זייט 2
ייסאש.י,
די 0גיטע סעסיש פון דער גרויסער
הס ופ לע
נאציאנ!
פארזאמלונג האט
אפּגעשטימט דעם בורושעט אויף 1951
די 10יטע סעסיע פון דער גרויסער נאציאָנאלער פארזאמלונג האָט באשטעטיקט דעם אלגעמיינעם בורזשעט פארן יאָר 1981, פון דער רומענישער פאָלקטרעפּובליק. דאָס איז דער בורזשעט פון פ-ואָריפּלאן די גרויסע אינוועסטיציעם פארן סאָציאליסטישן אינדוסטריאליזירן די ר. פ. ר., פארן אנטוויקלען און מעכא" ניזירן די לאנדווירשאפֿט אונ נאָכמער צו העכערן דעם לעבנס-ניוואָ פון די ארמעטנדיקע,
פון דעם באריכט וועגן די בודזשעטן אויף 1949 און 1980 האָט זיך ארויס" געוויזן אז זי זענען געשלאָסן;עה װואָרן מיט עקפצעדענטן: דער בורזשעט פוֹן 1949 מיט אן עקסצעדענט פון 38,9 מילוארדן ליי און דער פון 1980 מיט א עקסצעדעגט פון 17,7 מיליארדן ליי. דאָס באווייזט אז פון ווען דער ארבעטער-קלאסט אין פארבינדונג מיטן ארבעטנדיקן פּויערטום האָט איבערגענומען די מאכט אין אונדזער לאנר, ווערט בעסער געווירטשאפט און דאָס לאנד וועהט שוין נישט בארויבט פון די אייגענע און אויסלענדישע קאפּיטאליסטן. דערפאר שליסן זיך אָפּ די בודזשעטן מיט עקטצעדענטן און נישט מיט דעפיציטן וי פריער.
דער בודזשעט אויף 1981 שפּיגלט בולט אָפּ די פרידלעכע ארבעט פונעם פאָלק פון דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק. ער שפּיגלט אָפּ דעם אקטיוון קאמף פונעם פאָלק פון אונדזער לאנד צו פארה. שטארקן דעם שלום. אינעם אינטערוויו געגעבן דעם קאָרעפפּאָנדענט פון דער צייטונג ,פּראוודא" האָט חבר סטאלין אָנגעוויזן אז דער בודזשעט דריקט אויס די פּאָליטישע אָריענטירונג פון יעדעף מלוכה. לויט דעם וויאזוי זי באנוצט אירע הוצאות פאר באוואָפענונג צי פאר פרירלעכן אויפבוי, קאן מען זען צי די רעגי" -. הונג ווי? שׁלום צי זי נרייט זיך צו א מלחמה. דער בודזשעט פון אונדזער רעז גירונג איז א באווייז פון איר שלוםיפּאָליטיק.
לויטן בודזשעט ווערן פֿאָרױיסגעזען הכנסות פון 428.9 מיליארד ליי, לנבי 9 מיליארד ליי אין 1980, און הוצאות פון 429.9 מיליארד ליי לנבי 881.3 מיליארר ליי אין 1980. אונדזער מעגלעם: קייט צו פארגרעסערן פון יאָר צו יאָר די חכנסות פונעם בודזשעט, די אינוועפטיצועם פארן אנטוויקלען די נאציאנאלע עקאָנאָמיע, פארן פארבעסערן די לעבנסבאדינונגען פון דער ארבעטנדיקער באה פעלקערונג, זענען א באווייז פֿונעם כוח פון אונדזער פאָלקט-דעטאָקראטישער מלובה, פון די גרויסע דערפאָלגן װאָס מור דערגרייפן אין אונדזער ווערק פון בויען דעם סאָציאליזם.
דער וווקם פון אונדזער בודזשעט וועהט פּארווירקלעכט נישט וי אין די קאפּיטאליסטישע לענדער דורכן ארויפלעגן נויע שטייערן אויף די פּלייצעס פוּן דוי ארי בעטנריקע מאסן, נאָר דורכן פארגרעסערן די הכנסות פון די סאָציאליסטישע אונטערנעמונגען. אין 1981 וועלן אן ערך 8762 פון די הכנסות פון די אונטערנעמונגען און פון די עקאָנאָמישע אָרגאניזאציעס זיך באקומען פונעם סאציאליסמישן סעקטאר. אָט וויאזוי די הכנסות פון די אונטערגעמונגען, װואָס זענען פריער אריין אין די קעשענעס פון די קאפּיטא
יי ענעי וימי עמארזיעלעגיעמטריעפיירייניאויעטייעצניפינב יכ גיענעיטעגענטוגיייעט רענעי
אין יחורש מערץ ד. י. זענען אינקאדרירט. געװואָרן אין דער שטאָט ראָמאן, אריענטירט פונעס יידישן דע" מאָקראטישן קאמיטעט, 21 יירישע
אובעטימענטשן.
הוח יי ליסטן,
ווערן היינט באנוצט וויקלען די נאציאנאלע/ פארן נאָך מער הייבן דעם לעכנס-ניווא פון די ארבעטנדיקע.
נאָר
עט שָלוּ
ריכטיק דעם
געזונטהייט-אינסטיטוציעם להכעים
די אמעריקאנער און צערישע אימפּעריאליסטן.
וו אנדערש זעען אויט די בורזשעטן פון. די
אמעריקע. אין די פארייניקטע שטאטן פון אמעריקע איז פארגעזען(836 פונעם בודזשעט פאר מיליטערישע צוועקן. ד. כמעט 50 מאָל מער לנבי דעם בודזשעט פון 1939-1988. די מיליטערישע הוצאות פון ענגלאנד, פראנקרייך און איטאליע זעגען 2 מאָל אזוי גרויס וי פאראיאָר, נידערטרעכטיקע פאשיסטישע אגענטור פון יוגאָסלאוויע גיוט אויס פאר מלחטח
רי
א מלוכה װאָס ווי? טאקע אויפ-' קען ווירמען אלע אירע! בוחות פארן אויפבויען נייע פאבריקן און| אוזינעס, וועגן, אייזנבאנען, קולטור-און| די דראָאונגען און שמוציקן שאנטאזש פון| נגלישע מלחמה-הע-|
קאפּיטאליסטישע לענרער, אין|! שפּיץ מיט די פארייניקטע שטאטן פון'
מעקעטענצעןאגבביעגעצגעגעעבייעעגטעיטעועגאיעיעטגע ענעי רוזעל: יז
,,אוקוףיבלעטער"
חיחָש
| באגעגעניש פון די יידישע שרייבער מיט די לייענער פון קווארטאל דודעשט
פון דער
דער שרייבער-פארבאנד פון דער ר. פ. ר., איניינעם מיטן ,,איקוף" האָבן אָרגאניזירט, זונטיק דעם 8יטן אפּרי? ד. י., א
: די שוישפּילער פונעם יאסער ,,יירישן באגעגעגיש פון די יירישע שרייבער, מיט-} מלוכח-טעאטער" באווייזן זייער ליבגלידער פון שרייבער-פארבאנד, מיט די} שאפט צו אונדזער טייערער פּארטיי, | לייענער פון בוקארעשט, אינעם זאל פו-} באגלייך מיט אלע ארבעטנדיקע מעני | נעם יירישן דעמאָקראטישן קאמיטעט פון{ טשן פון אונדזער רעפּובליק. לכבור קאלעא דודעשט נה, 48,==|דעם 8-טן מאי, ווען ס'ווערן 30 יאר
: פוֹן דער פֿארטיי |) די מאניפעסטאציע האָט געעפנט ח' ציז
זײַיט דער גריגרונג : אמ ארבעטעריקל?אם ביי אונרז אין מעט. טע האָט געהאלטן א רערע ח' מ.
| לאנד, האָבן זיי זיך;ענומען פאָלגנ
ל?אקס,. פאָרזיצער. פונעם ,איקוף" פון דיקע התחייבותן: דער ר. ם. ר., א. ר. ט. ,דער קאמף פאר
דער קאָלעקטיוו פונעם יאסער"יידישן מלוכה-טעאטער" וועט אויספירן א ריי
פּיעסן מיט דער טעמע פון באקעמפן יירעלע װװיירענפעלר, שומשוון פּערטט, ה.{ דעם נאציאָנאליסטישן ציוניזם. און
א. שטאָלפער, הור רוביץ און ב. שנאבל.| מאָביליזירן די יידישע ארבעטנדיקע די סאליפטן פונעם פאָלקט-כאָר ,,איקוף"; יי אין קאמף פאר שלום משה באלא), גוסטי גאָטעססאן, יורא און פאר אויספילן אונדזער ערשטן סאמועל און גיוי פרירמאן האָבן אויס"' פינף-יאר-פּלאן. געפורט א רייכן געזאנגיפּראָגראט. מוזיס";דער קאָלעקטיון אקאמפאניאמענט; הארי רײַנינגער, 150 פארשידענע דער אָנוועזנדיקער עולם, וװואָס איז בא" שטאנען פון ארבעטער, בעל-מלאכות, הויזווירטינס, יוגנטלעכע, האָט ווארעם { אויפגענומען דעם ליטערארישיקינסטלע
שלום און קולטור". נאָכדעם האָבן געלייענט פון זייערע ווערק, די שרייבעײ;
װעט איינשטודירן געזאנג- נומערן
יי-=. פאט ש:ד א עיעיעפמויט שום ומע ונוא
: און גאנצן לאנר וואקסט די בארישן פּראָגראם. גייסטערונג פון די ארבעטימענטשן יי ווע יא א א א יע לכבור דעס 8יטן מאי, ווען ס'ווערן
מאניפעסטאציע ביים בוקארעשטער| 0 יאר זייט רער גריגרונג. פון דער
לכבוד דעם 30יטן יארטאג
פארטיי
סאָציאליסטישע פארמעסטן ביים יאסער יידישן מלוכה-טעאטער
וועלכע זיי וועלן אויספירן אויף קו?טורעלע מאניפעסטאציעס, און פאַלקסאטענעען.
דער קאָלעקטיוו נעמט אויף זיך דו פארפליכטונג צוצוציען א גרויסע צאָל צושויער, סיי אין דער פראָװינץ סיי אין די שטעט. װעגן העכערן דעם פּראָפּעסיאָנעלן גיוא פון די שׁוישְפּיּלער וועט דער קאלעקטיוו אָרגאניזירן א סטאניםטלאווסקייקורס.
ס'וועלן אויך פארבעטערט ווערן די
טעכנישע באדינגונגען אין טעאטער. מ'וועט אמענאזשירן די קאבינעס פאר די אקטיאָרן און אויך מאכן א ספּאָרט-פּלאץ. ד' שוישפּילער פונעם יאסער יידישן מלוכה-טעאטער נעמען זיך אויך פאָר צו הייבן זייער פּאָלוטישׁאידעאָלאָגישן ניווא און זיין נוטע קעמפער אויפן שלום-פראָנט, קעגן דעם נאציאָנאליסטישן ציוניזם,
בי די טעקסטיל-אוזיגעס ,,0ג-טער דעצעמבער"-- אראד
מען פאָ?גנדיקע התחייבותן; די וועבער-סעקציע וועט געבן אין יאָר 71: 1.800.000 מעטער סחורה
איבערן פּלאן. מ'וועט דורך נֿייע מע
צוגרייטונגען אן ערך}704 פונעם גאנצן| בודזשעט. דער בודזשעט פון דער צין-| ניסטישער בן-גוריון-קליקע אין ישרא?ל, שבת דעם /יטן אפּרי? ד. י. איז זעט פאָר פון א בודזשעט פון 78 מיליאָן| פארגעקומען אין זא?, בארוך בערעא", פונט, 25 מיליאָן פונט פאר פון קאלעא וואקארעשט, א ליטעראריש-= אחוץ דעם געהיומען-זיכערקייטס-בורד-{ קינסטלערישער אָוונט, געווידמעט דעם זשעט װאָס איז א סוד פאר דער בא-| 96יטן יאָרצייט פון יצחק לייבוש פּרץ.
ואיקוףי'
פארטיי פונעם ארבעטעריקלאס אין טאָדן אויסארבעטן אין דער שפּינעךאונדזער?אנד. די באגייסטערונג בא- סעקציע, פעדים פון ערשטן קלאס אין
ווייזט זיך אין די פארמעכטן װאָס פּראָפּאָרציע פון{/'70. אין דער נאנ
די ארבעטער נעמען אויף זיר זככוד. צער אוויגע וועט-וואקסן דעם דאָזיקן יוםיטוב.
0אזוי האָבן אויך די ארבעטער פון פֿראדוקטיוויטעט מיט(/"ם. דער טעקסטי?יאוזינע ,80יטער דע- ביזן פֿיטן מאי וועט מען אינשפּאָרן צעמבער" פון אראד, אויף זיך גענו- 28.000.000 ליי,
די ארבעט
פעלקערונג און אפילו פאר די דעפּוטאטן אין כנסת. פאר די אמעריקאנער בעלובתים פון דער ציוניסטישער רעגירונג איז ער אָבער נישט קיין סוד. ו
אין דער זעלבער צייט, וויקלט פאנאג-| דער דאָס ארבעטנדיקע פאלק פון אונדזער| לאנר, געניסנדיק פון דער שטיצע און| פילזייטיקער הילף' פונעם סאָוועטן-פאר-|
באנד, זיין פרידלעכעץ ארבעט גייענדיק| פֿאַרױים צום סאָציאליזם. ו|
נאָכדעם וואפ די דעפּוטאטן פון דער|} גרויסער נאציאָנאלער פארזאמלונג האָבן| באשטעטיקט דעם מלוכה-בודזשעט פון! דער ר. פ. ר. אויף 1981, האָכן זי גע-| חתמעט א באשלוס, דורך וועלכן זיי זאָגן ארוים זייער הסכמה צום אויפרוף, פונעם פּערמאנענטן קאָמיטעט פארן פארטיידיקן דעם שלום פון דער ר. פ. ר., נעמען אויף זיך דאָס התחייבות צו פירן אן אינטענסיווע ארבעט פון דעמאסקיר! די אמעריקאנער און ענגלישע אימפּעריאליסטישע אגרעסארן און רופן די בירגער פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק צו חתמענען דעם אויפרוֹף, מאניפעסטירנדיס אזויארום דעם וילן פונעם פאלק צו באטייליקן זיך אקטיוו אינעם קאמף פון די שלום-כוחות, אין שפּיץ מיטן סאָוועטן-פארבאנד, פארן פארטיידיקן דעם שלום.
די ארבעט-ימענטשן פוּן אונרזער לֿאנד, באגייסטערט פונעם ווילן מיטצושטייערן צו פארשטארקן דעם שלום, וועלן פארשטארקן זייערע אנשטרעננונגען צו פארזיכערן די סומעס פונעם בודזשעט! פארן פארווירקלעכן די אָביעקטיוון פונעם פֿייאָר פלאן, פונעם עלעקטריפיקאציעפפּלאן, פארן פארפעסטיקן אונדזער
:
טייער היימלאנד, די ר. פ. ר., פאר שלום,|!פארן אין קאפּיטאליסטישן ישרא? און ארומשיקן
פאר סאָציאליזם.
ביים אָרטיקן
ראָם-קאָנסטרוקציע, א. א. טאָרעספּ. שרה גליקמאן
| פון
יא נרויסן
|פון
|דור,
ח' י. דובאָוויס, װיצעדפאָרזיצער פונעם ,,איקוף", אין דער ר. פ. ר,, האָט גערעדט וועגן דעם גרויסן יידישן קלאסיקער, ארויסהייבנדיק די סאָציאלע
די פֿרױיעןפֿיגורן אין פּחצ'ס שאפונג, אָנװוייזנדיק אז צוֹם אוֹנטערשייך אנדערע יידישע שרייבער ביי וועלכע די יידישע פרוי קומט ארויס א דערשלאָגענע, א צעבראָכענע, א נעבעכדיקע, מאָלט פּרץ די יידישע פרוי אלס א פֿאָזיטיוון עלעמענט, מיט פּערזענלעבֿקייט, א בונטארישע און-אז ביי פּרץ, וועלכער האָט פארמאָגט באגאזש פון וועלטלעכער ליטעראטור, איז קענטיק די השפּעה
נאָרקין. דערנאָך האָט דער עולם אויסגעהערט די יירישע ראדיא-עמיסיע.
גאָך דער עמיסיע, זענען פאָרגעקומען: פֿאָרלעזונגען, רעציטאציעס און
{ געזאנג, פון פּרצס ווערק, אויסגעפירטע{
פון לאה ווייסמאן, ב. וילנער, אמאליא קראָנענפעלד, גוסטי גאטעסמאן און; שולמית ווילנער.
:
התחייבותן לכבוד דעם 8יטן מאי בײים ראָמאנער יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט
לכבוד דעם דערפילן פון 80 יאָר זייט דער גרינדונג פון דעך פּארטיי, האָבן די אקטיוויסטן פונעם ראמאנער יידישן דעטאָקראטישן קאמיטעט אָפּ-ן געהאלטן א פּלענאריזיצונג. אויף דערן דאָזיקער זיצונג האָבן די. חברים גע-} נומען אויף זיך פאָלגנדיקע התחייבותן: פירן אן אויפק?ערונגס-ארבעט קעגן
ברייט פארשפּרייטן די פּרעסע. אויף! דעם אופן פארשטייען די אקטיוויסטן פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט; פון ראמאן אויסצודריקן זייער ליבע צו}
: דער פארטיי, בייצוטראָגן צום פאר-|
1 יידישע ארבעטימענטשן פון ראמאן איינגע-|| רייט אין דער פּראָרוקציע אין חודש מערץ||
| מעסט די חברים: גרין סאמועל, לייבא!
זי האָבן אָנגעהויבן ארבעטן אויף, הערשקו, הערשקאוויטש יאנקו, לאופער, שעה א טאָג פארשידענע ערטער וי: ו פאָלקם-ראט, אין קאָאָפּעואציע, סאָוו
שטארקן אונדזער רעפּֿובַליק און דעם| שלום-פראָנט.
צום פארווירקלעכן די דאָזיקע הת-| פונגען: ,דימינעאצא" ארעווערו?".
חייבותן, זענען ארוים אויף א פאר
לאֶלֵא פעלטיטשינעאנו, דאוויר לייזער, אברהם אבראמאוויטש, ירחמיאל} קאץ און לייבא לעאָן:
סאַרעספּ. פּאסקא? הערשקאוויטש
;איך האב מיר אפֿגעגעבו חשבון אז א ער וע" אאקינעם| מייז פּלאץ איז דא, נישט איז ישראל"
חבר רעדאקטאָר
איך בין אויך איינער פֿון די װאָס האָבן זיך געלאָזט פארנארן פון דער שמוציקער ציוניסטישער פּראָפּאגאנדע, און האָב ארויסגענומען א פאָרמולאר כדי צו פארלאנגען א פּאפפּאָרט קיין ישראל.
דער געדאנק פון צעשיידן זיך פון די ארבעטיחברים, דאָס פארקויפן די זאכן פון דער שטוב, פאר וועלכץ איך האָב געהאָרעװעט, דאָס צעשיידן זיך פון די טייערע ערטער פון מיין קינדהייט, דאָס אָפּטילן גליקלעכן לעבן וועלעכס האָט זיך דאָ אנגעהויבן פאר דעם ארבעטימענטש פון זינט ער האָטי אָנגעהויבן גיין אויפן וועג פון באפרייען זיך פון קאפּיטאליסטישן יאך-- האָט מיך נישט נעלאָזט רוען.
מיינע ארבעט-יחברים און די פֿארטייאָרגאניזאציע, האָבן מיר ארױיסגעהאָלפן.
נאָך זייערע אוֹיפקלערונגען, האָב אוך מיר חשבון געגעבן ואס ס'באטייט א קאפּיטאליסטישער רעזשים פֿאר מיר; איך האָב מיך דערמאנט אָן מיינע לערן-יאָרן בי דער דרוקעריי {,צאראנו?". דער בעלדהבית, אנשטאט ער זאָל אונדז אויסלערנען די מלאכה, פלעג ער אונדז אראָפּשיקן אין קעלער אױיסצושעפּן וואסער. אזוי פלעגן מיר שטיין בין די קניען מיר פלעגן דערנאך אָפּקרענקען וואָכ|לאנג. ער פלעג אונדן גלאט א נאנצן טאָג מיט פּעקלעך.
איך האָב מיך רערמאנט אָן דער עקספּלאאטאציע וװאָס איך האָב נעליטן בי ,,טיפארו? ראמאנעסק", דער בעלדהבית איז געווען ניקולעסקו-ריץ, א ליבעראל?ער אָנפירער; כ'האָב מיך אויך דערמאָנט ווים? איך האָב גע" ליטז בי דער דרוקעריי. מון ר'י צוײַ
די עקספּ?אָאטאציע איז געווען א בלוטיקע,. מיר פלעגן ארבעטן 10-- 12 און אז ס'פלעג קומען צום באצאָלן, דעם נישטיקן געהאלט, פלעגן זיי אויסזוכן פארשירענע מעטאָדן כדי אים צוֹ פארהאלטן.
אויך שווארץ אוֹן שאראנא, די נע
זיך פונעם'
אין וואסער אזי
וועזענע אייגנטימער פֿון דער דרוקעריי {סאטשעק", זענען נישט געווען בעסער פון די אנדערע עקספּ?אָאטאטאָרן. די ארנעטימענטשן, יידן און נישט יירן, האָבן געליטן פֿון דער בלוטיקער עקספּלאָאטאציע און זענען שטענריק באדראָט געווען ארויסגעוואָרפן צו ווערן פון דער ארבעט, כדי מ'זאָל זיי אלץ קענען פארקלענערן די געהעלטער.
אֶן דעם אלעמען האָב איך מיך דערמאנט נאָך דעם, וי איך האָב זיך איבערגערעדט מיט מיינע ארבעטחברים, ווען איך האָב געלייענט די בריוו ואס זענען אָנגעקומען פון
ישראל אין וועלכע ס'ווערט באשריבן.
דוי נויט, די עקפפּלאאטאציע און די אומזיכערקייט פאר דער צוקונפט פון די ארבעטנדיקע מענטשן פון דאָרט.
אזוי ארום האָב איך מיר אָפּגעגעבן חשבון אז מיין פּלאץ איז נישט אין ישראל, ווו איך װוע?ל וידער ווערן א קנעכט ביי די קאפּיטאליסטן. איך וויל? נישט מער אָנשטאָפּן די גבירים מיט מיין האָרעוואניע.
איך האָב מיר אָפּגעגעבן חשבון אוּ מיין פּלאץ אי דא אין אונדזער טייער חיימלאנד, די רומענישע פאָלֿקסירעפּובליק, ווו יעדער פון אונדז שטרעבט פארן פארבעסערן די ארבעטיבאדינגונגען, פארן אויפבויען דעם סאָציאליזם אין אונדזער?אנד, און פאר שלום.
איך האָב אָפּגעגעבן דעם פאָרמולאר און וערנדיק א שלאָגלער אין דער פּראָדוקציע װעל איך ביטראָגן צום שאפן דאָס נייע לעבן, א לעבן פון שפע און פון גליק.
היינריך שווארץ ארבעטער ביים כּאָליגראפישן צענטער נר. 3
ייס ייז
,2
די יירישע רתריאַ-+תוידיציע אויף די פּאָסטנס
ר:תדיאָ- רזתמעניא. און. רזדיאָ בוקזתרעשט- צ צ
| אויף די וועלן-לענג 285-- 1935||
ההערט יעדן 50 שברת א זייגער
} 4