נר. 109
בלויז עטלעכע טעג האָבן מיר נאָך ביז צום גרויסן יום-טוב פון די וואלן, דער טאָג אין וועלכן מיליאָנען און מיליאָנען בירגער וועלן וויילן דעפּוטאַטן אין די פאָלקס-ראטן.
דאָם וואל-געזעץ שטעלט פעסט אז עס האָבן דאָס רעכט צו וויילן און אויסגעוויילט צו ווערן, אלע בירגער פון אונדזער היימלאנד, אָן חילוק פון נאציאָנאליטעט און בלויז די געוועזענע און היינטיקע עקספּלואטאַטאָרס האָבן נישט קיין רעכט צו וויילן. אָט פארוואָס דאָס רומענישע פאָלק וי אויך אלע מיטלעבנדיקע גאציאָנאַליטעטן באגעגענען מיט א פרייד-פו? הארץ די וואלן. צווישן די קאנדרידאטן געפינען מיר צוזאמען מיט די צענדליקער טויזנטער רומענישע ארבעטער און פּויערים, אויך אונגארישע ארבעט-מענטשן וי אישטוואן קיראלי, פאָרזיצער פון דער קאָלעקטיווער לאנר. ווירטשאפט פון סערעטען--- מוועשער געגנט, צי פּא? עליסאבעטא, ארבעטערן אין דער אוזינע ,יאנאָש הערבאק" פון קלוזש, דער יירישער כעלימלאבה גרין מייער, פֿאָרגעשלאָגן אלםס= קאנדידאט פארן פאָלקסיראט פונעם ראיאן טודאָרוולאדימירעסקו, דער דייטשער קוילןגרעבער ווילהעלם פראנ'ן; פאָרגעשלאָגן פארן פאָלקס-ראט פון דער שטאָט סטא" לין, אָדער דער סערבישער מיטליפּויער ראָצקאָוו וולאדימיר, פון דעם דאָרף פארצא, פֿאָרגעשלאָגן פארן פֿאָלקס-ראט פונעם ראיאָן טימישאָאַראַ.
רער אונגארישער פּאָלקס פארבאנד, ער רייטשער אוטיפאשיסטישער טאָמיז : טעט, דער רעמאָקראטישער טאָמיטעט פּון רער רוסישער און אוסראיוישוער בא' יפעלקערווג, רער. יידישער רעמאָקראַטי שער טאָמיטעט און אנדערע קאָמיטעטן וו וי מיטלעבנריקע נאציאָנאַליטעטן, אריינגייעגריק אין צוזאמענשטעל פּוגעם פּראָגט פון דער פַּאֲלקס-דעמאָטראטיע, געמען אקסיוו! אָנטייל אין דער= ואלטסאמפאויע.
וי ווייט איז דאָס היינטיקע לעבן פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן אין אונדזער לאנר פון דעם לעבן פון דערנידעריקונג, גרויזאמע רדיפות, שפּאָט און טעראָר, אינעם בורזשואזיפּריצישן רע{ זשים. ס'איז גענוג מיר זאָלן דערמאנען אז אָנהױיבנדיק מיט דער קאָנסטיטוציע פון 1866 ביז צום 28-טן אויגוסט 1944, : איז די בורזשואזיע געקומען מיט הע. כער 400 געזעצן, דעקרעטן און רעגולא{ מענטן, דורך וועלכע ס"זעגען אָנגענומען געװאָרן מאָסמיטלען קעגן די ארבעט: מענטשן פון די מיטלעבנדיקע גאציאָנאַליטעטן. די דאָזיקע, האָבן געליטן א דאָפּלטע אונטערדריקונג: אלס ארבעטמענטשן און אלס אונגארן, יידן, ארער אוקראינער.
די פּרעפעקטן, בירגער-מייסטערס, זשאנדארמען, ריכטער, פּערטשעפּטאָרן, די גאנצע באנדע לאקייען פון די עקספּלאאַטאַטאָרישע קלאסן האָבן געהאט די פּרייע האגט צו פּייניקן און צו בארויבן י-מיגאָריטארן". די ראָזיקע, פלעגן אֶלן גרויסע שטייערן; ביים געריכט זעען זי געווען שולדיקע ,פון אָפיטשיו" און אין דער ארמיי פלעג מען זיי שלאָגן אוו חוזק מאכן פון זי נאך ערנער וי זין תפיסה.,
די מוטערישפּראך איז נישט דערלויבט גֶּעווען נישט אין די שולן און נישט אין . געריכט-הויז. די קולטור פון די מיטעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן איז געווען דערשטיקט. וװוער דערמאנט זיך נישט מיט בושה, אין דער צייט ווען צענטליקער טויזגטער יידן זענען געפּייניקט געװאָרן, אויסגעהרגעט און א טייל אויפגעהאנגען געװואָרן אויף די האקנס ,אין די
ש לייט-ארטיקל פון דער.סקענטעיא" גר. 1901 צענטראלדאָרגאן נון דער רומענישער ארבעטער
װײלנדיק די קאנדידאטן פונעם
----= סע ןיי יי יי יי יי יו וז ווו וז יו וי יי
שעכט-הייזער; ווען די טאניואיסטישע כוליגאנישע באנדעס האָבן מיט העק אֶפּי געהאקט די קעפּ פון די סעקויער פּױיערים!
און אין דער צייט ווען ס'פלעגן פֿאָרקומען די גרויזאמקייטן אלס רעזולטאַט פון דער ווילדער פּראָפֿאַגאַנדע צו שאָוויניסטישער העצע מיט וועלכער די בורזשואזיע האָט פארסמט די נשמות פון דער יוגנט נאָך אין די שול-בענק,
פלעגן די רומענישע, דייטשע, יידישע, מאגיוארישע קאפּיטאליסטן מיטארבעטן ברידערלעך", אָנרױיבנדיק= פארמעגנס
אויפן חשבון פונעם פאָלק. רער נאציאָגאליוס האָט געריגט פאר די עקספּלאָאַ: טאָרישע קלאסן אלס א צן צעטיילן רי ארבעס-מענטשן און זי אֶָפִּציען פּונעם געמיינואמעץ קאמף= פאך זייער באפרייונג פונעם יאָך פון די עקספּלאַאַטאַטאָרט פון סיי װאָט פאר א וא ציאָגאַליטעט.
נאָך פון איר אנטשטיין האָט די רומענישע קאָמוניסטישע פּארטיי זיך אי קעגנגעשטעלט יעדער נאציאָנאַלער אוני טערדריקונג,= פורנדיק זיך לוט דער מארקסיסטיש- לעניניסטישער מעאָריע וועלכע לערנט אונדז אז דאָס לויזן די נאציאָנאלע פראגע איז א וויכטיקע אויפגאבע פונעם פּראָלעטאריאט, וועלכע אין אוגטערגעאָררנט דעם קאמף פארן אויפ
שטעלן די סאַציאליסטישע ארדענונג. ארויסגייענדיק פון דעם פּרינציפּ אז אָן דעם ליקווידירן די נאציאָנאלע אונטער. דריקונג, קען דער פּראָלֿעטאַריאט נישט באזייטיקן די עקספּלאָאַטאַציע פון מענטש חורך מענטש, האָט אונדזער- פֿארטיי קאנסעקווענט געקעמפט בייקומענדיק דעם בלוטיקן טעראָר פונעם בורזשואןפּריצישן רעזשים, קעגן נאציאָנאלע רדיפות, פאר דער פולער גלייכבארעכטיקונג פון די מיטלעבנדיקע נאציאנאליטעטן.
דאָס באפרייען לאנד דורך דער רומרייכער סאָוועטישער ארמיי און ראָס אינסטאַורירן דעם פאָלקסידעמאקראטישן רעזשים, האָבן געעפנט רי מעגלעכקייט פאר דעם פֿולשטענדיקן לויזן די נאציאָנאַלע פראגע אין אונדזער לאנר.
די קאָנסטיטוציע פון דער רומענישער פאָלקסדרעפּובליק האָט פעסטגעשטעלט די פולע גלייכבארעכטיקונג מיטן רומעגישן פאלק פאר די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן. אויף אלע געביטן פון פּאלוטישער, עקאָנאָמישער, סאציאלער, קופטורעלער אקטיוויטעט, פארזיכערט דער פֿאָלקס- דעמאָקראטישער רעזשים די דאָזיקע פרויהייט דורך פאקטן. די נאציאָנאַליטעטן האָבן די מעגלעכקייט צו באנוצן זייער מוטערדשפּראך אין די שולן און אינסטיטוציעס, און אנטוויקלען אין דער פולער מאָס די נאציאָנאַלץ קולטור, היינט פּונקציאָנירן אין די שפּראכן פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַלוטעטן 8068 טאָג-היימען, קינדעריגערטנער און עלעמענטאר-שולן פון ערשטן און צווייט} ציקל, 0 מיטלישולן און ספּעצ!ואליזירונגס-קורסן, עס זענען געררוקט געווארן שוליביכער אין 14 שפּראכן. פארן העכערן לימוד האָבן מיר 17 פאקולטעטן אין דער אונגארישער שפּראך אין קלוזש,. טערגו-מורעש און
טימישאָאַראַ.' 1 פראָנט פון דער פאָלקסי דעמאָקראטיע. וועט איר וויילן פאר די דעמאָקראטישע פרייהייטן דעראָבערטע פונעם פאָלק: פזרן פארטיידיקן די פאָלקס-דערגרייכונגען קעגן די אינערלעכע און אויסערלעכע שונאים פון די ארבעטנדיקע, פארן פארשטארקן די רומענישע פאָלקס-רעפּובליק.
(פונעם אויפרוף פון צענטראל קאמיטעט פון דער רומענישער ארבעטער-פּארטיי)
-איסוףיבלעטער"
די רומענישע פאלקסדרעפובליק, דאס היימלאנד פוז די ארבעטימענטש! פוז אלע נאציאנאליטעטן ו
א גרויפע צאָל מלוכה-טעאַטערס, 1700 קולטור-היימען, ס'פונקציאָנירן= דראםקרייזן אין דער אונגארישער, דייטשער, סערבישער און יידישער שפּראך א. אין ס'זענען פאראן ספּעציעלע ראדיא-עמיסיעס. פונעם 28יטן אויגוסט 1944 ביז דעם 1יטן יולי 1980 זענען געדרוקט געװאָרן אין די שפּראכן פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן 2.800 ביכער, אין א טיראזש פון איבער 18 מיליאָן עקזעמפּלארן.
אין די העכסטע מלוכה-פונקציעס, אין פּרעזידיום פון דער גרויסער נאציאָנאלער פארזאמלונג, אין דער רעגירונג, אין די פּראָװיזאָרישע קאָמיטַעטן, אין דער ארמיי און מיליץ, און די רייען פון די פאָלקס-אסעסאָרן, ריכטערס, דירעקטאָרן פון אונטערגעמונגען, און פאָרזי. צערס. פון די קאָלעקטיווע ל?אנדווירטשאפטן געפונען מיר כיי דער זייט פון די רומענישע ארבעט-מענטשן אויך זין פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן.
איינער פון די אומצייליקע ביישפּילן פון דער זאָרג פון דער פּארטיי און רעגירונג פארן ליקווידירן די צעריקגעשטאנענע עקאָנאָמיש-קולטורעלע לאגע אין וועלכער ס'זענען געווען געהאלטן די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן, איז דער פאקט װאָס דורך דער ראיאָנירונג ווערן די סעקוישע געגנטן, וועלכע האָבן אזוי. פיל געליטן אונטער דער בורזשואז"פּריצישער הערשאפט, צוגעטיילט צום מעכטיקן אינדוסטריעלן צענטער, צו דער שטאָט סטאלין, אין ראמען פון דע זעלבער געגנט וואָס עפנט פאר זיי ווונדערבארע אנטוויקלונגסיפּערספּעקטיוון,
די ראָויסע גרויסארסיקע דעראָבערןןגען פוו ר' מיטלעבוריקע גאציאָואֵליטעסן האָט נישם געקענס פארווירקלעכן וו נָּר א מלוכה רעזשים װאָס אי יע געפּירט פוגעס ארבעטער-קלאס, וועלכער, באוייטיסגריק פון רער מאכט רי עקסי פּראַאַטשַטאָרן אוו ארויסרייסגריק בי יי אי עטשואַמישע הויפּט-פּאַזיציעס, האָט געגעבץ 8 פלאָפּ רעם. שורש גופא. פון רער גאציאַנאַלער אונטערז ריקונג,. אין אוגרוער לאנד אין געואָרו רי אירעאָלאָגי פֿון ברירערשאפט צווישן פעלקער, די אירפאָלאָגיע דער מלוכה. ראָס גים אונדוער רומענישעך פּאַלטט רעפובליק א כוּח און אן איערלעכע פארביערונג וועלכע דאָס בורופוואו פריצישע רומעניע איו וועלכן ס'האָם געהערשט די גאטיאַנאַלע שואה, האָס זי נישוס געקעגט האָבן,
אין דער צייט ווען אין אונדזער לאנר איז פארזיכערט דורך פאקטן די פולץ גלייכבארעכטיקונג פאר די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן, גליטשן זיך אוים די קאפּיטאליסטישע לענדער אלץ מער אין דעם פאשיפטישן זומףּ, דאָס ויילדע עקספּלאאטירן די ארבעטער-ימאסן און די צוגרייטונגען פאר א נייער מלהמח, גייען האַנט אין האנט מיט די ווילדע אונטערדריקונגען קעגן די ראסן און ,מינדערווערטיקע" נאציעס. אין ר' פארייניקטע שטאַטן. זענען כמעט 18 מיליאָן גענערס בארויבט פון די עלעמענטארסטע בירגערדרעכט און זי ווערן גערודפט מיט די היטלעריסטישע מעטאָדן.
די וואלן פונעם 9יטן דעצעמבער וועלן זיין א געלעגנהייט נאך מער צו פארייניקן דאָס רומענישע ארפֿעטער- פאָלק מיט די ארבעטער-ימאסן פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן פארן געמיינזאמען קאמף פאר שלום און סאָציאליזם.
5
:
| 0 איז
די פאָלקס-ראטן אין וועלכע ס'וועלן ברידערלעך מיטארבעטן די זין און טעכ. טער פונעם רומענישן פאָלק און די פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן, וועלן זיין א פאקטאָר פון פארשטארקן די אייניקייט פונעם ארבעטנדיקן פאָלק, אָן חילוק פון נאציאָנאַליטעט, אין קאמף קעגן קלאסן-שונא און קעגן יעדער פּאָרם פון נאציאָנאליזם. די געשיכטלעכע דערפארונג האָט געלערנט די רומענישע ארבעטער און ארבעטנדיקע פּויערים אז די יאָרן פון גרויזאמען שאָװיניסטישן טעראָר פונעם בירגערלעך-פּריצישן רעזשים האָבן נישט געקלאפּט נאָר אין די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטעטן, נאר זיי האָבן פּונקט אזוי געקלאפּט אין דעם גאנצן רומענישן פאָלק, אָפּשוואכנדיק זייער ווידערשטאנד קעגן פאשיזם און אימפּעריאליזם, העלפנדיק דער בורזשואזיע און
די גוטבאזיצערס זיך צו פארשטארקן די עקספּלאָאַטאַציע.
אָט פארוואָס קעמפנדיק פארן ליקווידירן יעטוועדע מאניפעסטירונג פֿון בירגערלעכן נאציאָנאַליזם, דעמאסקירנדיק די ליגגערישע בירגערלעכע טעאָריע פון דער ,נאציאָנאַלער אייניקייט", ווייזט די פארטיי פאר די וואָס ארבעטן, דעם וועג פון נוִיע נצחונות אינעם קאמף פאר סאָציאליזם.
ארבעטימענטשן פון אלע נאציאָנאַלוטעטן, גלויכבארעכטיקטע און גלייך-געליבטע זין פון דער רומענישער פאָלקסרעפּובליק, אונדזער געמיינזאם היימלאנד, זאמלט אייך נאָך מער ארום דער פּאר. טוי, ארום דעם רעזשים פון דער פאָלקסדעמאָקראטיע און שטימט אלע פאר די קאנדודאטן פֿונֿעם פֿראנט פון דער. פאָלקסירעמאָקראטיע, און זייט שטאָלץ אז איר דערפולט אויף דעם איפן א חויכע פּאטריאָטישע פליכט און איר שפֿאַנט פאָרויס צו נייע דערגרייכוננען, צו א גליקלעך לעבן!
דערפאלג! פוז אונרוער סאציאליסטישער ווירטשאפט
4020-43/0000000/
דער פֿלאן פאר אז צוּם סוף פון זיין אויספירן וועט וואקסן דער כוח פון דער עלעקטרישער ענערגיע פון 1.810.000.000 קוו. א יאָר אין 1980, אויף
0" קוו.
אין דער זעלבער צייט, ווען אין די קאפּיטאליסטישע לענדער פאלט
רי פּראָדוקציע און די ארבעטיפּראָדוקטיוויטעט,
גען אונדזער סאָציאליסטישע
שטאָל מיט{/"19;
פון 10 יאָר פארן עלעקטריפיצירן
פּראָרוקציע נרויסע דערפאָלגן. אין געוואקסן אין פארגלייך מיט 1949 די פּראָדוקציע פון פון נאפט מיט{/"92! פון קוילן ,/13
און פון טראקטאָרן מיט ,/'80.
אונדזער לאנד, זעט
א יאָר, אין 1960,
האָט צו פארצייכע