זייט 4
טי ר יי יי יי יי
,איקוף-בלעטער" י
דער חודש פון רומענישיסאוועטישער פריינטשאפט
ארבעט-מענטשן, סאָלדאטן און פּיאָנערן באזוכן די עקפפּאָזיציע
די סאָוועטישע רעפּובליקן".
יידישע ארבעטימענטשן פון ראדעוויץ זאגן זיך אפּ פון פארן קיין ישראל
פאר די ציוניסטישע אגיטאַטאָרן. זעינען כשר אלע מיטלען, מיט וועלכע זי קענען. באאיינפלוסן. די אָרנטלעכע יידישע ארבעטימענטשן, זיי זאָלן פארקויפן זייער באלעבאטישקייט, װאָס זיי האָבן זיך דערוואָרבן נאָך?אנגע יאָרן שווערע האָרעוואניע. װאָס טוט זיי וויי, אן די דאָזיקע ארבעט-מענטשן, וועלן אין קאפּיטאליסטישן ישראל לעבן וי נאָמאדן אין געצעלטן, פאריאָמערט, דעמאראליזירט, אֶן א שום פּערספּעקטיון אויף ווייטער! זיי, דארפן אויספירן דעם באפעל פון זייערע ענגליש-אמעריקאנישע בעלי-בתים צוצוגרייטן קאנאָנעןפלייש פאר א קומענריקער מלחמה, װאָס זֵיי װאָלטן שוין צעבינדן, ווען די מעבטיקע שלום-באוועגונג זאָל נישט שטערן זייער אימפּעט.
פּונקט אזויווי אין אנדערע שטעט און שטעטלעך פון אונדזער רעפּובליק, האָבן זיי אָנגעווענדט פארשידענע פּראָפּאַגאַגדע- מיטלען אויך אין ראדעוויץ, או מען זאָל זיך פארשרייבן אוועקצופאָרן. א טיי? יידישע ארבעטימענטשן= ואס האָבן נישט פארשטאנען ואס עס באהאלט זיך אונטער די לאקריץ-זיסע רייד פון די ציוניסטישע אגיטאַטאָרס, האָבן ארויסגענומען פאָרמולארן.= נאָר מיט דער צייט, האָט דער נעפּ? פון אויף זיי ער שכ? אָנגעהויבן צו פארשווינדן. רי בריוו, װאָס קומען פון די קרובים אָדער
פון פריינט, האָבן מיטגעהאָלפן עם זאָלן.
קלאָרער ווערן די פּערספּעקטיוון פאר די
איאטליא טע ג אטא 0 יעגגקטוטאאטונויעאמאצ טיא הו אנהויוקיאאמא טאהס מראיטאויייאייייהייע גי:ייא אלא אה:אנא א אע אי
דאָזיקע מענטשן. דער רעזולטאַט איז, אז אסך פון די,--- װאָס האָבן געוואָלט פאָרן--- זאָגן זיך אָפּ פון צו פאָרן.
=
ח' ברוך הארניק, איז אן ארבעטער ביים ,עקפפּאָהט-לעמן". פון ווען ער געדענקט זיך, ארבעט ער. ער האָט געארבעט נאָך פאר דער ערשטער וועלטימ?חמה ביי דער געזעלשאפט ,,אוניאָן" אין פערעט וװואָס האָט געהערט צו די אנהויכס פון ווין. די בעלי-בתים האָט ער אפילו נישט געזען. זיי האָבן געצאפּט פון אים דאָס בלוט און שווייס פון דער ווייטנס. ער האָט אויך געארבעט ביי די ברידער דונערעא פון גאלאץ, אוֹן אין אנדערע ערטער. תמיד איז ער עקספּלואטירט געווען. אונטער די פריעריקע רעזשימען איז ער, אלס יידישער ארבֿעטער, געווען אין סכנה צו ווערן נאָך מער פארפאָלגט, כדי די בעלי-בתים זאָלן קאָנען אונטערהאלטן די מינסטלעכע שנאה צווישן יירישע- און נישט-יידישע ארבעטער.
די ציוניסטישע אגיטאַטאָרן זענען אויך אים געקומען שושקען אין אויער, ער זאָל דאָ פאר?אזן אלץ, און אוועקפאָרן. אין אָנפאנג איז ער פארכאפּט געװאָרן פון דער דאָזיקער פּראָפּאַגאַנדע, און ער האָט ארויסגענומען א פאָרמולאר. דערנאָך האָט ער אָבער געזען אז עס זענען בלויז ציוניסטישע ליגנס, אז ער וועט בלייבן אליין, און ער האָט אֶפּגעגעבן דעם פֿאָרמולאר.
;איך בלייב דאַ אין דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק
אוך בין פון פאך א טישלער, אלע מיינע יאָרן געלעבט אין מיזעריע, אין דער צייט פון די קאפּיטאליסטישע רעזשימען געארבעט איבערן כוח, און נישט אויסגענוצט קיינעם,
די בורזשואזיע האָט מיך אויסגענוצט; פאר מיין ארבעט בין איך נישט געווען באצאלט נישט מאטעריעליש נישט זעליש, מ'האָט מיט מיר גערעדט וי פון דריטן שטאָק. מיינע קינדער מיט אסך נויט דערצוינן.
איך דערמאן זיך אין דעם אלעמען היינט, ווען די ארבעטעריפּארטיי שטיצט און זאָרגט. אז כאָטש איך בײן שוין אלט 0 יאָר, ווערט מיר מיין ארבעםט באצאָלט סיי מאטעריעליש סיי זעליש. פאר מיין ארכעט האָב איך כנוד, איך בין אריינגערעכנט. אין די ריוען פון אלע אָרנטלעכע ארבעט-מענטשן, אֶָן שום חילוק פון נאציאָנאַליטעם. מיר לעבן זיך
יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי אי יי מיפּאָגראפיע, דאָבראָרזשעאנו גערעא", דאָמניצא אנאסטאסיא-גאס נר. 2, טעל עפאָן: 35408
ברודערלעך, און מיר אלע צוזאמען זענען פאר איין ציל?! מיט דעם װאָס איך ארבעט מיין טישלעריי-פאך--- פי? איך מיך א שיתוף צום בויען און פארשטארקן דעם סאָציאליזם און דעם פרידנסלאגער, צום זיג!
אזוי פי? איך אין דעם איצטיקן טייל פון מיין לעבן זעענדיק מיינע קינדער זענען אלע אין דער פּראָדוקציע, און זענען צו מענטשן גלייך, נישט וי איך אין מיין יוגנט, פון איבערא?ל געווען אויסגעשלאָסן!
דערפאר איז צו שוואך געווען די ציוגיסטישע פּראָפּאַגאַנדע מיך צו פארפירן. גי איז מיין װאָרט. איך פאָר נישט אינערגעץ, איך בלייב דאָ אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק, ווו אלע מיינע רעכט זענען ערלעך באהאנדלט.
פּאָרקאָשו ואָלטאן רעסטאוראנטו? קאָמונאל?- אראד,
=:2:8:ע24ע6::4,:2+ אצ.ערע:אנ יי יייצי. רעפ עגעביקעע רענעט אע:גע יי יס טג אע גע אי
,װואָס דארף איך פאָרן אין א לאנד, ווו אזעלכע וי די אנהויכס אָדער די ברידער דונערעא זאָלן מיך ווייטער עקספּלואַטירן? איך בלייב אין מיין היימקאנד!"
אויפן זעלבן שאנטיער פון ,עקספּאָרט-לעמן"- ראדעוויץ, ארבעט אויך דער ח' ליקװאָרניק אלעקסאנדרו, טעבניקער אין האָלץ-פאך. ער אליין האָט אפילו נישט געטראכט צו פאָרן. נאָר די ציוניסטישע אגענטן האָבן אויך אים געפּרוווט פארנארן. נאָך טעג און נעכט פון ספקות האָט ער זיך אנטשלאָסן צוריקצוגעבן דעם פאָרמולאך און צו בלייבן אין דער רומענושער פאָלקס-רעפּובליק. היינט פירט ער און זיין פרוי אויפקלערערישע ארבעט צווישן אנדערע, װאָס שטייען נאָך אונ איינפלוס פון דער ציוניסטישער פּראָפּאַגאַנדע.
אזויווי ליקװאָרניק און האַרניק, זענען נאָך פאראן אסך יידישע ארבעטמענטשן פון ראדעוויץ, מיר וועלן ציטירן בלויז אייניקע נעמען:
מיל?אָ טענדלער, דוב גארטען, רבקה דאנקנער, סאָלאָמאָן ראָזענטאל, העכטלינגער, סימאָן עוגען, בערטאָלד גראָדער, מרדכי גראָפּער, חיים מאָשקאָוויטש, איסאק שפּיגע?, סאלי זינגער, קרומהאָלץ, אנא שמאטניק, מינא ראָזנצווייג,' װײיסבראָט, פעבוס שטייגמאן, ריטשקער, עלזא עדלשטיין און אנדערע.
שווערע לאגע פון רי קינדער אין ישׂראל
תל-אביב(טאסס) אין זייער א שווערער לאגע געפונען זיך די קינדער אין ישראל. דער פארבאנד פון די דאָקטוירים גרייט צו א מעמאָראנדום וועגן דעם געזונט-צושטאנד פון די קינדער צום געזונטהייט-מיניסטעריום,
די דאָקטוירים פון קינדער-קראנקהייטן ווייזן אָן, אז ,פיל 6 און 7-יעריקע קינדער זעען אוים לויט זייער פיזישער אנטוויקלונג וי 4-יעריקע./
די נישט-גענוגנריקע באשפּייזונג האָט דערפירט אין משך פון לעצטן יאָר צום פארערגערן זיך פון די לערן-רעזולטאטן, דער דאָקטוירים-פארבאנד פון קינדערקראנקהייטן האָט פי? סטאטיסטישע אֶנגאבן, וועלכע זאָגן עדות וועגן וווקם פון דער. צאָ? אנעמישע קינדער וי אויך וועגן פארגרעסערן זיך פונעם פּראָצענט טויט-פאלן צווישן די ניי-געבוירענע קינדער.:
װאָרט פונעם ח' ראובן פין פאני,.
אינעם זיצונג-זא? פונעם יידישן רע
מאָקראטישן קאָמיטעט-יבאקוי איז פאָר-,
געקומען דעם פיטן אָקטאָבער ד. י. א פארזאמלונג ביי וועלכער ס'האָבן אָנטיי? גענומען א גרויסע צאָל יידישע ארבעט-מענטשן פון באקוי.
דאָס דערעפנונגס-וואָרט האָט געהאלטן דער חבר סאו? מענדעל, סעקרעטאר פונעם אָרטיקן ייד. דעמ. קאָם. נאָך דעם,
וא עעעעעעאעעעעםאעעם ןע
האָט גערעדט דער חבר דעפּוטאַט ה. לייבאָוויטש- שערבאן, מיטגליד אין ביורא פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָטיטעט--- צ. ק., וועגן דעם ראיאָנירוננטגעזעץ פון דער ר. פ. ר. און וועגן ווא?געזעץ פאר די דעפּוטאַטן צו די פאָלקס. ראטן.
ס'האָט דערנאָך געפאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם,
באָטאָ שא ן
זונטיק דעם 8-יטן אָקטאָבער ד. י. איז
{ פאָרגעקומען אינעם זא? ,,זיטן נאָוועטי
בער" פון א גרויסע קולטורמאניפעסטאציע לכבוֹד דעם נייעם וואלגעזעץ פאר די דעפּוטאַטן צו די פאלקםראטן. די מאניפעסטאַציע ביי וועלכע ס'זענען אָנוועזנד געווען 1200 ארבעטמענטשן האָט דערעפנט דער חבר א קערבונארו, סעקרעטאר פונעם אָרטיקן ייך. דעט. קאָמיטעט.
גויורא
זונטיק דעם 8יטן אָקטאָבער ד.י. איז פאָרגעקומען א מיטינג אין זא? פונעם פאָלקסיראט. אין דער שטאָט גורא-הומאָר. ס'האָבן גענומען דאָס ואָרט חבר װאָלפער, סעקרעטאר פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון גורא-הומאָר, חבר י. דובאָוויס, וװויצע-פֿרעזידענט פונעם ,,איקוף" פון דער ר.פ.ר., ח' העלר פונעם צייטווייליקן קאָמיטעט און חבר מאָרארו פון דער אָרטיקער אָרגאניזא
ס'האָט דערנאָך קאָנפערענצירט דער ח' י. באקאל, מיטגליד אין ביוראָ פון ייר. דעמ. קאָמ, צ. ק. וועלכער האָט אָנגעוויזן אויף דער וויכטיקייט פון די וואלן פאר אלע ארבעט-מענטשן פון אונדזער לאנד. ס'האָט געפאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם.
קארעספּ. זאלפערן
הו מ אָ ר ציע פון דער ר.א.פּ. וועלכע האָבן נערעדט וועגן דער וויכטיקייט פון דער ראיאָנירונג און וועגן די וואלן אין דרי פֿאָלקס-ראטן.
נאָך דעם מיטינג האָט געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם אויסגעפירט פונֶעם אָרטיקן פאָלקס-אטענע.
קאָרעספּ. דר. דרוקמאן
סיביי
דעם 5יטן אָקטאָבער ד. י. האָט געהאלטן ביים יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון סיביו אַ רעצענזיע איבערן ראמאן ,דער שטורם" פון איליא ערנבורג. די ח'טע דינא ווייס.
ס'האָבן געפאָלגט דיסקוסיעםס ביי וועלכע עס האָבן זיך באטייליקט די חברים יוסף מאאוריטשיו, דר. לודאָוויק ווייס און מ. גראָסמאַן.
י א ס זונטיק דעם 8-טן אָקטאָבער ד. י. האָט
דער יאסער ,איקוף" צוגעגרייט און אויסגעפורט אן עסטראדעיספּעקטאק? אין וועלכן ס'האָבן זיך באטייליקט דער איקוף"-כאָר אונטער דער לייטונג פון דעם נייעם דיריגענט א. בלומער, דער איקוף"- דראםדקרייז, אָנגעפירט פון ח' געדאלע וועסטלער און מיטגלידער פון אָרקעסטער פון יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט.
דער פעסטווואל איז אָפּגעהאלטן געװאָרן אין זא? ,מאקסים גאָרקי" אין דער אָנוועזנהייט פון אן ערך טויזנט צושויער.
דער כאָר האָט געעפנט דעם פעסטיוואל מיטן ,געזאנג װעגן סטאליװײ פון אנאטאָ? וויערו.
נאָך דעם, האָט גענומען דאָס װאָרט דער חבר אל?טער, וועגן קאמף פאר
שלום. דער רעדנער האָט אָנגעוויזן די אויפגאבן פון די יידישע מאסן צו באקעמפן דעם ציוניזם, די אגענטור פונעם אנגלאָדאַמעריקאנישן אימפּעריאליזם,
נאָך דעם האָט דער כאָר געזונגען: .זינגט די פּריינטשאפּטײ פון עמי? סעקולעץ; ,פוסולי א רומעניש פאָלקסליד פון אקים סטאיא; און, מיר װעלן זינגען" פון פּאָפּאָװיטש. דערנאָך האָט חבר דיאמאנט געשפּילט צוויי. סאֶלאָלידער. צום סוף פונעם ערשטן טייל האָט דער קווינטעט: דיאמאנט, איפטינקא, ספעקלא, סעגא? יוסף און סענאל עודזשען, געשפּילט גאָלדפאדנישע מוזיק, אראנזשירט פון ב. סעגאל..-;
אינעם צווייטן טייל פונעם פּראָגראם איז אויפגעפירט געװאָרן די סצענעטע: .א שפאן פאָרױיסי פון אבא ריבער, רעזשיסירט פוז חבר וועסטלער,
דאָראָהוי
שבת דעם ז-טן אָקטאָבער ד. י. אין פאָרגעקומען אינעם קולטוריזא? פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון דאָראהוי, א קולטור-מאניפעסטאציע, אָרגאניזירט פונעם אָרטיקן ,איקוף". נאָכן אריינפֿיר װאָרט פונעם חבר
ה. רייכער האָט דער ח' א. ראבינאָוויטש, קולטור-פאראנטווארטלעכער פונעם אֶרטיקן ,איקוף", גערעהט א. ד. 0.: ,אבערגלויבן און וויסנשאפט".
ס'האָט דערנאָך געפאָלגט א קינסטלע
רישער פּראָגראם. ה. ר.
באָטאָשאן'
שבת דעם ז-טן אָקטאָבער ד. י. איז פאָרגעקומען ביים /,איקוף" א קולטור-מאניפעסטאַציע, געווידמעט דעם ,,חודש פון רומעניש-פסאָוועטישער פרײינטשאַפט". נאך דעם אריינפירמימ
גליך פונעם ,,איקוף"---צ. ק., האָט גענומען דאָס װאָרט דער ח' ש. פוקס,
וועלכער האָט גערעדט א. ד. ם., דאָס װואָרט פונעם סאָוועטן-פארבאנר דאָס װאָרט צו פארטיידיקן דעם שלום",
די דאָזיקע קאָנפערענץ האָט געמאבט א שטארקן רושם צווישן די אָנוועזנדיקע יידישע ארבעט-מענטשן. ס'האָט נאַכדעם געפאָלגט. אֹ קינסטלערישער פּראָגראם.
יא עי יע יי וע יי יי יי יי א א יי יו יי וו יו וי ווו וי יע יי יי א 3.54.03 מ2161610.זא 8514518ח4 1'8ממזסקן ופ"אמתמתם טאפמםס0ח08ק,, 8118:סקו 1
:הניא עפאל.,+א: סא אי אושעס
דז..'=-.ה-י-יח די יח;יי.דיי.יי יי י.