Jahrgang 
110 (1950) נר. 110 5-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

טער. אוב מיר רעכענען

די פאלק פון אונדזער לאן י זייער שטים פארן

ס" מאסן ד האבן געגעבן פראנט פון! דער

פאלקס דעמאקראטיע

די שטעט און דערפער פון. אונדזער לאנר האָבן געלעבט אין טאָג פון 5יטן דעצעמבער א' גרויסן יום"טוב. ס'איז שווער צו באגעמען דורך די גרויסע כוואליע. פון פרייר און באגיים­טערונג פון די מיליאָנען וויילער- וועל­כע זענען געקומען ארויס זאָגן זייער װאָרט, פאר די אורנעס,

דער טאָג פון די וואלן פאר די פאָלקס­

דאטן איז געווען אומגעדולדיק דערווארט

אינעם גאצן לאנד. פארן באערן די דאָ­זיקע גרויסע געשעעניש האָבן די אר­בעטימענטשן גאָכטער אָנגעשטרענגט זייערע כוחות, דערגרייכנדיק נייע און באדייטנדיקע רעזולטאטן אין דער אר­בעט פון בויען דעם סאָציאליזם.. דאָס ארבעטנדיקע פאָלק האָט זיך פּרעזענ­טירט צו די וואלן מיט גרויסע דערגריי­כונגען וועלכע זיי האָבן אדורך געפירט אונטער דער אָנפיהונג פון דער רומע­נישער ארבעטעריפּארטיי לטובת דער לוכטיקער- צוקונפט פון אונדזער הייט? לאנד,

דאָסמאל זענען געקומען וויילן יוגנט­לעכע וועלכע האבן געשטימט צום ע-­שטן מאָל. עס זענען געקומען מיליאָנען /פרויען וועלכע זענען כאפרייט געוואָרן

{ דער דערנידריקונג. ס'זענען געקו­

ען זעלנער, כאאמטע, וויסנשאַפטלער צון אקאדעמיקער, געלערנטע וועלכע

כבוד פאר אונדזער- לאנד,

ס אָנטיילנעמען פון די ברייטע מאסן אִין די וואלן איז א באווייז פון דער גרו­

ער סופּעריאָריטעט פון דער פאָלקסירע­מאָקראטיע לנבי דער בירגערלעכער דע­מאָקראטיע, באווייזט דעם גרויסן וווקס פון באוווסטזיגיקייט פון די מאסן,

כמעט 10 מיליאָן בירגער האָבן זיך באטויליקט אין די וואלן. פון די 9 מי­

ליאָן 478.882 ארױיסגעזאָנטע שטימען,

זענען 9.124.766 שטימען פארן פֿראָנט פון דער פאָלקס-דעמאָקראטיע. דאָס זע­נען ציפערן װאָס האָבן נישט קיין פאר­גלייך אין דער פּֿאָליטישער געשיכטץע פון אונדזער לאנד. פ'איז גענוג מיר אֶלן דערמאנען, אז אין יאָר 1928 איז עווען די. צאל איינגעשריבענע אין רי ואל-ליסטעס/ 8.661.882 און אז פון דער צאָ? האָבן זיך נישט באטייליקט אין די וואלן מער וי 77 פּראָצענט און אין יאָר /198 האָבן פון 4.649,163 פארשריבענע אין די נע­וויילט נאָר 67 פּראצענט. אין די איצטיקע וואלן פאר די פאָלקס­ראטן איז געוואקסן די צאָ? וויילער אפי­לו אין פארגלייך מיט די וואלן פונעם יאָר 1948 ווען ס'האָבן זיך פּרעזענטירט צום וויילן 7.661.0921 בירגער. וואָס נוגע די קאָמונאלע וואלן פון ער הױפּט-שטאָט איז כדאי צו דער­אנען אז אין יאָר 1989 האָבן געשטימט 48 טויזנט וויילער. דעם ביטן דעצעמ­בער ה. י. האָבן געוויילֿט 766.483 ד. ה. 3 מאָל אזויפיל מפר: ויילער-טיי חי ער צייט פון קאפיטאליום. די כמעט 10 מיליאן וויילער האָבן ויסגעוויילט איבער 100.000 דעפּוֹ­אַטן אין די פֿאָלקס-ראטן. פון דער צאָ? דעפּוטאַטן אין די גע. טלעכע,= ראיאָנאלע און שטאָטישע אָלקס-ראטן זענען 84 פּראצענט ארבע­: צו די. דעפּו­אַטן פון די קאָמונאלע פאָלקס-ראטן ז דער צוזאמענשטעל. פאָלננדער: אר­טער ,10 פּראָצענט; ארבעטעריפּויע­ם 74,9 פּראָצענט און אינטעלעקטו­ע. און קליינע= בעלי-מלאכות 14,4 אצענט. מער וי א פערטל פון די דע­עאַטן זענען פרויען און 12 פּראָצענט נען פארשטייער. פון די מיטלעבנריקע יאָנאַליטעטן. די ענגע פארבינדונג פון דער פּארטיי וט די מאסן קומט צום אויסדרוק אין יעך פאקט װאָס מער וי די העלפט פון צאָל דעפּוטאַטן זענען נישט קיי! זטיי-מענטשן..

רי רעזולטאַפּ} פון רי ואל װײזן אָון אוֹ רי מערהייט פּון. די וויילער האָבן געפופיגזט פאר די קָאֲנֵדי דאטן פונעם פּראָגט פון דער פּאָלקסידע­מאָקראטיע.

סיועגען דערקלערס געװאָרן אלס ו1ו109.3 דעפּוטאַסן פֿון רי פּאָלקסיראפן,

צווישן די דעפּוטאַטן זענען 27,841 פרויען{25,5 פּראָצענט),| 18 פעפופאַטן זענען מיסגלידער

פון רער רומענישער ארבעטעריפארסיי|

(48,4 פּראָצעגט) און נישט. קיי} פארטייימענטשן{6,ו5. פּראָ­צעבס).

עס מוז אונטערגעשטראָכּ; ווערן די שטים פונעם 8-טן דעצטמבער געווען א שטים פאר שלום. מאסן פון אונדזער

אז אוז פאָלקס­לאנד האָבן געגעבֿן זייער שטים פאר דער אויס;עהאלטענער שלוטיפּאָליטיק פון דער רומענישער א-­בעטער-פּארטיי און רעגירונג. די פאלקט­מאפן פון אונדזער לאנד האָבן אָפּגע­געבן. זייער שטים פאר דער אייביקער­פריינטשאפט מיטן זיגרייכן סאָוועט!­פארבאנד-- דער באפטיאן פון שלום. די שטים פוגעם 8יטן דעצעמבער קען גערעכגט ווערן אלס אן ענטפער אויפן ;אויפרוף צו די פעלקער פוז דער וועלט" פונעם אַלװע?טלעכן קאָנגרעס פון די שלום פּארטיזאנער; די שטים באווייזט אז דאָס ארכעטנדיקע פאלק פון אונדזער לאנד האָט זיך איינגעאייגנט די ווונדער­בארע לאָזונג פונעם קאָנגרעס: ,אויף דעם שלום דארף מען נישט וואר ר דארף אים דעראָבערן".

די אנטוויקלונג פון דער וואל-יקאט­פּאניע ווי אויך די רעזולטאטן, האָבן| באשטעטיקט די ווערטער פונעם באליב­טן פירער פונעם רומענישן ארבעטנדיקן פאָלק, חבר געאָרגע געאָרגיו-דעזש: גרי גאנצע ואל קאמפאגיע. האָט באז טיט גיוט נאָר א געלעגגהייט סּון פֿאָז ליטישער מאניטעסטירונג פּון. די ברייטע פֿאָלסס-מאסן, גאר אויך א הויכע שול פון בירגער און פֿ8טריאָטישע דערציונג וועלכע. האָט דערהויבן רעם. פּאָליטישון באוווסטויין פון די מאסן, זי געלערוט זען רי פּראָבלעמען װאָס טינטערעסירן זײ, רורך רי אלגעמייינע אינטערעסן פון דער חלוכח, זי בֿארבּרייטערט דעס 25 ליטישון האָריזאָגט און זײיער מעטיקייטס געביס".

דער טאָג פון פיטן רעצעמבער 1980 דער טאָג פון די ערשטע וואלן פאר די פאָלקס-ראטן האָט אויך דערוויזן די מאָ­ראלישיפּאָליטישע איינהייט פונעם אר­

די

בעטנדיקן פאָלק פון דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק. די וויילער פון אלע נאציאָנאַליטעטן האָבן געגעבן זייער

שטים פארן זיג פונעם סאָציאליזם אין אונדזער היימלאנד, די גאראנטיע פארן לייזן ענדגילטיק די נאציאָנאַלע פראגע.

די יידישע ארבעט-מענטשן, איניינעם מיט זייערע ארבעט-יחברים פון די אנ­דערע נאציאָנאַליטעטן, זעגען געקומען און א גרויסער צא? צו די וואליסעק­ציעס.. זיי האָבן אָפּגעגעבן זייער שטים פארן היימלאנד װאָס איז זיי טייער, און צו וועלכן זיי פילן זיך צוגעבינדן מיט לייב-און-לעבן. זיי האָבן אָפּגעגעבן זייער שטים פאר דעם נייעם לעבן אין דער רומענישער פאָלקט-רעפּובליק, קעגן זייערע שונאים, װאָס וילן זיי פארפירן אין קאפּיטאליסטישן ישראל, ווו עס הערשט הונגער און נויט. די שטים פוּן דער יידישער ארבעטנדיקער באפעלקע­רונג איז א באווייז פון איר איבערגעגע­בנקייט צו דער רומענישער פאָלקס-רע­פּובליק, פון איר איבערגעגעבנקייט- צו דער רומענישער ארבעטעריפּארטיי, װעל­כע פירט אונדז אויף די ליכטיקע וועגן פון סאַציאליזם.

97 זענפן|

מען:

1

י-ח-חריזחייייייייייייייייייידיידייירירייויייגעפט-עשפטרייילעטיפעגעי ר ירישפעשיטעטראוע בי

יי

נר. 110.ץא 5יטער יאָרגאנג

פּרײז ליי 5 161!גס יס

דער ערשטער קאנדידאט פונעם פאָלק, דער חבר, גי געאָרגיו-דעזש האָט געוויילט אין דער וואל-סעקציע גר. 426 פונעם ראלאָן, װאָס טראָגט זיין נאָמען

0 דעצעמבער 1950 6ות9חז2606 10

מוטשר

געזעלשאפטלעך* ליטערארישער זשורנאל דערשיינט אונטער דער'

8זט=.6-8טאו זפזוואס+ וטאט 65858טפאסס 8טף 5חתקא 2

202 161.3 2 ,335:85!|3)6!/.ז!=:8060 דאקציע און אדמיג.: בוקארעשטי מאטעי באסאראב 2 ב. טעלי 4.38.22 יי א יו יי יי יי יי אי אי עו י4.30.22|

רעדאקציע פון א קאָמיטעט

אאטעאפאקעע : 46-118 /: 8ון26486}|

פאר א ווירריק מענטשלעך לעבן

א יום-יטובדיקער אטמאָספער א די ארבעטנדיקע פון ראָמאַן באז געגנט דעם וואליטאָג. פון פֿיטן דעצעט­בער. ביי דער וואל-סעקציע נר. 89 הערשט א געהויבענע שטימונג. אין מיטן הויס האָבן זיך ארומגענומען אין א, האָרע" די פּויערים פון דער מלוכהשער פארם טודאָר וולאדימירעסקו" איניינעם מיט די ארבעטער און באאמטע פון דער צו­קער-פאבריק און פון די מלוכהשע מא­ו וִ וְ ו|

גאזינען. אי שטים,-- רופט אויס חבר ערשקאָוויטש,-- זאָ? זיין א שטאר­

אי קלאפּ פאר די וועלכע ווילן נייע יתומים און אינוואלידן?.

איניינעם מיט זיי האָט אויך געוילֿט טאָאדער בוֹליגאַן, א ציגיינער וועלכער האָט אויך געפילט די ,טובות" פון די { כורזשואזיפּריצישע רעזשימען:

-- ,פריער האָב איך נישט געוווסט װאָס דאָס הייסט א מענטשלעך לעבן,--­האָט טאָאַדער בוליגאן געזאָגט--- היינ בין איך א פרייער בירגער. איך האָב רעכט אויף ארבעט, איך האָב רעכט צו וויילן און איך וויי? מיטן גאנצן הארץ פאר א גוט לעבן, פאר א ווירדיק מענטש­לעך לעב|'... הערשקאָװיטש פּאסקאל

ייא יי

פאר די פון היינט און פאר די פון מאָרגן

ינערגעץ נישט אזוי וי אין ווארשט 0 געקענט האָבן די שי א-קאָנגרע­סיסטן די געלעגנהייט צו געמינען די שרעקלעכע עדות פון דער פארגאנגע­נער מלחמה, פון וועלכער. זיי האָבן גע­וווסט פון די צייטונגען און פונעם הערן. אָבער וועלכע זיי האָבן געזען אצונר מיט

די אייגענע אויגן זיך דערנענטערט צו זיי, אָנגעטאפּט זיי. ואס בנוגע מיר, בי

איך מודה אז מיין קאָנטאַקט ­מיטן נעטא פון דער פּוילישע­שטאָט און מיט אוישוויץ, טער טויטן-לאגער,= איז עס געווען א דערשיטערנדיקע רעוועלאציע א שרעק װאָס גייט אריבער אלע פארישטע­לונגס-מעגלעכקייטן.

געמען הויפּט דער בארימ

פון וועלכע טיפענישן פון דער אמאָ­ליקער מענטשנפרעסערישער עפּאָכע האט אויסגעוואקפן אויף אמאָל אין דער מאָ דערנער וועלט די בעסטיע אָן געוויס! און אֶן מענטשלעכע געמילן? פון פארא האָפּנונגסלאָזיקייט, פון װאָס פאה א שגעון?

די דאָזיקע ווילדקייט און שגעון זענען געווען ארגומענטירט אין די צייטונגען, סיסטעמאטיזירט אין פּלענער פון פאר­כאפּן די וועלט. אָפּגענלאנעטע און אֶכִּ­געגילדעטע פון ראסיזם און נאציאָנאַ­ליזם, אין דער פּערספּעקטיון פון א מיס" טישער און בארבארישער פארגאנגענ­הייט. א שטי? און ארבעטנדיק מאָלק האָט מען צוריק אומגעקערט צו זיינט אלטע מלחמה- און רויבערישע אייג. שאפטן. ס'זענען נאָך פאָרגעקומען אזעל­כע פּענאָמענען פון קאָלעקטיוון שגעון בשעת עס האָבן זיך געלאָזט די מיטלי עלטערלעכע קרייץ-צוגן קיין מזרח.

א גרויס פּלאץ, דער יידישער וואר" שאווער.. קווארטאל,= איז אויסגעטישמי געװאָרן מיט דער עדר, מיט פלאמען

פון אקאדעמיקער מיכאיל סאדאָוועאנו

און לופט. הי הִיטלעריסטישע אװויאָנען און קאנאָנען, האָבן צעשמעטערט דעם מענטש און די היים; דאָס װאָט ס'איז נאָך געבליבן, איז געװאָרפן געװואָרן

אין דער לופֿט, שפּאן נאָך שפּאן, וואנט נאָך וואנט. כ'האָב מער נישט געזען דארט אחוץ דעם דענקמאָל, גאָרנישט אויף די פיס; נאָר חורבות איבער די ביינער, שטיינער און בורויאנעס.

דאָרט האָבן געלעבט מענטשן וועלכע האָבן געארבעט, געליטן און זיך גע­פרייט; דאָרט האָבן געשמייכל?ט די מא: מעס צו זייערע קינדער, האָפּנדיק אז זי וועלן האָבן א בעסער לעבּן. דארט האָבן געלעבט מענטשן, וי איך און װי דו. דאָהט איז דורכגעגאנגען די מלחמה, די היטלעריסטן האָבן איבערגעל?אָזט הור­בות און פּוסטקייט. די לעצטע= לעבן­געבליבענע האָבן זי צוזאמענגענומען, זיי באשפּריצט מיט בענזין, און זיי אונ­טערגעצונדן.

ס'איז געווען א טרויעריקער הארבסטי­קער פארנאכט, ס'האָט דער ווינט גי בלאָזן און געקלונגען וי א געוויין, פון די נירריקע כמארעס האָבן געקאַפּעט טרערן. איך האָב צו דעם אלעמען גע­קוקט פארווייטיקט ביז אין די טיפענישן פון דער נשמה און איך האָב זיך גע­װאָלט דערוועקן וי פון א בייזן חלום,

איך שעם זיך נישט צו זאָגן אז איך האָב געהאט טרערן אין די אויגן, ס'איז מיר געווען א רגע א בושה פאר דער דאָ­זיקער וועלט, פארן לעבן.

נאֶר כ'האָב זיך אומגעקערט צווישן מיינע ברידער מענטשן; איך האָב גע­זען דעם ווארשעווער שאנטיער, וו א

העלדיש פאָלק בויט איבער פון רוינען

די נייע שטאָט; איך בון ווידער אריין אין דער פארזאמלונג פון דעם צווייטן וועלט-קאָנגרעס פון די שלוםיפּארטיזא­נער; כ'האָב דאָרט געהערט די דעלעגאטן פון כינע, פון קאָרייע, פון וויעטנאם; כ'האָב געדרוקט די האנט פאר די נען גער פון אפריקע און מאדאנאסקאר: איך האָב מיך איבערצייגט אז די מענטש? לעכקייט איז נישט געשטאָרבן, אז א ניי געוויסן בליט אויף וי א רעגן-בויג! אי בער א פארבעסערטער וועלט דורך ליידן; כ'האָב געטראכט צו אלץ װאָס איך האָב געזען אינעם פאָריקן זומער אין סאָ­וועטן-פארבאנד, ווו מען ארכעט אינ: טענפווו פאר שלום און פריינטשאפט צווישן מענטשן, נישט נאָר פארן ברויט. פונעם מאטעריעלן לעבן נאָר אויך פארן ברויט פון גייסט און פונעם הארי כ'האָב ווידערגעזען אונדזערע= פריינט פון די אנדערע פאָלקס-דעטאָקראטיעס, כ'האָב זיך אומגעקערט מיטן געדאנק צו אונדזער היימלאנד, צו די 30 פאָרשטיי­ער פון אונדזער ארבעט און שטרעבן, וועלכע מיר האָבן זיך דאָרט געפונען ביי דער פארזאמלונג פון מענטשן-פאר­ברידערונג, פאר שלום; דער געדאנק האט זיך אומגעקערט אויף די געגנטן פון אונדזער לאנד, ווו ארבעטימענטשן בא" מיען זיך צו ארבעטן מיט ליבע און אנטשלאָסנקייט פאר די פון היינט, און פאר די פון מאָרגן, ווו ס'גייט דער רויך פון די אוזינעס, מען הויבט אָן ווונ­דערבארע ארבעטן, ס'ווערן צוגעגרייט די פעלדער פארן הארבסט, ס'קאָכט דאָס פרישע לעבן אין די באגייסטערטע פאר­זאמלונגען פאר די פאָלקס-ראטן, און מיר איז געװאָרן גרינגער, כ'האָב גע­גלייבט אין דעם גרויסן אמת, אין דער מענטשהייט און דויערהאפטן שלום, אי­געם פּראָגרעס פון אונדזער היימלאנר.