Jahrgang 
114 (1951) נר. 114 6-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

אומצאליק זענען די פאקטן און צי­עלכע קומען באשטעטיקן דעם עבן קריזיס אין וועל?כן ס'ראנגלט אפּיטאליסטישע וועלט. { אין פאָוועטן-פארבאנד און {פּאָלקס-דעמאָקראטישע לענרער לט זיך אלץ מער די אינדוסטריע לעבן פון דו ארבעטנריטט ווער און שענער, גייט די ווירמשאפט {;פארייניקטע שטאַטן און פון די מארשאליפּלאן,= אונטעריאכטע װאָס אמאָ? מער בארגדאראפֿ, די פאָלקס-מאטן ווערט דאָס שווערער און אױיסזיכט- לאָזער. יקער פאבריקן ווערן פארמאכט, טּער-טויזנטער ארבעטער בלייבן פַּאז, ס'וואקסט די נויט און די וט. יוט אָנגעגעבענע ציפערן פון די בור­סטאטיסטיקער, איז היינט-צוטאָג :ארבעטלאזע פון די קאפּיטאליס­ענדער 180 מיליאָן. נאָר אין די קטע שטאטן, זענען פאראן 1 ארבעטלאָזע. אין מארשאליזירמן /וואקסט די ארבעטלאָזיקייט און אֲלֵץ מער קרבנות אין די רייען פֿאָלקס-ימאסן. די צאָ? ארבעטלאָ­יבער 100 טויזנט. אין די קאפּיטאליסטישע לענ­די פראגע פון געפונען ארבעט אך", שאפן זיך ביי אונדז אין ן דער רומענישער פאָלקסירע­יו בעסטע מעגלעכקייטן= פאר ווער ארבעט, און פון ארבעט­קען איבערהויפּט נישט זיין

ער רומענישער פאָלקסדירעפּובליק יאָר 1949 איינגערייט געוואָ­ר ארבעט, דורכן אמט פון צוֹ­ארבעט-כוחות, 382.656 אר­ביזן סוף חודש פעפּטעמבער

זענען איינגערייט= געוואָרן 85 ארבעטער.

} די איינגערייטע אין דער פּראָ­געפינען זיך א גרויסע צאָל יידו­עטימענטשן; איבער 40.000 יידן ונקאדרירט געוואָרן אין משך פון :1949 אין דער אינדוסטריע. אי­כהשן און קאָאָפּעראטיוון האנ­די ארבעט-יקאאָפּעראטיוון און רע אינסטיטוציעס.

יאָריפּלאן זעט פארויס 1.390 ליי פארן אנטוויקלען די נא­װירטשאַפט. אראנק די דאָזיקע יציעס וועט די צאל ארבעטער, ער און באאמטע דערגרייכן אן { מיליאן אינעם יאָר פח19. דער עריקלאס וועט וואקסן. מיט 570 מענטשן.

אזויװוי אין די ערשטע צוויי { פּלאניפיצירטער ארבעט, וועלן

טע אנמירער פון דער פעדעראציע מהִילות פון דער ר.פ.ר. בוקארעשט.

איך בעט אייך מיר צו אנטשו?­ואָס איך האָב ליידער נישט גע­אָנטיילנעמען ביי די קורסן פון גים און שוחטים וואָס איר האט יזירט אין בוקארעשט.

זִן מיינונג איז אויך אז די פליכט זִי רבנים און די שוחטים איז צו ז אין אונדזער היימ?אנד, די רוֹ­שע פאָלקסירעפּובליק, ווו עס זע­אראן, פאר אונדז און אונדזערע , די בעסטע אויסזיכטן צו לעבן רידן.

פאר האָב איך מיך אנטשלאקן צו פאָרן קיין אר

וקלערן. יעדן איינעם צו בלייבן אנד און קעמפן פאר שלום. איך מיין בריוו, גריסנדיק די פערע­1 און ווינטשנדיק פון טיפן האר­

יישרא? און זאֶב צוריקגעגעבן מיינע פּאפֿירן. מיין אויך אז מיין פליכט איז.:

ער 5-יאר-פלאן שאפט. נייע. ינקאדרירונגס-מעגלעכקייטן

אויך אין די יאָרן פֿון אונדזער ערשטן פונףדיאָר-פּלאן זיך איינרייען אין פּראָ­דוקטיווער ארבעט, צענדליקער-יטייזנ­טער יידישע ארבעטימענטשן וועלכע וועלן האָבן די מעגלעכקייט צו דערגענצן זייערע קענטענישן אָדעיי זיך איבער­קוואליפיצירן און ווערן נוצלעכע ביך. גער פון אונדזער היימלאנד, די רומעני­שע פאָלקסירעפּובליק, ואס בויעט דעם סאָציאליזם און איז אן אקטיווע-ר פֿאק­טאָר אין קאמף פאר שלים. פארגלייכנדיק די ווונדערבארע אנט­וויקלונגס-מעגלעכקייטן אויפן עקאָנאָ­מישן, וי אויך אויפן קולטורעל-טאָלו­טישן געביט, װאָס שאפן זיך פאר אלע ארבעטנדיקע--- אֶן שום חילוק פון נא­צואָנאַליטעט--- ביי אוֹנד! אין לאנד מיט דער שוידערלעכער לאוע אין װעל­כער עס געפינען זיך די פשוטע און א­רעמע מענטשן, פארפירטע קיין ישראל, מוז יערער ערלעכער מענטש קומען צום אויספיר אז די ציוניסטישע פּוראָפּאַ;אַנ­דע איז נישט עפּעס אנדערש וי א מא­כינאציע װאָס זוכט אָפּצורייסן די יידי­שע מאסן פון א גליקלעכער צוקונפט, און זיי פארוואנדלען אין שקלאפן פאר זייערע מלחמח-צינדערישע בעלייבתים, באפרייטע פון דער זאָרג פונעט מאָר­גנדיקן טאָג, געניסנריק פין די זעלביקע רעכט וואָס ס' האָבן אלע ארבעטער פון אונדזער לאנד, וועלן די יירישע ארבעט­מענטשן ביישטייערן מיט זייעוי גאנצן

כוח צום דערפולן און איבערשטייגן די|

אויפגאבן װאָס זיי האָבן אין אונדזער ערשטן פינף-יאָר-פּלאן. צענטליקער זענען די יידישע ארבע"

טער װאָס האָבן נאך ביים סוף פון א 0 אָנגעהויבן צו ארבעטן אויפן חש-.

בון פונעם פינףדיאָר-פּלאן, אומצאָליקע זענען די ארבעטער װאָס

האָבן שוין פון די ערשטע טעג פונעם פונף- יאר- 8ּלאן

איבערגעשטיגן די גאָרמעם. אזעלכע זענען די חברים: יאקאָב דרוקער,. ארבעטער פון

דער פאבריק-טיסמור. נוי/,, הערשקי עדעלמאן פון דער פאבריק ,סטעאוא

ראָשיע" פון בוקארעשט, איציקאָוייטש!

פאָפיא פון דער ,צעטעטורא יאשי", לעסנער סילוויא פון דער שטאָף­פאבריק-בוהוש א. א.

פארבינדנדיק זייער צוקונפט מיט דער לאגער װאָס בויט דעם סאָציאליזם, וועלן די יידישע ארבעט-מענטשן פארשטארקן אונרזער חיימלאנח, די רומענישע פאָלקס דרעפּובליק, אפּווארפודיק די לינ­גערישע ציוניסטישע פּראָפּאַ;אַנדע, און פארברידערט. מיטן רומענישן ארבעטנ­דיקן פאלק און מיט די ארבעטע- פון די אנדערע מיטלעבנדיקע נאציאָנאַלו­טעטן, אויסקעמפן דעם שלום און א בעסער לעבן.

פונעם שוחט אברהם גראָסמאן פון בלאזש צו, רעראציע פון די יירישע קהילות פון דער ר.פ.ר

צן, זאָל לעבן און אויפבליען אונדזער

היימלאנד, די רומענישע פֿאָלֿקט-רע­פּובליק, אמן.

הק. אברהם גראָסמאן,

שוחט פון בלאזש.

?יי 2 0 וָל 24 יו יי 25 בער מ א אל י/(עתוייי יי

פ'(ות)) יע וי יי}:ח3/6 57 יי 6 י4-/יח/ יע עַיין יין, יי חי 0:=.62/6. ייז= א אי וט 2 די א יי יי יין 20 י ןג ושעו-5/ וי 2 יי יי יט יון זי" ויעו"יח אָעַיי וי לת יי 1 יו יי*י3|{. פני.ן= יק 64יי יי אלו כיױ:,)= 2 יי ולא ק שג וי 8:2 בי 4(ו= וי אע א 9 25 א 3-/ות)} חע יי ב א עי:25 ןייל יה 9 יי י,עה22 8 א יי:7

9

. 9( 24, גָּלט יי 6!624 464 7 066*.)

רער פאקסימיל פון א שוחט פון בלאוש צו דער פעדעראציע פון די. יידישע קוחי­לותיפוו דער ר. פ. ר.

; באדייטנדיקע. דערפאָלגן אין רער דוקציע. דורך אן אויסגעהאלטענע

4-זא 6יטער יאָרגאנג

פּרייז ליי 5 161

ןש}ס עס

יי

בור

53 יאנואר!1951 6ות3טחב! 13

:

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

קםזטו8-סטאו|; זטזוואסס וטאט 58858סטסאס-ס 8טף: 08885ה רע

2.18.3 2 ,335885! 1318.54 ,//65-טסט8 דאקציע און אדמינ.: בוקארעשטי מאטעי באסאראב 2 ג. טעלי 4.30.22 בי ךר"נ

בון-44/ /+ בּו}ס12803

אין דעם איבערקוואליפיצירונג-צענטער נתּ'. 1

די קומענדיקע וואָך, וועלן פאָרקומען עקזאמענס ביים איבערקוואליפיצירונג­צענטער נר. 1 פון בוקארעשט. די שי­לֿער גרייטן זיך אינטענסיוו, זיי זאָלן גוט דורכגייען די פּריפונגען. זיי דארפן בילדן קוואליפיצירטע קאדרען, וואָס זאָלן זיך באטייליקן אין אונדזער ערשטן פֿײיאָר-פּלאן. די מייסטערס וועלכע לער­נען זי אויס די פּראקטישע ארבעט זע" נען ביי דער מיינונג אז די ארבעט אין דער פּראָדוקציע, וועט זיי ברענגען נוצן ביי די עקזאמענס.

די שילער לערנען זיך אויף פּראקטי­שער ארבעט, וואָס ווערט געמאכט פאר דישַפארשיירענע אינסטיטוציעס פונעם ארבעט-מיניסטעריום און פֿאר אנדערע אינסטיטוציעם. אזוי האָבן מיר געזען בעת אונדזער באזוך אין דעם איבער­

| קוואליפיצירונגס-צענטער, ראדיאָ* אפא­

ראטן פאר קינדער-יהיימען אָדער שפּיי טאָלן,(וועלכע שטייען אונטער דער הש­גחה פונעם ארבעט-מיניסטעריום), װאָס מען האָט זיי געבראכט פאריכטן אין דער שׁו?. צוריק מיט צוויי וואָכן האָבן 0 שילער פון דער ראדיא-סעקציע בא­קומען ארבעט ביים ק?אָבאָראַטאָר פון קאמיטעט פאר ראדיאָ. מיר האָבן כבא­געגגט 8 פון זיי, בעלא מאָסקאָוויטש, בעניאמין?וטשיא און כארוך ויליאַם ואָס זענען געקומען זיך באראָטן מיט זייער מייסטער, ראנא ערנעסט,

-- איך האָב אן אינאָוואציע-- זאָגט בראוך וויליאם, צום מייסטער.

= מיר וועלן זי.אויספּרווון, און דאן וועלן מיר רעדן פון איך!--­

ענטפערט אים דער מייסטער. אלגעמיינער וי פונעם שלום-!

די שילער פון דער פטאָליער-סעקציע מאכן שרייב-טישן. דער מייסטער העכט קארא?, איז שטארק שטאָלץ מיט זיינע שילער.

-- א בעסערע ארבעט וועט איר נישט געפינען אין קיין שׁום אנדערן וואר­שטאט! א סך פון די פריעריקע שילער זענען אויפגענומען געוװואָרן אין פא"

בריקן, אנדערע האָבן געשאפן א קאָאָ­פּעראטיוו,--- האָט געזאָגט דער מייס­טער העכט.

אין דער אזשוסטאַזש-סעקציע, ווייזט אונדז דער מייסטער איטיאנו אויף דער שילערן אראפּו, וועלכע ארבעט אויס א באשטאנדיטייל? פון א פארגרעסערונגס­אפּאראט. ֹ

--= זי איז זייער א גוטע שילערן. אזא מין פארגרעסערונגסיאפּאראט איז נאָך נישט געמאכט געוואָרן, ביי אונדז אין?אנד. פריער פלעג מען אים אימ­פּאָרטירן פון אויסלאנד, פאר שווער געלט.

ח'טע אראפּו זאָגט--- זי ווי? אויס: לערנען נישט נאָר די אזשוסטאזשיאר­בעט, נאָר אויך טאָקעריי,

אין דער טאָקער-סעקציע ארבעטן יוגנטלעכע און עלטערע מענ­טשן, אונטער דער אָריענטירונג פונעם מייסטער דייטש ערווין. ביי איין מאשין ווערט געמאכט אן אינטערעסאנטע פּיע­סע-- אן אקס צון א דריובאנק. זי מוז זייער פּרעציז געמאכט ווערן. א הונ­דערטסט? פון א מילימעטער, שפּילט

אין דער מאטריצן-סעקציע דערציילט אונדז ח' דזשיוודזשין געאָרגע, אז ער איז א נאכטיוועכטער אין א פאבריק, ער וויל אָבער אויסלערנען א פֿאך. ווען ער איז געווען אין די שולדיאָרן האָט ער נישט געקאָנט פארענדיקן די פאך-שול, וויי? זיינע עלטערן האָבן נישט געהאש קיין געלט אים אויסצוהאלטן. דער פאָלקס-דעמאָקראטישער רעזשים האָט אים געגעבן די מעגלעכקייט צו קאָט" פּלעקטירן ביי 82 יאָר, װאָס ער האָט געמוזט אויפגעבן ביי די 16 יאָר.

די יוֹגנטלעכע טאמבלער חידושט זיך אויף דער פראגע צי זי טראכט נישט צו פאר} קיין ישראל.

== וואָס? בין איך דען נאריש! דאָ, לערן איך א פאך, איך וועל זיך אייג אין דער פּראָדוקציע און גלייכצייטיק לערנען זיך אויף אינזשינער. אין יש" רא? װאָלט איך דען געהאט אזא מעג" לעכקייט?

דאָס זעלבע האָבן געזאָגט ברוינ­שטיין יאָסיף פון דער טאָקער-סעקציע, בעלא מאָסקאָװויטש, לוטשיא בעניאמון און בראוך וויליאם פוּן דער ראדיא­סעקציע.

דער איבערקוואליפיצירונגס- צענטער נר. 1 פון בוקארעשט, גרייט זיך איבער­געבן אין דער נייע הונדערטער קוואליפיצירטע ארבעטער, נאָך די עקזאמענעס. דעם ערשטן פעברו­אר ד. י. װועט ער אויפנעמען נייע שי­לער. אונדזער פֿייאָר פּלאן פאדערט אלין נויע קוואליפיצירטע קאדרען.

רייען

דאָ א גרויסן ראָל. ש. שטיין 28 יידן אינקאדרירט איןז דער פּראדוקציע אין בוקארעשט אין משך פונעם חודש דעצעמבער 1950 די צאָל איינגערייטע אין פּראָדוקטי. ציוניסטישע אגענטן און עמיגרירט קיין דער פּראָדוקציע, 898 יידן. פון צווישן

ווער ארבעט וואקסט אלץ מער. דער דא­זיקער אמת באווייזט אונדז די געשא­פענע אינקאדרירונגס-מעגלעכקייטן, ווי אויך דעם פאקט אז אלץ מער אָרנטלעכע יירן שטויסן אָפּ די פארברעכערישע צוו" ניסטישע פּראָפּאַגאַנדע, און זיי ניבן זיך אָפּ חשבון, אז דער וועג צו א גליקלעך לעבן איז דער וועג פון בויען דעם סא ציאליזם אין אונדזער היימלאנד.

זי גיבן זיך אָפּ רעכנשאַפּט אז אויב זיי וואָלטן זיך געווען צוגעהערט צו די

ישראל? וי צענטליקער טויזנטער מענ­טשן גייען ארום ארבעטלאז, און װאָלטן געלעבט אין א אומבאשרייבלעכער מי­זעריע.

אָט-דאָס איז די סיבה פארוואָס עם איז אלץ גרעסער די צאָ? פון די וואָם טרעטן אריין אין פאבריקן, אין אינסטו­טוציעס און אין די שולן.

אין בוקארעשט האָבן זיך נאָר אין חודש דעצעמבער 1980, איינגערייט אין

קוואליפיצירונגט­

זי האָבן זיך 118 אינקאדרירט אלט נישט-קוואליפיצירטע ארבעטער, וועלכע וועלן זיך קוואליפיצירן אויף זייער אר­בעטיפּלאץ; 46, אין קוואליפיצירטער ארבעט, וי עלעקטריקער, דרעקסלער, שניידער, שאָפער, טאַפּעצירער, פריזער, מעכאניקער; 81 אלס בעאַמטע, 42 אלט דאקטילאגראפן און סטענאָדאקטילא". גראפן; 20 בוכהאלטער, 17 טעכניקער; 2, זענען געשִיקט געוואָרן אין קוואלי­פיצירונג-שולן; און 8 אינטעלעקטאלן.

2 יירן אינקאדרירט אין דער פּראָרוקציע אין טימישאָארא

אין משך פונעם חודש דעצעמבער 0 האָט דער ביוראָ פון פארטיילן די ארבעט-כוחות פון פּלא­

סירט אין דער פּראָדוקציע, צווישן אנ­דערע אויך 102 יידישע ארבעטימענ­טשן אָריענטירט מצד דעם אָרטיסן יירי­

שן דעמאָקראטישן קאָמיטעט צו פּֿראָ­דוקטיווער ארבעט.

| באדייטנדיקע דערפאָלגן אין דער פּראָדוקציע האָבן דערגרייכט די ארבעטער.

פונעם קזאָפּעראטיוו ,1 סעפּטעמבריע" פון בוזעו

די ארבעטער און טעכניקער פונעם בעל-מלאכהשן שוסטער- קאָאָפּעראטיוו .1 סעפּטעמבריע" אין בוזעו האָבן בא געגנט דעם גרויסן פינףדיאָר-פּלאן מיט פּראָז איינ­שפּאָר-קאמפּאניע פֿון מאטעריאלן, פאו­קלענערנדיק אויף א מינימום דעם אִפֵּי פאל און בראק, איז זיי געלונגען איינצו­

שפּאָרן א קוואנטיטעט פון 860 פום לע­דער און 880 קג. זוילן. אויפארבעטנחיק די דאָזיקע מאטעריאלן, האָבן זיי קאָנ­פּעקציאָנירט 280 פּאָר שיך. בשעת דער אקציע האָבן זיך באזונדערסט אויסגע­צייכנט די ארבעטער: סטויקא אלעקסאנ­דרו און דאנילע שטעפאן פון דער צוגע­הער-סעקציע.

א?ץ אונטערן צייכן פון באגעגענען

דעם פינף-יאָר-פּלאן, האָט דער קאָאָפּע ראטיוו איינגעפירט נאָך צוויי סעקציעס

פון רעפּאראטורן, חוץ די פיר פארא­נענע. עס האָבן זיך נאך אויסגעצייכנט

דורך זייער באגייייסטערטער ארבעט די חברים;. קאטאלין שערבאן, וולעסטשעא­נו ניצע און מאָלאָקא אנדריי.

קאָרעספּ. י. קראִיטאָרוּ