זייט 4
(,איקוף-בלעטער"
די זארג פאר די שטעט אין סאוועטן"פארבאנר
ווער ס'האָט באזוכט אין די ערשטע יאָרן נאך דער מלחמה די שטאָט קאר לֿוגע, דער וועט קיינמאָ? נישט פארגעסן דאָס שוידערלעכע בילד פון דער היטלעריסטישער אינוואזיע. מען האָט געזען חורבות פון צעשטערטע געביידעס, איורכגעשאָסענע ווענט פון הייזער; הויז אַנס שטיינער אויפן אָרט פון דער שייי זֶער געביידע פון איינעם פון די בעסטע ײעאַטערן פון רוס?אנד, די צעשטערטע יעביידע פון דער עלעקטראָ-סטאנציע, צריקן און פּארקן צעשטערטע פון די היטלעריסטישע באָמבעס.
היינט דערמאנט די קאלוגער בירגער אין יענער צייט נאָר פאָטאָ-ראָקומענטן, וואָס ווערן אָפּגעהיט אינעם שטאָט-מוזיי. די שטאָט איז אויפגעשטעלט געוואָרן. עם זענען געבויט געוואָרן נייע הייזער, ס'זענען אױסגעשטאַטעט געװאָרן נייע. שולן, קינדעריגערטנער,. קינאָס. מיט אספאלט זענען באדעקט די גאסן און טראטוארן. עס רוישן ווידער בלעטער אויף די ביימער לענג-אויס פונעם טראטואר, עס בליען די בלומען-גערטנער אויף די נייע בולווארן, פארפּוצטע מיט שפּרינג-ברונעמס און מיט סקולפּטורן.
א ניי קאָכנדיק לעבן האָט זיך אָנגע" הויבן אין קאלוגע. נאָך דער מלחמה איז זי געואָרן א געגנטלעכער צענטער. מער נאך וי פאר דער מלחמה האָבן זיך באוויזן אין דער שטאָט, פאבריקן און זאוואָדן, שולן און קינדער-גערטנער, ביביליאָטעקן און קלובן, פּאָליקליניקן און מאגאזינען. קאלוגע איז היינט שענער וי זי איז געווען פארן קריג. דו גרויסע זאָרג פארן ווידער-אויפבוי פון זײַר שטאָט, פארן פארבעקערן די לעבנסאדינגונגען פון די סאָוועטישע מענטשן, קיזן ארויס די קאָמוניסטישע פּארטיי ון די סאוועטישע רעגירונג. דער גרויז ער סטאלין האָט אליין אונטערגעשרי+ דעם באשלוס פונעם מיניסטאָרן-ראט שון פ.ם.ס.ר. ,וועגן די הילפס-מיטלען פארן ווידער-אויפבוי פון דער שטאָט קאלוגע?.
באזעלט פון דער סטאַליניסטישער זאָרג פאר דעם ווילזיין פונעם פאָלק, האָט די שטאָט-באפעלקערונג ווארעם זיך אָפּגערופן, און אקטיוון אָנטיי? געד נומען אין די ארבעטן כדי צו פארשענערן די שטאָט.
גרויס איז די אומדערשעפּלעכע פאָלקםה איניציאטיוו. די קאלוגער בירגער האָב װירטשאַפטלעך אויסגערעכנט אז די פו דער מלוכה-געגעבענע הילף, קען געבן א דאָפּלֿטן רעזו?טאַט, אויב די באפע?קערונג אליין וועט אַנטיילנעמען אין די ארבעטן פון איבערבויען זייער היים
פּון
געאָרגע סופרים
נאָרזיצער נונעם אױספיר-קאָמיטעט פונעם קאלוגער שטאָט-סאָװעט
שטאָט. דער אוױיספור-קאָמיטעט פונעם שטאָטישן סאוועט האָט באקומען בריוו פון איינצעלנע בירגער, פוֹן קאָלעקטיוון, פון די אונטערנעמונגען און אינסטיטוציעס, אין וועלכע די דאָזיקע פּאטריאֶטן האָבן פאָרגעש?אָגן צו ארבעטן פרייוויליק.
אזוי איז אוועקגעשטעלט געוואָרן פוז אָנהויב אָן דאָס פרייוויליקע אָנטיילינעמען פון די מאסן אינעם ווידער-אויפ" בוי פון די שטאָטישע גאסן, פּלעצערו, פּארקן אאז"וו. די שטאָטישע קאָמוניס' טישע פּארטייאָרגאניזאציע און דער שטאָט-סאָוועט האָבן געשטיצט און אנגעפירט מיט דער פאָלקס-איניציאטיוו, און געגעבן דער גאנצער ארבעט אן ארי גאניזיהטן כאױאקטער. דער שטאָטיסאָוועט האָט פריער. אָנגעמערקט די אלגעי מוינע ארבעטן, האָט פארזיכערט אָנפורנדיקע קאדרען, האָט צוגעשטעלט פאר די ארבעטנדיקע אויטא-טראנספּאָרטמיטלען, אינסטרומענטן, שטיין-שפּאלטער און אנדערן אינווענטאַר.
די רעזולטאַטן פון דער פרייוויליקער ארבעט האָבן געבראכט פרייד פאר די שטאָטישע בירגער. אזוי למשל, איז אין איינעם פון די טעג אויפן באן-חויףפּלֿאץ פארענדיקט געוװאָרן א גרויסער סקווער מיט הונדערטער ביימער, שפּרינגברונעמס, גלייכע אלייען און ב?ומעןגערטנער.
דער אויספיר-קאָמיטעט פונעם שטאָטפאוועט האָט געמאכט אַ פך"הכל, לויט וועלכן ס'איז צו זען אז אינעם יאָר 9, האָבן די קאלוגער בירגער פרייווילוק געארבעט ביי דער ווילאיינאָררנונג פון זייער שטאָט איבער 500.000 שעח'ן.
אין א נאָך גרעסעהן מאסשטאב איז פאנאנדער-געוויקלט געװאָרן די דאָזיקע ארבעט אינעם יאר 1980. עס זענען ער בוט געװואָרן 10 נייע סקווערן. אויף די סקווערן, גאסן און פּארקן זענען געפלאנצט געװאָרן 18.000 ביימער און 000 בלומען-גערטנער. אלץ איז טייער פאר דער באפעלקערונג. דערפאר, איז אויך קיין שום בלומען- אָדער בויםפלאנצונג נישט געשעדיקט געוואָרן. אלץ, האָט די באפעלקערונג גענומען אונטער איר השנחה, דאָס אָנבויען וי אויך דעם קאָנטראָ? אָפּצוהיטן און זיי צו בארינען.
די װאָס פּאָרן קיין ישראל זענען אויסגעשטעלט דעם גרעסטן געפאר פון נויט און הונגער װאָס ברענגט דעם אומקום
דער בריוו פונעם רב יוסף מנחם גראָס פון טורנו סעווערין
דער ראבינער יוסף מוחם גראָס פון טורנו-סעווערין האט געשיקט פאר דער צייטונג ,,אונירעא" א בריוו, צום פארעפנטלעכן.
אין דעם דאָזיקן בריוו ווייזט ארויס דער ראבינער י. וו. גראָס, אז ער איז איינשטימיק מיטן בריוו פונעם ראבינער דוד שעכטער פון דאָראהוי,--- וועלכער איז צוריק מיט א חודש פארעפנטלעכט געװואָרן אין די צייטונגען ,אונירעא" און ,איקוף בלעטער"--- בנוגע דער שטעלונג וװאָס אלע ארנטלעכע יירן דארפן נעמען קעגן די ציוניסטישע ,עז צות" צו פאָרן קיין ישראל?. מיר פארעפנטלעכן דעם דאָזיקן בריוו:
2 זײער געערטע רעדאסציע ,אונירעא"+
אײַך האָב געלעזן די ,אונירעא" פונעם 27-טן כעפּטעמכער און איך בין אויך אין יעדער הינזיכט אייניק מיט דער מיינונג פונעם הערן קאָלעגן מו"ה
טיפֿאָגראפיע, דאָבראָזשעאַנו גערעא", דאָמניצא אנאסטאסיא-גאם נר. 2, טעלעפאָן: 28408. /3.84,08 הס}606 2 זא ג86851ה4 8)זתתוסק 56"אמח8ח6 סאג ת6ס088ק, 8 זקָסקוֹ
דוד שעכטער, ראבינער פון ם'איז אָן צווייפ? אז די יעניקע װאָס
נאָך ארץ אויסוואנדערן ווילן, זענען אין גרעסטן געפאר אויפגעזעצט, דער נויט און הונגער וועלעכס פיורט צום
אומקום.
הנה הדריש מובכם ושלום ארצנו יוסף מנחם גראָס ראבינער--- טורנו-סעווערין
--ר}.
י) 2207 272 ו ה 27 9 חי) הזה א+?{2* א יי
0 וי הל י// 1721 1 46 יו 2 ר זי /7:2 7/ג? /פ 27/?2 2 הי 6 7 6
/0))די(קן 153:/5{ 22 172 22 26 74 2,400/ א 21 62 { 2 ג2 34, 22 6 פיה, //8:זי לוק, אי יט 204 29 62 6ינ). לחק. 1 /6ף //מת:00
יואשר'' ישש'/,
2
|ד דאָראָהוי.
דער אױיספיר-קאמיטעט פונעם סאָוועט האָט נישט איינמאָל, דיסקוטירט ביי זיינע זיצונגען. וועגן דעם גאנג פון די פארשענערונגס-ארבעטן. אסך שטאט" קאלעקטיוון און איינצעלנע אקטיוויסטן זענען באלוינט געװאָרן מיט ערן-בריוו,
אין שטאָט ווערן אינטענסיוו געמויט הייזער. היידיאָר האָבן די ארבעטגריקע פון קאלוגע באקומען א בוי-פלאך פון איבער 20.000 קוואדראט-מעטער.
0 הייזער זענען אינדיווידוע? אויפגעבוױיט-געװאָרן מיט דער הילף פון מלוכה-יקרעדיט. אין 1980 איז איינגערים" טעט געװאָרן א נייע גרויסע שול, און אצונד ווערט נאָך איין שו? געבויט. הארבסט צייט טרעטן מיר צו צום בויען פון א נייער געביידע פארן דראמאטישן טעאַטער. די רעגירונג פון פ.ס.ס.ר. האָט מיט א קורצער צייט צוריק געגעבן א מיליאן רוב? פאר די אָנהויב-ארבעטן פון איינריכטן דעם דאָזיקן טעאַטער. אין 9 האָט קאלוגע. צוויי מאָ? דעראָ" בערט דעם ערשטן פּלאץ אינעם שטאָטפארמעסט פון דער רוסישער פעדעראציע (חוץ מאָסקווע און לענינגראד) פאר דער בעסטער ווױיל-איינאָרדנונג. אין 1980 האָט זי נאָכאַמאָל באקומען דעם דאָזיקן ערן-טיט? און נישט לאנג האָט זי באקומען די איבערגייענדיקע רויטע פאן, פונעם מיניסטאָרן-ראט פון פ.ס.ס.ר. או} א גע?טיפּרעמיע פון 000 28 רובל. מיר ווייסן זייער זוט אז דאָס דערגרייכטע איז נישט אלץ. מיר ווייסן אז פֿאַר אונדז שטייען נאָך גרעסערע פאראנטוואָרטלעכע אויפגאבן. דערפאר זענען מיר אנטשלאָסן צו טון אלץ כדי צו שאפן פאר די סאוועטישע מענטשן די בעסטע לעבנס-באדינגונגען. מיר זענען זיכער מיט דעם זיג דערפאר, וויי? אינעם דערפולן פון דער דאָזיקער גרויסער אויפגאב! וִערט דער שטאָט-פאָוועט געשטיצט פון דער גאנצער באפעלקערונג.
די קאלוגער, פּונקט וי דאָס גאנצע פיל-מיליאָניקע פאלק פון פ.ס.ם.ר., ארד בעטן אין נאָמען פון שִׁלּום און גליק פאר די מענטשן, און צוליב דעם פארשטאַוֹקן דעם כוח פון זייער סאָציאליסטישן היימל?אנר--- די פֿעסטונג פון ישלֿום אויף דער גאנצער וועלט. מיר וועלן אויך ווייטער נישט שאַנעווען קיין כוחות, כדי צו מאכן אין דער נאָענטסטער צייט פון אונדזער שטאָט, אַן אמתדיקן קול?טורעלן, שיינעם און גוטיאיינגעאָרדנעטן געגנטלעכן צענטער, א בליענדיקע סאָציאליסטישע שטאָט, אַנטשפּרעכנדיק דער גרויסער סטאליניסטישער| תקופה, אין ועלֿכער מיר לעבן און ארי בעטן.
די נייע קאָאליציע פון ישראל, פּונקט אזוי וי די פריעריקע
אזוי וי ס'איז שוין באקאנט האָט קאאליציע-רעגירונג. פון אי בראש מיטן פירער פון מפּא"י,
דעמיסיע דעמ 192 2 אָקטאָבער.
די דאָזיקע דעמיסיע איז פאָרגעקומען לוט דעם דרוק פון די אמעריקאנער, אימפּעריאליסטן וועלכע וענען אויסן צו האבן א געזיכערטן איינפלום אויף דער רעגירונג, לויטן אינטערעס פון דער אגרעסיווער פּאֵז ליטיק פון די ווא?יסטריטימאגנאטן. די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן האָבן פארל?אנגט אן אױיסגעשפּראָכענע |,,שטארקע'קָרעכטע רעגירונג, וועלכערס
וְ | ו | וי : געגעבן
יסוד עם זא זיין די מארשטייערי שאפט פון נפּא"י. דעם 29-טן אָקטאָבער אין צווישן מפא'י און דעם בלאֶק פון די רעליגיעזע פֿארטייען
פאָרגעקומען א פארשטענדעניש אויפן
סמך פון קאָמפּראָמיסן, אין צוזאמענ-!
|האנג מיטן ווידעראויפשטעלן די אלטע קאאליציע-רעגירונג.
ראָמ א.ן
שבת דעם 21-טן אָקטאָבער ד. י. האָבן די אנגעשטעלטע פון או. טש. טש. ראָמאן וויזיטירט דאָס ווא?-הויז נר. 8, װאָס געפינט זיך אינעם לאָקאַל פונעם אָרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמוז טעט.
ביי דער געלעגנהייט האָט דער ח' סאָס
נער פּרץ געהאלטן א פאָרטראג וועגן דער וויכטיקייט פון די וואלן װאָס דארפן פארשטארקן די פריינטשאפט
פון דעם רומענישן פאלק מיט די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן קעגן געמיינזאמען שונא פון דעם ארבעטער-קלאס,
זונטיק דעם 22-טן אָקטאָבער ד. י. איז פארגעקומען אינעם קולטוריזא? פון
װו א ס
דעם 18-טן אָקטאָבער ד. י. איז פאָרגעקומען ביים יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט-וואסלוי, א פארזאמלונג= ביי וועלכער ס'האָבן אנטיי? גענומען 100 אקטיוויסטן. גיב)
די ח'טע אמאליא גראָפּער, דירעקטאָרן פון דער אָרטיקער עלעמענטארשול נר. 8, האָט איבערגעגעבן די אוינדרוקן פון דעם קאָנגרעס פון די שִׁלוםקאָמיטעטן, װאָס איז פאָרגעקומען אין בוקארעשט דעם 12--9 פעפּטעמבער
נאָך דעם האָט חבר גאָלד עליאס גע
יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט-ראָמאן אַ מאניפעסטאציע ביי וועלכער ס'האָט גערעדט דער חבר מאיר מאָסקאָװויטש א. ד. ט. ,די רומעניש- סאָוועטישע פריינטשאפט" און דער חבר פּאו? מאו* קום א. ד. ט. ,די פאָלקס-ראטן, א גא" ראנטיע פאר דער פארברידערונג. פוּן דעם רומענישן פאלק מיט די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן".
די 450 אנוועזנדיקע האָבן אויפגענומען די פארטראגן מיט שטארקע אפּלאָ: דיסמענטן,
נאָך דעם האָט געפאָלגט אן ארטיסטיז שער פּראָגראם מיטן אנטיי? פונעם אוֹנטעריכטס-סינדיקאט און א גרופּע פונעם אָרטיקן ,,איקוף".
קארעספּ. אנוצא ווייס
לויי
רעדט וועגן דעם געזעץ פון אויפוויילן די דעפּוטאַטן פאר די פאָלקס-ראטן. קארעספּ. זשאנעטאַ יו0ב :ל די פארגאנגענע טעג זענען געעפנט געװואָרן ביים יידישן דעמאָקראטישן קאז מיטעט-וואסלוי, 8 אוונט-קורסן ביי על" כע ס'ווערן איבערגעגעבן פּאָליטישע און אידעאָלאָגישע לעקציעס. די קורסן ווערן באזוכט פון 52 שילער, אל?ע ארבעטמענטשן. קאָרעספּ. סערדזשיו פלאָריאן
באָטאָש אן
שבת דעם 28יטן אָקטאָבער ד. י. האָט דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט פון באָטאָשאַן אָרגאניזירט א קולטורמאניפעסטאציע, ביי וועלכער ס'זענען אָנוועזנד געווען איבער 800 יידישע ארבעט-מענטשן.
דער חבר אואָקאַט זש. קאָן, האָט געהאלטן א פארטראג איד.ט. ,,ישראל, איז דינסט פונעם קריג-העצערישן אימפּעריאליזם".
נאָך דעם פאָרטראג איז פאָרגעקומען דער קינסטלערישער טיי?.
בוקאר ע ש ט
שבת דעם 28יטן אָקטאָבער ד. י. האָט דער בוקארעשטער ,איקוף" ארגא" {ניזירט א קולטור-מאניפעסטאַציע אינעם זא? ,בארוך בערעאַ? ווו ס'האָט | גערעדט דער חבר פּ. סעגאל א.ד.ט. ,די אל פונעם סאָוועטן-פארבאנר
זונטיק דעם 29-טן אָקטאָבער ד. י, האָט דער ,,איקוף" פון באָטאשאַן, ארי גאניזירט א מאניפּעסטאַציע מיט וועלכער געלעגנהייט עס האָט גערעדט טאָה ביקא גאָלדנבערג, אַנווייזנדיק אויף דער
| ט ערגיי ''
דער ארטיקער ,איקוף" האָט ארגא" א א מאניפּעסטאַציע דעם 17-טן אָקטאבער ד. י. אונטערן צייכן פון (,קאמף פאר שלום".
ס'האָבן דערעפנט די מאניפּעסטאַציע די חברים וװואָלפזאָן, מצר דעם ,איקוף" און ב. קויםמאן מצר דעם ייד. דעמ. קאמ. טערגו-נעאַמץ. נאָך דעם האָט געה רעדט דער חבר י. דובאוויס, ויצעפאָר
ביים ,אֲנו", זענען די אויפריכטיקסטע פאר דעם אמתן שלום".
עס האָט געפאָלגט א רייכער קינסטלערישער פּראָגראם פון לידער, דעקלאמאציעס און עס איז אויפגעפירט געוואָרן פון ,איקוף"-דראמ.-קרייז דער איינאקטער.די נייע וועלט".
באָט אָ ש אן
פליכט פון יעדן ארנטלעכן יידן זיך צוֹ באטייליקן אין די וואלן פון די פאָלקסראטן.
נאָכנדעם איז אויסגעפירט געװואָרן אַ פּראָגראם פון רעציטאַציעס און לידער.
נעא ם ץ
זיצער פונעם ,איקוף" אין דער ר. פ. ר. א.ד. ט. ,קאמף פאר שלום",
חבר דובאָוויס האָט פארבונען דעם קאמף פאר שלום מיטן קאמף קעגן נא" ציאָנאַליסטישן ציוניזם--- װאָס וויל אִפּ רייסן די יידישע אָרנטלעכע מאסן פוז נעם קאמף פאר שלום און סאָציאליזם אין אונדזער לאנד, און זיי פארפירן אי נעם אימפּעריאליסטישן ישראל.
אי אי א א א גי וי יי יי יי געװיילט דעם ראט פון די פּראַדוציר-קאַאָפּעראטיוון גטעקסטיל" און קאַנפעקציע"
זונטיסק דעם 18יטן אָקטאָבער ד. י. 9 אזייגער פאָרמיטאָג איז פאָרגעקומען אינעם זא? פון שעלאר"גאס נר.. 9, די גענעראַ?-פארזאמלונג פון די בעלימעלא/ כהשע פּראָדוציר-קאאָפּעראטיוון ,טעקסטי? און קאנפעקציע" פון בוקארעשט.
1 קאָאָפּעראטיוון, וואָס ציילן אן ערך 4828 מיטגלידער, האָבן געשיקט צו דער דאָזיקער גענעראל-פארזאמלונג 4 באפולמעכטיקטע, אויסצווויילן דעם
ראט פונעם ,,צווישן- ראיאָנאלן- פארבאנד פון די בע?-מלאכהשע פּראָדוצירקאָאָפּעראטיוון ,טעקסטי? און קאָנפעקניע".
עס זענען אויסגעוויילט געװאָרן:
לונגו געאָרגע, האראס זינו, סאָל?אֵי וועץ אודזשען, קארא ניקאָלייע, האָראָוויץ מיכאיל, אנטאָן נאטו עליסאבעטט, פלוגארו פלאָריקא, קאָן קאראָ?, וועלעס" קו יאָסוב, מויסע געאָרגע און בוזאטו..