ו ו י :
ווען אסך מער; נאָר
נר. 104
,איקוףיבלעטער"
עס קומען די נייע רעקרוטן
אין די דאָזיקע שיינע הארבסטיטעג האָבן די קאזארמעס זיך אָנגעטוֹן יוםטובדיקע בגדים פון פרישע טענען-ביי
מער-צווייגן און פאָנען, און די וואנט-צייטונגען און די לאָזונגען פארכאפּן ס'אויג און שטעלן אָפּ די טריט די קינסטלערישע גרופּעס מאכן די לעצטע פּראָבן און איבערא? איז פו? מיט פרייד און לעבן.
אדאנק דער חברישער אָריענטירונג און פולע ליכשאפט לגבי די רעקרוטן מצד די וועלכע נעמען זיי אויף היינט מיט ווארעמער פרייד, וועלן, די יוגנטלֿעכע װואָס טוען היינט אָן, צום ערשטן מאָל, די מיליטערישע אוניפאָרם, ווערן
מוטיקע פארטיידיקער פונעם שלום און
אומאָפּהענגיקייט פון אונדזער טייע" היימלאנד. אין דער פארגאנגענהייט איז די ארי
מיי געווען אָפּגעריטן פונעם פאלק און זי האָט געדינט די אינטערעסן פון דער
באנקירן-באנדע, פון די פאבריקאנטן און ערד-באזיצער וועלכע האָבן גענו מען אויסניצן דאָס לאנד וי זייער אונטערנעמונג. עס איז געווען א געצייג אין זייערע הענט און דורך די אונטערדריקונג-מיטלען האָבן זיי געשאפן, געהאָר
2
,'ּ ואמע בלינרע עלעמענטן וועלכע זיי זאֶלן קענען שיקן פארגיסן זייער בלוט אין רויבערישן און פארכאפּערישן קריג, בכדי צו באפרידיקן דעם אומזעטבארן אפּעטיט פון דער אָליגארכיע, װאָס ה
אָנגעפירט מיטן אמאָליקן רו" מעניע. די ארמיי איז געווען די פינצטערע שול פון ה און מאָרד. די סאֲלֿי דאטן זענען געשיקט געװואָרן שיסן אין זייערע אייגענע עלטערן און ברידער. אי זוי איז געשען אין 1907; דעם 18-טן דעצעמבער 1918; דעם 16-טן פעברואר 3 און אויף פיל אנדערע ערטער ווו
שנא
די ארבעטער האָבן באצאָל?ט מיטן לעב זייער קאמף פארן פארבעסערן זייער לע
בנסימצב. אין דער ארמיי פון אמאָל, איז שטענדיק פּראקטיצירט געװאָרן די אונטערטעניקייט פוּן דעם נידריקערן גראד, שֵאוִויי ניסטישע דערציונג, און ראסן"האַס. צווישן די, פאר וועלכע דאָס דערפולן
דעם מיליטער-דינסט איז געווען א ביי טערער פּעריאָד און ואס האָט אייניקע
געבראכט צום דעזערטירן און טאקע צו
שטייט זיך אינמיטן וואלד א הויז. ווייס איז עס און בּרייט. שפּארט דאָס הויז זיך אָן אין ווֹא?ד, און דער וואל?לד נעמט עס ארוום מיסֿזיינע צווייגןארעמס. איבערן טאָג שיקט דער וואלד
אומצאָליקע זומער-שליחים(פייגע?עך און פֿליגעלעך) צום הויז, אריינצוקוקן אין הארצן אים; און אויפדערנאכט,
ווען דער ווא?ד ווערט ווייט און סודותדיק, גלאנצן פענצטער-אויגן פאר בענקשאפט, ביז זיי ווערן מידע און שלאָפן איין.... אין אזא צייט ליג איך נאָך א וויילע אויפן גראָז, הער זיך צו צום רו" איקן אָטעם פון דער ערד און צו דער פרייד וואָס רינט אין מיינע אָדערן.
אָבער מייגט נישט, אז דאָס ואס איך דערציי? איז אפשר א מעשהלע, אז איך אליין בין א מעשהלע-געשטאלט או! דאָס ווייסע הויז איז א גלאָזערנער פא" לאץ! זייט וויסן אז איך בין א פּשוטער בירגער פוז דער רומענישער פאָלקס-רעפּובלוק, וואָס געפינט זיך אצונד אין אַפּרוֹ" און שאפונגס-הויז פונעם שרייבער-פארבאנד פון דער ר.פ.ר.--- בעל
טשעשט(פּונקט וי טויזנטער אנדערע ארבעט-מענטשן ביי אונדז געפינען זיך אין די פארשיידענע אָפּרו-היזער
איבערן?אנד) און דאָס װאָס איך דערציי? איז ווירקלעכקייט.
מיר, די אָפּרוגעסט, וווינען אינעם גרויסן הויז.(אנהויב זומער, זענען געאיצט איז שוין נמעט הארבסט און זיי זענען צוריקגעפאָרן צו זייערע ארבעטיפּלעצער). מאָדנע איז, אז צווישן אונדז זענען פאראן שרייבער אין דריי שפּראכן: רומעניש, אונגאריש און יידיש. ווען מיר קומען זיך צונויף ביים עסן, ארום דעם לאנג! מיש, און מען רעדט טאקע אלע דריי
זעלבסט-ימאָרד, זענען געווען אויך די יידישע סאָלדאטן וועלכע האָבן צום מערסטן געהאט צו ליידן פון אומענטשלעכסטער באהאנדלונג, וויי? דער אנטיסעמיטיזם איז דאָך א וואָפן פון דער רעאקציע.
פונעם יאָר 1940 אוֹן ביז דעם 28-טן אויגוסט 1944, אונטערן פאשיסטיש;
אנטאנעסקו-רעזשים, זענען די יידישׁע יוגנטלעכע געווען דערווייטערט פונעם מ מיליטער-דינסט;}) די יידישע יוננטלעכע זענען געווען געצווונגען צו צוואנגפ
פון ו
קאָלאָנעל סאשא פאנא
ארבעט, איז אויסגעפירט גע" רן אי אר ינגונגען פון שווערער רנידעריקונג, פון פארלירן די - פי? ייד| זענען צוגרינד געגאנאויף זייער גאנץ לעבן אָדער זענען איבערן?אנד. אין די דאָזיקע אָגן באזונדערע נים כדי מען זאָ? זיי דערקענען און מען
אל זי נישט באנרים! זאָל זיי נישט באגריסן.
ױ
וועלכע | די ב
כוּיי
ארבעט
די וורוישט אתושיר! ןוז ידישע אפיצירן י נעטר אי
סם
יינט, אין
פאַלקס- דעמאָקראטישן רעזשים די אויפגאבע
האָבן מיר אן ארמיי וועלכע האָט
ר רארערוונטו ויסם מערעסן און די דעראָבערונגען פונעם י--: 5 ז ראריארבעטנדיקן פאָלק. די סאָלדאטן באקו
: ונטע דערציונג אינעם גייסט פון פלאקע רנדיקער לֿובע צום היימלאנד אין אומבאגרענצטער ליבשאפט לגבי דעם גרויסן סאָוועטישן פאָלק און לגנבי די פעלקער וועלכע האָבן: יב אוּן פאר? טייריקן דעם שלום.
ביהעער זיור פטרטך זזעפבער י יירישע גנבשלע-ע רדע2-7
: י זיר ארטחר אייטטלפעסחזו.
קומט פון פיזישע אָדע אינטעקעט.ש
אלער ארבעט, דערקענט שוין אין דער ארמיי א ליכטיק לעבן, איניינעם מיט אלע סאָלדאטן. דאָס װואָס עס כאראק" טעריזירט דאָס?עבן אין דער היינטיקער אומי!, איז די זאָרג פאר דעם אונדז דער גרויסער סטאלין--- דער טיי
אה שרייבעריהיים. בעלטשעשט יי
שפּראכן, זענען כאָטש אזוי נישט פא" ואן קיין איזאָלירטע גרופּעס. מען פארשטייט זיך איין, און נאָך וויאזוי נוט. ווערט?עך ווארפן זיך איבער, ע רייען און סתם געלעכטער. מען טייטשט אויס איינער דעם אנרערן, מֶען העלפט זיך מיט זשעסטן, מען דערפילט... און פארוואָס זאָ? מען נישט דערפילן, אי ס'איז דאָך פאראן א| אינעווייניקע פארבינדונג צווישן אונדז. מיר גייען דאָך איין וועג; מיר האבן, אלע איין ציל?; מיר שרייבן אלע פארן ארבעטנדיקן מענטשן.
אין איינעם פון די ווונדערבארע פריהארבסטיקע טעג, האָבן מיר זיך נעענטער באקענט; הייסט עס באקענט זיך מיט די שאפונגען פון יעדן איינעם; מיט די דערפאַרונגען פון די פארשיידענע צענאקלען פון וואנען מיר זענען געקומען. מיר זיצן אלע אויף דער טעראסע. דער וואלד האל?לט א מין שושקענדיק אריינפירוואָרט.
צום ערשטן לייענט דער באקאנטער
דיכטער כאָרוואט אימרע, אן אָקאָרשט
אָנגעשריבעגעם פּאֶעם. ער דערציילט פונעם טאָקער-שלאָנלער גערענדי דיולאָ:
פון זיין דריי-באנק פאלן אײזןשפּאָנרי לעך װי די שטערן,
טויזגט מאָל שענער װי דעם הימלס שטערן זענען זײי,
דערציילנדיק פון שאפן און פון ווערן,
פארציון זי די שווארצע ערר, און נישט דעם הימל-בלוי".
דער טאָן איז בכל?? א דערציילערי
שער, כאָטש לירישע מאָמענטן צִיען זיך
וי א רויטער פאדעם פון אָנהוױיב ביזן
סוף:
',
זשחוסםע
קווארטיר, א גוטן עקיפּאמענט און טעגלעכע גוטע נארונג. דאָס שטענדיקע הויבן דעם פּאָליטישן באוווסטזיין פון די יוגנטלעכע און פארברייטערן זייער קו?טור-האָריזאָנט, איז א טיי? פון טאָנגטעגלעכן פּראָגראם; די ארמיי איז. א שול, א קולטור-אינסטיטוט פון בירגערישע און פּאטריאָטישע דערציונג. רי
זייט 8
זר-תזיבערן קהאנד
בוקאר שט
שבת 2 1טן אָקטאָבער ד. י. האָט דער בוקארעשטער ,איקוף" אָרגאניזירט אינעם א ,בארוך בערעא" א קולטורמאניפעסטאציע ביי וועלכער געלעננהייט דער. דובאָוויס, וװויצע-פאָר!יצער פונעם ,איקוף" האָט גערעדט א. ד. ט.: ,די וואלן צו די פאָלקס-ראטן". דעם האָט די ח'טע נינא
חרר יי חבו
ווייס
קאָמאַנדאַנטן, ייב באפעלן דארפן דערפולט ווערן מיט בערגענע בנקייט ב א -- זענען פארן סאָלדאט, חברים, יו| דעם 19 אָקטאָבער ד. י. איז פֿאָרגעווייזערך. זיי זענען גרייט צו יעדער מו"| קומען און באקוי א מיטינג, ביי וועלכן נוט צו העלפן יעדן איינעם מיט אן עצח,| ס'האָבן אָנטיפֿ גענומען א גרויסע צאָל די אויפקלערונגס-ארבעט, די געזונטס-{ טערנעמונגען. טע עצה, זענען א ווערטפולע הילף אין|} מיט דער געלעגנהייט, ה אט דער הבר לעבן פונעם מענטשן. אדאנק דער אויפ-| האבער, מיטגליד פ נעם עקזעקוטיוו-קאָקלערונגס-ארבעט ווערט באוווסט פאר| מיטעט פון' דער אל מיינער ארבעטדער יידישער באפעלקערונג אלץ אין א קאָנפע עראציע, גענומען דאָס װאָרט* גרעסערער מאָס, אז די פארסמטע פּראַ"{ אָנגעוויזן אויפן פּראָטעסט פון דער גאנפּאגאנדע פון די נאציאָנאַליסטישע ציו-{ צער דעמאָקראטישער וועלט קעגן דעם ניסטן, צווישן די יידישע ורבעטימענ"| פארבר! נכערישן איבערפא? פונעם אנ" טשן, איבערצורעדן זיי, זאָלן עמיגרירן| גלאָיאמעריקאנער אימפּעריאליזם אויף קיין ישראל, איז א פּראָפּאַגאַנדע אין דינסט פונעם אימפּעריאליזם. די מדינת ב אָ ט ישרא? איז חיינט א קאָלאָניע פון די| זונטיק דעם 18-טן אָקטאָבער ד. י. אימפּעריאליסטן פון מעבר-לים. אין די יז פאָרגעקומען אין ל?אָקא? פונעם באָ בית-עולימס איז מער נישטאָ קיין פּלא'ן| ט שאַנער ,,איקוף" א קולטור-מאניפעסאון די וואָס פארן וווינען אין די געצעל-| אפיל ביי וועלכער ס'האָט גערעדט דער טן, וועלן געפינען א לעבן פון שרעקלעכער מיזעריע.| דאר צוזאמען מיט אלע ואס האָבן דער{ שבת דעם 21 אָקט. ד. י. איז פאָר פולט די עלֿטער פון גיין אין מיליטער, געקומען, א פאָלקסימאניפּֿעסטאַציע אָרוענען אויך די יידישע יוגנטלעכע!גאניזירט פונעם אָרטיקן ,איקוףה" אין גערופן צו דערפולן דעם ערן-חוב. זיי| קולטור-הויז פונעם ייד. דעמ. קאָמ. עס רארפן טראָגן מיט כבוד די מיליטערי-{ האָט גענומען דאָס װאָרט דער חבר ראשע בנדים פון דער רומענישער פאָלקס- בינאוויטש} אגווייןנדי? גויף דער גרוירעפּובליק. די פליכטן פונעם סאָלדאט; סער וויכטיקייט פון די וואלן פאר די זענען שיינע, זיי זענען אָבער אויך| פאָלקס-ראטן, וװאָס וועלן פארקומען דעם שווערע. נאָר דורך איבערגעגעבענער, 8יטן דעצעמבער ה. י. ארבעט קענען זיי דערפולט ווערן. די, דער חבר פּינקו סענא? האָט אויך וואָס האָבן זי דערפולט אין פאבריקן,
אין זאוואָדן אֶד פון וו : זי' יי':
זי זענען געקומען,- ועלן דערלערנען, דורך פלייסיקער ארכעט, אויך די מילֿו2--.-.
זייט שטאָלץ יינגע יידישע רעקרוטן, װאָס איר זענט אריין אין דער שו? פון בירגער- דערציונג, אין דער שו? פון אנטי- אימפּעריאליסטישן קאמף און
ווייל די מאשין האָט ער אליין געבוֹיט,
וי ארבעט ליבט ער וי אן אייגן קינד.
פאר אים די פרייד פון ששאפן שמעקט װי פריש געבאקן ברויט.
עס זינגען מענטש און זיין מאשין: מער שאפן דארפן מיר אצונדו"
כאָרוואט אימרעס ליד אטעמט מיט
כאגייסטערונג און מיט דיכטערישער
פון{
סימעלע שגיידער:
רערהויבנקייט, כאָטש אין דער פֿאָרם איז עס אומענדלעך פּשׁוּט. דערנאָך לייענט סאַס מאַרטאָן, אויך אן
אונגארישער שרייבער-- זיינס א ליד.
אין דעם ערשטן טייל ווי? דער מחבר צייכענען דעם פּאָרטרעט פון אן אילעגאלער פרייהייטס-קעמפערן: גיב חיר פון מאמעשע דאָס בילד, לאָז מיך אין הארץ עס באהאלטן גוט. איז אחת, איר פּנים איז שיין געווען? -- פֿארביילט אין טורמע, פארשמירט
מיט בלוט.
דערמאן איך זיך עס, צי חלום איך דען?
איך הער זי רעדן פאר מענטשן, מיט ברען.
פארװאָס שליסט מען זי גאָר אין קייטן, פּארװאָס?
-- װײיל זי האָט א ציל-- נאָר דערגרייכן זי מוז". ס'איז רירנדיק און דאָך האר דער פּאָרטרעט פון א קעמפערן. די פאָרם איז א פּשוטע--- א דיאלאָג צווישן אן אייניק? און איר באַבע. דער צווייטער טיי? פונעם ליד שפּיגלט אָפּ אַן ,ג-טע מאי מאניפעסטאציע":
פ אָ ק
פרייטיק דעם 13יטן אָקטאָבער ד. י. רגעקומען אין דער שטאָט פאָקקולטור-מאניפעסטאציע
פונעם+א- היהי וחיסט/ ונעם אָרטיקן ,איקוף,
מיט וועלכער געלעגנהייט ס'האָבן גע" רעדט די חברים: וויגדער, מצד דעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון פאָקשאַן און י. דובאָװויס, װיצע-פאָרזיצער
.הער באַבעשע, הער נאָר, און דרויסן מען זינגט,
פּון נאָעגט און פון וייסן, ליד ברענגט דער ווינס.
כּון װאנען קען זיין מיר דאָס ליד יווי באקענס?
= ראָס ליר האָט דיין מאַטע געזונגען, מיין קינד". טוט באבעשע, מענטשון אין ררויסן,.א יס צון מאמעס און קָיעדער גייען ררייסט אין איין שפאן. ואַּר ווו איו מיין מאַמע? כּי װאָלט אויכעט געװאָלט... פארן ארבעטער' פֿאָלק", און דערנאָך האָט דער רומענישער דיכטער, גאוורי? מיהאי געלייענט. ער און זיין ליד זענען גלייך יונג, פו? אימפּעט און פון האָרעפּאַשנער אָפּשטאַמונג, ער רערציילט פון זיך: .רי שטראָון טראָגן מיך אויף זייערע ברייטע אקסלען, כ'בין הונגעריץ גאָך יעגעסם טויזנטיבלעטערדיקו בוך פּון לעבן, איך ויוג דעם גייעם מענטש אוו ראָס װאָס זייגע הענט דפרהייבּן, דאָס לעבעדיקע ליר, אָן ברעגעס אוו אָץ סופּן". אין א צווייטן ליד, נעמט דער דיכטער שטעלונג אין דער געזעלשאַפט: = נישט גענוג זעגען פאר מיר נאָר ווערטער, הוילע ווערטער; איך לאָז אין וװעג זיך מיטן לינקן פּוט, באגין, דאָס טייערסטע פארמזעגן,
..געשוטאָרבּץ. אִיז זי
אלץ מיט דער פארסיי,
קאָפּ רעציטירט דאָס ליד ,שׁווייבּ נישט הבר" פון א. שפּיגלבלאט. א ריי סאָלא" זינגער פונעם פאָלקסיכאָר ,איקוף" האָבן געזונגען סאָוועטישע און יידישע אר
בעטער-לידער.
ביי דער ראָויקעך קולמור-מאניפּעסטאַציע זענען אָנוועזנד געווען איבער 900 יידישע גיבעסימענטשן,
ק וי
קאָרייע און קעגן די מערדערישע באָמבארדירונגען וװואָס די אימפּעריאליסטישע אוויאציע פֿירט אויס איבער קאָרייע. זנדיקע גרויסע צאָל ארבעט
באקוי האָבן ביי דעם מי
ייז ועןז שן פון יחו
ינג ארויסגעוויזן זייער שנאה קעגן די ענגלישעדא מעריקאנישן מלחמה- הער צער און גענומען אויף זיך די פליכט צו פארפעסטיקן מיט אלע זייערע כוחות דעם שלום-קעמפערישן פראָנט, אין ווע
מענס שפּיץ עס איז
וועטן-פארבאנד.
דער מעכטיקער סאָ
קאָרעספּ.
ווייסבוך
אֶשׁ אן
חבר הערש וויינטרויב א.ד.ט. ,די וואלן י
פון דעפּוטאַטן אין די פאָלקס-ראטן". נאָכדעם האָט געפאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם. קאָרעספּ. ז. פֿ.
אֲהּוי
וטרטדת ויסוז דער נערעדט דע
גן וויכטיקייט פוֹן די
דאָזיקע וואלן און וויאזוי די יידישׁע אָרנטלעכע מאסן דארפן זיך באטייליקן אין די דאָזיקע וואלן, און דורך דעם,
געבן א קלאָפּ די נאציאָנאַליסטישע ציוניסטן, די שונאים פון די ארבעטנדיקע.
ס'האָט געפאָלט אן ארטיסטישער פּראָגראם ביי וועלעכן עס האָבן אָנטיל גענומען א גרופּע פּיאָנערן פון דער
פֿיטער עלעמענטאַר-שול, ר.
ש אן
פונעם ,,איקוף" פון דער ר. פ. ר. װעל. כע האָבן דעמאסקירט די ציוניסטישע פראָפּאַגאַנדע וואָס איז אין דינסט פוגעם אימפּעריאליזם.
די איבער 800 יידישע ארבעט-ימענטשן האָבן מאניפעסטירט זייער וילן פא
אֶרצוזעצן דעם קאמף פאר שלום און
סאָ: ציאליזם אין דער ר. פ. ר.
און מיין לילקע מיט טעסין.
כיטַען איין שפאן מיט מחעות קֶעֲמפּנֵי דיקע האלטן
און אויב כִּיבִּין אין ליד אביסל. הארב,
זענען שולדיק עס רי רייכע, גראָבע הערן,
פּאבריקאנטן פון געווער, פּון צוקער און פֿון פֿארבּ".
מען האָט אויך געלייענט יידישע לידער. איך ווי? נישט ברענגען ציטאטן, ווייל געלייענט האָב איך אליין. דער פאָרזיצער פון אונדזער אימפּראָוויזירטער זיצונג האָט רעזומירט די דיסקוסיעס. די זון איז שוין געשטאנען הויך אויפן הימל.
די אלטע, הארבסטיקע זון; זי האט יעדן פון אונדז נאַשאָנקען מיט א נעראנק. װואָס די חברים האָבן געטראכט, יווייס איך נישט. מיך האָט די זון אוועקגעפורט ווייט, אהין ווו זי איז הארטער, צעגליטער; ווו אָפּגענארטע מענטשן ווינען אין געצעלט; און ליידן פון הונגער, ארעמקייט און עלנט--- אין קאפּיטאלוסטישן ישראל,--- ווו פּראָנרעסיווע יידישע שרייבער זענען פארעכנט אלס-,מ"
שומדים" ווייל ס'הערשט דאָרט דער.
אמעריקאנער אימפּעריאליזם און זיינע משרתים, קעגן וועלכע ס'קעמפט היינט די גאנצע, פּראָגרעסיווע מענטשהייט.
עס האָט צו אונדז אריבערגעקלונגען דער מיטאָג-גאָנג.
איך האָב זיך מיט אלע איניינעם אוים. געהויבן און נאָכאַמֵאֶל ארומגעקוקט. דער אויסזע פון די חברים האָט באקוטען קאָנקרעטע שטריכן פאר מיינע אוי" גן; כ'האָב זיי אָנגעהויבן זען דורך זייערע שאפונגען, זיי זענען מיר געװאָרן נאָך נאָענטער.
4 :