Jahrgang 
182 (1952) נר. 182 7-טער יאָרגנג
Seite
3
Einzelbild herunterladen

ס'איז א פרי-פרילינגדיקער נאָכמיטאָג און דורך די הויכע שמאָלע פענצטערלעך פונעם טעאטעריזאל סיליען זיך דורך אין דער האלב­שטילקייט אויף די רויטיפּלושידטע בענקלעך, עטלעכע זון-פערעמלעך און דערפולן דא און דארט די פּלעצער פון ארויסגעריסענע פע­דעמלעך פון פארשידענע פארבן, און זיי דער­גענצן צורוק דעם קאָלירן-שפּי?-געוועבֿ...

פּלוצעם דערהערט זיך פון לעבן דער בינע פונעם אָרקעסטעריגעשטעל, ווו ס'ברענט אן עלעקטריש לעמפּל, א קלינגענדיקע יונגע באה ריטאָן-שטים באגלייט פונעם פּיאן, וועלכע--­האָבן שוועבט דורך א יעדע שורה לייריקע בענקלעך פונעם טעאטער­זא? און גלעט מיט איר וזארעמען רוף, דעם צושויער אים צווויסן צו טון אז דושאָע היל לעבט, אז דאָס נעגער-פאָלק וועט באפרייט ווערן פוץ די לינטש-הענט פון די פארברעכערישע קאפּיטאליסטן וועלכע ווילן עס אומברענוען... די דאָזיקע מעלאדיע איז אונדז טיף נאַענט צום הארצן. ס'איז די מעלאָדיע פון קאמף פון די נעגערס פאר א ליכטיקן מאָרגן; ווען עס ועלן געמשפּט ווערן די שונאים פון שלום, פון פרייהייט, די שונאים פון דער סאַצואלוםי טישער ועל?ט-אָרדנונג.

מייִם פיאן זיצט דער פּראָפעסאָר פון קאנ­טאָ, חבר וילי פּיגהעלשטיין און גיט איבער א לעקציע ,טעכניק פון אטעמען און געזאנג",

פארן יונגן שוישפּילער פונעם בוקארעשטער יידושן מלוכה-טעאטער, װיקטאָר טולענפעלן. /דזשאָע הי?" איז פאר אונדז אויך באקאנט

פון פּאָל ראָבסאָן וועלכער ברענגט צום אויס­דרוק אין דאָזיקן ליד דעם ליכטיקן גלויבן פון זיין פאלק אז עס איז נישט אליין אין זיין קאמף, נאָר אויף זיין זייט שטייט דער מעכטיקער שלום-לאגער וואָס ווערט אָנגעפירט פונעם סא"

וועטן-פארבאנד און דעם גרויסן סטאלין. :: ביי דעם היינטיקן קורס האָבן זיך נאָך בא­טייליקט אנדערע שילער-שוישפּילעך וועלכע

האָבן אויך ארויסגעוויזן אז זי לֿערנען ערנסט און גיבן זיך די גאנצע מי צו דערגענצן זייער טעאטעררוויסן אויך אויפן דאָזיקן געביט.

דאָס איינפירן דעם דאָזיקן קורס ביים בוי קארעשטער יידישן מלוכח-טעאטער איז געבוירן געװאָרן אויפן סמך פון אנטוויקלען די טא­לענטן פון די יינגערע און עלטערע שוישפּילע­

רישע כוחות וועלכע האָבן נישט די מעגלעכ".

קייט צו באזוכן די ספּעציעלע שולן. און קורסן. די דאָזיקע שוישפּילערישע עלעמענטן וואָס קו­מען פונעם פאָלק וועלן איינשטודירן די טעכניק פוז אטעמען און געזאנג אויפן יסוד פון וויסנ­שאפֿט און קונסט.

דער חבר פֿראָפּ. פינקעלשטיין פירט אָן דריי מאל אין דער װואָך מיטן דאצוקן קורם--- וו ער גיט איבער פאר א ריי שוישפֿילער און שוישפּילערנס די טעכניק פון אטעמען:

זוכט'

דווך.

-איוקוףיבלעטטר"

וויאזוי עס שטודירן די יונגע שוישפּילער פונעם בוקארעשטער יידישן מלוכה-טעאטער

(רעפּאָרטאזש)

איבונגען פון אָטעמען, און געזאנג: דורך וואָ­קאליזירן, פראזע, און אינטערפּרעטאציע. דאָס אלץ ווערט געלערנט דורך אילוסטרירונגען פון רוסישע, און בכ?? פּראָגרעסיווע לידער. דער חבר פיני קעלשטיין העלפט אויך מיט איינצולערנען די לודער װאָס די שוישפּילער פירן אוים אין די פאָלקט-אטענעען, קולטור-זאלן, און בפרט ביי די ספּעקטאקלען פונעם טעאטער.

עס איז לעבעדיק דאָ וי אויף אלע טעטי­קייטס"געביטן. פון אונדזער הױפּט-שטאָט, ס'האט זיך יעדער און געגעבן זיין בעסטן ביישטייער צום דאָזיקן גרויסן יום" טוב פון אינטערנאציאָנאלער סאָלידאריטעט צווישן די ארבעטנדיקע פון אומעטום. לכבוד דעם 1יטן מאי האָט דער בוקארעשטער יידי­שער מלוכה-טעאטער זיך באטייליקט ביים עס­טראדעפפּראָגראם פון ,פּיאצא 1848". עס האָבן אויפגעטרעטן לכבוד דעם היינטיקן 1-טן מאי, אין צייכן פון פארשטארקן דעם קאמף פאר שלום, קעגן מלחמה-צינדערישן אמעריקאניש­ענגלישן אימפּעריאליזם, דער אַרקעסטער, און די שוישפּיקער און שוישפּילערנם: ס0. פישלער, יאנטו אלפערין, הערבערט װילדהאָרן, סאריקט

שאראגא.. לעאָניע האלדמאט, וועלכע האָבן געזינגען סאָוועטישע, רומענישע און יירישע לידער.

,דעם הארבסט-- האָט געזאָגט חבר?עב­לי, דירעקטאָר פונעם טעאטער--- וועלן ימיר עפענען א קורס פון איבערגעבן די טעאָריע פון סטאניסלאווסקי כדי צו העכערן דעם סיאנע?-קינסטלערישן. ניווא פון די לערס. די אלע װאָס באטייליקן זיך אינעם קורם פון חבר פינקעלשטיין, לערנען'פלייסיק און וועלן אנטוויקלען זייערע קינסטלערישע מעגלעכקייטן אויף ערנפטע יסודות. א טיי? פון די קורסאנטן װי צ. ב. די יונגע טאלענטירט װילי בעטער. און װיִקטאָר טולענפעלד האָבן ארויסגעוויזן גרויסן פאָרשריט כיים קורס.

די קורסאנטן גיבן זיך די נאנצע מי, צו העכערן זייער קינסטלערישן ניוואָ. אייניקע פון זײי, די עלטערע, דערמאנען זיך אין וואָסארא באדינגונגען זיי האָבן געמווט ש קאפּיטאליסטישן רעזשים. זיי ווייס} אויך וועגן דעם נידעריקן מצב פונעם יידישן שוישפּילע­אין דעם אומפּעריאליסטישן אמעריקע און דעם קאפּיטאליסטישן ישראל. זיי דריקן אויס זייער דאנקבארקייט דעם פאָלקס-דעמאָקראטישן רע­זשים, נעמענדיק זיך נייע התחייבותן צו שטעלן זייער קונסט אין דינסט פונעם פאָלק, צו געבן זייער אקטווון ביישטייער פארן דערציען דעם יידישן ארבעט-מענטשן אלס בויער פונעם ניי­עם סאָציאליסטישן לעבן און אונדזער. רעפּוב­ליק, אלס אקטיווער קעמפער אינעם מעכטיקן שלום-פּראָנט,

בערל שנאבל

א נייע קינדעריפּיעסע ביים יאסער יידישן מלוכה-טעאטער

ביים יאסער יידישן מלוכה-טעאטער איז פאָר­געקומען א פּרעמיערע פון דער סאָוועטישער קונ­דעריפיעסע ,די בלויע אָנעגא".

דער סוביעקט פון דער דאָזיקער פּיעסע איז פאָלגנדיקעה: די שילער נאסטיא' קאָסטעא, אנ­טי און דער קליינער פּעטונקא, קינדער פון א דאָרף פון אויפן ברעג טייך אָנעגא פונעם פאָוועטן-פארבאנד,. חלומען צו ווערן שיפער. זי גרייטן צו א קליינע לאטקע, וועלכע זיי רופן אָן ,די בלויע אֶנעגא".. מיט דער רדאָזיקער לאָטקע ווילן די קינדער מאכן א רייזע צום אינדז? פונעם מיט טייך.

בשעתן שווימען, באגעגענען זיי זיך מיט אן אלטן פישער וועלכער באווונדערט זייער מוט. אין זייער ווונטש צו האָבן אן אמתדיקע שיף, באשליסן די קינדער צו שרייבן צום

,;איקוף"-בוקארעשט

מארינע-מיניסטעריום און דעם בריוו ארוינ= צולעגן. אין א נוט-פארמאכטער פלאש. כוואליעס וועלן זי טראָגן אויפן פּלאץ.

דער אלטיטשקער מעלדעט דעם מיניסטע­ריום דֶעם ווונטש. פון די קינדער און בקרוב וועט אָנקומען אן אמתע שיף ,די בלויע אָנע­גא", וועלכע וועט די קינדער אֲנָיר פירן אין דער שול, װאָס געפינט זיך 8 קילאָמעטער ווייט פונעם דאָרף.

די פאנטאזיע פֿון די סאָוועטישע קינדער איז געווענדט צו. נייע ברעגן צו די אָפּענע האָ­ריזאַנטן פונעם בויענדיקן קאָמוניזם. זיי זענען פו? מיט כטחון אין דער סאָוועטישער רעגי­רונג, וועלכע זאָרגט אז די געוואגסטע חלומות

פונעם יונגן דור זאָלן מקיום ווערן.

אָרגאניזירט זונטיק, 18יטן מאי 1952-- 19.80 אָוונט'

אין גאָרטן פון גאס מירטשעא-דוװואָדא נר. 85

א קאַנצערט

פון סאוועטישע, רומענישע, דער קאָנצערט וועט אויסגעפירט ווערן

יידישע פאָלקס" און מאסץ-לידער. פו נעם פאָלקס-כאָר און אַרקעסטער ,,איקוף", דיי

ריזשירט פונעם מייסטער שווארצמאן.

פּראָפּע-|

שפּילן אונטערן|

רומענישע און ייִדישע פאָלקס-לידער'

ו

די|

| די אקטיוויטעט פונעם בוקארעשטער.איקוף"

װי אין יעדן ווינקעלע פון אונדזער צע­בליעטער הױיפּטישטאָט, פילט זיך אויך ביים אָרטיקן ,איקוף" אז דער פרילינג איז א פו­לער באלעבאָס איבער אלץ. דער פאָלקס-יכאָר, דער אָרקעסטער, דער דראָמקרייז,--- אלץ האָט צוגעלייגט א האנט און מ'האָט צוגעגרייט דעם גאָרטן פאר די מאניפעסטאציעס. מ'האָט אֶָר­נאמענטירט די בינע, מ'האָט אראנזשירט די בענק; אלץ איז צוגעגרייט אויפצונעמען דעם יידישן ארבעטנדיקן עולם וועלכער וועט קומען אויסהערן די לידער, די סצענעטקעס, און די פאָרטראגן.

אָבער נישט נאָר דער גארטן איז צוגעגוייט צו דעם פרילינג, נאָר אויך די מענטשן זענען פו? מיט באגייסטערונג צו ברענגען אויף דער

בינע, אויף א פרילינגדיקן אופן די קינסט­לערישע פּראָגראמען.

דער כאָר פונעם בוקארעשטער ,איקוף" האָט ארויסגעוויזן זיין באגייסטערונג ביי דער פייערונג. פונעם גיטן מאי ווען ער האָט זיך

באטייליקט אינעם עסטראדעפפּראָגראם װואָס איז אויסגעפירט געװאָרן אויפן פּלאץ מערץ?":-לכבוד דעם. גרויסן ארבעטער-יום­טוב האָבן געקלונגען אונטערן פרייען הימל, באגלייך מיט סאָוועטישע, רומענישע אונ אג­דערע לידער, אויך יידישע פאָלקָסי און ארי בעטילידער. עטלעכע חברים וי למשל יודא סאמאָי?, טשעטשיליא שטיין, ארטור וועקסקלער, קרייז? איזידאָר האָבן. זיך אויפגעצייכנט דורך זייער איבערגעגעבנקייט צו דער אקטיוויטעט פונעם ,,איקוף", ביים אויספירן דאָס פּראָגראם פארן 1יטן מאי.

וומענדיקע זומער-חדשים ווערט צו­

געגרייט א רייכער פּראָגראם. קולטורע?­קינסטלערישע מאניפעסטאציעס. ײ אזוי למשל? וועט דער פאָלקס-כאָר און אֶרֵ­

/28-טער..

קעפטער ,איקוף" אויספירן אין משך פונעם חודש מאי צוויי קאָנצערטן פון סאָוועטישע, רומענישע, יידישע פאָלקסילידער און מאסן­לידער.

פארן ערשטן יוני ווערט צוגעגרייט א קאָנ­צערט פון דעם אָרקעסטער מִיטן אָנטיי? פון סאָליסטן ביי וועלעכן מ'וועט אויספירן א פּראָגראם פון פארשידנארטיקער מוזיק און פאָלקס-מוזיק.

און דער ארבעט פונעם כאר און דעם ארי קעסטער פילט זיך די געניטע קינסטלעריש האנט פונעם מייסטער שווארצמאן וי אויך די הילף פון די יונגערע קאָכפּאָזיטאָרן ריי­נונגער און סעקולע'ן.

אויך אין משך פונעם חודש יוני, וועט פאָר­

קומען ביים בוקארעשטער ,איקוף" א מאני­פעסטאציע מיטן אָנטיי? פוֹן א קינסטלערישער עקיפּע פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן אין אונדזער רעפּובליק.

אויך דער דראמקרייז פונעם בוקארעשטער .איקוף" וֹעט אין קורצן. ארויסטרעטן מיט א

פּיעסע ,אזוי באדארף אל פון ו. ראָזנהעק.

יעדער איינער וועלכער באטייליקט זיך אין. דער קולטורעלער, אויפקלערערישער ארבעט פו­נעם ,איקוף" איז באוווסט אז ער איז צוגלייך א קעמפער פאר שלום, א קעמפער קעגן די משר­תים פונעם אימפּעריאליזם, די ציוניסטישע נא­ציאָנאלוסטן. זייער אקטיוויטעט האָט נישט בלויז דעם צוועק נאָר צו פארוויילן דעם עולם, נאָר אים אויך צו מאָביליזירן קעגן די פאבריקאנטן פו) דזשומע און קענן זייערע געטרייע מִשר­תום. אזוי ארום קען זיך אויך דער בוקארעש­טער ,איקוף" רעכענען אַלס א רינגעלע אין דער ארמיי פון שלום און אלס מיסהעובעל פארן אויפבוי פון סאָציאליזם.

-איקוף" איבערן ל?אנד

ראדעוויץ

שבת דעם 5ֿיטן מאי איז קולטורע?לדארטיסטישע מא זירט פינעם היגן ,,איקוף", וועלכע געווידמעט דעם אינטערנאציאָנאלן יום-טוב.

פאר א פולגעפּאקטן זא? האָט דער חבר ראָ­זענהעק גערעדט איבער דער געשיכטע פונעם 1יטן מאי, דעם וועג וועלכן דער ארבעטער­קלאם האָט אין משך פון דער צייט דורכ­געמאכט, די דערגרייכונגען.. א דאנק דער גרויה

פאָרגעקומען א ניפעסטאציע, אָרגאניז איז געווען ארבעטערז

סער סאָציאליסטישער אָקטאָבער-רעוואָלוציע, און די דערפארונג פון דער רומענישער פאָלקס­רעפּובליק.

סע האָט דערנאָך געפאָלגט אן ארטיסטישער

מעלער און יעטי שטענצלער, וועלכע האָבן גע­זונגען ,1-טער מאי" און ,הערט איר קינדער", חבֿרטע קעלציא קעניג וועלכע האָט געזונגען. סע שרייבט א כלה. פון ישרא?". חבר סעגאל האט געלייענט א פראגמענט פון גאָרקיס ,די

מוטער",+ חברטע. מעלער האָט מיט פיל פאר­שטענדעניט רעציטירט ,דער קאראימאן דער ציילט" פון רעלֿי בליי.

סע זענען אויך געלייענט געוװואָרן א פּראָ­

פוֹן דעם היגן שׁוֹחט מעכל וויזש­ניצער און פוןז דעם סאָרטירער ביים ,עקס­פאָרטלעמן" ברוך האָרניק. צו שלוס איז נאָך געלייענט געװואָרן א בריוו פון ישראל. דער אָוונט האָט אויף אלע אָנוועזנדיקע געמאכט א

טעסט-בריוו

פּראָגראם אויסגעפירט פון די חברטעס עווא גוטן איינדרוק. דאָראֲהוֹי ײ אי שבת דעם 26יטן אפּרי? ד. י. האָט דער און װואָס גרייטן צו נייע פארניכטונגס-לאגערן

{איקוף" אָרגאניזירט א פאָלקסיפארזאמלונג ביי וועלכער ס'זענען אָנוועזנד געווען אן ערך פון 800 ארבעט-ימענטשן.

די דאָזיקע מאניפעסטירונג איז געווידמעט געװאָרן דעם ניינטן יאָר זייט דעם אויפשטאנד פונעם ווארשעווער געטאָ.

נאָכן אריינפירװאָרט פון חבר ה. רייכער, וועלכער ווייזט אָן דעם צוועק פון דער פארזאמ­לונג, נעמט דאָס װאָרט חבר א. ראבינאָוויטש, וועלכער האָט אין א גוט דאָקומענטירטן פֿאָר­טראג ארויסגעוויזן אין ואס פארא באדינגונגען ס'איז פאָרגעקומען דער אויפשטאנד, אנאלי­זירנדיק דו קאמפן פונעם ווארשעווער געטאָ אין ליכט פונעם קאמף קעגן דעם אימפּעריאליזם וואָס נרייט פֿארווילדעוועט צו א נייע מלחמה

די

נאָכן מוסטער פון די היטלעריסטישע בעסטיעס. און וי צעווייטיקט איז אונדזער הארץ צוזע­ענדיק אז היינט צו טאָג, ווען די פארעטערישע בן-נוריון-קליקע שטייט און אונטערהאנד?ט. מיט די נעכטיקע רוצחים און ס. ס.-ניקעם װאָס האָבן אויף אזא שזידערלכען אופן אומגעבראבט

נאָר אין פּוולן איבער 8 מיליאָן יידן.

חבר מ. ב. פּיטארו, לייענט דערנאָך דעם פּראָטעסט פּונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָ" מיטעט.

ס'האָט געפּאָלגט דער ארטיסטישער טייל וי: סאָלאָ-געזאנג, דעקלאמאציעם:, זאָג נישט קיינ­מאָל אז דו גייסט דעם לעצטן וועג", ,פארקויף נישט דאָס אש פון מיין מאמען" אין א פאָר­לעזונג ,דער גבור פון געטאָ".

סוטשעאווא

דער סוטשעאווער ,,איקוף" האָט אָרגאנוזירט, אינעם קולטור-הויז פונעם יידישן דעמאָקרא­טישן קאמיטעט, א קולטורעל-קינסטלערישע מאניפעסטאציע ביי וועלכער חבר דר. ווייטמאן האָט געהאלטן.א פארטראג א. ד. ט. ,דער נייער פאשיזם-- דער אמעריקאנער פאשיזם". נאָכדעם האָט חבר דלוגאטש פעבוס, מיטגליר אין ביוראָ פונעם אָרטיקן ,,איקוף", געלייענט דעם פּראָטעסט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט אין פארבינדונג מוט די נידערטרעב­

טיקע פארהאנדלונגען צווישן. דער בץ-גוריון".

רעגירונג מיט דער רעגירונג פוֹן באָן, וי אויך אייניקע פּראָטעסט-בריוו פון די יידישע ארבעטימענטשן פון אונדזער שטאָט.

ס'האָט געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם, װאָס איז באשטאנען פון לידער און רעציטא­ציעס, אויסגעפירט פונעם אָרקעסטער און דער קינסטלערישער עקיפּע פונעם סוטשעאווער ,איקוף".

דער אָנוועזנדיקער עולם האָט ווארעם אויפ­גענומען די דאָזיקע מאניפעסטאציע.

קאָרעספּ. גינגאָלד

טורנע פונעם יאסער יידישן מלוכה-טעאטער

מיטוואָך 21 מאו--- פּיאטרא-ינעאמץ דאָנערשטיק 22 מאי--- פאָקשאן פרייטיק 29 מאי--- טעקוטש

ישבת 24 מאי--- בראילע

זונטיק 98 מאי--- גאלאץ מונטיק 26 מאי--- בערלאר דינסטיק 27 מאי--- הוש מיטװאָך 28 מאי--- וואסלוי