זייט 4

(סוף פון זייט ו)

אונטער דער אָנפירונג פון דער פּאר­שי פונעם ארבעטער-יקלאט, זענען די ראסיאלע און נאציאָנאַלע דיסקרימינאה ציעס, וועלכע האָבן דאָמיניהט אין דער פֿארגאנגענהייט די מלובח-פּאַליטיק, לוק זוידירט געוװאָרן און אויף דעם אָרט האָט זיך אנטוויקלט דער צוטרוי און כרידערלעכע מיטארבעט צווישן די יירי­ישע ארבעט-מענטשן מיט די פונעם רו­מענישן פאלק און מיט די אנדערע מיט­װווינענדיקע נאציאָנאַליטעטן. די ווונ­דערבארע מארקסיסטיש- לעניניסטישע סטאליניסטישע?ערע פונעם פּראָלעטא­רישן אינטערנאציאָנאַליזם, איז געשטא­נען ביים ימוד פון דער ארבעט פון אונ­דזער פּארטיי כדי צו לייזן די נאציאָנאַלע פּראָבלעמע אין דער ר. פ. ר.

דורך דער איניציאטיוו פון דער פּאר­טיי פונעם ארבעטער-קלאט, האָט די רעה גירונג מונעם לאנד דערגרייכט א ריי פֿארווירקלעכונגען פאר דער יידישער אר­בעטנדיקער באפעלקערונג, ווי: פארגיטי­קונגס-מאָסמיטלען, דאָס בירגער-רעכט, דאָס איינרייען פון 7.000 קרבנות פון פאשיסטישער און ראסיאלער פארפאָל­גונג אינעם אי. אָ. וו. ר.-סטאַטוט; די פּענסיעס וװואָס זענען אױיסגעצאָל?ט גע­װאָרן זייט זייער אינקאדרירונג, דערגריי­בן די סומע פון 180 מיליאָן ליין די פּענסיעס ואס ווערן אױיסגעצאָלט חו­דשלעך, דערגרייכן 8.860.000 ליי. די איינגערייטע אינעם אי.. אָ. וו. ר.-רעזשים האָבן באקומען קארטעלן פאר אלימענטן און קליידונג און געניסן פון מעדיצינישער הילף און פון אלע פֿארלייכטערוננען ואס עס גיט די מלוכה די אי. א. זו. ר.­פּענסיאָנאַרן. דאָס פּלאניפיצירן פון דער ווירטשאפט אין אונדזער ל?אנד האָט גע­שאפן גרויסע מעגלעכקייטן פון איינרייען אין דער ארבעט פאר אלע, וואָס ווילן לעבן פון זייער אָרנטלעכער ארבעט. אין משך פון 8 יאָר, זענען איינגערייט גע­װאָרן אין דער פּראָדוקציע איבער 40 טויזנט יידישע מענטשן. אריינגייענדיק אין פאבריקן און אינסטיטוציעס, אנייגע­נענדיק זיך א נייע מלאכה, פארבעסערנ­דיק די קאווליפיקאציע, נעמען די יידישע ארבעט-מענטשן אנטייל איניינעם מיט אלע ארבעטנדיקע אין די סאציאליסטישע פארמעסטן. אסֿך פון זיי זענען אויסגע­צייכנט געוואָרן פאר זייער נייער שטע­לונג לגבי דער ארבעט, פאר זייער אוי­מערגעוויינלעכע דערגרייכונגען אין דער פּראָדוקציע.

אזוי זענען דעקאָרירט געװאָרן מיטן גארבעט-ארדן" מיהאי דאוויד,= ארבע­

טער אין דער פאבריק, הערבאס יאַנאֵש? פון קלוזש, בלאנש יאנקו, פּראפּעפאָרן פון בוקארעשט, א. שעכטער, אינזשינער בי די זאװואָדן ,רעפובליקא. פון נו­

,איקוףיבלעטעה"

מיר וויילן מיט ליבשאפט און צוטרוי די קאנדידאטן פונעם פראָנט פון דער פאלקסידעמאָקראטיע!

קארעשט; עס האָבן באקומען דעם אר­בעט-מעדאל, סאָלאָמאָן ראָזאליא, אױַבע­טערן ביי דער קאָנפעקציעיפאבריק ,געאָרגיו-רעזש", ראט עמעריק, ארבע­טער אין דער פאבריק ,1-טער מאי" פון אֶראדעא און אסך אנדערע.

צום ערשטן מאָ? קענען ביי אונדז אין לאנר?ערנען, אין די שולן פין אלע גראדן און אין די אוניווערטיטעט-יאונ­סטיטוטן, קינדער און סטודענטן אָן דעם אז עס זאָ? געמאכט ווערן ראסיאלע דיס­קרימינאציעס.

דורכן אָנווענדן די רעזאָלוציע פונעם פּאָליטישן ביוראָ פון דער רומענישער ארבעטער-פֿארטיי אין דער נאציאָנאַלער פראגע איז געשאפן געוואָרן דער לימור אין יידישער שפּראך אונטער דער זאָרג פון דער מלוכה. עם זענען געשאפן גע­װאָרן 8 יידישע עלעמענטאַר-שולן, א יי­דישע פּעדאַגאָנישע שו? און 5 יידישע קינדער-גאָרטנס; עס זענען אויך גע­דרוקט געוװואָרן נאָענט צו 40 יידישע שול­ביכער דערמעגלעכנדיק אזוו ארום דער יוֹננט וועלכע האָט יידיש אלס מוטער­שפּראך, זי זאָל לערנען אין דער דאָזי­קער שפּראך,

אין דער ארכבעט פון קולטוראליזירן די יידישע מאסן, שפּילן א וויכטיקע ראָלע די יידישע מלוכויטעאטערס. אין דער פארנאנגענהייט איז דער יידישער טעאטער געווען אונטערן ווילקיר פון עטלעכע מעקלערס, וועלכע האָבן געמאכט פון טעאטער א קווא? פֿון אומערלעכע פארדינסטן. אוֹיף דעם יידישן מלוכה­טעאַטער פון בוקארעשט און אויף דעם פון יאַס קוקט חיינט מיט שטאָלץ די יידי­שע ארבעטנדיקע באפעלקערונג. עס זאָרגט פאר זי די מלוכה און זיי אנטוויקלען א קונסט נאציאנא? אין דער פאָרם, א בער מיט א נייעם, א סאָציאליסטישן אינהאלט. צוזאמען מיט די דאָזיקע טעז אטערס זענען טעטיק 19 כאָרן און יירישע דראמאטישע קרייזן אָרגאני­זירט פון ,איקוף" און געניסנדיק פון דער פּערמאנענטער שטיצע פון די צייט­ווייליקע קאָמיטעטן.

די פּרעסע פון דער יידישער באפעלקע­רונג, אויף רומעניש, ייריש און אונ­גאריש. געניסט פון פולער טעטיקייטס­פרייהייט, האָבנדיק די מעגלעכקייט צוֹ אינפארמירן די יידישע ארבעטנדיקע בא­פעלקערונג און בייצישטייערן צוֹ איר פּאָליטישער דערציונג.

נישט נאָר אויפן פּאָליטישן, קולטו­רעלן און עקאָנאָמישן געביט, האָט די יידישע ארבעטנדיקע באפעקלעויונג גע­פי?ט די רעזול?טאַטן פון דער ריכטיקער פּאָליטיק פון אונדזער פאָלקס-דעמאָקיא­טישן רעזשים. איינע פוֹן די יויכטיקע טעטיקייטן און די רייען פון דער יידישער באפעלקערונג איז געווען די טעטיקייט פון דער סאָציאלער הילף. אין דער פאר­

= גפאאאעוא:מעצהאאגעאג-יאיב וב:,כמעמעפגענגע:אכט.

דער פאָלקסידע

גאנגענהייט זענען די יתומים, אלטע לייט און די קראנקע געווען אויסגע­שטעלט דעם ווילקיר פין דער נגידישער פילאנטראָפּיע.

דער פאָלקס-דרעמאָקראטישער רעזשים האָט ליקווידירֹט דעם נידריקן אופן פון געבן הילף.

די מלוכה האָט אינגאנצן איבערגענו­מען די זאָרג פאר דער דאָזיקער טעטי­קייט איינשרייבנדיק אין איר בודזשעט די. סומעס,. ואס זענען= נויטיס פאר דער. הילף אין די רייען פון דער יידישער באפעלקערונג.

עס זענען איבערגענימען געוואָרן פון די קהלות 61 קאנטינעס מיט 20189 מענטשן וװואָס עסן. דאײט, 27 היימען מיט 1840 קינדער, 26 אזילן מיט 1120 אלטע לייט און 14 סאָציא?-מעריציניי שע צענטרען און דיספּענסארן; די הילף וואָס די יידישע נויטבאדארפטיקע באה קומען אונטערשיידט זיך נישט פון דער הילף, ואס עס באקומען די נוימבא­דארפטיקע פוּן אנדערע נאציאגאליטעטן.

די פארווירקלעכונגען פונעם פאָלקס­דעמאָקראטישן רעזשים פאר דער יידישער ארבעטנדיקער באפעלקערונג האָבן. גע­מאכט אז זי זאָ? צוריקגעשטעלט ווערן אין אירע פולע רעכט פון פּאָליטישן, עקאָנאמישן און קולטורעלן שטאנד­פּונקט. די יידישע ארבעט-מענטשן האָבן די מעגלעכקייט צו ווערן אקטיווע פאק­טאָרן אין בויען דעם סאָציאליזם ביי אונדז אין לאנד, ווייל די רעכט פון וועל­כע זי געניסן,--- גלייכע רעבט מיט די פון די אנדערע ארבעט-ימענטשן,--- זע­נען לעבעדיקע ווירקלעכקייטן.

אין דער זעלבער צייט באנוצן די עקספּלואטאַטאָרישע קליקעם אין די קאה פּיטאליסטישע לענדער די ראסיאלע דיס­קרימינאציעס. דאָרט איז דאָם לעבן פון דער יידישער באפעלקערונג באדראָט פון די פאשיסטישע באנדעס, וואָס ווערן אויסגעהאלטן מיט דער הסכטה און אוי­פן חשבון פון דער מלוכח. אין די פאר­ייניקטע שטאטן פון אמעריקע, זאָגן זיך אָפּ אסך אונטערנעמונגען אויפצונעמען יידישע אנגעשטעלטע און אין די אוני­ווערסיטעטן איז איינגעפירט געוואָרן דער באקאנטער אנטיסעמיטישער= סיפטעם נומערוס קלאוזום,'.

אין ענגלאנד, שטעלן די רעאקציאָ­גערע קליקעס פאָר דעם שפּיאָן מאָסליי, חיטלערם תלמיד, מיַט דער הילף פון דער לייבוריסטישער פּראָפּאַגאַנדע אל א ,נֿאציאַנאַלן העלר". אין מערב-רייטש­לאנד ווערן הויך געשאצט די נאציסטן און די ענגלישע אמעריקאנישע אימפּע­ריאליסטן גיבן זיי איבער די אָנפירער­שאפט פון די קרינס-פאבריקן און פון דער פּופּן-רעגירונג פון באָן. דאָם זעלבע געשעט אין פראנקרייך, בעלגיע, איטא­ליע אאז"וו.

אין דער זעלבער צייט, ווען אין אוֹנ­דוער לאנד פֿארבעסערט די יידישע אר­בעטנדיקע באפעלקערונג צוזאמען מיט אלע ארבעטנדיקע פון אונדזער לאנד אומאויפהערלעך אירע מאטעריעלע?ע­בנס-יבאדינגונגען און הויבּט איר קול­טורעלן ניוואָ--- האלטן אין ישראל אין איין וואקסן די אַרבעט-לאָזיקייט, דער הונגער און די נויט. דאָס?עבן אין די לאגערן, ווו עס לעבן צענטליקער טייזנ­טער עולים איז א שרעקלעד ליידן; וועגן די אלע זאכן רעדן די אומצאליקע בריוו, ואָס קומען צו די פאמיליעס פין דו, ואָס זענען אוועק פון לאנד, די ציוניס­טישע קליקעס פון דער רעגירונג פון ישרא? שטעלן זיך נישט אָפּ פון באנוצן ראסיסטישע- היט?עריסטישע מעטאָדן, באנוענדיק ציניש די ראסיאלע דיסקרי­מינאציע קעגן דער אראבישער כאפעל­קערונג, די דאָזיקע דימקרימינאציע פלעכט זיך צוזאמען מיטן טעראָריזירן די קעמפער פאר שלום און פרייחייט,

די הערשער פון ישרא? האָבן צוגע­רויבט פון דער דאָזיקער באפעלקערונג, בי די פארגאנגענע וואלן, דאָס רעכט צו וויילן אויפצווינגנדיק א טעראָר-רעזשים קעגן די אראבישע וווֹין-ערטער.

און דער אָנפירערשאפט פון דער מלו­כה געפינען זיך פֿאָרשטייער פון דער עקס­פּלאָאטאַטאָרישער בורזשואזיע און פאר די אראבישע און יירישע ארכעט-יטענטשן זענען פארמאכט אלע מעגלעכקייטן צוּצו­קומען צו דער אָנפירערשאפט מיט די געזעלשאפטלעכע ענינים.

די רעאליזירונגען פון וועלכע עס גוע­ניסט די ארבעטנדיקע. באפעלקערונג און אונדזער טייער היימ?אנד זענען שטארקע קלעפּ פאר דער רעאקציע בתל? און פאר דער יידישער בורזשואזיע, פאר די צון­ניסטישע נאציאָנאליסטן בפרט.

אין די וואלן פאר דעפּוטאטן צוֹ די פאלקס- ראטן, צוזאמען מיט די קאנדידאטן וואָס געהערן צום רומענישן ארבעטנדיקן פאלק און צו די מיטלעבנדו­קע נאציאָנאַליטעטן קאנדידירן אויך די יידישע ארבעט-ימענטשן: ארבעטער, אינ­טעלעקטואלן,= בעלי- מלאכות.= למשל, צווישן אזויפי? אנדערע, איז אין בוקא­רעשט פאָרגעשלאָגן געװואָרן פאר א קאנ­דידאט דער קאָמפּאָזיטאָר אלפרעד מענ­דעלזאָן; אין דער טריקאָטאַזש-פאבריק נר. ,2889" איז פאָרגעשלאָגן געװואָרן

די קאנדידאטור פון דער ארבעטערן לייזער מאטילדא; ס'זענען אויך און יאַס פאָרגעשלאָגן געװאָרן דער

אוניװוערסיטעטיפּראָפּעסאָר י. דאווידזאָן און די ארבעטערן גאָטליב טויבא; אין באקוי איז פאָרגעשלאָגן געוואָרן די קאנדידאטור פון סאמי גאָלדפע?ד פון דער פאבריק, האָריא, קלאָשקא און קרו­שאן"; און אזוי וי זיי, ויעלן נאָך אנ­

מאָקראטישער רעזשים פארזיכערט פאר די ארבעט-.

דערע הונדערטער יידישע ארבעטימענטשן גערופן ווערן אָנפירן מיט די געגנטן, ראיאנען און שטעט. ארכעטנדיק אין די פאָלקס-ראטן וועלן זיי בייטראָגז צו פאר­ווירקלעכן אין לעבן דעם פּרינציפּ פון פּראָלעטארישן אינטערנאציאנאליזם, וועלן זיי בייטראָגן צו דער פארברידע­רונג פון די ארבעט-מענטשן פון די פאר­שידענע נאציאָנאַליטעט! אין אונדזער לאנר.

דער אויפרוף פונעם צ. ק. פון דער רומענישער ארבעטער- פּאהטיי ווייזט אונדז די גלענצנדע פּערספּעקטיוון, װאָס עפענען זיך פאר אונדזער היימל?אנר דורכן צוטרעטן. צום דערפולן די ווונ­דערבארע פּלענער פון עקאָנאָמישער און קולטורעלער אנטוויקלונג פון אונדזער לאנד, אונדזער ערשטער פהיאָר-פּלאן און דעם עלעקטריפיקאציע- פּלאן, וועלכע וועלן קאָנסאָלידירן די יסודות פּוֹן אונ­דזער סאָציאליסטישער אררדענונג.

ריזיקע דערפאָלגן וועלן דערגרייכן

דאָס רומענישע ארבעטנדיקע פאלק און.

די ארבעטימענטשן פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן; די דאָזיקע פּערספּעק­טיוון שטייען זעלבסטפארשטענדרלעך אויך פאר דער יידישער באפעלקערונג וועלכע פילט זיך גליקלעך, וואָס זי קען מיט עלאן אָנטילנעמען אין די ווונדער­בארע דערגרייכונגען פונעם ארבעטנדיקן פאָלק.

גרויס זענען די פּערספּעקטיוון פארן רומענישן ארבעטנדיקן און פאר דו אר­בעט-מענטשן פון די מיטלעבנדיקע נא­ציאָנאַליטעטן, די דאָזיקע פּערספּעקטיוון שטייען זעלבסטפארשטענר?עך אויך פאר דער יידישער באפעלקעדונג וועלכע פילט זיך גליקלעך, װואָס זי קען מיט עלאן אֶנ­טייל נעמען אין די גרויפאוטיקע דער­גרייכונגען פונעם ארבעטנדיקן פאָלק.

די יידישע ארבעטנדיקע באפעלקערונג װועט מיט באגייסטערונג אָנטיי? נעמען אין די וואל?ן פון דעפוטאטן צו די פאָלקס-ראטן, וויסנדיק אז דערמיט בא­טייליקט זי זיך אינעם אױיטויילן די אנטשלאָסענע בויער פון סאָציאליזם, די דרייסטסטע קעמפער פאר שִלום פון די רייען פון די ארבעטנריקע אין אונדזער טייער היימלאנד.

מיט א טיפער פרייד וועלן די יידישע ארבעטימענטשן פארברידערטע מיט אלץ ארבעטנדיקע בייטראָגן, צוֹם פארווירק­לעכן דעם אויפרוף פונעם צענטראל קאָ­מיטעט פון דער רומענישער ארבעטער­פּארטיי, שטימענדיק פאר די קאנדידאטן פונעם פראָנט פון דער פאָלקס-רעמאָקרא­טיע, שטימענדיק פארן אויפבלי און דער אומאָפּהענגיקייט פון אונדזער טייער היימלאנד--- פאר א אלץ בעסער לעבן, באלויכטן פון א פארגעשריטענער קול­טור, פאר שלום און סאָציאליזם,

בערקו פעלדמאן

מענטשן ברייטע מעגלעכקייטן פאר קולטורעלער אנטוויקלונג

אויפן קלישע זעען מיר אַן אספּעקט

דער יידישער טעאַטער ווערט אויסגע­

אין דער בוקארעשטער יידישער פּע­

בשעת א לימוד אין 6יטן קלאס פון דער בוקארעשטער יידישער מלוכהשער עלע מענטאר-שול.:

האלטן און פּערמאנענט געשטיצט מצר

דער מלוכה.

דער קלישע ווייזט אַן ארבעטזזיצונג ביים בוקארעשטער יידישן מלוכה-טעאַ טער.

דאגאָגישער מלוכה-שול, גרייט מען צו די צוקונפטיקע קאדרען פֿארן לער-קער­פּער אין דער יידישער שפּראך.