Jahrgang 
107 (1950) נר. 107 5-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

- האָבן זיך די דעפּוטאַטן--- די

באטיילי-נדיק זיך אין די וואלן פון

די פאלקסי ראט פארשטארקן מ

אונדזער פאללס ידעמאלראטיע

איינע פוֹן די פאָרמען, וויאזוי דאָס פאלק איבט אויס זיין מאכט, זענען די וואלן. די בירנער זאָגן ארויס זייער וויפ

ווער זאָל אין זייער נאָמען פירן 1 לאנד, די שטאָט אאז"וו. וװאָלט. מען דאָך געמיינט אז יעטוועדע וואל קאָן

מען אָנרופן דעמאָקראטיש.

איז דאָס באמת אזוי?

קענען מיר רעדן פון דעמאָקראטייטע וואלן, ווען די ,וואל?-אגענטן' מיט גע­זונטע שטעקענעס אין די הענט ,;איבע-­צייגן". א טיי? בירגער. או זייער בעל­הבית איז א בעסערער וי די קאנדי­דאטן פון אן אנדערער פּארטיי?

קענען מיר רעדן וועגן דעמאָקראטישע וואלן, ווען די רעזו?טאַטן פון די וואלן ווערן געפע?שט, כדי' די, אדער יענע פֿארטיי, זאָ? זיך ארויפכאפּן אויפן כבוד­בענק? און זאָלן זיך טיף אריינשטעקן די הענט אין דער קאסע, זיי זאָלן וואָס א גרעסערן כאפ טון פון די ארבעטערס האָרעוואניע, און זאָלן װאָס מער גנבע­נען.

קענען מיר רעדן פון דעמאָקריאטישע וואפן, ווו עס האנד?ט זיך דערין, אז די פֿארטייען וואָס פארלאנגען די שטי­מען, סטארען זיך װואָס בעסער צו טון דעם ,יהי רצון" פון די קאפּיטאליסטן?

קענען מיר רעדן פון דעמאָקראטי­

שע וואלן כליזמן. די ארבעטער- האָבן נאר דאָס ,,רעכט" צו דערוויילן די, וועל­

כע זאָלן זיי בּעסער עקספּלואטירן, די וועלכע זאָלן שטיין איבער זיי מיטן קאנטשיק, די וועלכע זאָלן זיין די זשאנ­דארמען איבער זיי?

קענען מיר רעדן פון דעמאָקראטישע וואלן און איבער דעמאָקראטיע:28לל, דאָרט ווו די עקאָנאָמישע מאכט;אוז אין די הענט פון דער מינאָריטעש? דאָרט ווו די מערהייט שאפט ווערטן און די מינדערהייט געניסט פון זי הייסט דאָס אז דָאָס פאלק רעגירט?

ניין. אין די בורזשואזנע לענדער איז ניט פאראן דעמאָקראטיע פֿאר די אר­בעטנדיקע בכל? און פון דעמאָקראטישע וואלן קאָן מען איבערהויפּט ניט רעדן.

;אין די קאפֿיטאליסטישע לענדער, ווו עס זענען פאראנען אנטאגאָ:יסטישע קלאסן--- זאָגט חבר סטאלין-- איז די דעמאָקראטיע סוףיכליסוף א דעטאָקרא­טיע פאר די שטארקע, א דעמאקראטיע פאר דער פארמעגלעכער מינאָריטעט. אי­נעם פאָוועטן- פארבאנד, לחיפוך, איז פאראן דעטאָקראטיע פאר די ארבעטנ­

דיקע, דאָס הייסט א דעמאָקראטיע פאך

שלום". באמת, אינעם בורזשואזן- באָיארישן

. רומעניע פון די פריערדיקע יאָרן איז די

דעמאָקראטיע געווען נאָר פאר פּיטאליסטן און גוטבאזיצער. פאר די וואלן, פלעגן די קאנדידאטן

די קאה

צוזאָגן דעם פאלק גאלרענע. בערג, אבי

אויסנארן װאָס מער שטימען. דעם צוויי­פן טאג אָבער, באלר נאָך די וואלן, ,אויסער­דערווײילֿטע" פונעם פאָלק---זיך גע­מאכט כלי יודעים. מיר האָבן געזען

זייערע דעמאָקראטישע וואלן!

נאָר דאָרט ווו די גאנצע מאכט-= סיי די פּאָליטישע, סיי די עקאָנאמישע -- אי אינגאנצן אין די הענט פון די װאָס ארבעטן, קאן מען רעדן פון דעמאָ­קראטיע. נאָר דאָרט ווו דאָם פאלק איז

דער בעק- איכער? זייז נור?, ווו די עקספּלואטאציע איז?יקווידירט גע­װאָרן, קאן מען רעדן פון דעמאָקרא­א נאָר אינעם גרויסן הי

אנד און אין די פאָפֿקט-דעמאָקראטישע אי-- ווו מען בויט א קאָמוֹ­ניזם און סאָציא אראנט פאר פּראָגרעם און וווילשטאנז פון: ואס ארבעטן--- נאר דאָרט זאָגט דאָס

פאלק באמת ארויס זיין ווילן. און די דאָזיקע לענדער זענען די ארמעטנדיקע זיכער אז אין די מאכטיאָ אלקן וועלן אריינקומען זייערע בעפטע. ח ברים, ואס

וועלן תמיד האלטן פאר די אי א רי ריכטיקע לעבנסאינטערעסן פונעם אר­בעטנדיקן פאָלק.:

דא ווײלט מען נישט א נייעם גזלן, וואָס איז נאָך ערגער פונעם אנדערן. דא ויילט מען געטרייע זין פונעם ארבעטער-קלאס און פון די ארבעטנדיקע פּויערים: סטאַכאַנאָװיסטן, שלאָגלער­ארבעטער, אינאָוואטאָרן, ואס מיט זיי­ער ארבעט האָבן זיי באוויזן, אז זי זע­נען. באמח. וירריק צו. גענוםן דאם פארטרויען פונעם פאָלק. און זייער צו­קונפטיקער ארבעט וועלן זיי שטענדיק שטרעבן פאר דער פארשטאקקונ פון דער ארבעטער-. און פּויערים-מלוכח. דער וווילשטאנד פון די וװאָס ארבעטן וועט זיין זייער שטענדיקע זאָר; אוֹן ווע­לן עס טאקע פארווירקלעכן.

אין די קאפּיטאליסטישע לענרער א די. פארבינדונג צווישן ויילֿער און דע­פּוטאַט באשרענקט אויף א צוויי חדש שי פאר די וואלן. אינעם סאָוועטןפארבאנד הערט קיינמאָל נישט אויף די 20 דונג צװיִשן די מאסן און ווישרט וויילטע. סטאַלינס אָנווייזונג אז דער דע­פּוטאָט ,איז דער דינער פוגעם מאלֿ", וערֹט שטענדיק איינגעהאלטן.

זעענדיק דעם מהות פון די צוויי מי-| ניִם וואלן, וועלן מיר פארשטייען די סו­בה פון צוויי דערשיינונגען:= אין די בורזשואזע לענדער ענדיקט זיך א טאָג פון. די וואלן מיט צעשפּא?טענע קעם, מיט געשלעג. אָפּטמאָ? מיט פארחאפטונ­גען און כדומה: פּֿאָליצוי און זשאנדאר­מעריע פּאטרולירן היט די ,,ארדענונג?

­­

םם

דערה

-פון די וואקן!...

אינעם סאָוועטן-פארבאנד איז א מאג פון די וואלן אן אמתער: ן טאַנצט, מען זינגט, מען איז לוסטיק, וויי? איטלעכער פארשטייט אז די מאכט קומט אריין אין די הענט פון די בעסטע געטרייעסטע זין פונעם פאָלק. מען גייט אנטקעגן דעם טאָג פון די וואלן מיט דערפאָלגן אין דער פּראָדוקציע. אט דאָס זענען פרייע דעמאָקראקטישע

מען מאכט ניט. קיין פּשוטע אגיטא­ציע?לטובת די קאנדידאטן,

2 וואלן.

די אגיטאציע איז א שׁו? פון פּאָלימטו-'

שער דערציונג. טויזנטער מענטשן לער­נען די ,,מלאכה" פון פּאָליטיק, לערנען און געוווינען זיך אנצופירן מיט די מלו­כה-ענינים. פון פּשוטע ארבעטער, בעל­הביתטעס ווערן מל?וכהימענער און אק­מיווע כ??-טוערם.. דאָס רופן מיר אָן מאכט פונעם פאָלק.

די יידישע ארבעטימענטשן פון אונ­דוער?אנד, וועלן גיין מיט באגייסטע­רונג צו די וואלן פון 8יטן דעצעסבער

ד. י. כדי דערמיט צו פארשטארקן אונ­דזער פאָלקס-דעמאָקראטישן רעזשים.

אויפן אָרט פון דער פּאָליטיק. פון נאציאָנאלער שנאה און נאציאָנאליסטישער- שאָװיניסטישער העצע, הערשט אין דער ר. פ. ר. די פריינטשאפט צווישן דעם

רומענישן פאָלק מִיט די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן. (פונעם מאניפעסט פונעם פראָנט פון דער פאָלקס-דעמאָקראטיע),

בירגער!

נעמט ארויס אין די באשטימטע טעג אייערע

עם איר קענט נישט רערפולן איער פליכט אלס וי לער.

וויילער-בל

== טע ייוו יי יי יי יו יו וו ר יי יי

נר. 7.טא פ5יטער יאָרגאנג

וְ

פרייז ליי 5 181{ט}6יס

9 גאַועמכער 1950 66תס 081{ 19

/געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

| 8םז5ע8-חסעטאו

זפהואסס וטאט 8858=טסאס= 8טס טסתסת

: 2. ,|בך 8 2 ,ספז:835 /13/6/.51 ,06541ס8 רעדאקציע און אדמיג.: בוקארעשט. מאטעי באסאראב 2 3. טעל. 4.30,22

הייילאהגיויעטעטטייאאגייויעפפעאגעי אה 2

: בון-86/ ו/+ בּוןס2343 ו|

די קאנדיר אטן פוז שלום איז שעפערישער ארבעט

מארטין שטיינבּערגער

די ארבעטער, טעכניקער און באאמ­טע פונעם פּראָדוציר- קאָאָפּעראטיוו |,מאָנדיאַלאַ?" פון סאַטויטאַרע. האָבן | פאָרגעשלאָגן אלם קאנדידאט אין די

א פאר דער געגנט. באיאַ­| מאַרע, דעם חבר מארטין שטיי א | אלע די וװאָס קענען אים נאָך*

! קינד, ווייסן אז מארטין שטיינכעו 1 עי| האט אסך געליטן אונטער די אויסנוצע­; רישע בירגערלעךפּֿריצישע רעזשימען. נאַך פון דער סאמע יוגנט האָט ער זיך | דערנענטערט צו דער ארבעטער-באווע­| גונג און האָט געקעמפט קעגן עקספּלוא­| טאַציע. מארטין שטיינבערגער האָט זיך איינגערייט אין דער. רעוואָלוציאָנערער

נוועגונג פונעם. 5ֿר א אונ­1 האָרטי-פאשיסטישן רעושים איז ער פארשיקט געוואָרן. אין א או אי: טאשאמענט אין אוקְראינע, אין זיין | גאנצעמשפּחה' אק דעפּאָל טירט געוואָרן אין אוישוויצער טויטן-לא ונער.

אין דער אוקראינע האָבן די נאציעםס --- וועלכע- האָבּן פארְכאפּט דאָס לאנר פון סאָציאליזם-- אויס;עהרגעט טויזנ­מער און-טויזנטער. סאוועטישע מענטשן. נאָר. די פּארטיזאנער האָבן נקמה וענו­מען פאר זייערע דערמאָרדעטע ברידער און שוועסטער. אין אַ טאָג איז געלונ­

פונעם ארבעט-רעטאשאמענט צו די פֿאר­טיזאנער, און ר'האָט אָנגעהייבן קעמפן מיטן געווער אין האנט קעגן די נאצישע פארכאפּער. נאָכן זיג פון דער טאוועטישטר אר"

מיי, האָט זיך מארטין נבען אומגעקערט אין זיין הײימשטאָט, אין סאַטו-מאַרע. ארבעטנדיק= אינטער דער אָנפירונג פון דער פּארטיי פונעם ארבע­טעריקלאס, די ר. א. 8., האָט ער געזא­

שטיינבערנער

מל?ט ארום זיך צוואנציק קליינע בעלו­מלאכות, שניידערס, און געשאפן דעם קאָאָפּעראטיוו ,,מאנדיאלא", דער דאָזי­

קער קאָאָפּעראטיוו האָט זיך אנטוויקלט. און עס ארבעטן היינט אין אים 1200 ארבעטער. די ארבעט:-מענטשן פון סא­טו-מארע קענען די טעטיקייט פון מאר-ה טין שטיינבערגער אין ראמען.-פוֹנעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט. אלס מיטגליד אין יידישן דעמאָקראטישן קאָ­מיטעט--- צענטראל- קאמיטעס8ֿ, האָט ער געקעמפט און קעמפט אוו רע רסיד­לעך פארן איינרייען אין דער פּראָדוקציע די יידישע באפעלקערונג, זי אנטרעניהן אין דעם נרויסן ווערק פון בויען דעם סאָציאליזם אין דער רומענישער פאלקס­רעפּובליק. אין דער זעלבער צייט, פירט ער אן עקשנותדיקן קאמף קעגן די נא­

ציאָנאַליסטישע ציוניסטן, דעמאסקירנ­דיק זייערע מאכינאציעס.

נעגאעסקו געארגע

מיט יאָרן צוריק ווען גענאָעסקו געאָר­גע האָט פארענדיקט זיין לערנען, האָט ער געמאכט א געזוך אויף א פּאָסטן אלס לערער. די דערפער, פאר וועלכע דער בורזשואזער רעזשים האָט זיך נישט אינטערעסירט, זענען געווען פו? מיט אנאלפאבעטן, נאר אים האָט מען אלע­מאָל געענטפערט:'זענען נישטאָ קיין פּלעצער!". אזוי דערקלערט זיך װאָס חבר נעגאָעסקו אִיז געווען יאָרן-לאנג ארבעטלאָז און האָט נישט געקענט בא­קומען א פּאָסטן אל?ס לערער. ער ווייסט, א אין דעם איז שולדיק געווען דער

ירגערלעך-פּריצישער רעזשים וועלכער א געזוכט צו שטערן דאָס קולטוראלו= זירן פון די ארבעטער-מאסן.

זייט א קורצער צייט אין ער די­רעקטאָר פון דער עלעמענטאר-ישו? נר. }1 פונעם קווארטאל ,וויטאן". נאָר ווֹי­פיל האט ער נישט אויפגעטו; אין דער קורצער צייט? יעדע ואָך אָרגאניזירט ער זיצונגען מיט די על?טערן פון די שילער, און לערנט זיי וויאזוי זיי זאָלן דערציען די קינדער, כדי די דערציונג פון דער היים זאָל הארמאניש זיך פאר­פלעכטן מיט דער, פון דער יטול.'

די גרויסע ליבע צו די קינדער האָט

(סוף אויף זייט 2)

עסוואקסט דער כוח פון דער שלוםיבאוועגונג

וי די צייטונגען האָבן שוין מיטגע­קומט פאָר דער צווייטער וועלט­די שלום-אָנהענגער אין 6---21יטן

ו גען מארטין שטיינבערגערן צו. אנטלויפן

טיילט, קאָנגרעס פון אד אין די מעג. פון ! נאוועמבער די יי

ן די סיבות זענען באקאנט. די ענגלישע

רעגירונג האָט דורך איר פיינט?עכער' דך

שטעלונג צו. דער שלום-באוועזונג, אלם געטרייער משרת פונעם אמעריקאנער אימפּעריאליזם אָנגענומען פארשיירענע מאָסמיטלען כדי צו שטערן דאָס אָפּהאל­טן פונעם קאָנגרעס. זי האָט נישט גע­

געבן קיין. אריינפאר-וויזעס- פאר די מיט­גלידער פונעם שטענדיקן קאָמיטעט פון

די שׁלום-אָנהענגער; זי האָט געמאכט דיסקרימינאציעס לנבי דעלענאטן און נאך אנדערע מעשים ואס האָבן פאק­טיש נישט דערלאזט אז די מעכטיקע שטים פון די הונדערטער מיליאָנען שלום-ליבנדיקע מענטשן זאָל קומען צוֹם אויסדרוק.

ביי אזעלכע באדינגונגען איז אומעג­לעך געװאָרן דאָס אָפּהא?לטן דעם צוויי­טן קאָנגרעס פון די שלוםדאָנהענגער אין ענגלאנד און האָט געמוזט איבערגעפירט ווערן אין א.?אנד וואָס דערמעגלעכט דאָס פֿרייע אָפּװויקלען פונעם קאָנגרעס - אין דעם פאָלקס-דרעמאָקראטישן פּױילן..

די שלום-ליבנדיקע מענטשהייט האָט דורך דער דאָזיקער געשעענייש צו פאר­צייכענען א נייעם דערפאָלג. זי האט באה וויזן אז אירע אקציעס קענען נישט גע­

שטערט ווערן דורך וועלכער נישט איז אימפּעריאליסטישער רענירונג און אז זי איז א כוח ואס קען נישט דער­שטיקט ווערן פון די מלחטהיפּראָוואָז קאטאָרן. ,דער באשלוס פון דער. בדי­טישער רענירונג-= וי עס באמע-קט

ער קאָמוניקאט פונעם שטענריקן קאז א פון די שלום-אָנהענגער== איז א סימן פון מורא פאר די וואקסנדיקע סימפּאטועס מצר דער גאנצער בריטי­שער עפנטלעכער מיינונג לגבי די שלום­אָנהענגער".

דאָס אומעגלעך מאכן פונעם אָפּהא?­טן דעם קאנגרעס אין ענגלאנד דורך דער לייבערירעגירונג האָט נאָכאמאָל? באוויזן, וואָס עס באהאלט זיך אונטער דער אזויגערופענער מערבידעמאָקראטיע און ואס עס שטעלט מיט זיך פאר די פראזעאָלאָגיע פון די רעכטע סאָציא?­דעמאָקראטן, עטלי, בעווין א. א

נישט בעסער האָבן געהאנרלט די מארשאליזירטע רעגירונגען פראנק­רייך, איטאליע, ישרא? און אנדעוע לענ­דער. אזוי האָט די ישראלירעגירונג, אין וועמענס אָנפירונג ס'געפינען זיך אויך סאָציאליסטן פון עטלי-בעווינם= חדר, נישט דערלויבט דאָס ארויספארן פון אַ טיי? דעלעגאטן פון ישראל? צום קאָנ­גרעס פון די שלום-אָנהענגער.

די געשעענישן האָבן זיך נוקם געווען אין די דאָזיקע ,פאָציאליסטן", זיי וועלן זיך נישט קענען מער פארבאחאלטן אונ­טער א מאטקע. זיי זענען דעמאסקירט

אלס פּשוטע. צוהעלפער פונעם אימפּע­ריאליזם אינעם אויספיון דעט שרעקלעכן פּלַאן קעגן דער מענטשהייט-- די מל­חמה.

דאָס פאלקס- דעמאָקראטישע פּוױילן וועמענס רעגירונג און באפעלקערונג זעה נען אינטערעסירט אינעם זיכערן דעם שלום, האט באלר אויף זיך גענומען די פאראנטוואָרטונג צו גאראנטירן די פולע פרייהייט פארן קאָנגרעס און געגעבן אריינפאָר-וויזעםס פאר אלע דעלעגירטע אֶן שום חילוק פון פֿאָליטיטעי אָדער

רעליגיעזער איבערצייגונג. דער קאָנגרעס, ואס איז דער אויסדרוק פוּן די הינדרער­טער מיליאָנען פּשוטע מענטשן, ויענ'

קענען אזוי ארום אומגעשטערט דירפ פורן זיינע ארבעטן און וועט געניסן פיון דער גרויסער ליבשאפט, וואָס עס וי/ עלן אים אקעגנברענגען די פּוי?לישע ארבעטו דיקע.

די מאכינאציעם פון דער ענגלישע­רעגירונג האָבן ארויסגערופן עק? און פארביטערונג ביי די ארבעטנדיקע פון אונדזער לאנד. די ארבעטימענטש; שאצן געהעריק אָפּ דעם פאראט פון עטיין, בעווין און די אנדערע ענגלישע מינים­טאָרן.

די שלום-באווענונג אויף דער גאנצער װעלֿט און אויך ביי אונדז אין לאנד פארשטארקט נאָך מער איר אנטשלאסנ­קייט צום קאמף פאר שלום, קעגן אלע

די װאָס פּרווון צו שטערן די רו און די

פרידלעכע ארבעט.