Jahrgang 
110 (1950) נר. 110 5-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

זייַט.4

איקוףיבלעטער"

דערקלערונגען פון דעלעגאטן ביים צווייטןן

וועלט- קאָנגרעס פון די שליםיאַנהענגער

מען טאָר נישט דערלאָזן אז די מענטשן זאָלן אָנווענדן פאר זייער איי­גענער פארניכטונג,= די נאטוריכוחות וועלכע זי זענען אימשטאנד געווען צו אנטדעקן און זיי צו באזיגן".

י: זשאָליאָ קירי

אוב די מלחמה-כוחות אין דער אָר­גאניזאציע פון די פארייניקטע נאציעס וועלן נישט דערמעגלעכן אנצוווענדן אין דער פּראקטיק אייערע דערקלערונגען, וועלן די פעלקער פון דער וועלט, אסך צאָלרייכער וי די 800 מיליאָן װאָס האָבן אונטערגעשריבן דעם שטאָקהאָלמער א­פּעל, צווינגען די מלחמה-כוחות= צום צוריקצוג און וועלן זיך פארייניקן, או­בער אייערע קעפּ אויפן יסוד פון א פרידלעכער מיטארבעט, און וועלן אָנ­ווענרן דעם אמתן פּראָגראם. פון א דוי­ערהאפטן און לאנגן שלום, וועלכער דריקט אויס דוי לעבנס-אינטערעסן פון אלע פעלקער".

מיר האָבן זיך פארזאמלט אין אַ מאָמענט ווען דאָס שטרעבן פאר שלום

בעם

ריייי-מוימיר,גיריעמני ממע מע עסייע י.י

איז געװואָרן די אומבאזיגבארסטע באווע* גונג פון אונדזערע צייטן". א. פאדעעוו

...דער הער ווארען אָפּטין האט דער קלערט מיט א חוצפּה װאָט ווערט דו כאראקטעריסטיק פון געוויסע אטערי: קאנער אָפּיציעלע פּערזענלעכקייטן, אן {אלע װאָס געפינען זיך מחוץ דעם סאָ­וועטישן בּלאָק און האָבן געחתמעט דעס שטאָקהאָלמער אפּעל, זענען, פארעטער" און ,,מאָסקווער אגענטן".

עס װאָלט ריכטיקער געווטן צו אז אלע װאָס זענען נישט טסכים שטאָקהאלמער אפּעל, פאױאָטן--- אָפוֹ, אָדֶער באהאל?טן-- נישט נאָר די אינ­טערעסן פון זייער לאנד, נאָר אויך פון דער גאנצער מענטשהייט. די װאָס וילן מען זאָל באנוצן דעם אטאָמישן וװאָפן

זאָגן מיטן

== דעם מאסן-פארניכטונגס װואָפּן*./= שעצן גרינג אלע גלויבנס, וועלכע לע-­נען אונדז אונטערצושטיצן די פארברי:

דער קאנאדער דעלעגאט

דזשעכם עגדיקאָי

ארי יי יי יי 2 א א אי עי יי

פּראַפ. וו קאַלבאנאָווסקל

די סאָװעטישע לערער

אין סאָוועטן-פארבאנד ווערט דער­פּאָלגרייך געלייזט די היסטאָרישע אויפ­גאבע פון אויסבילדן אלע ארבעטער און פּויערים זי זאלן זיין שרייבפעיקע און געלערנטע מענטשן. אומאויפהערלעך אנטוויקלט זיך די פאָלקם-בילדונג. און רעם היי יאָריקן לערניאָר, װאָס האט זיך אָנגעהויבן דעם 1יטן סעפּטעמבער. איז די צאָל שילער אין די עלעמענטאר­און מיטל-שולן און אין די טעכניקומס, געוואקסן מיט 1 און אהאלב מיליאָן לגבו דעם פארגאנגענעם יאר און האָט דעך­גרייכט 38 מיליאָן שילער,

מיט יעדן יאר וואקסט די צאָ? לערער. גאָר הײידיאָר אליין האָבן אָנגעהויבן זיי­ער פּעדאגאָגישע טעטיקייט 69 טויזנט יונגע ספּעציאליסטן, װאָס האָבן פארענ­דיקט די אוניווערסיטעט, די פּעדאגאָגי­שע און לערער-אינסטיטוטן.

דער איבערגעגעבענער טוער פון דער באָלשעוויקישער פּארטיי און פון דער סאָוועטישער רעגירונג, מיכאי? איוואנאָ­וויטש קאלינון, האָט געזאָגט: ,די מלו­כח, דאָס פאלק געטרויט פאר די לערער די קינרער, ד. ה. אז מען פארטרויט זיי מענטשן פון אזא עלטער, ווען ס'איז זייער לויכט אויסצואיבן דעם איינפלוס אויף זיי, זיי פארטרויען די לערער די אנטוויקלונג, די פארמירונג פון דער יונ­גער גענעראציע, ד. ה. מיר פארטרויען אונדזער האפנונג און די צוקונפט".

און די סאָוועטישע לערער פארדינען מיט כבוד דאָס הויכע פארטרויען, גע­געבן מצד דער רעגירונג און פאָלק. זיי­ערע באציונגען צו די שִׁילער האָט גאָר­גישט קיין געמיינזאם מיט דער אויבער­פּלעכלעך-פארמעלער באציונג פון די לע­רער פון דער א?טער שו?. די סאָוועטי. שע לערער באציען זיך צו זייערע שילער מיט אן ערנסטער ווארעמקייט און זייער צארט. זיי באפרידיקן אלע פאָדערונגען פונעם זוכנריקן קינדערשן שבֿל, אריינ­דרינגענדיק אין די פריידיקע שאפונגס­מאניפעסטירונגען פון די קינדער, צארט טיילט ער מיט, פאר זיינע קליינענקע קיגדער-פרייגט די איבערלעבונגען.

די פאָוועטישע לערער באגרענעצן נישט נאָר צווישן די שולהווענט זייער דער­ציערישע ארבעט. זיי גייען אהיים צו זיי­ערע שילער, העלפן זייערע עלטערן מיט

יי

יינעם מיט די עלטערן ארבעטן זיי אוים די נויטיקע דערציערישע מאָסמיטלען, וועלכע דארפן העלפן צו העכערן דו אויפ­נאמפעיקייט פונעם קינד איבער די געגנ­שטאנדן װאָס ווערן געלערנט אין שול אָדער העלפן צו פאריכטן פארשידענע בלויזן אין זיין אויפירונג.

דער סאָוועטישער לערער איז דער בא­ליבטער פריינט פון יעדער משפּחה אין וועלכער ס'לערנען קינדער. יערע. מש­פחה באמיט זיך אונטערצוהאלטן רי הויכע אויטאָריטעט פונעם לערער ביי די קינדער. די סאָוועטישע קינדער באציען זיך צו זייער?ערער וי צו זייער נאָענ­טפסטן מענטשן. אין די יאָרן פוֹן דער גרויסער פאטערלענדישער מלחמה האָבן די אָפיצירן און פאָלדאטן פון דער סאָ­וועטישער ארמיי געשיקט פונעם פראָנט, און דער צייט פון שווערע קאמפן, בריוו צו זיערע לערער, און אין רירנדיקע ווער­טער זיך. באדאנקט פאר. דער הויכער און גוטער דערציונג, וואָס זיי האָבן בא­קומען פון זיי אין דער שו?-צייט.

די הויכע מיסיע פונעם סאָוועטישן?ער רער, שעפּט זיך נישט אוים נאָר אין דער שול-ארבעט. די סאוועטישע לערער זע­נען די אָנפירער פון אלע אידעישיפּאָלו­טישע און קולטורעלע אונטערנעמונגען װאָס ווערן אָנגעפירט פון דער פּארטיי פון לענין-סטאלין און פון דער פאָוע­טישער רעגירונג.

אין פ.ס.ס.ר. גייט אָן די גרעסטע קו?­טור-רעוװואָלוציע אין דער מענטשלעכער­געשיכטע. דער בוי פונעם קאָמוניזם ווערט פארווירקלעכט אויפן יסוד פון די העכסטע דערגרייכונגען אין דער וויסנ­שאפט, טעכניק און קולטור. דער זיגפו­לער גאנג צום קאָמוניזם איז נישט מעג­לעך און מען קען זיך עס נישט פאָר­שטעלן אָן דעם קולטורעלן אויפהייבן די גאנצע פילמיליאָניקע און פילנאציאָנאַלע באפעלקערונג פונעם ל?אנד, אויף א בא­דייטנדיק הויכן ניווא.:

דער אנאלפאבעט שטייט מחוץ פון דער פַּאָליטיק"---האט געזאָגט לענין. כדו

ווערטפולע פּעראגאָגישע עצות און אי" אויפצוהייבן די מאפן פון טונקלער אומ­

מיפּאָגראפיע, דאָבראָדשזעאנו גערעא", דאָמנוצא אנאסטאסיא-גאס נר.

דער קריג איז נישט אן ערד-ציטער­ניש, א שטורעם פון זאמד; דער קריג מיז אן אקציע פון מענטשן,. און מענטשן קעגען פארהאלטן דעם קרינ". יי אי.- ערנסור; מיר זענען געוואָרן אויפן פּאָזיטיןו­סטן און קאָנקרעטסטן אופן די זעקפטע גרויסמאכט וועלכע מיר שטעלן אין דינסט פונעם שלום און וועלכע שטעלט דורך זיך אליין פאר, די האָפֿנונג פונעם מענטשלעכן מין". פּיעטרא נעני

;די ווונדערבארע. אויפגאבע. פון אנט װאָפנען-בלייבט דער קאטף-הויפּט-ציפ פון די וועלכע זאָגן זיך אָפּ צו בויען דעם שלום דורך קריגס-צוגרייטוניען". עמאנועל ד'אסטיער דע לא וויזשע­

די מיליטאריסטן און אנ: ערע קריגס

העצער פון אונדזער לאנד האָבן שויי אָנגעהויבן צוֹ רעדן וועגן קריגסיבוך. זשעט פונעם יאָר 1981, וועלכער וועטם

זיין פון 40-- 80 מיליארד דאָלאר. דאס איז אן אמתער. מאָראלישער און גייסטיקער. זעלבסט-מאָור".

ווולארד /פהאוי

וויסנקייט, פון אנאלפאבעטיזם צו מלו­כה-אָנפירונג, צום בויען א ניי לעבן, איז נויטיק פאר' אלעמען צו ליקווידירן דעם אנאלפאבעטיזם און די אומוויסנקייט צווישן דער באפעלקערונג. א באדייטג דיפע ראָל אינעם אויסווורצלען דאָס דאָ­זיקע שלעכטס, װאָס איז צודיקגעבליבן אלס ירושה פונעם קאפּיטאליסטישן סיס­טעם, האָט געשפּילט די סאָוועטישע לע­רערשאפט: י מיט דערפאָלג איז אויך דערגרייכט געװאָרן פון די סאָוועטישע לערער די אויפגאבע פון דורכפירן דוי אלגעמיינע לערן-פליכט. אינעם יאָר איז די סאָוועטישע מלוכה צוגעטרעטן צום פארווירקלעכן די 7 יעריקע שול­פליכט, אין שטאָט וי אויך אויפן דאָרף. א ערשטדראנגיקן ראָ? אינעם פארווירק­לעכן די דאָזיקע אויפגאבן, האָט די אר­מיי פון די פאָוועטישע פּעדאנאָגן. אָפּטאַצנדיק די גרויסע און ערנפולע ארבעט פונעם לערער, האט לעניג גע­זאָגט: ,רער פאָלקס-לערער דארף ביי אונדז אוועקגעשטעלט ווערן אויף אזא הויך, אויף וועלכער ער איז נאָך קיינ­מאָל נישט געשטאנען, שטייט נישט און קען נישט שטיין אין דער בירזשואזער געזעלשאפט". די סאוועטישע= מלוכה דערפולט מיט כבוד דעם אָנזאָל פון זיין אומשטערבלעכן פירער. אראנק דיר, לערער, וואָס האָסט אונדז געפירט אויף דער לייטער פון ווי­סן,--- אנהויבנדיק פונעם אלףיבית ביז די גלענצנדיקסטע הייכן פון וויסן, מיט הארציקע ווערטער אין דער ערשטער שעה האָסט באגריסט אונדזער צוקונפט -- שרייבט צו דער רעדאקציע ,אי!­וועסטיא" דער לווענער מ. מאקסימאו: -- דו האָסט דער ערשטער אונדז נע­לערנט דאָס גליק און דעם לעבנסיזין אינעם דינען דעם פאָטערלאנד. דו אלֿיין ביסט געווען א ביישפּי? פון איבערנע­געבנקייט. אדאנק דיר, לערער!" אונטער די דאָזיקע הארציקע ווער­טער צו די לערער, אונטערשרייבן זיך מיליאָנען סאָוועטישע מענטשן, אלע, וועלכע די סאָוועטישע שו? האָט דער­צויגן.

| דאס פרייע

נר. 110

זי האבז אויסגעוויילט/ /* לֹעָבו פוז דער

רומענישער פאלקסדרעפּובליק

יידישע ארבעט-מענטשן פון סיב און פון פּלאָיעשט

| זאַגן זיך אָפּ פון פאָרן קיין ישראל

אלץ מער יידישע= ארבעטימענטשן, !ואס זענען פארפֿירט געוואָרן פון דער | ציוניסטישער פֿראָפּאַגאַנדע און האָבן ארויסגענומען פאָרמולארן צו פאָרן קיין ישרא? פארשטייען אז זייער פּלאץ איז דאָ אין דער רומענישער פאָלץסירעפּן. בליק. זיי צערייסן די פאָרמולארן און נעמען זיך מיט מער חשק צו דער אר­בעט, פארן אויפבוי פון סאָציאליזם אין אונדזער טייער היימלאנד, די רומענישע פֿאָלקסדרעפּֿובליק,.

אזוי האָבן אין סוביו די פאלגנדיקע חברים פארציכטעט אויף דעם ,גרויסן גליק" צו פאָרן קיין ישראל:

שטיין אלאדאר, בוכהאלטער פון דער פאבריק ,ליבערטאַטעאַ", סיביו; לעװי טיבעריו, טאָקער;= ווורגאפט ארנאָלד, דירעקטאָר פון דער פאבריק,,סקאנדיא ראמענע"; פעלזנער וואסילע, מוזיקאנט ביי דער מלוכה-פילארמאָניע; ווולאסקי מיהאי, אָנגעשטעלטער פון דער פאבריק פון בלייערס ,רעפּובליקא"; שווארץ לא­זאר, פאראנטוואָרטלעכער, אי. פּ. או. ל?.; שול פרידריך, בוכהאלטער ביי אי.פּ.אי.ל,; וויים קאראָ?, דירעקטאָר ביי דער פא­בריק ,,אמיל?אן"; קלעפּנער פאמאי?, דו­רעקטאָר פון סאָווראָם-טראנפפּאָרט; אי: זאק יוליו, אָנגעשטעלטער ביי דער ,,א­

2, טעלעפאָן; 8. /8.84.08 מס/1616 ,2.זא 8548513ח8

לימענטארא";= ל?אָב? גיזעלא, בוכקאל­טער ביי אי, ק. סיביו; לאָב? קלארא, אָנגעשטעלטע; פעלסנער קלארא, אָנגע­שטעלטע בי דעם, קאָאָפּעראטיוון פאר­באנד"; לעווי סידזשיסמונד, יאָלעס ראָ­זא, ווייס סאָלאָמאָן, שוסטער, שווארץ

לאזאר און גרינבערג סאמאיל, אָנועז

ביים אי.פּ.אי.ל.; פראנטשיסק,

יערעמיאס אָנגעשטעלטער בי דער

אפּראָלאַקטאַ"; בונטזעל לעאָן, אָנגע­שטעלטער; שווארץ נאָרא, אָנגעשטעלטע ביים ,,קאמלעמן"; פעל?טער אלעקסאנ­ררו, סטודעגט אין מעריצין; איזאק בערנארד, אָנגעשטעלטער.

אויך אין פּלאֶיעשט האָבן א גרויסע צאָל יידישע ארבעטס-מענטשן צוריקגע­געבן די פאָרמולארן און פֿארציכטעט צו פאָרן קיין ישראל.

דער חבר יאטקאוויטש סאָלאָמאָן, ארבעטער אין דער קאָאָפּעראטיוו, אינ­פראצירעא" פּלאֶעשט; דער חבר דראט מאַנאָיל, אָנגעשטעלטער ביי דער פאבריק -דאָראָבאנצול"; שערער עסטערא, אר­בעטערין אין א מלוכה-רעסטאָראן; גי­דערהאָפּער מאוריציו, ארבעטער; קלע­זשאן זשאק, ארבעטער ביי דער פאבריס ערשטער מיי"; געלבערט סימאָן,- אר­בעטער ביי ,סלאוויא"; מארקו מיהאיל, אװאָקאַט; ווייסבלאט נעלו, דענטיפט ביים פּלאעשטער ,,רויטן קרייץ"; שווארץ בנימן, אָנגעשטעלטער ביי, קאָנסיגנא­ציא"; ווייסבערג מיהאעלא, אָנגעשטעלֿ­טע; מארקו אלפרעד, אָנגעשטעלטער ביי ג.א.ס.; שמי? משה, שניידער; ווייסל­בערגער פּאולא; לינדענבערג נתן, אר­בעטער בי דער פּאָרצעלאן פאבריק;ן װיקטאָר אברהם, אָנגעשטעלטער ביי דער קהלחן פּאָטקאָװאַרו מאָריץ, אָנגעשטעפ­טער בי דער צימענט פאבריק; בערקן עמיל, אָנגעשטעלטער, ביי דער פאבריק דאָראָבאנצול"; זאלאָוויטש פלאָריא­נא, אָנגעשטעלטע ביי דעם קאָאפּערא­טיוו ,,דעקאָראטיווול" און אנדערע.

די דאָזיקע חברים האָבן געפינען דעם ריכטיקן וועג, זיי לאָז זיך נישט ווייטער פארפורן פון דער גיפטיקער ציוניסטישער פּראָפּאגאַנדע.

די פאליטיק פון מארשאליזירטן ישראל

די מארשאליזירונג פון ישרא? האָט די זעלבע רעזולטאטן וי אין אנדערע לענדער: דאָס ליקווידירן די אינדוסטריע, ארבעטלאָזיקייט, הונגער. דערפאר האָבן די בריוו, װואָס קומען פון ישרא?, אן אומדערהערטן, ביטערן און האָפנונגס­לאָזן טאָן.

זעלבסטפארשטענדלעך, עם ליידן נישט פון דער מארשאליזירונג די סאפּיטאליס­טן, אדער די שפּעקולאנטן. פארקערט, זי פּראָפיטירן נאָך מער פון דער גע­שאפענער סיטואציע, אלס אגענטן פונעם אימפּעריאליזם. אָבער עס ליידן די אר­בעט-מענטשן וועלכע, פארפירט פון דער ליגנערישער ציוניסטישער פּראָפּאַגאַנדע, האָבן געמיינט אז זיי קומען אין א ,נן­עדן".

שוין ביים אריינקומען קיין פארשטייען די פארפירטע האָט זיי געבראכט.

איצט קומט דער ווינטער. איבער הונ­

ישראל ווואהין מען

דערט-טויזנט איינוווינער פון ישראל, װווינען אין געצעלטן און האָבן נישט קיין אויסויכטן אויף ארבעט. ועגן

זייער סיטואציע איז גערעדט געװואָר! סוף­אָקטאָבער אין א זיצונג ואס איז צי זאמענגערופן געוואָרן מצר דער אימי. גראציעדאָפּטײילונג פון דעי! הסתדרות, כדי צוצוגרייטן זיך צו די וואלן פונעם 4-טן נאָוועמכער. עס איז ביי דער זי­צונג אסך גערעדט געוואָרן, דער רעזולטאַט איז געבליבן וי פאר רער זיצונג. מען האָט באשלאָסן זיך צו ווענדן צו די ארבעטער אז זיי זאָלן העכ­פן די ניי-אָנגעקומענע, אנשטאט די הס' תדרות זאָל פאָדערן אָנעמען ראדיקאלע מאָסמיטלען, וועלכע זאָלן זיין בכוח אריינצונעמען אין דער פּראָרוקציע די נייע עולים און צו בויען. פאר זיי די נויטיקע וווינונגען.

קעגן די עולים, װאָס פאָדערן די פארה..

בעטערונג פון זייער לאגע ווערן אָנגע­נומען נידערטרעכטיקע טעראָר-מיטלען, ואס דערגייען ביז צום אִפַּזאָגן פון דער ארבעט, אין פאל אוב זיי האָבן געהאט ארבעט.

דער טעראָר ווערט אלץ מער א גע' וויינטלעכע דערשיינונג אין לעבן פון די ארבעטנדיקע אין ישראל. דאָ נישט לאנג איז עס דערגאנגען אזוי ווייט אז מיט­גלידער פון מפּא"י, האָבן געשטערט דאס אָפּהאלטן א פארזאמלונג פון די חיפהער אייזנבאן-ארבעטער. דער טעראָר ווערט אָנגעוועגדט בכדי אָפּצושרעסן די אר­בעטער פון ווייטערדיקע אקציעס פאר אָפּהיטן זייער לעבנסישטאנדארר כאטש אויף דעם נידריקן מצב אויף וועלכן עי געפונט זיך איצט, ווען די בורזשואזיל פון ישראל פורט אָן אן אטאקע אויף אלע פּראָנטן קעגן דעם ארבעטער­קלאס,

גאָך ביטערער איז די לאגע פון דער אראבישער באפעלקערונג פון ישראל. אויף א קאָנפערענץ פון די אראבישע פע­לאכן, ביי וועלכער עס האָבן זיך באז טייליקט נאָר בעלי-גופום און אגענטן פון דער מלוכה, איז געקומען צום אוים: דרוק די שרעקלעכע לאגע פוז די ארא­בישע פּויערים. ווען עס וואָלטן גערערט אָרעמע פּויערים אויף דער קאָנפערענץ, װואָלט זיך ארויסגעוויזן אז די לאנע און נאָך ערגער.

פון די אויבנדערמאגטע פאקטן איז צי זען; אז די חיינטיקע בורזשואוע הערשאפט און ישראל איז נישט בכוה

אָפּצושטעלן דעם בארנ-דאראָפּ פון רע".

ישרא?דווירטשאפט.

ש. װאָלפון.

3|ומומחסס.)5"אמתחתז6 טאגמטס88סק,, ג811:סקןז'

28,

גיק