Jahrgang 
107 (1950) נר. 107 5-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

זייט 4 איקוף-בלעטער" י: גי 107

-װוער עס ול שלום. מוז מיטהעלפן

ב- באראט;וו

ראציאנאליזאציע און דערפינדונגען

אי די סאוועטישע אונטערנעמונגען

אין סאָוועטן-פארבאנד זענען אינעם יזאֶר 1946--- דאָס ערשטע יאר פונעם נאָבטלחמהדיקן פינףדיאָר פּלאן מאלט געװאָרן איבער א האלבער מיליאָן פאָרשלאגן וועגן טײַכנישע פּערפעקציאָ­נירוּנגען און ראציאגאליזירונגען פון דעם ארבעטיפּראָצעס. דאָס אָנווענדן די דא­זיקע פארשלאגן אין די אונטערנעמונגע!, האָט געבראכט פאר דער מלוכה אפּשפּאָ­רונגען פון העכער 92 מיליארד

גרויסע. דערפאָלגן דערגֿרייכט דער קאָלעקטיוו פון די ארבעטערדראציאָ­

ייד גע­

רובט רובק.

נאליזאטאָרן פונעם ערשטן מלוכהשן רולמענטן-זאוואָר" אין מאָסקווע. אין

דעם דאָזיקן זאװואָר זענען פאראן 1.800 ראציאָגאַליזאטאָרן און. דערפינדער. יע­דער פון זי ארבעט פאר דער טוייטער­

דיקער פארפולקאמונג פון זייערע= אר­בעטימכשירים, מאשינען אאז"וו. אינעם פארגאנגענעם יאר האָבן די

ארבעטער-דערפינדער פונעם דאָזיקן זא­װאָד אריינגעטראָגן 1.988 פארשלאגן. דער גרעסטער'טיי? פון די דאָזיקע,--­4 פאָרשלאגן, זענען פּראקטיש אָנגעווענדט געוואָרן. דאָס האָט דערמעג­לעכט אז דער זאוואָד זאָ? היידיאָר אָפ­שפּארן 10 מיליאָן רוב? און פארבעסערן אויף אלע געביטן דעם פּראָדוקציע-פּראָ­צעס,

די ראציאָנאַליזאטאָרן און דערפינדער ווערן פאר זייערע שעפערישע באמיונגען באלוינט פון דער סאָוועטישער רעגירונג. פאר א פאָרשלאג, ואס ברענגט אָפּשפּאָ­רונגען פאר דער אונטערנעמונג, באקומט דער דערמינדער א פּרעמיע.

די סטאלין-פּרעמיע איז געגעבן גע­װאָרן דעם אויבער-מייסטער פון דעב מארטען- אויוון-סעקציע. פוגעם זאוואָר ,סערפ און האמער"-- סעמען טשעס נאקאָוו, פאר די יונגע שטאָל-ניסער פו­

באָטין, מיבאילאָוו, שעסנאקאָוו. די דאָ­זיקע האָבן אויסגעארבעט א נייעם טעב­

רעזשים וויאזוי צו באדינען דעם שמעלץ-אויוון. אדאנק דעם דאָזיקן

יאעלא יו יי אֶלאָגישן

רעזשים האָט דער מארטעןדאויוון אויפ­געחאלטן, אַן א הױפּט-ר-עטמאָנט, 29

שמעלצונגען, ד.יה. מיט 100 שמעלצונ­גען מער, וי אינעם פארגאנגענעם יא-, און האָט געגעבן 1.000 טאָן שטאָל אוז בער דעם פּלטן.

אויסגעצייכנטע= מיט דער סטאלין­פּרעמיע זענען אויך די מױערעריגרופּן; אַרלאָוו, שיראָקאָוו, שאוולוגין, קארא­לעאָוו, אַלשאַנאָוו א. א. זיי האָבן רא­ציאָנאליזירט די מעטאָדן פון ליינן ציגל, זי האָבן איינגעפירט א ריי פארבעסע­רונגען, מעכאניזירנדיק די בוי ארבעט.

דער פאראנטוואָרטלעכער פון דער שטריקעריי-סעקציע אין דער קאָסינסקער טריקאָטאַזש-פאבריק פון מאָסקווע, א גע­וועזענער איינפאכער ארבעטער, סטמען מיטין, האָט איניינעם מיט א גרומע רא­ציאָנאַליזאַטאָרן פארגרעסערט,--- דורך מאָדערניזירן די שטריקעריי-מאשינען,--­די פּראָדוקציע מיט ,/28. מיטינס אינו­צואטיוו האָט ארויסגערופן א גרויסן

אויפשווונג אין ראציאַנאַליזאציע= און דערפינדונגס-יפאָרשלאגן. פאר זיין ראציאָנאַליזאציע און

דערפינדערישער טעטיקייט איז מיטין, באלוינט געװאָרן מיט דער הויכער אויס­צייכנונג-- מיט דער סטאלין-פרעמיע.

דער טאָקער פונעם מאָסקווער זאוואָד פארך שלייף-מאשינען, באָריס קולאגין, האָט פאָרגעשלאָגן נייע מעטאָדן פאר דער מאשינען-עקספּלואטאציע, פארזיכערנדיק גלייכצייטיק א לאנגע ארבעטס- דויער פון די מאשינען.

די סאָוועטישע און דערפינדער האָבן

ראציאָנאַליזאטאָרן געהעכערט דעם

ארבעט-דויער פון די מאשינען פון 10| די

+אווט *שו!,?

8 יאָר. ב. קולאגין האָט אין לעצטע 5 יאָר נישט זיין טשון צוליב א הױפּטירעמאנט. ער האָ אויסגעפולט 19 יאָר-נאָרמעס. ער האָ זיך געשטעלט אין דער וואך לכבוד דע

ש

טיה

שלום און האָט זיך פארפליכטעט אוים-|

ואערדרוא יוב

צופולן נייע 5-יז ימעם.

מיט װאָס דערקקלערט זיך די דערשיי­נונג, וואָס. אין די פאוועטישע אוֹנטער­געמונגען האָט די דערפינדונג- און רא­ציאָנאַליזאציע-באוועגונג אָנגענומען אז: מאפן-כאראקטער, וועלכע איז קיינטאָל נישט געווען אין רוסל?אנד ביז צו דער רעוואָלוציע, און וועלכע איז אויך אצונד

/:

נישט פאראן אין די קאפּיטאליסטישע פאבריקן?

דאָס דערקלערט זיך דורך דעם, ואס די פאָוועטישע אונטערנעמונגען געהערן שוין נישט צו די קאפּיטאליסטן.= דע­בעל-הבית איז דאָס פאָלק. דערפאר ווייפ די ארבעטימענטשן אין ם.ס.ס.ר. אר­בעטן נישט צו בארייבערן די קאפּיטא­ליסטן, נאָר פאר זיך, פאר זייע- געזע­שאפט. אין דער דאָזיקער נייע- סיטוא­

ציע פון די ארבעטנריקע, אלם בעלו­בתים פון זייערע זאװואָר: און פאבריקן,

װאָס האלטן זייער גאר? אין זייע-ע אי גענע הענט, באדארף מען זוכן דעם קוואפּ פון דער גייער באציונג צו דער ארבעט, דעם קווא? פון שעפערישקייט, פון דע-­פינדערישקייט--- פון די סאָוועטישץ ארבעטער.

די סאָוועטישע דערפינדער און-א­ציאָנאליזאטאָרן זענען אינספּירירט פון דער ליבע צום פאטערלאנד. זיי פילן זיי­ער פארפליכטונג לגבי דעם פאָלק. זיי

ווייסן, אז זייער שעפערישקייט דינט דער'

ווונדערבארער זאך פון. וויילשטאנד פארן סאוועטישן פאלק.

די פאלשע נביאים

שלום איז די זאך פון יעהן אָרנט" לעכן מענטשן פון דער גאָרער וועלט, אָן שום אונטערשוד פון נאציאָנאַליטעט, פון פּאָליטישער איבערציינונג אָדער פֿון גלויבן.

ייִדישע און נישטיידישע רעליניעזע פירער פאר וועלכע דאָס גלויבן איז נישט א קרדום לחפּור בו, וועלכע גלייבן טטקע אויפריכטיק אין דעם װאָס זיי פּרעדיקן; וועלכע גלייבן אז דער מענטש דארף זיין אן אוהב* שלום ורודף- שלום, שטייען צו מיט באגייסטערונג און מיט קאמףרווילן צו דער באוועגונג פון שלום,

אזעלכע רעלוגיעזע פירער-- אז מיר זאָלן נאָר עטלעכע דערמאנען-- זענען די רבנים אין פראנקרייך וועלכע האָבן ארויסגעלאָזט אן אויפרוף צו דער יירו­שער באפעלקערונג פון פראנקרייך, זי זאָל חתמענען דעם שטאָקהאָלמער אפּעג. ס'איז אויך-באקאנט די שלום-קעמפע­רישע שטעלונג פון טייל רבנים בי אונדן אין לאנד, די האנדלונג פון די יקע רעליגיעזע פירער זענען בהסכם מיט די י שטרעבונגען פון שלום פון דער אָרנט­לעכער וידישער באפעלקערונג וועלבע וויל נישט, אז עס זאָ? זיך איבערחזר די מעגלעכקייט פון גרויזאמע שחיטית פון מאידאגעק, אוישוויץ, טרעבלינקא.

און נישט נאָר יירישע רעליגיעזע פי. רער האָבן גענומען שטעלונג אין קאטף פאר שלום, עם זענען באוווסט היינט און דער גאָרער וועלט די נעמען פונעם דעקאן פון קאגטערבורי און פונעם גלֿח בוליע פון פראנקרייך,

אזעלכע רעליניעזע פירער, זענען אונ­דזערע פארבינדעטע און זיי נייען האנט ביי האנט מיט אונדז אין קאמף פאר שלום, פאר א בעסער לעבן,

עס זענען אָבער פאראן אזעלכץ רע­ליגיעזע פירער, וואָם באנוצן די רעלו­

גיע, כדי צו פארפירן די מאסן, וי פאפ­שע נביאים, קעגן די אינטערעסן פֿון די מאסן און קעגן די לֵע. עס פון דער רעליגיע, װאָס זיי זױנן, או זיי רעפּרע­

עי ראז

זענטירן, אזא רעליגיעזער פירער און דֶער פֿויפכט, וועלכער האָט געשוויגן

בעת די היטלעריסטן האָבן פארניכטעט מיליאָנען מענטשן און בתוכם(:6.000.00 יירן. און ר'האט געבעטן. ,רחטיב" ווען מען האָט די היטלעריסטישע מער­דער געבראכט צום משפּט, און היינ העצט ער צו א נייער מל?חמה. דער פּױפּסט האָט די קאטוילושע קירכע גץ­שטעלט אין דינסט פון די מלחמה-הע­

צער. ס'זענען אָבער פאראן אויך יידישע

רעליגיעזע פיַרער,|| וועלכע האָבן זי

יפארקויפט צו די מלחמח-העצער און

ווילן פארקויפן די מאסן וועלכע שטייען נאָך אונטער זייער רעליגיעזער השפּעה. אזא מין רב איז ברוידי פון ענגלאנר, וועלכער האָט אויפגערופן די יידן נישט צו חתמענען דעם אפּע? פון שטאָק­האָלם, און אזעלכע זענען די רבנים­אָנפירער פון דער מזרחייפּארטיי אין יש­ראק.

די מזרחי האָט א פּרעסעדאָרגאן װאָס רופט זיך ,הצופה". אין דער דאָזיקעך צייטונג ווערט געפיהט א מיאוסע פּראָ­פּאגאנדע קעגן דעם שלום-לאגער, קעגן טאוועטן-פארבאנד. אָט װאָס עס שרייבט דער פּאָליטישער רעדאקטאָר פון ,,הצו­פח" פונעם פיטן אָקטאָבער ד. י., אינעם אהטיקל סאָוועטישע שלום-אָפענסיווע אויף דער לענג פונעם גאנצן פראנט": און בערלין רעכנט מען, אז די אמערו­קאנער אָפענסיווע אין קאָרייע, צוזאמען מיט דער גאראנטיע צו קעמפן פאר מערב-דייטשלאנר אין בערלין, וועט האָ­בן אן עפעקטיוון איינפלום אויף די סאָ­וועטן. דאָס אויפשטעלן פון אויפסניי די דייטשע ארמיי, וועט מוזן דערשרעקן די רוסן". דאָס אלץ ווערט געזאָגט מיט אַ טאָן, וי נישט נאָר װאָס עס איז פאר אונדז, נישט לטובה, נאָר וי גלייך עס איז אין די אינטערעפן פון די יידן עס זאָל נאָכאַמאָל געשאפן ווערן א דייטשע ארמיי.(מן-הסתם פעלט עס זיי שטארק אויס,-- כדי צוצוגרייטן נייע שחיטות אויף יידן!).

אין אלע אירע קאָמענטארן און אי­בערהויפּט אין לייט-ארטיק9 פונעם 6-טן אָקטאָבער שרייבט די צייטונג ,,הצופה"

וועגן די קאָרייער אלם אגרעסארן. איר פארשטייט? עס קומט אויס אז דו אגרע­

סאָרן זֶענען די קאָרייער, וועלכע פאר

טיידיקן זייער זעלבסשטענריקייט. און נישט די אמעריקאנער, וועלכע זענען

באפאלן קאָרייע! ס'איז די מעשה פו­נעם װאָלף מיטן שעפאלע!

מיינט נישט אז ס'איז צופעליק זייער קאָמענטירן אויף אזא מין אופן די אונ­טערנאציאָנאַלע ידיעות-אָדער דער גלייב. גילטיקער און מער סימפּאטיזירנדער

צוגאנג צום אויפשטעלן אויפסניי די דייטשע ארמיי אונטער דער אָנפירער­

שאפט פון די רוצחים וואָס האָבן אומ­געבראכט 6.000.000 יידן! זיי גיבן או­בער, אינעם זעלבן נומער פון פֿיטן אֶק­טאָבער, בעווינ'ס העצע קעגן סאָוועטן­פארבאנר; דעם זעלבן העצע, וועלכער האָט זיך אזוי ערלע פארדינט די שנאה פון אלע אָרנטלעכע מענטשן, פון די אָרנטלעכע יידן בכ??, און פון די פאָלקס-מאפן פון ישראל בפרט.

נאָר עס דארף זיך קיינער נישט ווונ­דערן. דער ,,הצופה" איז דער אָרגאן פון דער בורזשואזיע פון ישרא?ל. די בורזשו­אזיע פון ישראל, פּונקט אזויווי דער ווא­טיקאן, פּונקט וי די בורזשואזיע פון אנרערע לענדער,-- האָט איין בעל?­הבית, דעם אמעריקאנער אומפּעריאליזם, און דער אימפּעריאליזם, גיריק נאָך נייע רווחים, וויל אריינווארפן אלע פעל­קער אין א בלוט-באָד. זיינע משרתים ט-אכטן אָפּצולעקן דערביי א ביינד?. און פאר דעם ביינר? און זייער שנאה קעגן די מאפן, איז מסכים די יידישע בורזשו­אזיע און איר פּאָליטישער עקפפּאָנענט, דער ציוניזם, אויפצושטעלן די יידן­מערדערישע דייטשע ארמיי.

דערפאר דארף מען באקעמפן די יי­דישע בורזשואזיע און אירע עקפפּאָנענ­טן, די ציוניסטן מכ? המינים. פאָלגן זייערע עצות איבערצולאָזן דעם שלּום­?אגער און זיך צוצושליסן צום לאגער פון די שונאים פון דער מענטשחייט און פון שלום--- באַטויט: פאָלגן די נביאי­שקר! ש. שטיין

חבר רעדאקטאָר,

פאר מיר איז איצט קלאָר, אז יעדער פון אונדז װאָס ווי? שִלּום, מוז מיטהעלה 'פן און עפּעס אויפטון פאר זיין זיג,

{) איך ארבעט אין דעם קאָאָפעראטיון | ,וואפּניארקא". אחוץ ואס איך שטייג ! שטענדיק איבער די נאָרמע און װאָס |איך האָכ מיך פארפליכטעט--- ככבוך | דעם שלום-קאָנגרעם--- צו פארדאָפלען | מיין גאָרטע, געפין איך נאָך פאר מיין חוב אויפצוקלערן מײַנע ארבעטיחברים | וויאזוי זי דארפן באקעמפן דעם צין­וניזם, דער שונא פון אונדזער היינטיק פריי לעבן. רעדנדיק מיט מיינע חברים ! בערנהארר און מארטשעל אורסו, חאב איך זיי איבערציינט אז בויענדיק דעם סאָציאליזם אין אונדזער היימלאנד די יר. פ. ר., העלפן מיר מיט פארפעסטיקן דעם שלום-לאגער.

| מיך. האָט אויסגענוצט סאטועל איי­זיק, ביי וועלכן איך האָב געארבעט שניי­דעריי, א לאנגע צייט. איך האָב ביי אים געמוזט ארבעטן פארן בים? עסן ביז { שפּעט אין דער נאכט. אפילןו אויף טראמווייינעלט האָט ער מיר נישט גע­| װואָלט געבן. פון אָנגעטועכץ איז שוין אָפּגערעדט.

א בריון

יּ וֶ ו| ו

דער שו"ב מנחם שמיא? אדלער פון הונעדאָאַראַ, וועלכער האָט אָנטייל? געני­, מען. ביי די קורסן פאר.רבנים און שו"ב­ים, אָרגאניזירט פון הער פעדעראציע פגן די יידישע(מאזאישט) קהלות

8 יו

דער ר.פ.ר., האָט געשיקט צום שַׁעֲסי''

ראבינער דוד שעכטער. פון דאָראהיי ארי בריווַ

ו| ב"ה

ו| לכבוד הה"ג מו"ה דוד שעכטער

שליט"א אבדק"ק דאָראָהוי איך האָב געלויענט איער ארטיק? אין דער צייטונג ,,אונירעא" אין פארבינ-= דונג מיט די פליכטן ואס עם האָבן די רבנים און שו"ב-דים לנבו זייערע בעלו­

בתים.

ביי דעם קורס ואָס די פעדעראציע הט אָרגאניזיהט אין בוקארעשט פאר די { רבנים און שו"ב-ים, האָב איך מיך או­בערצייגט פון דעם גרויסן הוב פון רי | רבנים און שוהטים צוֹ בלייבן אין דע רומענישער פאָלקסדרעפּובליק--- דאָס לאנד וואָס קעמפט פאר שִלּוּם--- דינענ­דיק אויף דעם דאָזיקן אופן אויך די

אינטערעסן פון זייערע בעל?-הבתים,

{ אוו עפּעס אױפֿטוז פאר זיין זי"

:­

היינט, ארבעטנדיק און קאָאָפּעראטיו /וואפּניארקא" פארדין איך צווישן 19--­12 טויזנט ליי א חודש. איך געפון פאה נויטיק איך זאָל איטלעכן נעבן צו פאר­שטיין וי אויך פאר מיין פאָטער(כאָטש ער האָט א טאָכטער אין ישראל), אז פאר אונדז ארבעטער, וועלכע מיר חאָבן אזוי­פיל געליטן אונטערן קאפּיטאליזם, איז פאראן נאַר איין ועג: דער ויעג פינעם שלום-קעמפערישן לאגער, פון כאצוא­

ליזם און נישט אין ישראל, װאָס איז פּארואָכט צוֹם ענגליש-אטעריקאנישן

אומפּעריאליזם.

לבור דעם שלום-קאנגרעס װאָס קומט פאָר אין ווארשע אין 16---21 נאָו. ד. י. פארפליכט זיך מיך צו איבערטייגן מיין פאטער ער זאָל צערייסן דעם פארמולאר און זיך איינרייען אין דער פראָדוקטי­ווער ארבעט. דאָס וועט זיין מיין שענ­סטער אויפטו פארן זיג פון שלום, סאָ­ציאליזם און א בעסער לעבן און אונדזער טויער. היימלאנר, די ר. ם. ר.

משה מאָריץ ארבעטער אין דער קאָנפעקציע­

אָפּטיילונג ביי דעם קאָאָפּעראטיוו ,וואַפּניארקא"- בוקארעשט,

"= ר יי טיט ונעם שוחט מנחם שמואל אדלער פיז חונעדאארא צום רב­הראשי דוד שעכטער פוז דאראדוי

איך האָב מיך געפרייט, הערנדיק דאָס זעלבע אויך פונעם הח"ג הצ" מו"ה שא­

לאמאן גראָס שליט"א פון קרולע, און

פון אנדערע רבנים און שיחטים ואס האָבן אָנטייל גענומען אין די קורסן. אויף דעם אופן נעמען אויך מיר אנ­טייל אינעם קאמף פאר שלוִם. יום ה' תולדות תשי"א פּ"ה דאָאַרא. ה"ס מנחם שמואל אדלע­שו"ב דק"ק הונעדאָאַראַ םי 5 5 5 םס 4עט// לע כיאל:ע, 2 עב זק סוה{/}/ יוט שוסין).66 קא- /// יי ש"וש. בך/:6 שי לעה /גוה 224 קיש גע 8 קן..: ללי זי בש;שש לוע(כיי?.ו הו עי

77 א לײ/ם,*/62 6, גא8ו/ עב גי לע 2,א)) לעס ל)/ 2 בנ(בייר 479 כיי/ 6 8 ק/.ק/

: לק.: ילק ר /ק62 גועס // זין! הוה לעגל קוק

חול) כָּ/, גל ג2* שא 40//6/, /0 60 גנ עג 2

פֿוייט,*/9) 2 2226 לק 2 26 ן.

הונעז

פַּעַה שש 505{ ר זק זייב //, ככן ש/ 7 כא 12וק. ה' ת/2//. ת:20/, כן. יו לעב/. ניץ זע 46 202 2 27 גען בל ­

ייא יי יסוי א אל דערעפנט אין יאס די עקספּאַזיציע גישראל"ווירקלעכקייטן"

דאָ נישט לאנג איז דערעפנט געוװואָרן אין לאָקאל פון דער ביבליאָטעק פונעם ייר. דעם. קאָמיטעט-יאס, די אויסשטע­ונ ,ישרא?- ווירקלעכקייטן".

די דאָזיקע אויסשטעלונג איז געעפנט געװאָרן מיט דער הילף פונעם יידישן

דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- צענטרא?

קאמיטעט בוקארעשט. עס האָבן גערעדט די חברים גאָלדענ­בערג און אקין וועגן דער טרויעדיקער לאגע פון די ארבעטער-מאסן אין ישׂראל. קאָרעכפּ. א. אלטער

0 איינגערייטע אין דער פּראָדוקציע א'ן בוקארעשט און אן יאס

אין משך פון חודש אָלטאָבער ד. י. זענען אין בוקארעשט נייע(46 יידישע ארבעט-מענטשן, אָריענטירט פי­נעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, איינגערייט געװאָרן אין דער פּראָרוקציע דורכן ביוראָ פאר פארטיילן די אײבעט­כוחות. :2

אין חודש אָקטאָבער ד. ו. זענען איינ­גערייט געװאָרן אין יאַס אויף פּראָדוֹק­

יינגלעך אין פארשיידענע

טיווער ארבעט דורך דעם ביורא פון פארטיילן די ארבעט-כוחות, 5 יידישע

ארבעט-מענטשן.. אויך אינעם חודש נאָוועמבע-ר זענען ביז אצונד איינגערייט געװאָרן 10 לערן­ווארשטאטן און שולן, וי אויך 100 ארבעטימענטשן אין פארשיידענע אונטערנעמוננען,- ­קאָרעספּ. ש. גאָלדנבערג.

, יי טיפּאַגראפוע ,דאָברארשזעאנו ג

ערעא",-אָמניצא אנאסטאסיא-רגאס נר. 9, טע

לעפאָן: 98. /8.54.02 ח161610 ,2 זא

8 מתן! ג|ממוסע..וס*"מ אס טאג 68סא08ק, גיז

,:

זענען { באפע פארן + דער רער ,געלעו בערג און{ צו א ליסט אָנ ין, : 2 ליבש פון| אויך זייִֶער פארט זוונד ירעזש לעכע וירי/ דיק| ווייס; באדי גרעס ס' היינג ,ווא גאנג! בור וי דעט? באזי זאָגן, פּאני : לעבג אויך : וי זי שירע ראלע גן ד שטאו }. ווערכ 2/ אָפּצו אובע בעטג דערו! דאָ פאָר? זיע: מעני! מעני! דע טיקען פינא! זי ה פּאֶלו, די פ

2

ן