימען, אנדערע צאָלן גאָר ווינציק. עס ווערט געשטעלט די סטודענטן פארפיגונג: ביבליאָטעקן, דאָקומענטאו­סעקציעס און לאבאָראטאָריעס, און דאָס אלץ אָן געלט.

אין ישראל פּונקט וי אין אלע אנדערע מארשאליזירטע לענדער, וועלכע זענען פארשקלאפט צו די אמעריקאנער אימפּע­ריאליסטן, זוכן די הערשנדיקע קרייון.א צוצוגרייטן א נייע וועלט-מלחמה. דער­פאר ווערט די דערציונג געמאכט אין גייסט פון שנאה און פאראכטונג צו די אנדערע פעלקער. די ציוניסטישע דער­ציונג אין ישראל איז א העכסט שאָװי­ניסטישע און איז דורכגעדרונגען מיט שנאה צו אלעמען װאָס איז פּראָגרעסיוו. די דאָזיקע שנאה און פאראכטונג דריקט זיך אויך אויס צו די קלאסיקער פון דער יידישער. ליטעראטוֹר: מענדעלע, פּרץ, שלום עליכם,

אין ישראל איז נישט פאראן קיין אָ­בליגאטאָרישער און אומזיסטיקער לי­מוד. עס זענען נישט פאראן אפילו קיין גענוג לאָקאלן פאר שולן. פון היימען אָדער קאנטינעס פאר די סטורענטן.= איז שוין אָפּגערעדט. אסך סטודענטן מו­זן שלאָפן ביינאכט אין גאראזשן אָדער אויף בענק אין פּארקן. דער שכר-לימוד איז א הויכער, ווי. עס האָט זיך ארויס­געוויזן פון דעם שטרייס פון די סטודענ­טן ואס איז פארגעקומען מיט אייניקע חדשים צוֹריק אין ירושלים'ער אוֹנו­ווערזיטעט און פון דעם שטרייק פון די שִילער פון דער שו? ,,אינטערנעשיאָ­נעפ" ואס איז פארגעקומען אין חורש אפּריל אין חיפה. די דערציונג אין גייסט פון שנאה צום מענטש ווערט געלאָזט דער שאָװיניסטישער שול, די אמעריקא­נער דעטעקטיוו און פּֿאָרנאָגראפישע בי­כער, רי אמעריקאניזירטע שאפונגען פון פאשיסטישע שרייבער פון ישראל, די אמעריקאנער גענגסטער-פילמען.

צו

-- איור האָט זיכער געזען אונדזער שול?-- פרעגט דאַנקאָווא. זי איז ווייט צען שריט פונעם הויף. אין דער דאָו­קער שול לערנען זיך אומזיסט מיין רייטשקא און וואלאָדיא. אין 2 יאָר ארום וועט לערנען אין דער שׁו? מיין יונגערע טאָכטער ליודמילא, די שו? האָט אויך געבויט איר פֿאָטער. אָט. װאָס ס'דריננט דערפון ארוים: אלץ װאָס מיר בויען-­בויען מיר פאר זיך, דאָס הייסט פארן פאלק. פאר דער צוקונפט פון אונדזערע קינדער בִין איך און מיין מאן נישט בא באזארגט. זיי באקומען א מיט?-שופ' בילרונג, און אויב זיי ווילן, קענען זיי ווייטער לערנען אָדער ארבעטן. ארבעט­לאָזיקייט אין אונדזער לאנד איז נישט פאראן און קומט אויך נישט פאָר. יעדער

איז פארזיכערט מיט ארבעט און מיט א*

פארדינםט. ס'איז נישט שלעכט אויב דער זון װעט גייען אויף די שפּורן פו­נעם. פאָטער און װעט זיין א בוי-אר­בעטער. א גוטע ספּעציאליטעט. מאשי­נען, וויפל מאשינען זענֶען אויף די בוו­ונגען; די ארבעט איז געװאָרן אסן: לייכטער. ביז צו מיין חתונה בין איך געווען א בוי-ארבעטערן, כ'האב-געאר­בעט אלס מוירער.. אצונד פיר איך די הויזדווירטשאפט און פֿארנעם זיך מיט די קינדער. ס'וואקסן אונדזערע קינרער: זאטע, געזונטע ליבהאָבנריק זייערע על­טערן. מיר לעבן אונטער דער זאָרג פון אונדזער פאָטערלאנד, װאָס פארזיכערט אונדו' א פרידלעך לעבן. דאס איז דאם 1 גרויסע גליק פון יעדער מוטער,

, 5 אי יע :5 יזא 2011688816 אזא"

:

דזע קאו צעג טעי שינ וויק מער קאך נייע לאנן פון סנש ד כן כ וויין זער דערג א די סאוו רך, דזער אזוי אויף אזוי גנזיין און,, דער לע גיק,

די פיע, ה פאָלג.| לירם; דער רן דושע"