= וו יי

*

+ צי= יי'י'

יי

== יי

=ש. יי

=|

-באנס= טעטיקייטסיבאריכט אין

- פאָדערט

' וויזן אז דאָס מאָביליזירן

יימון די

' זאישן

* לאנד' און זאָלן קעמפן

(קהלות איז גוט אויפגענומען

,איקוף-בלעטער"

=

די זיצונג פונעם אָנפירונגס-יקאָמיטעט פון דער פעדעראציע פון די יידישע קהלות(מאָזאישע) פון דער ר. פי רי די גייע אנפירונג פון דער פעדעראציע

די דיסקוסיעס בּיי דער זיצונג

נאָך דעם ח' ה. לייבאָוויטש-שער­דער זיצונג פונעם 18יטן פעברואר, פונעם אָנפירונגס-קאָמיטעט פון דער פערע­

ראציע פיז די יידישע קהלות(מאָזאי­

ישע) פון דער ר, פ. ר., האָבן געפאָלגט

דיסקוסיעס איבערן באריכט.

ח.?. אי. שטערן,. פאַרזיצער פון דעך יידיִשער קהלה פֿון בוקארעשט, האָט אָנגעוויזן אויף דער הילף וװאָס די קהלה פון בוקארעשט האָט באקו­

מען פון דער פעדעראציע פדי'+ פּלאניפֿיצירן איר ארבעט, כדי איינ­צופירן א גוטע ווירטשאפט און כדי צו פארבעסערן די טעטיקייט פון אָריענטירן צו דער פּראָדוקציע. די

דאָזיקע פארווירקלעכונגען זענען מעג­לעך געווען אויך אדאנק דעם פאריי­ניקן די. געוועזענע קהלות, דורך וועלכן ס'איןז צוגענומען געוואָרן די מעגלעכקייט פאר דער יידישער בור­זשואזיע צו סאבאטירן די טעטיקייט פון די קהלות.

דערנאך האָט ער אָנגעוויזן אז עס זיך צו פאױשטארקן די אויפקלערערישע ארבעט אין די רייען פוֹן די גלויביקע און פון דעם קלער, צו דעמאסקירן די נידערטרעכטיקע פּראפּאגאנדע פון די ציוניסטישע נא­ציאָנאליסטן.

דער רב ס. בוטנארויבער?אד, האָט אָנגעוויזן אויף דעם גרינטלעכן אונ­טערשיד בנוגע הא?טן די רעליגיע, צווישן די באדינגונגען פֿון פאר און נאך דער באםרייונג. פון אונדזער לאנד. די קאָנסטיטוציע פון דער ר. פ. ר.-נאראנטירט די פולע מריי­הֵייט פון הא?טן די רעליגיע, די פע­

דעראציע און די קהלות זאָרגן פארן גוטן פֿונקציאָנירן פון די רעליניעזע אינסטיטוציעס, וואָס פון זייער אָנ­

פירערשאפט זענען באזייטיקט געוװואָרן

די קאָרופּטע, שווינדל?ערישע עלע­מענטן.

א װיכטיקע רעאליזירונג-פון דער פעדעראציע זענען געווען די אָרי­ענטירונגס-קורסן פֿאר דעם. קלער,

וועלכע האָבן זײ געגעבן די מעגלעכ­קייט צו פארטיפן ארי וויכטיקע

' פּאָליטישע און סאָציאלע פּראבלעמען.

דער רב בוטנארו האָט דערנאָך אָנגע­די וירישע באפעלקערונג אין קאמף פאר שלום פֿאָדערט, פ'זאָלן ענערגיש דעמאס­קירט ווערן די צוהּעדעכצער פון די ציוניסטושע אגענטן, צום פאָרן, וועלכע זענען שונאים פון שלוּם, שטיצער פון

' דער אימפּעריאליסטישעף קאניבאלישער ' פּאָלוטיק. דאָם טראנספארמירן ישראל

אין אן אמעריקאנער סטראטענישע באזיס, דעמאסקירט ענדני?טיק די ציוניסטישע הערשער אלם משרתים מלחמהיפּראָװואָקאטאָרן, פון החיטלערס שותפּים און יורשים. דער­פאר איז די אויפגאבע פון רעם מאָ­ צו די גלוי­ביקע, פארנארטע פון דער עמינרא­צויאָניסטישער פּראָפֿאגאנדע, זיי זאָלן בלייבן אין זייערי אמחדיקע היימ­לאנד, די רומענישע פאָלקסירעפּובליק. אוװעקפאָרן פון דאנען באדייט, אֲנצוֹ­

קומען אין די הענט פֿון די שונאים פון שלום, פון די װאָס העלפן די ירוצחים פונעם קאָרײער פאָלק. די

ציוניסטישע פירער ווילן צווינגען די יידישע מאסן אויפצוהייבן דאָס געווער קעגן זייערע באפֿרייער,

אקעגן די ציוניסטישע צורעדעכצער זאָלן מיר איבערצייגן די יידישע נלוי­ביקע זיי זאָלן בלייבן דאָ, אין זייער פארן פאר­פעסטיקן און אויפבליען דאָס פרייע פעבן פוּן וועלכע זיי געניסן..'

ה. פֿארמי מאורע? האָט אונטערגע­שטראָכן אז די פֿארייניקונג פון די געװואָרן. פון די גלויביקע פון ספרדישן נוסח און האָט' געהאט אלס רעזו?לטאט א בעסער אָרנאניזירן די טעטיקייט.

בנוגע ד! אויפקלערערישע ארבעט איז

נויטיק זי זאָ? אנטוויקלט ווערן מיט מער אנטשלאָסנקייט אין די רייען פון די גלויביקע; עס דארפן אנטרענירט

ווערן אלץ מער אָרנטלעכע מענטשן פון. די רײַען פוז די גלֿויביקע, אין דער ארבעט פֿון דעמאסקירן די נא­ציאָנאליסטישע פּראָפּאגאנדע.

דר. מאָזעס ראַזען, דער רב הכו?ל פון דער מאָזאישער רעליגיע אין דער ר. ם. ר., האָט אָנגעוויזן או די גרוי­סע רעאליזירונגען אין אונדזער לאנד, פון וועלכע עס געניסט אויך אין דער פֿולער מאָס די יידישע ארבעטנדוקע באפעלקערונג, זענען א באדייטנדיקער

צושטייער פארן פארטיידיקן און פאר­שטארקן דעם שלום. פאר דער זאך פון שלום, דארפן מאָביליזירט ווערן

אלע אָרנט?עכע מענטשן פון די רייען פון. די מאָזאישע גלויביקע. א באוונ" דערע ראֶלע האט אין דער אקציע דער קלער.

רעדנדיק איבער די פארברעכערישע פּראָוואָקאציעס און מ?לחמחיצוגרייטונ­גען פון די אימפּעריאליסטן, האָט דר. מ. ראָזען אָנגעװיזן אן די פּאָליטיקער פונעם רודער פוֹן ישרא?,. האָבן זיך אפן! געשטעלֿט אין דינסט פון די בלוט-שונאים פון דער מענטשהייט, אין דינסט פון די וואָס שאפן ווידער די ווערמאכט און שותפען זיך מיט די נאציסטישע גענעראלן, וואס זענען שולדיק אין אויסשעכטן מיליאָנען מענטשן, צווישן וועלכע אויך זעקס מיליאָן ייד},

דער רעדנער האָט זיך אָפּגעשטעלט אויף דער אויפגאבע פונעם קלער צו בלייבן אין דער רומענישער פֿאָלקס­רעפּובליק, צוזאמען מיט די גלויביקע, איבער דער נויטיקײט צו פירן אן אויפקלערערישע אקציע אין דער דאָ­זיקער.. ריכטונג צווישן- דעם קלער וועלכע זענען גענויגט צום פארן.

ח' ב. באיאנדזשיו--גאל?אץ, האָט אָנגעוויזן אז די פעדעראציע און די קהלות האָבן געהאט וויכטיקע רעאלי­זירונגען, נאָר עס האָבן אויך עקזיס­טירט-- אזויווי עס האָט אָנגעוויזן דער טעטיקייטס* באריכט-- א ריי בלויזן, װי: א נישט-גענוגנדיקע אוים­קלערערישע ארבעט בנוגע דעם. איינ­

רייען אין דער פּראָדוקציע און דע­מאסקירן די שונאים פון שלום און סאציאליזם

ח' ס. יעגער האָט אָנגעוויזן אאז די

פעדעראציע און די קהלות האָבֿן אין די קאָנֿדיצועס פונעם פאָלקס-רעמאָ­קראטישן רעזשים דורכגעמאכט אינא­טירלעכן טראנטפאָרמירונגס- פּראַצעס. פון אינסטיטוציעס, אָנגעפירטע פון דער יידישער בורזשואזיע מיטן צוועק צו פארנארן און באראבעווען די יידי­שע מאסן, זענען זיי געװאָרן אינסטי­טוציעס. פארבינדן מיט די מאסן, אנטוויקלענדיק א פרוכטבארע ארבעט אין די אינטערעסן פון די מאסן.

ח' סאלאָמאָן?אדיסלאו-- טימי­שאַארא,. האָט אונטערגעשטראכן די פּערמאנענטע הילף וװאָס די פעדערא" ציע און די קהלות האָבן באקומען פון דער רעגירונג פון אונדוער ל?אנד כדי צו קאָנען דערפו?ן זייערע אויפ­גאבן. און צו(דערגרייכן די. רעאליזי­הונגען װאָס זענען אויסגערעכגט גע­ואר אין טעטיקייטס-רעפעראט.

ראביגער? דה; ע.. ניימאן--'טיטי­שאָארא, האָט אָנגעוויזן אז א הויפּט­אויפגאבע פֿון דרי אקטיוויסטן פון דער פעדעראציע און חי קהלות וי אויך פונעם קלער איז, צו פארשטארקן די אויפקלערערישע ארבעט, צו דעמאם­קירן די אימפּעריאליסטישע פּראָפּא­גאנדע און זיינע ציוניסטישע אגענטן. די מיטגלידער פונעם קלער האָבן די אויפגאבע, אז פונעם באלעמער און בי סיי ואס פארא געלעגנחייטן, זאָלן זיי פארדאמען די צביעותדיקע צורעדעכ­

צער פון די ציוניסטן וועלכע ווילן ארויסרייסן די איינפאכע און אָרנט­לעכע יידישע ארבעט-מענטשן פון

זייער היימלאנד, אין וועלכן עס שמידט זיך א פריי און גליקלעך?עבן. דער רעדנער האָט אויסגעדריקט די אנט­שלאָסנקייט צו אנטוויקלען אן אויסגע­הא?טענע טעטיקייט אין דער ר!ִכטונג.

חבר ב. פעלדמאן גענערא?יסעקרע­טאר פונעם יירישן דעמאָקראטישן

קאמיטעט,. האָט אָנגעוויזן אז מיט דעם. װאָס ימ'האָט צוריק מיט דריי יאָר פאריאָגט דעם שפּיאָן פיל?­דערמאן אוֹן זיינע פֿארבינדעטע פון דער אָנפירונג פון דער פעדעראציע, און מיט דעם שטעלן א נייע אָנפירונג,-­זענען געשאפן געוואָרן די באדינגונגען פאר אָרגאניזירן גרונטל?עך די ארבעט פון דער פעדעראציע, אין אינטערעס פון די יידישע מאסן. צוריק מיט דריי יאר האָבן דִי אונטעריכטסיאנשטאלטן, די הילפס-און קוקלט-אנשטאלטן װאָס זענען געווען אין רשות פון דער פע­דעראציע, זיך געפינען אין א זער שווערער לאגע. די אָרגאניזאציעס, אָנ­געפירט פון דער אויסלענדישער יידו­שער בורזשואזיע, ,,זשוינט".,,אָרט' און ,,אזע",. האָבן* געפּרוווט= פארה שטארקן זייער איינפלום אויף דער יידישער באפעלקערונג. די אָנפירונג פון דער. פעדעראציע ואָס איז דעמלט געשטעלט געוװואָרן האָט געלייסטעט א אָנגעשטרענגטע ארבעט, איינפורנדיק א קאָרעקטע ווירטשאפט איבער דעם פאָלקס-פארמעגן, אנטוויקלענדיק אי­ניינעם מיט דער הי?פס-אקציע אויך א דערציערישע אקציע, אָנװוייזנדיק צו פּראָדוקטיווער ארבעט די יידן. ואָס האָבן געװאָלט ארבעטן, העל?פנדיק זיי זי זאָלן זיך איינרייען.

דאם אריבערגיין פון ד' אונטע­ריכטס-און הילפסיאנשטאלטן, ואָס זענען געווען אָנגעפירט פון דער פע­דעראציע און פון די קהלות, אין רשות פון. דער מלוכה, אין געוװען נאָך א באווייז אז אין אונדזער לאנד וועלעכס איז אָנגעפירט פון די פֿאָרשטייער פו­נעם ארבעטער-פאָלק---ווערט ליקווידירט יעדער. סימן פון נאציאנאליסטישע דיםקרימינאציעם, אז דער רעזשים פון פאָלקסידעמאָקראטיע נעמט אויף זיך דאָס התחייבות צו זארנן פאר אלע בירגער אָן חילוק פון נאציאָנאליטעט.

די פעדעראציע און די קהלות זענען געװאָרן אנשטאלטן מיט א כמעט ריי­

נעם קולטוס-כאראקטער.. אין דער דאָזיקער קוואליטעט' האָבן זי די אויפגאבע צו פֿארזיכערן ד' באדינ­

גונגען אויסצואיבן דעם מאָזאישן קולט וועלעכער איז גאראנטירט פון דער קאנסטיטוציע פון אונדזער?אנד. אין דער זעל?בער צייט האָבן די פעדעראציע און די. קהלות די פל?יכט צו פירן א אומדערמירלעכע אויפקלערונגסדארבעט די- פון.די גלויביקע און דעם קלער, צו ווע?עכע ס'ווענדן זיך די נידערטרעכטיקע העצעס פון די נאציאָנאליסטישע ציוניסטן. דער קאמף פאר שלום, פארן צוימען די שמוציקע פּראָוואָקאציעס פון די אימפּעריאליסטן פארלאנגט, אז די ציוניסטישע אגיטא­ציעם זאָלן דעמאסקירט ווערן מיט כוח: אין דער דעמאסקירונגעדאקציע דארפן אנטרענירט ווערן וװואָס מער גלויביקע װי-אויך/ ארנטלעכע קלעריקאלן.

דער רערנער. האָט ווייטער אָגגע­וויזן אז אין איר צוקונפטיקער ארבעט וועט די פעדעראציע האָבן די באש­טענדיקע שטיצע פונעם יידישן דעמאָ­קראטישן קאָמיטעט.

פּראפעסאר דר. מ. פּֿאָפּער האָט נאָכדעם פארגעלייענט דעם באשלוס פונעם. קולטוס-מיניסטעריום, דורך ווע­לעכן ס'ווערט געשטעל?לט דער נייער אָנפּירונגס-קאמיטעט פון דער פעדע­ראציע פון די יידישע(מאזאישע) קהלות פון דער ר. פ. ר.

ס'האבן. גענומען דאָס װאָרט די חברים רעני טיבעריו, דער פאָרזיצער און אי. פרידמאן, דער גענערא?-סע­קרעטער פון דער פעדעראציע פון די יידישע קהלות וועלעכע האָבן אֶנוע­ויז אן זי וועלן ארבעטן מיט אנטש­לאָסנקייט כדי אויסצופולן די אויפ­גאבן ואס ס'האָט די פעדעראציע. זיי האָבן אויסגעדריקט.זייער איבערציי­נונג או-- אונטער דער אָנווייזונג פונעם ייִדישן דעמאָקראטישן קאמיטעט און מיט דער שטיצע פון דער רעגי­רונג-- וועט די פעדעראציע פון די יידישע קהלות און די קהלות קענען געבן זיער ביטראָג צום קאמף פאר אָפּהיטן דעם שלום.

די יירישע פון דער

פון

דער קו?טוס-מיניסטעריום, דורכן באשלוס נר.

(מאזאישץ) קחהלות

רי פי ר

92 פון 1981, האָט

באשטימט אין דער אָנפירונג פון דער פעדעראציע פון די יידישע(מאזאישע)

קהלות דער(ר. ם. ר. דיקן צוזאמענשטעל:

א צייטווייליקן קאמיטעט, האָבנדיק דעם פאָלגנ­

אלדעא סאלאָמאָן; באקאל ישראל?; דר. בעניאמין אלעקסאנדער---קלווש;

באָיאנדזשיו בארבו-- נאלא;

ש-שזר-ר

שדשערבאן; דר.

בוטנארו?. שמוא?---בערלאד; פארכי מאורע?; פעלדמאן בערקו; פישלער מארטשעל; פּאול; יעגער סאמועל; ה. לייבאָװיט נוסעם מאיר; פֿראָפ. דר. פּאָפּער מאקסימיליאן;

פרידמאן איציק דאוויד; איסקאָוויטש ניימאן ערנעסט; דר. רעני סיבעריו,. דר. ראזען

מאזעם; סאָלאָמאָן לאדיסלאו-- טימישאַארא; סעגאל פּֿינקו; מ. זעלצער-סערע­צעאנו; שִטערן לעאָן; שטרייספעלד לייב; טענער י.--טימישאארא.

אין דער זיצונג פון דער אָנפירוֹנג פוֹן דער פעדעראציע פונעם 18יטן פעברואר, איז אויסגעוויילט געוואָרן דער פֿאָלננדיקער פּרעזידיום: רעני טיז

בעריו(פארזיצער), פרידמאן איציק דאוויד(גענערא?-סעקרעטאר), מ.

צער-יסערעצעאנו(פארזיצער

(פארזיצער פונעם טעאָלאָגישן אונטעריכט און מאָזאישער

זעל?­פון דער קולט-סעקציע), אלדעא סאָלאָמאָן קולטור), יעגער

סאמועל(פארזיצער פון דער אדמיניסטראטיווער סעקציע), שטרייספעלד לייב (פארזיצער פון דער אונטערשטיצונג-סעקציע).

די זיצונג פונעם רבנישן אויבער-ראט

דעם 18יטן פעברואר ד. י. איז פאָרגעקומען, אין בוקארעשט, אין לאָקא? פון דער פעדעראציע פון יידי­שע קהלות, די זיצונג פֿונעם רבנישן אויבער-ראט פון דער ר.פ. ר. אין דער זיצונג האָבן זיך אויך באטייליקט רעני טיבעריו, פֿאָרזיצער און י.+. פרידמאן, גענעראל-סעקרעטאר פון דער פעדעראציע פון יידישע קהלות(מאָ­זאישע) פון דער ר. פ. ר. די זיצונג האָט זיך פארנעמען מיט די אויפגאבן פונעם יידישן קלער, אין קאמף צו פארטיידיקן דעם שלום, וי אויך מיט פארשידענע רעליגיעזע ענינים.

די זיצונג איז דערעפנט געואָרן פונעם רב-הכו?? פונעם מאָזאישן קולט פון דער ר. פ. ר. דר. מאָזעס ראָזען. דער פארזיצער פון דער פעדעראציע, רעני טיבעריו, האָט דערנאך געלייענט דעם באשלום נר. 4291/951 פונעם קולטוס-מיניסטעריום דורך וועלכן עס ווערט דערגענצט דער רבנישער אויז בער-ראט מיט פאָלגנדע ראבינער: דור שעכטער-דאָראָהוי, דר, ערגעסט ניימא­טימישאָארא, זשאק אלמולי, ספרדישע סעקציע, יעקב מארגוליעס- נאלאי, דר. אלפּערין- בוקארעשט, מאריליוס מאיר-דאָראָהוֹי.

דר. מאָזעס האָט דערנאָך גערעדט וועגן די אויפגאבן פונעם קלער אין קאמף פאר שלום. רעדנדיק וועגן די מלחמה-צוגרייטונגען פון די ענגליש-אמעריקאנישע אימפּעריאליסטן, שטרייכט אונטער דער רעדנער, אז די ישראלדרעגירונג געפינט אויף זײיער צר. די רעגיהונג. פון..ישראל באטייליקט זיך אין אלע אקציעס פון די מ?לחמה-העצער. זי זענען גרייט צו שטעלן די ישראלדארמיי אונטער דער אָנְפירונג פונעם היטלעריסטישן גענע­ראל נודעריאן וועלכער איז היינט צו­טאג א זיי? פונעם אמעריקאנער גע­נעראלדשטאב.

דער רעדנער האָט אָנגעוויזן אז דער

י­זין

קלֿער האָט דעם חוב זיך צו באטיי­

ליקן אקטיוו אין דער באווענונג פון די שלום-אָנהענגער, צו דעמאסקירן די יעניקע וועלכע גרייטן צו א שחיטה

פאר דער מענטשהייט און דארפן אויך נעמען שטעלונג קעגן די רעאקציאנערן פון צווישן דער יידישער באפעלקערונג.

ער שלאָגט פאר מען זאָ? זיך ווענרן צו אלע קלער-דינער און זיי אנטרעד נורן צו קעמפן פאר פארטיידיקן דעם שלום, איניינעם מיטי'אלע אָרנטלעכע מענטשן און. צו. בלייבן נעבן אלַע גלויביקע אין דער רומענישער פאָלקס­רעפּובליק, אין וועלכער די יידישע באפעלקערונג געניסט פון פולער פרייהייט און פון דער מעגלעכקייט זיך אויסצושמידן א גליקלעך לעבן.

אין ראמען פֿון די דעבאטן, האָבן די ראבינער יור שעכטער דאָראָהױ, דר. ערנעסט גיימאןע און. ס.. בוטנארו-= בערלאד, אָנגעוויזן אז דער קאמף צו פארטיידיקן דעם שלום פארלאנגט פון די דינער פונעם מאָזאישן קולט, זײַ

זאָלן אויםקלערן די גלויביקע או די עמיגראציאניסטישע פּֿראָפּאגאנרע

שטייט אין דינסט פונעם אימפּעריא­ליזם און אז פֿאָלגן די דאָזיקע פּראָ" פּאגאנדע הייסט איבערגייען. אין דער מחנה פון יענע װאָס גרייטן צו א נייע מ?חמה. אין דעם זין האָבן אויך גערעדט די. ראבינער'. מארגוליעס-­גאלאץ, י. אלמולי--בוקארעשט און ה. אלפּערין---בוקארעשט.

דר. מאָזעס ראָזען האָט דערנאָך נעמאכט א דערקלערונג בנוגע דעם מצות און וװעגן כשרן

וויין, אונטערשטרייכנדיק דעם פאקט אז קיינמאָ?ל נישט אין דער פארגאנ­גענהייט האָט די יידישע אמונה אין רומעניע נישט זוכה געווען אזא פריי­הייט און מעג?לעכקייט וי היינט"צו" טאָג.

יי

דער יידישער מלוכה-טעאטער-- בוקארעשט

פירט אויף יעדן אָוונט 8 א' זייגער אין שאָטן פונעם פּאלמענבוים

פיעסע אין 6 בילרער פון יאָנעל צאראנו וידיש: יוליאן שווארץ