Jahrgang 
19 (1951) נר. 19 6-טער יאָרגנג
Seite
2
Einzelbild herunterladen

זייט 2

באָריס עמעליאנאָו

,איקופיבלעטער?"

איג וואלד האָבג אינזשינערגנ אונ ארבעטער אויפגעבויט צוויי שיינע הייזער. דע וואלר האָבג זיי ארומגעצוימט מיט א פֿארקנ. אוג דער וואלר האָט באַקומעג א נייעם נאָמענ: פּארק.

אינ די צוויי הייזער האָט מעג איינגעארדנט א גרוים סאנאטאָריומ, וווהיג מענטשג זענעג געקומעג זיכ היילג אונ אָפּרועג. אהער איז גייראר גערנ או אָפט געקומעג,

איינמאָ?, הארבסט-צייט, איז ער געזעסג אוים א באנק אונ געלייענט. ס'איז געוועג אינ איינעט פוג יענע ווונדערשיינע יאָנטעוודיקע אָקטאָבעך­טעג, וועג די גאָרע נאטור האלט דעמ אטעם איינ... פאר סאמע דערווארטונג.

פּלוצימ האָט ער דערהערט א לייכטנ סקרים פוג עמעצנס פאָרזיכטיקג טריט. די טריט זענעג פארשטומט געװאָרג,= מאמעש הענגעג געבליבג אינ דער לופט,

-- װוער זאָ? דאָס זיינ? האָט גיידאר גע­טראכט; ער האָט זיכ אומגעקוקט. אינ שאָטנ פוג דער שכיינעסדיקער אלטער, גרויסער בע" רעזע, איז געשטאנעג א מיידעלע.

די זונ האָט זיכ צעגלאנצט אינ אירע האָר; פוג די הארבסטיקע צווייגג איז א בלאט אנ לאָשג אראָפּגעפאלג.

-= דאָס איז די הארכסטימאלקע,-- האָט געזאָגט גיידאר, ווייזנדיק אוים דער אלטער בע" רעזע.--- עמעס, זי איז א שיינע!? איך קענט זי?

-= איכ קענ אייב-- האָט געזאָנט דאָם

מיידעלע--- איר זענט דער שרייבער. ארקארי גיוראר. איכ קענ אלע אייערע ביכער.

-- איכ קעג אייכ אויכ--- האט געשמייכלט גיידאר,--- איר לערנט אינ-טג אָדער 10-ט; קלאָס; אונ אלע אייערע ביכער קעג איכ אויב. אלגעברא, פיזיק, טריגאָנאָמעטריע...

-- אלצ עמעם!-- האָט זיל דאָס מיידעלע צעלאכט.--- איכ גי אינ 9יטג קלאם. מיכ רופט מעג זאיא.

2

גיידאר אונ זאָיא זענעג, פונ יענער ערשטעיי באגעגעניש אֶנ, געבליבג. כאוויירים. זיי האָבג זיב אלצ געטראפנ אינ פּארק, געפירט לאנגע, ערנסטע אוג שטיפערישע שמועסנ.

איג א נאָכמיטאָג, האָט זֹאִיא קינדעריש, האסטיק, גיידארנ א פֿרעג געטונ:

-- ארקאדי פּעטראָוויטש! וואָס איז דאָס אזוינס גליק? אָבער איכ בעט אייכ, ניט ענט­פערג. מיר: ,גליק, הייסט... יעדער פארשטייט עס אויפ זייג אויפנ". עם איז דאָכ פאראג אייג גרויס, עמעסדיק גליק, פאר אלע פענט'שג --- נישט אזוי?:

ניידאר האָט זיכ א רעגע פארטראכט.

גײַדאר אוג זאיא

מיר ברענגעג אײיַגע פוג די דערביילונגען בוג באָריס עמעליטנאָו איבער דעם טרייבער ארטארדי גײיראר, װאָס זענפע דערשיגעע אינעס בוב.רדערציילונגעג. איצֿער גיידטרי,+99ו1 אין | פארלאג פּאר קינדער-ליטעראטור איג סאָװפעטג- פארבאנד.

וְ

= פאראג פארשטייט זיכ, אזא גליק,--­האָט ער געזאָגט.--- צוליב דעט דאָזיקג גליס, לעבג אוג שטארבגנ עמעסדיקע מענטשנ. נאָר דאָס דאָזיקע גליק קעג מענ אזוי לייכט אונ גיב נישט דערגרייכג.

-- איכ דארפ עס אוים נישט לייכט אונ נישט גיכ,--- האָט זאִיא געזאָגט.

*

-= עס איז פארגאנגעג א יאָר. ס'האָט שויג געהאט אָנגעהויבג די מילכאָמע. גיידאר האָט געטראָנג זייג נויע מיליטערישע אוניפאָרמ. ען האָט זיכ געקליבג אוװעקצופאָרנ אויפנ פראָנט, נאָכ איינטאָ? איז ער פּאמעלעכ אראָפּגעגאג די גאָרקויגאס. די שפּיגלענדיקע וויטרינעס האָט מעג שויג געהאט פארשטעלט מיט זעק פול זאמד. מאָסקווע איז געוועג א פאר-פראנטיקע

גיידארג האָט עמעצער פאָרזיכטיק אונ צערט­לעכ א ריר געטוג באט ארבל. ער האָט זיב אומגעקוקט. פאר אימ איז געשטאנעג זאיא.

דער אָקטאָבעריטאָג האָט מיט איינגעהאל. טענעם אָטעט געווארט אױיפֿג גרויסג יאָנטעוו.

גיידאר האָט צומ הימ? ארויפגעקוקט,--­אונדזערע פליער קומעג שויג צוריק--- אונ­

דוערע גוטע פליעה,.--- האָט ער שטי? א זאג געטוג.

ער האָט זאיאג גענומענ בא דער האנט, אוג זיי זענעג אראָפּגעגאנגענ די גאס..

-- איר פארט אוועק?--- האָט זאִיא גע­פרעגט.

--- איכ פַאָר מאָרגג.

-- איכ אויכ--- האָט זאִיא ווייטער געענט­פערט--- שפּעטער. אָבער איכ פאָר אויפ געוויס,

אוג ווידער האָט זאָיאס שטימ באקומעג יענעמ קינדעריש-האסטיקגנ קלאנג, פּונקט וי דענצמאָל? אינ פּארק. זי האָט ארויפגעקוקט צו גיירארגנ, וי א שילערנ פוג ערשטג קלאס צוט געליבטג ל?ערער, אוג געפרעגט;

-- ארקאדי פּעטראָוויטש!= שטארבג פארנ, גרויסג מענטשלעכג גליק... דארפ נישט באנג טוג!?

7-ינוינ,. זיכער נים,--- האָט גיידאר גע­ענטפערט.--- אָבער בעסער לאָמיר נאָכ?עבג, לאנגעדלאנגע. יאָר.

-- 100 יאָר-- האָט געשמייכלט זאִיא. א דאנק, ארקאדי פּעטראָוויטש!

זיי האָבג זיכ געזעגנט. זאָיא איז די נגאס ארויפגעלאָפג, גיידאר אראָפּ צומ גענערא?-שטאב פוג דער רויטער ארמיי.

*

דאָס איז אלצ ואס מיר ווייסג וועגג דער פריינטשאפט צווישג ארקאדי גיידאר אונ זאיא קאָסמאָדעמיאנסקאיא.

וי מאָדנע אונ וי גוט, װאָס זיי האָבג זיב באגעגנט.

כאווער פאווער

ער טאטע איז געגאנגעעג איג מארק. אוועק, איג שטוב. קייג ברויט, אפילע נישט קייג לעק. די מאמע האָט אויסגעוואשג ס'ליידיקע טעפּל, זיכ גע" זעצט אָפּ דער שוועל קראצנ דעמ קינד איג קעפל. די קאצ איז אוועקגעגאנגעג צו א קימפּעטאָרג א שכיינע, געוווירע ווערג װאָס מאכג די קעצעלעכ די קליינע. שטיל איג שטוב, שטיל אוג שא, איג די ווינקעלעכ האָט זי באהאלטג א הונגער אזא. שװײַגט די מאמע, שװײַגט דאָס קינד, הויבט זיכ אָנעט די מײַסע אצינד.

איג דעמ לאנד דעם. בהייטג, איג דע לאנד דעמ װײַטג, 99 יידעלעכ מיט לאנגע בערד אָפ װײַסע פערד רײַטג.

רײַטג די ייִדג, יאָגג די פערד, ציטערג. אונטער זי די גראָזג אָפּ דר'ערד. געריטנ, געריטג, געלאָפג, געלאָפג, ביז זי האָבג דעמ שווארצג. יאמ שווימענ געטראָפג.

-- טיפע וואסערנ, שווארצער יאמ, עפשער קענטטו אונדז געבג צומ װאָרט ברויט דעמ נויטיקג גראמ?

-- טראמ טאדטאדטאמ, טראמ-טא-טא טאמ, א גראמ צו בחויט איז הונגער אוג נויט,

-- מיר ווילג ניט קייג הונגער אוג נויט איג

אונדזערע שטיבער,. זאָג אונדז בעסער א גראמ ס'זאָל אונדז זײַג ליבער,

-- טראמיטאדטא-יטאמ, שטילג זי אײַג די כוואליעס, פארקלערט זיכ דער יאמ, א גראמ צו ברויט איז אויכ מילכאָמע אוג טויט. -- הונגער אוג נויט, מילכאָמע אוג טויט, אזוינע גראמעג מעגנ שויג בא דיר בלײַבג,--- ווערג די יידעלעכ איג קאס אוג הובג אָג זייערע פערדע­לעכ װײַטער צו טרײַבג, געטריבג, געטריבג, געלאָפג, געלאָפג, ביז זי האָבג דעמ ברייטג סטעפ געטראָפג. אונ איבערנ

== גראמ צו רויט

ברייטג סטעפ, א פּױער א גרויער גײַט אוג איז אינ טיפג טרויער.

-- פֿױער, דו פויער, פױיער דו גרויער, פאר­װאָס איז אויפ דיר אזא גרויסער טרויער, אוג עפשער קענסטו אונדז זאָגג א גראמ צו ברויט, מיר זאָל שויג ניט וויסג פוג הונגער אוֹג נויט?

רופט זיכ אָנעט דער פּױער דער גרויער;

-- דערפאר איז טאקע אויפ מיר אזא טרויער,

װײַל איכ זוכ אויכ א גראמ צו ברויט, איכ זאָל שוג ניט וויסג פוג הונגער אוג נויט,

לויפג די יידג, פאָרג אוג פאָרג, לויפג כאדאָ­שימ, לויפג די זאָרג. ביז זי קומעג אָג צו א גרוי­סער שטאָט מיט פאבריקג גאָר הויכ אוו פוג די קוימענט זעצט א רויכ. אוג דאָרט איג די פאבריקן ארבעטער מיט האמערס סטוקעג. אוג קלאפג, מידע, פארשוויצט קוימ דעמ אָטעם זי כאפ.

-- ארבעטער, ארבעטער, הערט אויפ א װײַלע, מיר האָבג צו אײַכ א וויכטיקע שײַלע. עפשער א גראמ צו ברויט בא אײַכ איז דאָ אוג זאָל שוג אָפ אונדז קומעג די גוטינקע שאָ,

-- אז איג די פאבריקג איז אזוי הייס אוג אז אונדזערע לײַבער זענעג איינגעטונקעג איג שווייס, אוג אז אונדזערע קינדער זענעג דארע קוימ ביינער אוג הויט, װי זשע קענעג מיר אײַס זאָגג א גראמ צו ברויט?

52

לויפג די יײַדג, פאָרג אוג פאָרג. לויפג כאדאָ­

שימ, לויפג די יאָרג. ביז זי זענעג אָנגעקומעג צו

{ א וינטערדיק פעלד ווו דער װעט האָט פארווייעט מיט. קעלט. אוג דאָרטג פוג דער װײַטג

שטייעג סאָלדאטג מיט שווערע הארמאטנ, שטרעקג

אויס די הענט, ציעג. אונ שיסג, פּעכ אוג שוועבל אָפּ דער וועלט זי גיסג, -- סאָלדאטג, סאָלדאטג, שטעלט אָפּ אײַערע

זייר:רייא

הענט, עפשער א גראמ צו ברויט, זאָגג אונדז װאָלט איר געקענט,

-- יידעלעכ מיט די לאנגיקע בערד, רײַטער­לעכ אָפּ די ביסטרינקע פערד, אז מעג האָט אונדו ארויסגעטריבג פוג ווארעמע שטיבער אהערצן צו די קאלט-שנייקע גריבער, אוג אז אויפ דער וועלט איז מילכאָמע אוג טויט, װי קענעג. מיר אײַכ זאָגג א גראמ צו ברויט? /..

לויפג די יָדג, פאָרג אוג פאָרג, לויפג כאדאָ­שימ, לויפג די זאָרג. ביז זי זענעג. אָנגעקומעג אָפ א ברייטג וועג, אוג דאָרט אג ארבעטער, א רײַטער מיט ברייטע פלייצעס זאָגט אָפג פערד, אוג קוימ װאָס ער האלט דאָס אײַג בא די לייצעס,

-- ארבעטער דו ברייטער,. ארבעטער דו רוי­טער, אונדזער וועג איז געוועג אזא װײַטער, אונ עפשער קענסטו אונדז זאָגג א גראמ צו ברויט, מיר זאָלג שוג ניט וויסג פוג הונגער אוג נויט?

צעלאכט זיכ ןדער ארבעטער, צינדג. זי אָנ זײַנע אויגג, גיט ער א זאָג דאָס פערד װי א פײַל פוג א בויגג אוג די יידעלעכ נאָכ אימ פלעק אונ גיכער יאָגג זי זים. זי זיכ וי א ווענט אונ א וויכער. י

קומעג זי אָנ צו א שטאָט פוג פאבריקג מיט מויערג. קומעג ארויס די ארבעטער פוג אלע טויערג, גיט דער ארבעטער, דער רײַטער, זי א שטעל אָפן

פערד אוג טוט א געשריי;

-- ארבעטער, פויערימ, יידעלעפ, הי!!! א גראמ צו ברויט איז א פאָג װאָס איז רױיט! אָט װעט די פאָג בלײַבג הענגעג אָפֹג העכסטג שפּיצ אוג די פרייד װעט זיכ. טראָגג אזוי װי א בליצ,

אוג אזוי. װי די. פאָג איז געבליבג שטעקנ, אזוי זענעג זיכ אָנגעקומעג פוג אלע עקג; דער פויער דער גרויער, די סאָלדאטג מיט די הארמאטג,

א גראמ צו ברויט איז א פאָג װאָס איז רויט,

די די!= יי:'

{ אב

וו

קי