Jahrgang 
112 (1950) נר. 112 5-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

==

דריי

רומענישע פאָלקסדרעפּובליק

צוריק מיט 8 יאָר,-דעם:90-מן דע" צעמבער /194, איז דאָס נאנצע אר­בעטנדיקע פאָלק פון אונדזער= לאנר, באגייסטערט געוװואָרן דעם= פאקט װאָס אדאנק זיין אויסגעהאל?טענעם קאמף פאר דעמאָקראטיע, איז אים גע­לונגען צו פארטרייבן רעם קעניג. פון אונדזער לאנד--- די הויפּט-שטיצע פון חי פּריצים און קאפּיטאליסטן.= פרייך און יום-טובדיקע שטימונג האָט גע­הערשט אין אלע גאסן, ווו עס וווינען ארבעטער; אין די פאבריקן, זאוואָדן און שאַנטיערן, אויף די פעלדער פוֹן דו אָרעמע און מיטל- פּױויערים. עס זענען געשאפן געװאָרן די באדינגונגען פארן בויען א גליקלעך, רחבותדיק לעבן. אָפּאָטעמענדיק פריי נאָכן באזייטיקן רי בלוטיזויגערישע-מאָנארכיע, האָט אונ­דזער ארבעטנדיק. פאלק זיך גענומען ע­גערגיש צו דער ארבעט מיטן באוווסט­זיין אז נאָכן פארטרייבן דעם קעניג וועט לייכטער זיין אראָפּצוווארפן פון זיר דעם יאָך פון די פארשיידענע עקספּלאָאַ­טאַטאָרן.

דאָס האט געבארכט א גאנצע ריי דערפאָלגן פונעם ארבעטער-יקלאס, ועפ­כער, אָנגעפירט פון דער רומענישער קאָ­מוניסטישער פֿארטיי, נעמט אלץ מוטי­קער אין די הענט דעם גורל פון די אר­בעטנדיקע מענטשן פון אונדזער לאנד. עס זענען נאציאָנאַליזירט געװאָרן די בענק, רי שאכטן, די וויכטיקסטע אונ­דוסטריען, די טראנפפּאָרט און פארזי­כערונגס- אונטערנעמונגען און געשאפן די באדינגונגען פארן פּלאניפוצירן די נאציאָנאַלע ווירטשאפט.

די אינדוסטריעלע און קולטורעלע אֶבַּ­געשטאנענקייט, דער מאנגל אין קוואלו­פיצירטע קארדרען, האָבן נישט דערמעג­לעכט תיכף צו מאכן עקאָנאָמישע פּלע­גער אויף א לענגערער צייט. פון די דערפארונגען פונעם סאָוועטן- פאר­

וֹ באנד האָבן מיר געקערנט וויאזוי שנעל

צו ליקווידירן די דאָזיקע בלויזן. עס זע­נען געעפנט געװאָרן שׁולן און קוך. סן כדי צו שאפן קוואליפיצירטע קא­

דרען; עס זענען געשאפן געוואָרן פאר­

שיידענע נייע געזעצן, צ. ב. דאָס געזעץ וועגן באלוינען לויט דער קוואנטיטעט און קוואליטעט פון דער ארבעט; דאָס איינפירן דעם סאָציאלן לוין דורך וועלכן עס װאַקסט אָן אויפהער דער עקאָנאָמיש און קולטורעלפּאָליטישער מצב פון די ארבעטנדיקע אאז"וו.

אין משך פון די?עצטע צוויי יאר פלאניפיצירטע ארבעט, האָט די נאציאָ­נאַלע ווירטשאפט געמאכט ריזיקע פאָר­שריטן, וועלכע װאָלטן נישט מעגלעך געווען אין צֶענטליקער יאָרן פון בורזשו­אזער הערשאפט. די ווונדערבארע דער­פארונג פון פאוועטן-פארבאנד און די אייגענע דערפארונג פונעם אויספורן די אויפגאבן פון די 9 יאָר פּלאניפיצירטע

;ארכעט, האָבן אונדז געלערנט אז מיר

זענען בּכוח אויפצובויען אונדזער נא­ציאָנאַלע װירטשאַפּט אָן דער בורזשוא­זיע, אקעגן דער בורזשואזיע און בע­סער פון דער בורזשואזיע.

כדי צו פארלייכטערן דעם איבערגאנג צום?אנג- דויערנדיקן פּלאן, צו דעם פֿדיאָר-פּלאן, איז צעטיילט געוװואָרן דאָס לאנד אין נעגנטן און ראיאָנען, לויט די אינטערעסן פֿון די ארבעטנדיקע און די אנטוויקלונגס- מעגלעכקייטן פון די פארשיירענע געגנטן און ראיאנען, אזוי אז קיין איין. ווינק? פון אונדזער לאנר זאָל נישט צוריקבלויבן פונעם אלגעמיי­נעם ריטם פון דער אנטוויקלונג אין. אונ­דזער גאנצער רעפּובליק.

אין משך פון די 5 יאָר פאָלקסירעפּו­בליק, זענען געשאפן געווארן די יסודות פאר דער סאָציאליסטישער אנטוויקלונג פון דער?אנדווירטשאפט. עס זענען גע­שאפן געוואָרֹן די מאשינען און טראק­

טארן- סטאַנציעס, און פון 1949 ביז

היינט האָבּן זיך צענטליקער טויזנטע­פּויערים--- אָרעמע און פון מיטלשטאַנד

== פארייניקט און אָרגאניזירט איבער

100 קאלעקטיווע װירטשאַפטן,

זאָל לעבן. אונדזער טייער היימל

יאָר

די דאָזיקע פּויערים זעען אז די האָפ­נונגען װאָס זיי האָבן געלייגט אויף דער רעפּובליק, בשעת זיי האָבן פאר איר גע קעמפט האַנט ביי האנט מיטן ארבעטער­קלאס, אונטער דער אָנפירערשאפט פון דער רומענישער קאָמוניסטישער פּארטיי, ווערן פארווירקלעכט. זיי פייערן אויך מיט פרייך דעם יאָריטאָג פון דער רעז פּובליק און וועלן אויספירן מיט באגיים­טערונג די אויפגאבן ואס דער פּייאָר­פּלאן לענט אויף זיי ארויף.

רי ארבעטנדיקע מאסן פון די מיטלע­בנדיקע נאציאָנאַליטעטן זענען. חמיד באטראכט געװאָרן אלס שטיף-קינדער אין זייער היימלאנד. בשעת די פּריצים -- נישט קוקנריק צי דער שיתוף איז א ייד, צי אן אונגאר אָדער א רומענער,- ­האָבן צווישן זיך געמאכט די בעסטץ

געשעפטן אויפן חשבון פון די ארבעטנ-|' דיקע אָן אונטערשיך פון נאציאָנאַליטעט, שטיצנדיק זיך אוֹיף דער מאָנאַרכיע. כרי,

לייכטער צו קענען עקספּלואטירן און

אויפצוהאלטן די ארבעטנדיקע זיך צו| יפארייגיקן, זענען אָנגעווענדט נאציאָנאַליסטישע דיווערסועס און נא­

געװאָר;

ציאָנאַלע דיסקרימינאציעס.

די קאָנסטיטוציע און די געזעצן פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק שיצן די פאדערונגען פונעם ארבעטנדיקן פאלק און באשטראָפן, ראסיאלע פארברעבנם. אזוי זענען באשטראפט געוװואָרן די וא­סער פּאָגראָמטשיקעס װאָס זענען בא­גאנגען פארברעכנס קעגן דער יידישער ארבעטנדיקער באפעלקערונגן; די אלמ­נות, יתומים און אינוואלידן פון די פא­שיסטישע פּאָגראמען, זענען אינקא. דרירט געװאָרן אין אי.א.וו.ר.-סטאַטוט. . נאַכן פּראָקלאמירן די רומענישע פאָלקסירעפּובליק, זענען געשאפן גע­װאָרן פארשיידענע מלוכהשע.= קולטן-­אַנשטאַלטן אין די שפּראכן פון די מיט­לעבנריקע נאציאָנאַליטעטן. אזוי זֶענען פאראן יידישע מלוכה-שולן, 2 יידישע מלוכההטעאַטערס, דער פּראָגרעסיווע­יירישער קולטור-פארבאנר,{,איקוף", אטענעען אאז"וו. די יירישע ארבעט­מענטשן האָבן אלץ מער מעגלעכקייטן

זיך איינצורייען אין דער פּראָדוקטיווער

ארבעט.

דער פרהיאָריפּלאן זעט פאָר א וווקס דאָס עפנט, װאָס}

870.000. ארבעטער, ברייטע מעגלעכקייטן= פאר אלע, ווילֿן ארבעטן און בתוכם פאר די יידישע ארבעט-מענטשן צו ווערן נוצלעכע, כּראָ­דוקטיווע בירגער פון אונרזער. היימ­לאנר, די רומענישע פאָלקפּ-רעפּובליק, זיי האָבן דא די מעגלעכקייטן זיך אי­בערקוואליפיצירן אֶדעֶר איבערצושיכטן, ווערנדיק פון אמאליקע מנחם- מעגרלס, ווירריקע מענטשן, גלויך מיט אלע אר­בעטנדיקע פון אונדזער לאנר.

רי יירישע ארבעט-מענטשן= פייערן דעם 8יטן יאָר-טאָג פון דער רומענישער פאָלקסדרעפּובליק-- רעמאסקירנרדיק די בורזשואזע נאציאָגאַליסטישע ציוניסטן, וועלכע ווילן זי אָפּנארן און פאר­פירן קיין ישראל ווו די עקספּלואטאציע הערשט, וי אמאָ? ביי אונדז; וון ס'איז שווער צו באקומען ארבעט און ווען מען באקומט שוין יאָ, איז זי אן ארבעט פון פארלירן די קוואליפיקאציע: דאָקטוירים למשל, ווערן שטאלדייננען; אינזשינערן ווערן שטיין-העקער; מוזי­קער ווערן לאסט-יטרעגער אאז"וו,

יירישע ארבעט-מענטישן פייערן דעם טאָג פון דער רעפּובליק צוזאמען מיט אלע ארבעט-ימענטשן פון אונדזער טייער היימלאנד, מיט נייע דערפאָלגן אין דער

ארבעט און מיט התחייבותן צו דערגריי­דערפאָלגן.

כן אנדערע נאָך גרעסערע און די ראמען פון אונדזער ערשטן פֿדיאָר-פּלאן. אין דעם דאָזיקן יוםיטוב, טראכטן מיר מיט דאנקבארקייט צו דער רומענישער ארבעטעריפּארטיי װואָס האָט אונדז געפירט אויף דעם דאָזיקן נצחו­נותפולן וועג לויט די דערפארונגען פו­נעם גרויסן סאָוועטן-פארבאנד, און פון זיין אָנפירער דעם געניאלן לערער פון דער ארבעטנדיקער מענטשהייט, יאָסיף וויסאריאָנאָוויטש סטאלין,

4:

1

/

עְּווֹ זא/פ-טער יאָרגאנג װ א 8 פריין / וֹ

אנד די רומענישע פאָלקסדרעפּובליק!

30

לײ 5 181 וט}6וס

טשטיטשר

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל דערשיינט אונטער דער רעדאקציע

דעצעמבער 1950 06חז2206 20

פון א קאָמיטעט

עאשגאעב;עןע::,;ע ע::-:-:סאי|| | 8םזם.ם-6טאו 2.16.8 2 ,5358 וובּוא 51 ,600זטסט3; בּוֹן-6/ /+ פוןס203? זײַזוואס= וטאט 5888סטסאס= 508 8זהסא רעדאקציע און אדמינ.: בוקארעשט, מאטעי באסאראב 2 8. טעלי 4.30,22 עומש ,מע עמוש עמסנטאמעצשמענטאסאוגעמארעומעאגגעמאעס;,:מגממאנען;גאאמניעעננעטן ,אע יו

געעפנט די אויסשטעלונג

-דאס נייע כיגע"

שבת, דעם 24יטן דעצעמבער ה. י., איז דערעפנט געוװאָרן אין בוקארעשט די אויסשטעלונג ,דאָס נייע כינע" װאָס שטעלט מיט זיך פאָר די כאראקטערים טישע מאָמענטן פונעם קאמף װאָס דאָס כיגעזישע פאָלק האָט געפירט פאר זיין באפרייונג, פאר א בֶּעסער לעבן,

ביים אריינקומען אין דער אויסשטע­לונג געפינט זיך דוי סטאַטוע= פוּנעם | חבר סטאַלין, דער פאָן-טרענער פונעם קאמף פאר שלום, דער ליבסטער חב­פונעם כינעזישן פאלק. אינעם ערשטן זאל פון דער אויסשטעלונג איז פאראן יא גרויס בילד פון. מאאָ-טסע-דון, דער מעכטיקער אָנפירער פון' כיגעזישן פּאָלק.

א גרויסע לאנד-קארטע ווייזט אַן דעם קאמף פונעם כינעזישן פאָלק קעגן רי יאַפּאַגישע פארכאפּער און קעגן דער רעאקציאָנערער קליקע פונעם קאָאָמיג­טאַנג.

די בילדער-מאָנטאַזשן פון דער אוים­שטעלונג דאָס נייע כינע" גיבן די מעג­לעכקייט מיר זאָלן זיך נעענטער באקע­נען מיט די רעאליזירונגען פונעם בינע­זישן פאָלק אויפן וועג פון סאציאליזם, מיט זיין עקשנותדיקן קאמף פאר שלום,

טויזנטער צושויער באזוכן די אויס"

: שטעלונג װאָס כאווייזט דעם אינטערעס

| און פריינטשאפט פון אונדזער פאלק צום כינעזישן פאָלק און צו זיין רוטפולן אָנ­פירער מאאָ-טסע-דון.

אויפן חשבון פונעם פּייאָריפּלאן

די ארבעטער און טעכניקער פון אי. פּ. ע. אי. ל."נר. 6 ארבעטן שוין אויפן חשבון פונלם 5ֿייאָריפּלאן

|דער 18-טער דעצעמבער ד.י. איז פאר די ארכעטער פֿון אי.פּ.אי.?. נר. 6 גע­ווען א גרויסער יום-טום. זיי האָבן אָנ­געהויבן ארבעטן אויפן חשבון פונעם פֿדואָר-פּלאן. די סאָציאליסטישע= פאר­מעסטן לכבוד דעם 21-טן דעצעמבער האָבן דערמעגלעכט אויסצופולן דעם

די מאָלדאוויצא"" פון

די ארבעטער און טעכניקער פון רער פאבריק, מאָלדאָװיצא" פון דער געגנט סוטשעאַווא האָבן דעם 18-טן דעצעמ­בער ד.י. פארענדיקט דעם פּלאן אויפן יאָר 1980 און האָבן אָנגעהויבן ארבעטן

פּלאן אויפן יאר 1980 מיט א וװאָך

פריער לויטן אנגאזשאמענט.

די חברים סעבע ניקאָלאַע, גאָלפריד דוד, מארקו שטעפאן און סטויקא דו­מיטרו האָבן איבערגעשטיגן. די נאָרמע מיט איבער 200 פּראָצענט.

ביי אן אנדערער סעקציע האָבן די

חברים יוליאן פּעטרע און פיליפּעסקו ני­קאלאי איבערגעשטיגן די, נאָרמע= מיט 0--- 280 פּראָצענט.

דער פאקט אז די חברים פון אי.פֿ.אי.ל.' נר. 6 ארבעטן שוין פארן פֿדיאָר-פּלאן באדייט בלי ספק א זיג אין בוי פון סאָ­ציאליזם.

דער געגנט סוטשעאוא ארבעט אויפן חשבון פונעם פֿײיאָריפּלאן

אױיפֿן חשבון פון אונדזער ערשטן פֿהיאָר­פּלאן.

אין די פארמעסטן ואס זענען פאָר­געקומען כדי אויסצופולן דעם- פּלאן

האָבן זיך אויסגעצייכנט די חברים טי מאטא קאָנסטאַנטין, אי. לעדער, און נאָלאָוואטש וואסילע וועלכע האָבן טעג­לעך איבערגעשטיגן די נאָרמע מיט /60-- 40 פּראָצענט.

זי האָבן אָנגעהויבן ארבעטן אויף 50 וועב-שטולן

ביי דער ,אינדוסטריא בומבאקוליי ב." בוקארעשט האָבן די חברטעס מאַ­ריא טשינקע און אנא באָגינא לכבוד

דעם געבוירן-טאָג פונעם חבר סטאלין אָנגעהױיבן ארכבעטן ביי 80 וועבשטולן אויפאָמאָל. אזוי ארום פּראָדוצירן די 9

חברטעס יעדן טאָג מער מיט 64 מע­טער לייוונט.

אײַנָגערייט אין דער פּראָרוקציע

אין משך פונעם פאָריקן חודש ד. י. האָט דער יידישער עמאָקראטיטער קאָמיטעט אָריענטירט צו פֿראָדוקטיווער ארבעט 28 יידישע. אױבעט-יטענטשן, וועלכע זענען אינקאדרירט געוואָר! ביי פארשידענע אָרטיקע= אונטערנעמונגען און אינסטיטוֹציעס פגן באקוי, דורכן בין­רא פון!פא טייפּלן די ארבעט-כוחוח.

.=

ייו--..--'

אדאנק דער אקטיוויטעט פונעם יידו­שן דעמאָקראטישן קאָמיטעט מיט דער הילף פון דעם ראיאָנא?ירעסאריט פארן איינרייען אין דער פּראָדוקציע, זענען אין דער שטאָט דאָראֲהוֹי די לעצטע צייט איינגערייט געוװאָרן נייע 17 יידישע אר­בעט-מענטשן אין דער פּראָדוקציע.

די נויע אינקאדרירטע האָבן אויף זיך יגענומען דאָס התחייבות צו ארבעטן גע­טריי פארן בוי פונעם סאָציאליזם אין

אונדזער היימלאנד, וי רומענישע פאָלקסררעפֿובליק, און צו דעמאסקורן נאציאָנאַליסטישע ציוניסטן.