Jahrgang 
103 (1950) נר. 103 5-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

זייט 4

טי ר יי יי יי יי

,איקוף-בלעטער" י

דער חודש פון רומענישיסאוועטישער פריינטשאפט

ארבעט-מענטשן, סאָלדאטן און פּיאָנערן באזוכן די עקפפּאָזיציע

די סאָוועטישע רעפּובליקן".

יידישע ארבעטימענטשן פון ראדעוויץ זאגן זיך אפּ פון פארן קיין ישראל

פאר די ציוניסטישע אגיטאַטאָרן. זע­ינען כשר אלע מיטלען, מיט וועלכע זי קענען. באאיינפלוסן. די אָרנטלעכע יידי­שע ארבעטימענטשן, זיי זאָלן פארקויפן זייער באלעבאטישקייט, װאָס זיי האָבן זיך דערוואָרבן נאָך?אנגע יאָרן שווע­רע האָרעוואניע. װאָס טוט זיי וויי, אן די דאָזיקע ארבעט-מענטשן, וועלן אין קאפּיטאליסטישן ישראל לעבן וי נאָ­מאדן אין געצעלטן, פאריאָמערט, דע­מאראליזירט, אֶן א שום פּערספּעקטיון אויף ווייטער! זיי, דארפן אויספירן דעם באפעל פון זייערע ענגליש-אמעריקאני­שע בעלי-בתים צוצוגרייטן קאנאָנען­פלייש פאר א קומענריקער מלחמה, װאָס זֵיי װאָלטן שוין צעבינדן, ווען די מעב­טיקע שלום-באוועגונג זאָל נישט שטערן זייער אימפּעט.

פּונקט אזויווי אין אנדערע שטעט און שטעטלעך פון אונדזער רעפּובליק, האָבן זיי אָנגעווענדט פארשידענע פּראָפּאַגאַג­דע- מיטלען אויך אין ראדעוויץ, או מען זאָל זיך פארשרייבן אוועקצופאָרן. א טיי? יידישע ארבעטימענטשן= ואס האָבן נישט פארשטאנען ואס עס בא­האלט זיך אונטער די לאקריץ-זיסע רייד פון די ציוניסטישע אגיטאַטאָרס, האָבן ארויסגענומען פאָרמולארן.= נאָר מיט דער צייט, האָט דער נעפּ? פון אויף זיי ער שכ? אָנגעהויבן צו פארשווינדן. רי בריוו, װאָס קומען פון די קרובים אָדער

פון פריינט, האָבן מיטגעהאָלפן עם זאָלן.

קלאָרער ווערן די פּערספּעקטיוון פאר די

איאטליא טע ג אטא 0 יעגגקטוטאאטונויעאמאצ טיא הו אנהויוקיאאמא טאהס מראיטאויייאייייהייע גי:ייא אלא אה:אנא א אע אי

דאָזיקע מענטשן. דער רעזולטאַט איז, אז אסך פון די,--- װאָס האָבן געוואָלט פאָרן--- זאָגן זיך אָפּ פון צו פאָרן.

=

ח' ברוך הארניק, איז אן ארבעטער ביים ,עקפפּאָהט-לעמן". פון ווען ער גע­דענקט זיך, ארבעט ער. ער האָט געאר­בעט נאָך פאר דער ערשטער וועלטימ?­חמה ביי דער געזעלשאפט ,,אוניאָן" אין פערעט וװואָס האָט געהערט צו די אנהויכס פון ווין. די בעלי-בתים האָט ער אפילו נישט געזען. זיי האָבן געצאפּט פון אים דאָס בלוט און שווייס פון דער ווייטנס. ער האָט אויך געארבעט ביי די ברידער דונערעא פון גאלאץ, אוֹן אין אנדערע ערטער. תמיד איז ער עקספּלואטירט גע­ווען. אונטער די פריעריקע רעזשימען איז ער, אלס יידישער ארבֿעטער, געווען אין סכנה צו ווערן נאָך מער פארפאָלגט, כדי די בעלי-בתים זאָלן קאָנען אונטער­האלטן די מינסטלעכע שנאה צווישן יירישע- און נישט-יידישע ארבעטער.

די ציוניסטישע אגיטאַטאָרן זענען אויך אים געקומען שושקען אין אויער, ער זאָל דאָ פאר?אזן אלץ, און אוועק­פאָרן. אין אָנפאנג איז ער פארכאפּט גע­װאָרן פון דער דאָזיקער פּראָפּאַגאַנדע, און ער האָט ארויסגענומען א פאָרמו­לאר. דערנאָך האָט ער אָבער געזען אז עס זענען בלויז ציוניסטישע ליגנס, אז ער וועט בלייבן אליין, און ער האָט אֶפּ­געגעבן דעם פֿאָרמולאר.

;איך בלייב דאַ אין דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק

אוך בין פון פאך א טישלער, אלע מיינע יאָרן געלעבט אין מיזעריע, אין דער צייט פון די קאפּיטאליסטישע רע­זשימען געארבעט איבערן כוח, און נישט אויסגענוצט קיינעם,

די בורזשואזיע האָט מיך אויס­גענוצט; פאר מיין ארבעט בין איך נישט געווען באצאלט נישט מאטעריעליש נישט זעליש, מ'האָט מיט מיר גערעדט וי פון דריטן שטאָק. מיינע קינדער מיט אסך נויט דערצוינן.

איך דערמאן זיך אין דעם אלעמען היינט, ווען די ארבעטעריפּארטיי שטיצט און זאָרגט. אז כאָטש איך בײן שוין אלט 0 יאָר, ווערט מיר מיין ארבעםט בא­צאָלט סיי מאטעריעליש סיי זעליש. פאר מיין ארכעט האָב איך כנוד, איך בין אריינגערעכנט. אין די ריוען פון אלע אָרנטלעכע ארבעט-מענטשן, אֶָן שום חי­לוק פון נאציאָנאַליטעם. מיר לעבן זיך

יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי אי יי מיפּאָגראפיע, דאָבראָרזשעאנו גערעא", דאָמניצא אנאסטאסיא-גאס נר. 2, טעל עפאָן: 35408

ברודערלעך, און מיר אלע צוזאמען זע­נען פאר איין ציל?! מיט דעם װאָס איך ארבעט מיין טישלעריי-פאך--- פי? איך מיך א שיתוף צום בויען און פארשטאר­קן דעם סאָציאליזם און דעם פרידנס­לאגער, צום זיג!

אזוי פי? איך אין דעם איצטיקן טייל פון מיין לעבן זעענדיק מיינע קינדער זע­נען אלע אין דער פּראָדוקציע, און זענען צו מענטשן גלייך, נישט וי איך אין מיין יוגנט, פון איבערא?ל געווען אויסגע­שלאָסן!

דערפאר איז צו שוואך געווען די ציו­גיסטישע פּראָפּאַגאַנדע מיך צו פארפירן. גי איז מיין װאָרט. איך פאָר נישט אינערגעץ, איך בלייב דאָ אין דער רו­מענישער פאָלקס-רעפּובליק, ווו אלע מיי­נע רעכט זענען ערלעך באהאנדלט.

פּאָרקאָשו ואָלטאן רעסטאוראנטו? קאָמונאל?- אראד,

=:2:8:ע24ע6::4,:2+ אצ.ערע:אנ יי יייצי. רעפ עגעביקעע רענעט אע:גע יי יס טג אע גע אי

,װואָס דארף איך פאָרן אין א לאנד, ווו אזעלכע וי די אנהויכס אָדער די ברידער דונערעא זאָלן מיך ווייטער עקס­פּלואַטירן? איך בלייב אין מיין היימ­קאנד!"

אויפן זעלבן שאנטיער פון ,עקס­פּאָרט-לעמן"- ראדעוויץ, ארבעט אויך דער ח' ליקװאָרניק אלעקסאנדרו, טעב­ניקער אין האָלץ-פאך. ער אליין האָט אפילו נישט געטראכט צו פאָרן. נאָר די ציוניסטישע אגענטן האָבן אויך אים גע­פּרוווט פארנארן. נאָך טעג און נעכט פון ספקות האָט ער זיך אנטשלאָסן צוריקצוגעבן דעם פאָר­מולאך און צו בלייבן אין דער רומענו­שער פאָלקס-רעפּובליק. היינט פירט ער און זיין פרוי אויפקלערערישע ארבעט צווישן אנדערע, װאָס שטייען נאָך אונ­ איינפלוס פון דער ציוניסטישער פּראָפּאַגאַנדע.

אזויווי ליקװאָרניק און האַרניק, זע­נען נאָך פאראן אסך יידישע ארבעט­מענטשן פון ראדעוויץ, מיר וועלן צי­טירן בלויז אייניקע נעמען:

מיל?אָ טענדלער, דוב גארטען, רבקה דאנקנער, סאָלאָמאָן ראָזענטאל, העכט­לינגער, סימאָן עוגען, בערטאָלד גראָ­דער, מרדכי גראָפּער, חיים מאָשקאָ­וויטש, איסאק שפּיגע?, סאלי זינגער, קרומהאָלץ, אנא שמאטניק, מינא ראָזנ­צווייג,' װײיסבראָט, פעבוס שטייגמאן, ריטשקער, עלזא עדלשטיין און אנדערע.

שווערע לאגע פון רי קינדער אין ישׂראל

תל-אביב(טאסס) אין זייער א שווע­רער לאגע געפונען זיך די קינדער אין ישראל. דער פארבאנד פון די דאָקטוי­רים גרייט צו א מעמאָראנדום וועגן דעם געזונט-צושטאנד פון די קינדער צום גע­זונטהייט-מיניסטעריום,

די דאָקטוירים פון קינדער-קראנק­הייטן ווייזן אָן, אז ,פיל 6 און 7-יעריקע קינדער זעען אוים לויט זייער פיזישער אנטוויקלונג וי 4-יעריקע./

די נישט-גענוגנריקע באשפּייזונג האָט דערפירט אין משך פון לעצטן יאָר צום פארערגערן זיך פון די לערן-רעזולטאטן, דער דאָקטוירים-פארבאנד פון קינדער­קראנקהייטן האָט פי? סטאטיסטישע אֶנ­גאבן, וועלכע זאָגן עדות וועגן וווקם פון דער. צאָ? אנעמישע קינדער וי אויך וועגן פארגרעסערן זיך פונעם פּראָצענט טויט-פאלן צווישן די ניי-געבוירענע קינדער.:

װאָרט פונעם ח' ראובן פין פאני,.

אינעם זיצונג-זא? פונעם יידישן רע­

מאָקראטישן קאָמיטעט-יבאקוי איז פאָר-,

געקומען דעם פיטן אָקטאָבער ד. י. א פארזאמלונג ביי וועלכער ס'האָבן אָנ­טיי? גענומען א גרויסע צאָל יידישע אר­בעט-מענטשן פון באקוי.

דאָס דערעפנונגס-וואָרט האָט געהאלטן דער חבר סאו? מענדעל, סעקרעטאר פו­נעם אָרטיקן ייד. דעמ. קאָם. נאָך דעם,

וא עעעעעעאעעעעםאעעם ןע

האָט גערעדט דער חבר דעפּוטאַט ה. לייבאָוויטש- שערבאן, מיטגליד אין ביו­רא פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָטי­טעט--- צ. ק., וועגן דעם ראיאָנירוננט­געזעץ פון דער ר. פ. ר. און וועגן ווא?­געזעץ פאר די דעפּוטאַטן צו די פאָלקס. ראטן.

ס'האָט דערנאָך געפאָלגט א קינסט­לערישער פּראָגראם,

באָטאָ שא ן

זונטיק דעם 8-יטן אָקטאָבער ד. י. איז

{ פאָרגעקומען אינעם זא? ,,זיטן נאָוועטי

בער" פון א גרויסע קולטור­מאניפעסטאציע לכבוֹד דעם נייעם וואל­געזעץ פאר די דעפּוטאַטן צו די פאלקם­ראטן. די מאניפעסטאַציע ביי וועלכע ס'זענען אָנוועזנד געווען 1200 ארבעט­מענטשן האָט דערעפנט דער חבר א קער­בונארו, סעקרעטאר פונעם אָרטיקן ייך. דעט. קאָמיטעט.

גויורא­

זונטיק דעם 8יטן אָקטאָבער ד.י. איז פאָרגעקומען א מיטינג אין זא? פונעם פאָלקסיראט. אין דער שטאָט גורא-הו­מאָר. ס'האָבן גענומען דאָס ואָרט חבר װאָלפער, סעקרעטאר פונעם יידישן דע­מאָקראטישן קאָמיטעט פון גורא-הומאָר, חבר י. דובאָוויס, וװויצע-פֿרעזידענט פו­נעם ,,איקוף" פון דער ר.פ.ר., ח' העלר פונעם צייטווייליקן קאָמיטעט און חבר מאָרארו פון דער אָרטיקער אָרגאניזא­

ס'האָט דערנאָך קאָנפערענצירט דער ח' י. באקאל, מיטגליד אין ביוראָ פון ייר. דעמ. קאָמ, צ. ק. וועלכער האָט אָנגעוויזן אויף דער וויכטיקייט פון די וואלן פאר אלע ארבעט-מענטשן פון אונדזער לאנד. ס'האָט געפאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם.

קארעספּ. זאלפערן

הו מ אָ ר ציע פון דער ר.א.פּ. וועלכע האָבן נע­רעדט וועגן דער וויכטיקייט פון דער רא­יאָנירונג און וועגן די וואלן אין דרי פֿאָלקס-ראטן.

נאָך דעם מיטינג האָט געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם אויסגעפירט פו­נֶעם אָרטיקן פאָלקס-אטענע.

קאָרעספּ. דר. דרוקמאן

סיביי

דעם 5יטן אָקטאָבער ד. י. האָט גע­האלטן ביים יידישן דעמאָקראטישן קאָ­מיטעט פון סיביו אַ רעצענזיע איבערן ראמאן ,דער שטורם" פון איליא ערנ­בורג. די ח'טע דינא ווייס.

ס'האָבן געפאָלגט דיסקוסיעםס ביי וועלכע עס האָבן זיך באטייליקט די חב­רים יוסף מאאוריטשיו, דר. לודאָוויק ווייס און מ. גראָסמאַן.

י א ס זונטיק דעם 8-טן אָקטאָבער ד. י. האָט

דער יאסער ,איקוף" צוגעגרייט און אויסגעפורט אן עסטראדעיספּעקטאק? אין וועלכן ס'האָבן זיך באטייליקט דער איקוף"-כאָר אונטער דער לייטונג פון דעם נייעם דיריגענט א. בלומער, דער איקוף"- דראםדקרייז, אָנגעפירט פון ח' געדאלע וועסטלער און מיטגלידער פון אָרקעסטער פון יידישן דעמאָקראטי­שן קאמיטעט.

דער פעסטווואל איז אָפּגעהאלטן גע­װאָרן אין זא? ,מאקסים גאָרקי" אין דער אָנוועזנהייט פון אן ערך טויזנט צו­שויער.

דער כאָר האָט געעפנט דעם פעסטי­וואל מיטן ,געזאנג װעגן סטאליװײ פון אנאטאָ? וויערו.

נאָך דעם, האָט גענומען דאָס װאָרט דער חבר אל?טער, וועגן קאמף פאר

שלום. דער רעדנער האָט אָנגעוויזן די אויפגאבן פון די יידישע מאסן צו בא­קעמפן דעם ציוניזם, די אגענטור פונעם אנגלאָדאַמעריקאנישן אימפּעריאליזם,

נאָך דעם האָט דער כאָר געזונגען: .זינגט די פּריינטשאפּטײ פון עמי? סע­קולעץ; ,פוסולי א רומעניש פאָלקס­ליד פון אקים סטאיא; און, מיר װעלן זינגען" פון פּאָפּאָװיטש. דערנאָך האָט חבר דיאמאנט געשפּילט צוויי. סאֶלאָ­לידער. צום סוף פונעם ערשטן טייל האָט דער קווינטעט: דיאמאנט, איפטינ­קא, ספעקלא, סעגא? יוסף און סענאל עודזשען, געשפּילט גאָלדפאדנישע מו­זיק, אראנזשירט פון ב. סעגאל..-;

אינעם צווייטן טייל פונעם פּראָגראם איז אויפגעפירט געװאָרן די סצענעטע: .א שפאן פאָרױיסי פון אבא ריבער, רע­זשיסירט פוז חבר וועסטלער,

דאָראָהוי

שבת דעם ז-טן אָקטאָבער ד. י. אין פאָרגעקומען אינעם קולטוריזא? פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון דאָראהוי, א קולטור-מאניפעסטאציע, אָרגאניזירט פונעם אָרטיקן ,איקוף". נאָכן אריינפֿיר װאָרט פונעם חבר

ה. רייכער האָט דער ח' א. ראבינאָוויטש, קולטור-פאראנטווארטלעכער פונעם אֶר­טיקן ,איקוף", גערעהט א. ד. 0.: ,א­בערגלויבן און וויסנשאפט".

ס'האָט דערנאָך געפאָלגט א קינסטלע­

רישער פּראָגראם. ה. ר.

באָטאָשאן'

שבת דעם ז-טן אָקטאָבער ד. י. איז פאָרגעקומען ביים /,אי­קוף" א קולטור-מאניפעסטאַציע, געוויד­מעט דעם ,,חודש פון רומעניש-פסאָוועטי­שער פרײינטשאַפט". נאך דעם אריינפיר­מימ­

גליך פונעם ,,איקוף"---צ. ק., האָט גע­נומען דאָס װאָרט דער ח' ש. פוקס,

וועלכער האָט גערעדט א. ד. ם., דאָס װואָרט פונעם סאָוועטן-פארבאנר דאָס װאָרט צו פארטיידיקן דעם שלום",

די דאָזיקע קאָנפערענץ האָט געמאבט א שטארקן רושם צווישן די אָנוועזנדי­קע יידישע ארבעט-מענטשן. ס'האָט נאַכדעם געפאָלגט. אֹ קינסטלערישער פּראָגראם.

יא עי יע יי וע יי יי יי יי א א יי יו יי וו יו וי ווו וי יע יי יי א 3.54.03 מ2161610.זא 8514518ח4 1'8ממזסקן ופ"אמתמתם טאפמםס0ח08ק,, 8118:סקו 1

:הניא עפאל.,+א: סא אי אושעס

דז..'=-.ה-י-יח די יח;יי.דיי.יי יי י.