{ דער צווייטער יידישער מלוכהטער אין דער רומענישער. פאָלקס{בליק האָט עקזיסטירט אין יאַס א אקטיאָרן-קאָלעקטיוו וועלכער אַקטיװוירט נאָך פונעם יאָר 1947 דער הילף פונעם יידישן דעמאָקראקאמיטעט.
ער דאָזיקער קאָלעקטיוז האָט אויפפורט צוויי פּיעסן רעזשיסירט פון דער טע זשעני זעלצער. די אומשטענדן געווען אויסערגעוויינלעך שווערע. 8 קאָלעקטיוו איז באשטאנען פון אן צוואנציק מענטשן. היינט באשטייט ר דאָזיקער קאָלעקטיוו פון 70 חברים, כֶּע ארבעטן אין די קינסטלערישע, גּישע און אדמיניסטראטיווע אָפּטייען. דעם 15יטן מערץ 1980 האָבן נגעקענט דערעפענען דעם טעאטער יא פּראָוויזאָרישער סצענע אין זאל קס". אלם פּרעמיערע האָבן מיר עוויילט די פּיעסע ,דער אוצר" שלום-עליכם.
פּיעסע איז אויפגעפירט געװאָרן ון צוואנציק מאָל אין יאַס, צוויי רייסוק מאָל אין די שטעטלעך פון מאָלדאָווע און בוקאָווינא, מיט דער נהייט פון אונדזער טורנע. די דאָספּעקטאַקלען זענען באזוכט געפון 18.040 צושויער. דערמיט זיך עס אָבער נישט פארענ{ די פּיעסע וועט נאָך געשפּילט
צווייטע פּרעמיערע ,שלעכטע ן" פון אַאורע? באַראַנגאַ, האָט געבראכט א?עבעדיקע אפּשפּיג: פונעם קלאסן-קאמף אין דעם פּעפונעם בויען דעם סאָציאליזם, דעקירנדיק דעם שפּיאָנאַזש און סאאַזש וועלכער איז פארבונהן מיטן /מאָפּאָליטיזם.
(איקוף"' ביבליאָטעק .אליעזר שטיינבארגיי
גאס מירטשעאדוװאָדע נר. 8 איז אָפן יעדן טאָג
נאָכמיטאָג פון 5-- 8 און זונטיק פארמיטאָג.
ן-- 2 א זייגער
ות דעם 66טן יאנואר ה. י. איז {קומען אין זאל ,בארוך בערעא" וקארעשט, א מענדעלע-פייערונג, ח' י. דובאָװויס איבער מענדעלעס קסטע שאפונגען.
רעדנער האָט אונטערגעשטראָכן ם כאראקטעריסטישע אין מענדעזערק, איז זיין נאָענטקייט צום צו די פּשוטע מענטשן וועמענס זון אונטערדריקטקייט ער האָט
יירט פונעם ,,איקוף". ס'האָט געד.
די פּיעסע איז געשפּילט געוואָרן 25 מאָל פאר 9.100 צושויער.
דער טורנע פונעם 21-טן אפּרי?--5 מאי 1980, איז געווען אַן רונג צו פירן ווייטער די טעאַטער-אקטיוווטעט אויך אין דער זימער-צייט. צו דעם צוועק איז צוגעגרייט געוואָרן דער גאָרטן ,פּאֶמו? וועררע",---דאָס וויגעלע פונעם יידישן טעאַטער--- וועלכער וועט אין יאֶר 1951 דערגרייבן דאָם פזיטע יאר זייט זיין גרינדונג.-
אין דעם זומערדיקן טעאַטעריטעזאָן וועלכער האָט געדויערט פונעם 8יטן יוני ביזן פיטן אָקטאָבער 1980, האָבן מיר אויפגעפירט דעם ספּעקטאַק? ,הערשעלע אָסטראָפּאָליער? פון. מ. גערשנזאָן.
דער טעאַטער איז די פארבינדונגסבריק צווישן דעם שאפן און די מאסן. דער טעאַטער סטימולירט די שאפנדע קאדרען פון די מאסן, וואלאָריפיצירט זייערע שאפונגען און גיט זיי צוריק די מאסן.
דערפולנדיק די דאָזיקע אויפגאבן, איז צוזאמענגעשטעלט געוואָרן א ספּעקטאקל ,פּאָמול ווערדע" מיט געזאנג און טענץ, וועלכעס אנטהאלט טעקסטן און מוזיק געשאפן פון אסך יונגע אויטאָרן און קאָמפּאָזיטאָרן.
דעמאפקירנדוק דו! נידערטרעכטיקע ציוניסטישע פּראָפּאַגאַנדע, אָנווייזנדיק די יידישע ארבעטנדיקע מאסן זייער ריכטיקן וועג פון ארבעט, פון פארברידערונג צווישן די מיטלעבנדיקע נאציאָנאַליטע. טן, קעמפנדיק פאר שלום און סאָציאז ליזם. ס'זענען געגעבן געוואָרן צוואנציק פאָרשטעלונגען ביי וועלכע ס'האָבן בייגעװוינט 6.878 צושויער.
מיט דער געלעגנהייט פון דער אויפורונג פון דער פּיעסע ,דער אוצר" פאר די קינדער און יאם און דאָראָהוי, האָבן מיר זיך אָפּגעגעבן חשבון פון דער
אָרוענטי
;איקוףיבלעטער"
די טעטיקײיט פון יאסער יידישן מלוכה"טעאטער
{ דער צייט ווען ס'איז געשאפן געז.
וויכטיקייט צו געבן ספּעקטאקלען ספּעציעל פאר קינדער. אזוי איז געבויט געװאָרן דער פּופּן-ספּעקטאַק?, ,,פיקסן, הינט און קעץ".
אין דער צוגרייטונג פון דעם נייעם טעאַטער-סעזאָן, האָבן מיר אין זינען געהאט מיר זאָלן אָפּגעבן א ברייטן פּלאץ דער סאָוועטישער דראמאטורניע= און די רוסישע קלאסיקער. אזוי ווערן געשפּילט איצט די פּיעפע ,,וועמען עס גיט זיך אונטער די צייט" פון די ברידער טור און?. שיינין, ,דער זאק מיט מציאות" א סאוועטישע דראמאטיזירונג פון מארק טווען.
דער זאס מיט מציאות" איו א שארפע סאטירע קעגן דעם אמעריקאנער אימפּעריאליזם, אין אלע. זיינע מאני
פעסטירונגען. דיי דאָזיקע פּיעסע שטעלט!
מיט זיך פאר דעם אופן פונעם אמערוקאנער העסלעכן און צעפוילטן לעבן. עס ווערן פאר אונדז געשילרערט די וואלן פון אמעריקאנער דעפּוטאַטן פון וועלכע מיר זעען דעם געוואלטיקן קאנטראסט צו דעם צוגרייטן פון די דעמאָקראטישע וואלן פאר די פאָלקס-ראטן וװואָס זענען פאָרגעקומען דעם פ8יטן דעצעמטבער 1980 אין אונדזער פאָלקסדירעפּובליס,
אין דער פּיעסע ,,וועמען גיט זיך אונטער די צייט" צייכענען זיך אוים אין די היסטאָרישע געשעענישן די העלדן פונעם סאָוועטן-פארבאנד, וועלכע שטעלן איין זייער לעבן אין קאמף קעגן דער פאשיסטישער חיה.
אין דעם איצטיקן טעאַטער-סעזאָן האָבן מיר אויך פאָרגעזען א פּופּן-ספּעקטאקל ,,מארטינע? און פּריקינדעל" און א ספּעקטאַק? פון געזאנג און טענץ. גלייכצייטיק וועלן מיר צוגרייטן א פּיעסע פון א. גאָלדפאדן, דער שאפער פונעם יידישן טעאַטער.
איזאָ שאפירא
דער יידישער מלוכה-טעאטער-- בוקארעשט
פירט אויף
טוביה דער מילכיקער
פּיעסע אין 4 אקטן
פון שלום-עליכם
דראמאטיזירונג! רעזשי:. מ. סעסלער.
טעכנישע רעושי:
באשריבן מיט אזויפי? הארצווייטיק. נאָך דער קאָנפערענץ האָט געפאָלגט
א קינסטלערישער פּראָגראם וועלכער איז באשטאנען פון פֿאָרלעזונגען און פאָלקםלידער.
דער חבר ב. ווילנער האָט געלייענט א פראגמענט פון ,,דאָס קליינע מענטשע לע" און חבר מ. רובינגער האָט געלייענט די ,,עשרת הדיברות" פון מענדעלע מוכר פּפּרים.
בענאָ פּאַפּליקער;
דעקארן און קאָסטומען:
מוזיק: ח. שטוארבמאן.
ה. רוביוגער.
. לאזער און א. גאָלדשטיין
מעגרעלעיפײערונג בײם ,איקוף'-בוקארעשט
די סאָליסטן פונעם פאָלקם-כאָר ,,איקוף", איזידאָר קרייז?, גוסטי גאָטעסמאן, ניורא שלאג, גיזי פרידמאן, קוצא מאָסקאָװויטש און ס. אניטשעאַנו האָבן געזונגען פאָלננדיקע פאָלקס-לידער; ,א פּאסטוכ?", זעליג בארדיטשעווערס ,דאיגע", ,בולבעם", ,האָב איך מיר א ווייבעלע". ס'זענען אויך געזונגען געװאָרן סאָוועטישע לידער און ,ליד פאר שלום".
ראָמאן
אין דער אָנוועזנהייט פון ח' טוטמאַן מנשה, סעקרעטאַר פונעם געגנטלעכן יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, איז געעפנט געוװואָרן אן אָוונט-קורס פאר די אקטיוויסטן פונעם ראָמאנער יידישן דעמאָקארטישן קאָמיטעט. די ח'טע בויער פּאו?א, פאראנטוואָרטלעכע פונעם אָוונט-קורס, האָט אָנגעוויזן אויף דער אויפגאבע פון יעדן אקטיוויסט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט, צו הייבן זיין פּאָליטישן אוֹן אידעאָלאָגישן ניוואָ.
עס האָט געפאָלגט די ערשטע לעקציע א.ד.ט. ,דער ציוניזם, די אידעאָלאָגיע | פון דער יידישער נאציאָנאַלוסטישער
דאָראָ
שבת(,דעם 80-יטן דעצעמבער פ. י. האָט דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט פון דאָראָהוױי, אָרגאניזירט אין אייגענעם קולטור-חויז, א פֿאָלקס-מאנוי פּעסטאַציע לכבוד דעם 8יטן יאָרטאָג פון דער רומענישער פאָלקס-ירעפּובליק, נאָך דעם וואָס דער כאָר פון או. ט. מ און ,איקוף" האָבן געזונגען דעם הימן פון דער ר.פ.ר. און דעם הימן פון סאָז וועטן-פארבאנד, האָט ח' מ. האראבאדזשיו, סעקרעטאַר פונעם אָרטיקן יידישן
דעמאָקראטישן קאָמיטעט, געהאלטן א רעפעראט א.ד.ט. ,,דריי יאָר פֿאלקס"דעטאקראטישער רעזשים". ס'האָט גע
פאָלגט א פּראָגראם פון געזאנג און רע
בורזשואזיע, אין דינסט פונעם אימפּעריאליזם", וועלכע איז געהאלטן געוואָרן פֿונעם ח' יוסף ווייס, סעקרעטאַר פוז נעם ארטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט. נאָך דער לעקציע זענען פאָרגעז קומען דיסקוסיעס.
2
מונטיק דעם 1-טן יאנואר ד. י. האט ח' אדוואָקאט פ. סאָסנער געהאלטן, אין קולטור-זאל? פונעם ראמאנער= יידייץן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, א פארטראג א. ד. ט. ,דער פדיאָריפּלאן". עס זענען אנוועזנד געווען 200 מענטשן.
הערשקאוויטש פּאסקסא?
הוי
ציטאַציעס. ח' מיכ? רייכער, האָט פאָרגעלייענט זיין ליד ,,צום טאָג פון דער פֿאָלקס-רעפּובליק".
אויך דער אָרטיקער ראדיאָ האָט געגעבן א עמיסיע אויף יידיש, געווירמעט דעם 80-טן דעצעמבער. ח' פּראָפ. הזערש רייכער האָט גערעדט וועגן ,דריי יאָר
אין דער ר.פ.ר." דער קינסטלערישער פּראָנראם איז געווען אויסגעפירט פון כאָר, מוזיק און רעציטאציעס. דער
בא י!
קינסטלערישער מאטעריאל? איז געג ומען געװאָרן פונעם ,,קו?טור וועגווייוער" און פון די ,,איקוףיבלעטער".
סיביו
דעם 4-טן יאנואר ד. י. איז פאָרגעקומען ביים יידישן דעמאָקראטישן קאה מיטעט פון סיביו די דערעפנונג פון דער ביבליאָטעק.
ס'האָט גענומען דאָס וואָרט דער חבר דר. וויים לודאָוויק וועלכער האָט גערעדט וועגן דער וויכטיקייט פון הייבן | דעם קולטורעלן וי אויך דעם פּאָליטיש; :7 אידעאָלאָגישן ניוואָ. פאר יעדן ביר
ו|
ה. רייכער
גער פון דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק.
די ח'טע גא? עלענא, האָט נאָכדעם
געמאכט א רעצענזיע פונעם ווערק ,דער פּעדאגאָגישער פּאֶעם" פון מאקארענקאָ.
צום סוף האָט געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם וועלכער איז באשטאנען פון א רעציטא? ביים פּיאן און דעקלא-י מאציעס.
פעלסנער קלארא
דער יאסער ,איקוף"= ארגאניזירט, מיט דער הילף פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, יערן שבת}7 א זיינער אָוונט, ארטיקע עמיסיעס אין דער שער שפּראך, וואָס ווערן געמאכט. ביי דער ראדיואָ-אמפּליפיצירונג-סעקציע.
יירו
די ערשטע עמיסיע איז געמאכט געװאָרן שבת דעם 2יטן דעצעמבער פ. י.
ווען מ'האָט גערעדט צו דער יידישער { באפעלקערונג איבער די וואלן װאָס זענען פאָרגעקומען דעם 8-טן דעצעמבער.
טס
אין די אנדערע עמיסיעס האָט מען גערעדט א. ד. 0.: ,די פאָלקס-ראטן", ,די פייערונג פוּן 71יטן געבורטס-טאָג פונעם חבר סטאלין" און איבער דעם געזעץ פארן פארטיידיקן דעם שלום. ביי דער דאָזיקער עמיסיע האָבן גע" רעדט די חברים: נאָלדנבערג, ניימאר? און שטיינפעלד. נאָך יערן פֿאָרטראג קומען פאר קינסטלערישע פּראָגראטען אויסגעפירט פון די שׁוישפּילער פון יא" סער יידישן פֿלוכה-טעאטער. ש. גאָלדנבערג
באָטאָ ש אן
מונטיק דעם 1יטן יאנואר איז אֶרנאניזירט געװאָרן פון ,,איקוף"-באָטאָשאַן א קולטור-מאניפּעסטאַציע אין זא? פוז אטענע ,,בארבו לאזארעאנו" לכבוד דעם 0טן דעצעמבער. דו זיצונג איז דערעפנט געוואָרן פון דעם חבר עליאס סין יגאוורי?. ער האָט געגעבן דאָס װאָרט דעם חבר יהושע סאמי וועלכער האָט גערעדט וועגן דער וויכטיקייט פון דעם 0הטן דעצעמבער. נאָכדעם איז דורכגעפירט געװאָרן א קינסטלערישער פּראָי גראם ביי וועלכן ס'האָבן זיך באטייליקט די שילער פון דער עקאָנאָמישעשו? אָנגעפירט פון דעם ח' ה. רייכער.
יי יי יי
ס'זענען אָנוועזנר געווען ארבעט-מענטשן.
איבער 400
:
שבת דעם 6-טן יאנואר איז פאָרנע. קומען ביים היגן ,איקוף" א ליטערא" רישער אָוונט געווידמעט מענדעלע מוכבה ספרים, ס'האָט גערעדט דער ח' משה גאָלדענבערג, דירעקטאָר פון דער עלעמענטאַר שו? 7. ס'האָט;עפאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם אויסנעפירט פון ד! חברים יאנקו שווארץ, הערש רייי כער, רויזען סילי, קאץ דוד.
ס'זענען אָנוועזנד געווען איבער 290 יידישע ארבעט-מענטשן.
ז. פרענקל
שי
יי יי יי יי יי