4 טייז‎

א היטלער-שטאָט אין אמעריקע|

;איקוף-בלעטער"

פון א. יארוגער

אין פֿלאָרידע, ווו עס ווילדעוועט דער קו­קלוקסיקלען, ווו נענער ווערן באהאנדלט אויף א גרויזאמען און שענדלעכן אופן און סע בו­שעוועט דער אנטיסעטיטיזם, איז שוין אויך דאָ א היטלער-שטאָט, װאָס איז ,,יודען-ריין",

פאראן דארט א שטאָט, וװאָס ,בארימט זיך", אז זי איז איינע פון די סאמע אנטיסע­מיטישע פעסטונגען אין אמעריקע. די שטאָט חייסט דעלרעי ביטש. זי געפונט זיך אויפן בא­רימטן ,נאָלדענעם ברעג" פֿון פלאָרידע, ארום פופציק מיי? פון מיאטי,

א שיינע ציכטיקע שטאָט, הארט בכיים ים -- א פּרענטיקע שטאָט, ואס אנטיטעמיטן האָבן פאראומרייניקט מיט זייער עקלהאפטן, היטלעריסטישן ראסן-חאס. היטלערס חלום איז דאָרט פֿארווירקלעכט געוואָרן. די אנטיסעמי­טישע פּאָליטיק פון נישט צוֿאָזן קיין יירן צו דער שטאָט, נישט לאָזן יידן קויפן קיין הייזער אָדער דינגען דירות, צי איינשטיין אין האָטעלן, ווערט אָנגעפירט דורך די דאָרטיקע פירמעס, געשעפטס-לייט און ,,שטאָט-יטאטעס".

קיין שילהן ,יידן אומגעווונטשן" װעט איר נישט זען אין שטאָט, כאָטש זייער א סך שילדן מיט אָפּענע דיסקרימינאציעס קעגן יידן זעט מען אויפן שליאך פוז האָליוווד ביז צו פּאלם ביטש. די רעדל-פירער אין דער נעסט פון אנטיסעמיטוזם אין דעלרעי ביטש האלטן, אז אזעלכע שילדן זענען ,,צו ווולגאר". זיי נוצן אנרערע מעטאָדן.

ווען יידן פּרווון קױיפֿן א הויז אָדער איינ­שטעלן א חיים. אין דעלרעו ביטש, דערקלערט מען זיי, אז ס'וועט פאר זיי אליין נישט טויגן, אז זי וועלן זיך פילן אומבאקוועם, אז צוליב זייער אייגענער טובה וועגן זאָלן זיי זיך אִפּ­טראָגן פון שטעטל. די אנטיסעמיטן טענחן, אז

חסחוחלילה, זיי האָבן גאָרניט קעגן יידן; פאר­קערט, זיי וילן ,ראטעווען אומגליקלעכע יידן פון ביטערע אנטוישונגען".

ווען איינער האָט מיט א פּאָר יאָר צוריק פאר­קויפט א שמיק? באָדן א ייד, האָבן אים די אנדערע באָדן-טאגנאטן און באלבאטעם פון שטעטל פארזאָנט מיטן הארבן װאָרט, אז מער זאָל ער אזוינם נישט טאָן, אוב ער ווי? נישט,

אז זי זאָלן אויפהערן מאכן געשעפטן מיט אים.

דעם 9יטן מערץ 1981 י. האָט א פירמע אין דעלרעי ביטש געענטפערט אָפן-אנטיסע­

מיטיש אויף אן אָנפּראנע ווענן דירות.

דער ענטפער איז געווען אזא:

גאנץ דעלרעי געפינט זיך לעבן דעם אקעאן, א נרויסער טייל פון דעלרעי איז אזוי נאָענט פונעם אָקעאן, אז מען קאָן צושפּאנען. דאָם איז אויך די איינציקע שטאט. אויפן מזרח" ברעג, ואס איז פולשטענדיק באגרענעצט צו קריסטן, סיי אין פֿרט פון קויפן, סיי אין פֿרט פון דינגען הייזער".

אויך די אנאַנסן פון פארשידענע פירמעס אין דעלרעי מיטש שטרייכן אונטער גאנץ אָפט און מיט פּאסקודנעם שטאָלץ, אז די שטאָט פירט דורך א פּאָליטיק פון דיסקרימי­נאציעס קעגן יידן(וועגן נעגער, װאָס ווערן באה האנדלט וי צווייטראנגיקע אָדער דריטיראגי גיקע בירגער, איז אָפּגערעדט). די פירמע ,,טאל­באט אפארטמענטם" כארימט זיך און ל?אָזט וויסן אין אירע פלוג-בלעטלעך: ,יידן זענען אומגעווונטשן;= בלויז פאר ,ווייסע קריסטן".

שיין און ריין זענען די גאסן פו} אטידער האלב-יטראָפּישער שטאָט-- נאָר עס זעצט פון זי א שרעקלעכער, גיפטיקער און געפערלע­לעכער גערוך;: דער געשטאנק פון היטלעריזם,

פארדינגען

דער ראריאָ פון ישראל פארכאפט פון די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן

תל-אביב ניט איבער:

נאך דעם אָקערשט געמאכטן ויזיט אין ישרא? פון דאניע? אונרייט, אמעריקאנער ,ספּעציאליסט" אויף ראדיאָפאָניע, וועט די ראדוא-עמיטיע אין ישרא? געשטעלט ווערן אין א נאָך גרעסערער מאָפ אין דינסט פון די

9(אגערפּרעס).---- טעלעפֿרעס

אויף איינער פון די מאָסקווער גאסן דער­הויבט זיך א ריזן-געביידע-- דער אינסטי­טוט פון ווערקציינ-מאשיגען-בוי, וועלבער טראָגט דעם נאָמען פונעם נרויסן סטאלין. דאָס איז איינע פון די בעפטע טעכנישע הויך-שולן פון סאָוועטן-פארבאנד.

דער דאָזיקער אינסטיטוט, געגנרינרעט אין די יאָרן פונעם ערשטן סטאלינישן פינפואָר­פּלאן האט אין די 21 יאר פון זיין עסויס­טענץ ארויסגעגעבן טיוזנטער הויכקוואליםי­צירטע אינזשינערן, קאָנסטרוקטאָרן, טעכניקער אין מעכאניקער.

אפך פון די סטודענטן וועלכע האָבן פאר­ענדיקט דעם אינסטיטוט זענען היינט אָנפוֹי דער פון אונטערנעמונגען, פון וויפנשאמט­לעכע פאָרשונגס-אינסטיטוטן, אָדער זענען קאג­דידאטן אויף דאָקטאָר אין טעכנישער וויסנ­שאפט,

די נייע טעכגישע אינטעליגענץ, ארויסגע­קומען פון די רייען פון ארבעטער- און פּויע­רים-קלאס, זענע ענג פארבינען מיטן ארבעטנ­דיקן פאָלק. די סאָוועטישע אינזשינערן בא­נרענעצן זיך נישט נאר מיטן לייזן פון טעבכ­נישע פראגן. זיי פירן א דערציערישע ארבעט צווישן די מאסן, זיי העל?פן די ארבעטער זיך רערהויבן זייער קולטורעל-טעכנישן ניוואָ. רי

אִזיקע הילף דערמעגלעכט דעם וווקס פון יי ווונדערבארע אינאָוואטאָרן אין דער פּראָדוקציע.

די אינאָוואטאָרן אין דער פּראָדוקציע, פון זייער זייט, העלפן דערציען די נייע קאדרען פון דער טעכנישער אינטעליגענץ. אינעם אינ­סטיטוט פון ווערקצייג-מאשינען-בוי מיטן נאָ­מען.,סטאלין" קומט אָפט פאר אז אויף דע­קאטעדער דערשיינט נישט נאָר א בארימטער וויסנשאפטלער, נאָר א סטאכאנאוויסט וועל­כער האָט געפונען א נייעם וועג אין דער פּראָדוקציע,

אזוי למש? דער טאָקעריסטאכאנאוויסט פון

פּאָליגראפישער צענטער נר, 8--­

יביי זיצונגען פון

אינטערעסן פון דו פארייניסקטע שטאטן.

די צייטונג ,יערוואלעם פּאָסטי מעלדעט, אז אין פארלויף פון די זעקס וואָכן װאָס ער האָט פארבראכט אין ישראל--- האָט אונרייט געגעבן די מיטארבעטער פונעם ,קול ישרא?", עצות" בנוגע דעם צוזאמענשטעלן פון די עמיסיע­פּראָגראמען.

בריװ פון יש ר אל

ליבער טייערסטער פריינט ה"ר חיים מער­לִינְגֿ,

איך בעט אנטשולדיקן װאָס איך האָב נישט געשריבן, וויי? כ'האָב קיין פֿאָסט-געלט נישט געהאט.

טייערער הארציקער פריינט! אייערע ליבע טייערע ווערטער ווע? איך אין מיין לעבן ניט פארגעסן-- וי גוט איר האָט מיך געראָטז, נאָר ליידער האָב איך ניש פארשטאנען זי צו באפאָלגן--- איך בין געווען מיט גרויסע יסורים איך האָב ניט אויפן אָרט באמערקט װואָס איך טו און אצינד דערפי? איך עס, דעם זכות זאָלט איר מיר געפינען טייערער פריינט,| מיינע גייט ארבעטן און מיר קענען ניט פארגעסן, מיר געפינען זיך ניט קיין אָרט פון יסורים. ביטע מיך צו אנטשולדיקן ביי הערן קולטוס-פּרעזידענט טענענהויז--- עס איז נאָך געווען צייט מיך צו ראטעווען. פארנעסט ניט אין אונדז מיינע טייערע, אפשר וועלן מיר זיך בעזהש"ית נאָכאמאָ? זעען. איך בעט אייך זייער פון טיפן הארץ פארגעסט אונדז ניט. מיר גריסן אייך און אלע גוטע פריינט, די קולטוס-בעאמטן רעכט הערצלעךי

מיר פארעפנטלעכן דא פראגמענטן פֿון א ריוו פון ישראל? װאָס איז געקומען אויפן אדרעם: ראָל לעאָפּאָלד פון סוטשעאווא, גאס י. וו. סטאלין נר. 19:

כפר חסידים, דער 14-טער אָקטאָבער 1981,

ליבע שוועסטער און שוואָגער!

איך האָב באקומען דעם בריוו מיט דער פאָטאָגראפיע פונעם קינד און מיר. האָבן זיך געפרייט הערנדיק גוטע בשורות פון אייך. איד מיט רבקהן זענען געזונט, נאָר ס'האָט אונדז געטראָפן א גרויסער אומגליק, ס'אוז אונדז גע­בליבן א גרויסע ווייטיק אויפן גאנצן לעבן דורכן פארלירן מנשהן. ער איז קראנק געוואָרן, ס'איז אים אָנגעשװאָלן געװואָרן דער האלדז און אין דריי טעג איז ער נעבעך געשטאָרבן.

פון דער לאגע פון דאנען קאָן איך אייך שרויבן אז זי איז זייער א שווערע, ווייל טען ארבעט זייער שווער, דאָס געלט געניגט נישט און אפילו מיטן געלט װאָס דו האָסט פאררינט, האָסטו נישט ואס צו קויפן צום עסן. גע­פינסט גאָרנישט, א גאנצן טאָג עסן מיר נאָר טרוקענע עסנס. ס'איז נישטא צו געפינען. קיין גרינצייג, כדי זאָלסט קאָנען מאכן עפּעס צו עסן. מיט וועמען איך זע זיך און מיט וועמען

סטאכאנאָװויסטן לײיענען לעקציעס אין אינסטיטוטן ­

פון נ. פעדאָראָװיטש

דער מאָסקווער אוזינע פאר שלייף-מאשינען, באָרים קולאגין, וועלכער קען זיך בארימען מיט אסך ווונדערבארע אינאָוואציעס, פארייניסט אצינד זיין ארבעט אין דער פּראָדוקציע מיטן לייענען לעקציעם פאר די סטודענטן פונעם דריטן קורם אינעם אינפטיטוט פאר ווערק­צייג-מאשינען"בוי. ער באקענט זיי מיט זיינע דערגרייכונגען און מיט זיין פּראקטיק אין שניידן מעטאלן.

מיט דער רייכער פֿראקטיק און דערפארונג פון באָריס קולאגון אינטערעסירן זיך נישט נאָר די סטודענטן, נאָר אויך די אפפּיראנטן פוז נעם אינסטיטוט, וועלכע גרייטן צו דיסערטא­ציעס וועגן ראפּידן אויסארבעטן פון מעטאל, אָרער אנדערע טעכנישע פּראָבלעמען. באָרים קולאגין האָט אויך אָנטייליגענעמען ביי אסך זי­צונגען פונעם וויסנשאפטלער-ראט פונעם אינ­פטיטוט בשעת אפפּיראנטן האָבן אויסגעפירט זייערע דיסערטאציעס. ער האָט געמאכט וויב? טיקע באטערקונגען וועגן די דיסערטאציעס.

באָרים קולאגין איז נישט דער איינציקער סטאכאנאוויסט וועלכער טרעט ארוים= מיט לעקציעס פאר די סטודענטן און איז אָנוועזנד וויסנשאפטלערדראט= וועגן פארשידענע דיסערטאציעס.

ס'טרעט אויך ארויס מיט לעקציעס פאַר די סטודענטן דער אויבער-מייסטער פון דער מאָם­קווער אוזינע פאר ווערקצייג-מאשינען א. נ. גאררזשאניקידזשע" אנהריי גאָנטשעאראָוו. אין זיינע לעקציעס, וועלכע ער האָט געלייענט פאר

אינדוסטריעלע מלוכחר-אונטערנעמונג,

די סטודענטן פונעם אינסטיטוט פאר ווערק­צייג-מאשינעץן-בוי, האָט אנדריי גאָנטשעאראָוי אויספירלעך דערציילט, וועגן דעם וי ער האָט אָרגאניזירט די פֿראָדוקציע, וי ער האט מאָ­דערניזירט די איינריכטונג און געשאפן נייע אינסטרומענטן.

אָפט טרעט אויך ארויס מיט לעקציעם פאר די סטודענטן פונעם אינסטיטוט דער שילער פון אנדרי! גאנטשעאראוו, דער יונגער סטא­כאנאוויסט ניקאָליי טשיקירעוו.

די סטודענטן פונעם אינסטיטוט פאר ווער צייגדמאשינעץ-בוי האָבן מיט גרויס אינטעדעס אויך אויסגעהערט די לעקציעס פונעם אויבער­מייסטער ראָסיסקי פון דער פאבריק ,קאליבר"; פון דעם שגעל-שניירער פון מעטאל פּאוועל ביקאָוו און אסך אנדערע.

די לעקציעס פון די סטאכאנאוויסטן דע-­ווייזן קלאר די ענגע פארבינדונג פון דער וויסנשאפט מיט דער פּראָדוקציע, וועלכע פאר" שטארקט זיך פון טאָג צו טאָג אין סאָוועטן­פארבאנד. די דאָזיקע פארבינדונג באגרע­נעצט זיך נישט דערמיט װאָס סטאכאנאוויסטן לייענען לעקציעם פאר די פטודענטן. די פּראָ­פעפאָרן, דאָצענטן פונעם אינפטיטוט פאר וועיק­צייג-מאשינען-בוי, וי אויך וויסנשאפטלעכע מיטארבעטער פון אנדערע אינסטיטוטן זענען אָפּטע געסט ביי די אונטערנעמונגען. די מיט­ארבעטער פונעם אינסטיטוט פאר ווערקצייג­מאשינען-בוי קומען אָפט אין| די אוזינעס פון שלייפמאשינען, אין מאָסקווער. אינסטרומענטן­

+ר-=-= סויררססיז" ב רײ/2/ ור ר ייז יי 2ו60ר על אש האר(0) אי יקן א מש

סוכ גוס איקוס.

דגב 9ר214:8 קכעפּ,! ייר אלא: 2 וכ //6286י? וא אי:|*יץ א יי פכרין-|וא 8( אוף.ר 5: ר גי איה

שֶר}וכל פמאל אנב' יס הַבּרפֹםז'

ֹ קרו|-יך אי גיואן או) כ! א רוֹץ פוש(,' //9| וס יוו ר} ארי

א כּי פָּי זי יי ובוי= 1

ר אי 2 סויייך. פיי איינ 1{ יס, אל א יוײומוק קו00+ אוץ) 4 פוּ כ לק 9 יע און

פיט ג/ן צו מי) גי- האל}-)(6 א /87. אויער סװי?י- זכָעכ,|(6 ייר ון): א קי פא= מפעאען צילין זוף קון6 ול 0ו 86 א פו ריט 18 61 קור אי מוון/ א א 46 יעב 68((6/6 היל ש פו20א 0 ר;2

איך רעד, וואָלטן אלע געװואָלט צוריק פארן. און איך, ס"'זאָ? נאָר מעגלעך זיין, ואָלס איך צוריקגעקומען.

דערמיט ווי? איך דיר צווויסן טון א דו זאָלסט נוט אכט געבן וואָס דו טוסט. אז דו האָסט פּרנסה און דו וווינסט אין א שטוב איז מיין מיינונג אז דו זאָלסט בלייבן אויפן אָרט, ווייל דו שטעלסט דיר אפילו נישט פֿאָר ואס עס הייסט צו קומען אהער און זיך פּיי­ניקן אין די געצעלטן. אסך פארשעלטן זייער לעבן ואס זיי זענען אהער געקומען. איצט הייבט דא אָן צו רעגענען און מיר וווינען דא אין מיזעריע... איר זאָלט נישט גלייבן אז עס ווארט אויף אייך דאָ א פּאָסטן אָדער א וווינונג. ווייזט דעם בריוו אויך די אנדערע אונדזעריקע און טוט אייך איער ארבעט אוב איר ווילט גוט לעבן. איך האָב זיך באגענגט מיטן באלעגאָלע מיט וועלכן דו ביסט געקומען צו מיר און האָסט אוועקגעפירט די ציבעלעס. ער איז געווען אין שפּיטא?, ער האָט נעוויינט וי א קליין קינד. ער ארבעט טאָג און נאכט און פֿאָרט און האָט גארנישט,

מיט דער האָפּנונג אז מיר וועלן זיך ווירער­זען, קושן מיר אייך מיט ליבשאפט.

לויב, רבקה און יאָסי

פאבריק ,,פרעזער", ,קאליבר" און אוזינעס פון שווערע מאשינען, און אין אנדערע אונטערנע­מונגען פונעם לאנה. אזוי למש? טרעט ארויס דער פּראָפּעסאַר קריוואָוכאוו זייער אָפּט מוט לעקציעס פאר ארבעטער פון א סך אונטער­נעמונגען, וועגן די טעאָרעטישע גרונדלאגן פון ראפּידן שניידן מעטאלן. דער דאָצענט פונעם אינפטימוט פאר ווערקצייג-מאשיגען-בוי עגאָ­רענקאוו האָט איניינעם מיט די מאָדע? אר­בעטער פון דער אוזינע ,סטאנקאליט", ויו ער איז אטאָל געווען אינזשינער, אויפגעארבעט א מעטאָד שנעלער אויסצופארטיקן די סאָ: רעלן. וועגן דעם דאָזיקן מעטאָד האָט ער אויס? פירלעך דערציילט בשעת זיינע לעקציעס אין א סך אונטערנעמונגען פון דער הױפּט שטאָט און פון אנדערע שטעט פונעם לאנד. אצינד ווערט דער דאָזיקער מעטאָר אָנגעװוענדט אין א ברייטער מאָס אין פארשידענע פאבריקן פוז געם סאָוועטן-פארבאנד.

אויך די פּראָפּעסאָרן סעמענטשענקא, גאָראָ­דעצקי און אנדערע טרעטן ארוים מיט לעק­ציעם וועגן באזונדערע פּראָבלעמען אין פאך­ביגרונג מיט דער פּֿראָדוקציע. זיי העלפן א­רוים די ארבעטער צו לייזן קאָמפּליצירטע טעכ­נישע פראגן.

קעגנזייטיק, בארייכערט די סטאכאנאוויס­טישע פּראקטיק די וויסנשאפטלער. די סטאכאז נאָוויסטישע דערפארונג שאפט א גוטע צונריי­טונג פאר ווייטערע ברייטע וויסנשאפטלעכץ גענעראליזירונגען, פאר טיפע טעאָרעטישע פאָר­שונגען. אזוי ארום ווישן זיך אָפּ אין סאוועטן­פארכאנד אלץ מער די נרענעצן צווישן אינ­טעלעקטועלער און פיזישער ארבעט. די פאר­בינדונג פון דער וויסנשאפט מיט דער פּראקטיק פארזיכערט גרויסע דערפאָלגן סיי אין דער פּראָדוקציע סיי אין די טעאָרעטישע פאָר­שונגען. דאָס דערלויבט צו פארשנעלעין דעם ריטם פון שאפן, ניכער צו פארווירקל?עכן די גראנדיעזע פּלענער פון בוי יע דעם. קאָטוניום.

ו 181ט עס.סא.א?חאזאז--.זא 6880 זסט יאדוא;

י

2