יזייט 9=
די יידישע ארבעטנדיקע מענטשן צו' זאמען מיט די ארבעטנדיקע פונעם רופענישן פאָלק און פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן פון אונדזער פאָלקסרעפּובליק, ווערן פון טאָג אויף טאָג אלץ טיפער דורכגעדרונגען פון דער גרויסער באדייטונג פון געזעץ צו וויילן דעפּוטאַטן אין די פֿאָלקס-ראטן-- דעפּוטאַטן פון די אייגענע רייען פון די אָרנטלעכע ארבעטנדיקע מענטשן וועלכע וועלן זאָרגן פארן אויפבלי פון זייער געגנט, ראיאָן, שטאָט און דאָרף; פֿארן פארפעסטיקן די דעראָבערונגען פֿון די ארבעטנדיקע מענטשן פון אויף אלֶע געביטן, פאר שלום, פארן בוי פון דער פאָציאליסטישער ארדענונג אין אונדזער טייער היימלאנד די ר.ם,ר.
מיט גרויסער פרייד האָבן די יידישע ארבעטנדיקע אויפגענומען די קאנדיראטן פון די פירער פונעם ארבעטער-יקלאם פון: ח' ג. געאָרגיו דעזש, ח'טע אוא פּאוקער, ואסילע לוקא, טעאָהארי רוש זי אָררושעסטו א. א.; פון דו רייען- פון די ארכעטנריקע, די ארבעט-שלאָגלער, אי נאָוואטאָרן, אויסגעצייכנטע, וויסנשאפטלער, קינסטלער, שרייבער און פון די רייען פון אלע אָרנטלעכע מענטשן פון אונדזער לאנר.
די גרויסע באגייסטערונג מצד די ארבעטנדיקע קומט בולט צום אויסדריקן אין ,,דאָס הויז פונעם וויילער" ווו גרויסע מאסן מענטשן קומען זיך פארשרויבן און די וואל-רעגיסטערס בכדי צו וויי ?ן דעם פ8יטן דעצעמבער ה. י. זייערץ
פארטרעטער אין די פֿאָלקס-ראטן. צווישן די קאנדידאטן, וואָם ווערן פאָרגעשלאָגן אין די וואלן פון די פֿאָלקסראטן, אין אלע אוזינעס, פאבריקן, ווארשטאַטן, געפינען זיך אומצאָליקע יירישע מענער און פרויען,--- געטרייע, איבערגעגעבענע קעמפער פאר דער זאך פונעם ארבעטעריקלאס, פארן פֿראָלעטארישן אינטערנאציאָנאַליזם, ארבעטשלאָגלער, די וואָס ארבעטן שוין אויפן חשבון פון אונדזער ערשטן פּייאָריפּלאן, מענטשן פוז די רייען פֿון די אָרנטלעכע בירגער,. קעמפער פאר שלום, קעגן מלחמה-יצינדערישן אנגלא- אמעריקאנער אימפּעריאליזם און זיינע משרתים פון אלע מינים צווישן וועלכע עס געפינען זיך אויך די נאציאָנאַליסטישע ציוניסטן. די יידישע ארבעטנדיקע ווייסן, אז אי דאנק װאָס זיי זענען באפרייט געװאָרן דורך דער סאָוועטישער ארמיי און דאָס לאנד ווערט געפירט פון דער פּארטיי פונעם ארבעטעריקלאס זענען די וואלן פון דעפּוטאַטן אין דו פאלקס-ראטן א שפּאן פארויס אויפן וועג פון זיך שאפֿן א ליכטיק לעבן, פון בויען דעם פאציאז ליזם אין אונדזער טייער היימלאנר די ר.פ.ר., בויען זיך דאָ דעם זיכערן מאָרגן פון גליק און פרייד--- די וועלט אָן ראַסן-שנאה, אַן אנטיסעמיטיזם,--- די וועלט ווו דער מענטש--- דער טייער" סטער קאפּיטאל-- וי עס רופט אים דער חבר סטאלין-- וועט לעבן בשלום.
בערל שנאבל
קאנדיראטן צו די פאָלקט-ראטן אין.
מונטיק דעם 28-טן אָקטאָבער ד. י. זענען אויסגעוויילט געואָרן די קאנדודאטן צו די וואלן פאר די פֿאָלקס-ראטן, פון ראיאן און פון דער שטאָט ראדעוויץ.
ס'זענען פֿאָרגעשלאָגן און אפּראָבירט געװאָרן איינשטימיק, פאָלגנדיקע חכברים אלם קאנדודאטן:
ח' וועבער, סעקרעטאַר פונעם ייד.
איר וװאָלט זאָגן אז קיין נסים געשעען היינט ניט מער? איר שמייכלט? ס'האָבן אייך אפּנים איינגערערט די הול טייעס, די קאָמוּניסטן, װאָס חוזק'ן פון אלעמען, און זאָגן אז נאָר דאָרט, אין פאָוועטן-לאנר געשעען נסים. למשל אז ווייץ וואקסט נישט פארזייעט, אז עפּל און טאָמאַטן וואקסן ביים פארפרוירענעם ים, אז פון מדבריות ווערן גערטנער, מען מאכט בלינדע זעענדיק, אָדער וואסערן זאָלן רינען צוריק, אָדער מאכן, ם'זאָל רעגענען ווו ס'האט קיינמאָל נישט גערעגנט, וכדומח.
איז, ערשטנס, ווי? איך אייך זאָגן אז דאס זענען בלויז קאָמוניסטישע אויסי טראכטענישן. און אוב ס'איז שוין יא עפּעם אמת, איז דאָס אלץ בלאטע שׁבֿבל?אטע ווייל דאָס איז געמאכט פון טענטשלעכע הענט, און וואָס קען, משטיינס געזאָגט,= אויפטון א בשר-ודם! אָבער אזעלכע נסים וי שפּאלטן דעם ים, עשר-מכות, לעבן פערציק יאָר מִיט מן, ארויסנעמען וואסער פונעם שטיין, דאס האט נאָר געקאָנט געשען אינעם לֿאנד ישראל, ווו מיר זעען אז נאך היינט?עבט מען מיט מן, און מכות זענען אפשר דאָ נאָך מערער פון צען, און אחוץ דעם געשעען אלע מאָ? נסים, וי צום ביישפּי? אין א יידיש לאנד זאָלו מען אריינברענגען אנטיסעמיטן! צי האָט איר אפשר נישט געהערט פון דער מעשה פון די כשרע זייגערלעך?
הערט וואָס די באָלשעוויקעס קענען אויסטראכטן אז: א רב האָט געוואָלט אריינשמוגלען גאָלדענע זייגערלעך קיין מדינת ישראל, אין די פֿושקעס פון כשר פלייש. אז איך האָב געהערט פון דער דאָזיקער. מעשה, האָב איך זיך שטארס אויפגערעגט, און כ'האָב מיר געזאגט, אז ס'איז א קאמוניסטישע אױסגעטראַכה טע מעשה, אָדער דאָס האָבן זיי דווקא אריינגעלייגט גאָלדענע. אָנ שטאָט כשר פלייש, כדי צו ווארפן א חשר אויף אונדזעדע פרומע לייט פון דער אגודה וװאָס פּל?אָגן זיך נעכעך צו
דעם. קאָמ.---ראדעוויץ, אלם קאנרידאט צו די ראיאָן וואלן; צו די שטאָט-וואלן זענען פאָרגעשלאָגן און באשטעטיקט געוואָרן די ח'טעס: טאָני ריים און ראשעלע דאסקאל.
די חברים האָבן אויף זיך גענוטען דאָס התחייבות צו קעמפן פאר שלום און קעגן די ציוניסטן, די שונאים פון די יידישע אָרנטלעכע מענטשן.
קאָרעספּ. ראָזנהעץ
צו די וואלן פון די פאָלקס"ראטן
אויסגעוויילט די קאנדיראטן צו די פאָלקס"ראטן אין אראד
פרייטיק דעם 20-טן אָקטאָבער ד. י, זענען אויסגעוויילט געואָרן די קאנדיודאטן פאר די וואלן פון די פֿאָלקס-ראטן, ביי א זיצונג פונעם אראדער יירישן ױעמאָקראטישן קאָמיטעט.
נאָך דעם װאָס דער חבר פּאָפּער האָט גערערט וועגן מאניפעסט פונעם פראָנט פוּן דער פאָלקט-דעמאָקראטיע, האָט מען פאָרגעשלאָגן אלס קאנדידאטן פאָלגנדוקע חברים: דר. יוסף זינגער, פּרעזירענט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, א זייער באליבטער מענטש ביי די יירישע מאסן; חבר שווארץ?אדיסלוי, סע" קרעטאַר פונעם אָרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, אַן איבערגעגעבענער ארבעטער פאר דער רעפּובליק און דער פּארטיי,:
די קאנדידאטור פון די דאָזיקע חברים איז אָנגענומען געוואָרן מיט גרויס צופרידנקייט פון די אָנוועזנדע ביי דער דאָזיקער זיצונג.
א קאָרעספּ. סענדער פּערל=|
די אנגעשטעלטע פון די קונסט"
און קולטור"אינסטיטוציעס פון.
סיביו האָבן פאָרגעשלאָגן זייערע קאנדידאטן
די ארבעטער, אָנגעשטעלטע און טעכניקער פון דער פאבריק ,אמיל?אן" פון| סיביו, האָבן דעם 20יטן אָקטאָבער ד. י. אויסגעוויילט זייער קאנדידאַט צו די| וואלן פון די פאָלקס-ראטן.
ס'איז אויסגעוויילט געוואָרן דער חבר וויים קאראָל, דירעקטאָר פון דער דאָזוקער פאבריק, לויט דעם פארשלאג פון חבר נעדעלקו קאָנסטאנטין.
דער אוױיסגעוױײלטער קאנדידאט האָט אויף זיך גענומען דאָס התחייבות, ווירדיק צו זיין דורך איבערגעגעבענער ארבעט, פארן פארטרויען װאָס מען האָט אים געשענקט.
קאָרעספּ. דינא וויים
דער חודש פון רומעניש-"סאוועטישער. פריינטשאפט
די סאַװועטישע קינסטלער מאניפעסטאציעס אין ראמען
סאוועטישער
דעם 91יטן אָקטאָבער ד. י. זענען אנגעקומען אין אונדזער הױיפּט-שטאָט די סאָוועטישע קינסטלער מ. אָ. רייזען, טאָליסט פון דער אָפּערע פונעם גרויסן אקארעמישן מלוכח-טעאַטער,.= פאָלקסקינסטלער פונעם סאָוועטן- פארבאנר, לאורעאט פון דער סטאַלין-פּרעמיע; ג. אַ.
נעמען אנטייל ביי די פון-חורש פון רומעניש" פרייגטשאפט"
קאואעצעווא, פאָלקס-קינסטלערן פון ר.ס.פ.ם.ר., סאָליסטן ביים ראדיאָ-קאָמוטעט, לאורעאט פון דער סטאלין-פּרעמיע; גיקאַלאי ואלטער, פּיאניסט, וועלכע וועלן אָנטיילנעמען אין די מאניפעסטאַציעס אין ראמען פונעם חודש פון רומעניש-טאָוועטישער פריינטשאפט,
באזוך פון סאַוועטישע דעלעגאטן און קלווש
דינסטיק, דעם 31יטן אָקטאָבער ד, י זענען אָנגעקומען קיין קלוזש, אקאד. פּראָם. ק. מ. ביקאוו, דער שרייבער קאָנסטאַנטין פעדין, און פּראָפּ. פ. א. מארקאָוו. זי זענען אויפגענומען געוואָרן
פון די וויסנשאפטלער און קונסט-ימענה טשן און פון אסך ארבעט-מענטשן, וװעל
כע האָבן אויפגעדרוקט זייער באגייסטערונג לגבי די חשובע געסט.
מיטגלירער פון דער סאָועטישער רעלעגאציע האָבן באזוכט די שטאָט רעשיצא
דינסטיק דעם 1פיטן אָקטאָטער ד. י. האָבן באזוכט די שטאָט רעשיצא, פּראָפֿ. וו. יע. יעווגראפאָוו, פּראָפ. אי. יע. גלושטשענקא און ז. פ.. טראיצקאיא, מיטגלודער פון די דעלעגאטן פון די סאָוועטישע וויסנשאפטלער און קולטור-מענטשן ואס זענען געקומען אין אונדזער לאנר
מיט דער געלעננהייט פונעם חודש פון רומעניש-סאָוועטישער פריינטשאפט.
די געסט זענען אויפגענומען געװאָרן מצד די פאָרשטייער פונעם ראיאָן-קאָמיטעט פון דער ר.א.פּ., פון די מאסןארגאניזאציעס און פון א גרויסער צאָ? ארבעטיטענטשן.
א דעלעגאציע וויסנשאפטלער פון דער ר. פי רי איז געפאָרן קיין מאָסקווע
איינגעלאדן פון דער וויסנשאפטס" אקאדעמיע פון סאוועטן-פארבאנד איז א דעלענאציע פון וויסנשאפטלער פונ אונדזער?אנד דעם 51יטן אָקטאָנער אָפּגעפאָרן קיין מאָסקווע.
די דעלעגאציע באשטייט פון: אקאד. פּראָפּ. טראיאן סעווו?לעסקו, פאָרזיצער פון דער אקאדעמיע פון דער ר..ם. ר.(דער שעף פון דער דע" לענאציע); אקאד. פּראָפ. ראדו טשער
ב ס: ם 99 יּ(פעליעטאָן)
העלפן בן-גוריונס-רעגירונג, צו זאָרגן די ישראלישע באפעלקערונג זאָלן וי ניך אריין אין ליכטיקן גן|-עדן... סיי פון הונגער, סיי פון מלחמה, אָדערי דורך אנדערע מיטלען. צווייטנס האָבֿ איך מיר געטראכט: וואָס איז אזא גרויסער חטא, אריינצוברענגען גאָלר אין לאנד? צוליב גאָלד האָט מען דאָך דאָס גאנצע לאנד אוועקגעגעבן טרומאנען! מיט דעם גאָלד קאָן מען דאָך בעסער קויפן, ביקסן, טאַנקן, און אנדערע אי זעלכע נוצלעכע זאכן. א חטא איז געווען מיטן עגל, ווען מ'האָט געמאכט פון גאָלד, א קאלב. אָדער דא, איז דאָך פון א קאלב געװאָרן נאָלד, איז דאָך נאָר א מצוה! נאָר כאָטש אזוי, האבם איך אוועקגעשריבן צו מיינעם א בא-ז קאנטן א חבֿר פון דער אגודה, ער זאָל מיר ארויסשרייבן גענוי ואס ס'איז געשען, און איך בין געווויר געוואָרן דעם אמתן אמת.
הערט זיך נאָר צו ואס מיין חבר ענטפערט מיר אין בריוו:
,אויף דיין בריוו קען איך דיר ענטפערן, אז דאָס איז נישט קיין אויסגעטראכטע מעשה פון די ממזרים, די קאָ מוניסטן, נאָר ס'איז דערביי א גרויסער נם געשען מיט די נאָלדענע זייגערלעך: וויאזוי מ'האָט דעם רב געוװאָלט פירן צום געריכט, האָט ער געזאגט:
ברידער! איך בין זייער איבעראַשט פון דעם גרויסן נס, וואָס איך האָב געהאט די זכיה אז די השגחה זאָ? מיט מיר טאָן, לייגט אויף מיר נישט קיין האנט, קומט בעסער מיט מיר צום רבי פישמאן, און פאר אים ווע? איך אלץ אנטפּלעקן.
און מ'האָט אים געפירט תיכף ומיד צום רבי פישמאן און הערט ואס ער האָט דאָרט דערציילט;
רבי ומורי, וי איר ווייסט מִיט וי פי? שוועריקייטן ס'קומט אָן דאָ אין
פארה זי
ישרא? פאר א יידן, א שטיק? פלייש, ווייל בהמות זענען וי איר ווייסט דאָ פאראן זער ווינציק, מיט די עופות מוזן זיך נעבעך פּלאָגן די גנידים, זיי אויפצועסן, האָב איך געטראכט נעבעך וועגן אָרעמען עולם וואָס גארט נאך א שטיק? כשר פלייש, און מיך אוועקגעלאזט קיין ארץ-אמעריקע,. און מיט שווערער
= פ||==
ו / וו. גאָלדעס
אגפוענע. יח יאוסקאעכגעגעעבעג:יו:עמעטגועגעאווגענ:נקעגאעצועעועעעיאכ:עכגעגגמעטננואעעג:מעעבונכועגענשיקעעואמצ י.
מי געבראכט אויף דער שיף מיט מיר, א טראנפפּאָרט כשר פלייש אין פארמאכטע בלעכענע פּושקעס.
..-פאָרנדיק אזוי אויף דער שיף, טראכט איך מיר אז מיר האָבן א גרויסן גאָט. האָב איך אָנגעהויבן וויינען און בעטן ער זאָל רחמנות האָבן אויף זיין דינער אוֹן זאָ? מיט אים טון א נס, אז ער זאָ? זיך נישט מער בארארפן אזוי פּלאָגן וועגן שטיק? פּרנסה פאר ווייב און קינדער, ארומפארנריק איבער די יומים. בין איך אין צווישן אנדרימלט געװאָרן, איז מיר געקומען צו חלום מיין זיידע עליו-השלום, זכותו יגן עלינו ועל כ? ישראל, און ר'האָט מיר געזאָגט: הער אויס דו מצוה פון כשר פלייש איז זייער א גרויסע! און דער אויבערשטער האָט אויסגעהערט דיין בקשח, און וועסט באלד באקומען דעט שִכר פאר דער מצוה, און דער נם וועט געשען ויי באלד די שיף וועט אָנקומען אין ארץהקדושה, וויי? דער אויבערשטער בא" ווייזט היינט נישט מער קיין נסים אין חוץ-לארץ. און דאָס איבעריקע ווייסט איר דאָך, וי די חברה פון דער רעגירונג זענען געקומען איבערן ,נס".
וויאזוי דער רבי פישמאן האָט דאָס
אויסגעהערט האָט ער זיך א ווענד געטון צום עולם, בוה ה?לשון: רבותי, העהט זיך גוט צו. דא איז געשען א גרויסֶער נס. און אחוץ דעם נס וואָס אונדזער ברודער האָט דאָ דערציילט, איו געשען נאָך אַ נס, א באזונדערער נס, א נס שֵבֵנם, דאָס ואס דער רבונו-של" עולם האָט איינגעגעבן א געדאנל די פונעם צאָל-אמט, זי זאָלן זוכן אין די פארטאכטע פֿושקעס!
-.-וואָרעם, ווען דער רבונו-שלדעולם וואָלט זיי נישט געווען איינגעגעבן דעם געדאנק,--- האָט דער רבי פישמאן וויי" טער געזאָגט װאָלט דער שטן אפשר מקטרג געווען זיך אריינגעמישט, און אונדזער רב וװאָלט געווען געמאכט א שווייג פון דעם גרויסן נס, און די וועלט װואָלט זיך פון דעם דאָזיקן נם נישט געווען דערוווסט! דאָס איז א סימן אז וי אין גיכן וועט קומען משיח, און מיר וועלן זוכה זיין מקריביזיין קרבנות אויפן הייליקן מזבח, בית-המיקדש ואס וועט ווערן אויפגעבויט, און די אָקסן וועלן מיר נישט דארפן ברענגען מער אין פּושקעס פון חו/ץילארץ, אזוי או איר חברה, לאזט אָפּ דעם רב, איר זאָלט קיין האנט נישט לייגן אויף אים ווייל אלצדינג וועט ווערן נאָלד אין אונדזער גאָלדן לאנד, מיט א גאָלדענער מלוכה.
א סימן: דער מיניסטער פֿאר ארבעט, הייסט גאָלדע, און האָט אַ גאָלדן הארץ כאטש זי איז אן אשׁה, וויי?ל-- אז ט'זענען געקומען שקצום ארבעטער מיט א דעמאָנסטראציע און האָבן פארלאנגט ארבעט און ברויט, האָט זי געזאָגט אז אור גאָלדן הארץ איז מיט די, וואָם פאסטן שטילערהייט אין דער היים, און נישט מיט די וואָס מאכן דעמאָנסטראציי עס און האָט תיכף געגעבן א באפעל אז
נעטעפֿקו, פארזיצער פון דער יאסער פוליאלע פון דער אקאדעמיע פון דער ר. פ. ר.; אקאד. פּראָפ. עמ. פּעטראָוויטש פאָרזיצער פון דער קלוזשער פיליאלע, פון דער אקאדעמיע פון דער ר. פ. ר.; אקאד. פּראָפ. ראלוקא ריפּאן; אקאד. ניאראָדי; אקאד. מ. ראלער און אוניװערסיטעטסיפּראָפּעסאָר נ. סעלעדזשעא. נו, קאָרעפפּאָנדענטימיטגליד פון דער אקאדעמיע פון דער ר. פ. ר.
מ'זאָל ארבעטן נאָר 8 טעג אין דער װאָך, און ס'זאָלן הונגערן אלע ארבעטער--נישט איינער יאָ, און איינער נישׂטו אויך דער אפּראָוויזאציע-מיניסטער, װאָס פארזאָרגט דאָס לאנד מיט הונגער, האָט געגעבן א גאָלדענע עצה פאר די ארכעטער:
-- כדי ס'זאָל זיי נישט אראָפּפאלן די הויזן, זאָלן זיי זיך מאכן יעדן טאָג פרו: שע לעכער אין גארט?. נאָר אייך, רב, בעט איך, איר זאָלט כאוואָרענען אז יירן
זאָלן חלילה נישט קומען צו קיין עבי-'
רה, אזוי וי דער נס פון די זייגערלעך איז אויך געשען דאָ נישט לאנג מיט אן אנדערן רב, וואָס האָט געבראכט פּושז קעס מיט כשרע פּוטער. הייסט עס דאָך. אז אין לאנר געפינען זיך היינט נישט נאָר פּארעווע זייגערלעך נאֲָױ אויך מי?כיקע, און אצונר וואָלט געקאָנט געשען אן אומגליק אז ס"זאָלן זיך אצונד אייערע פליישיקע זייגערלעך אויסמישן מיט די מיפֿכיקע, וועט דאָך זיין א חלול השם!
א קלֿייניקייט? בשריבחלב! זאָלט איר זען
אז מ'זאָ? זי דערקענען, און אין דעם זכות אז דער אויבערשטער וועט וועלן, מיט בן-נוריונס און טרומאנם= הילף, וועלן מיר זוכה זיין דורך דעם וי גיך אריין אין ליכטיקן. גן עדן. און דערפאר ל?אָמור גיין אלע אצונד א רקור? לכבוד די היינטיקע נסים"...
און מ'האָט דעם רב אריינגענומען אין דער מיט, און מ'האָט געטאנצט און גע הוילעט, געגעסן און געטרינקען ביז אין
ווייסן טאָג אריין: און די גאנצע מעשח. האט נישט געקאָסט מער וי צען זי
גערלעך.
נאָר, די הולטייעס, די קאָמוניסטן, גלויבן נישט אין דער מעשה, נאָר ווער הערט זי דען?:
אומבאדינגט אנצייכנען אויף די. פליישיקע זייגערלעך--- בשר כשר. אזוי
ו