.-ײַ-.--::

-== יא י,-,'

עי יע יי

-+-.=-' שי שי=-=-=--יי

')-­

{בראש מִיט זיין אוואנגארד די קאָמו­

{האָט דאָס ארבעטנדיקע פאלק פון רו* {פּאָליטישע = נאציאָנא?יאין דער פאָרם און סא סמך פון די מארקסיסטיש-לעניניסטישע­

פורן די קולֿטורהרעוואָלוציע אין אונר­זער לאנר.

* און ,מולטור-ווענווייזער",. רומעניש, { איינער פון די וויכטיקסטע פּוֹנ" אונגאריש און יידיש. קטן אין דער קולטור-רעוואָלוציע פון עס זענען געשאפן געװואָרן די יידי­

{ פונעם אנאלפאבעטיזם װאָס האָט א­

' קעסטערס, 1649 טעאטעררעקיפּעס, 1781

די קולטורזרעוװאָלוציע אין דער ר. פ. ר.

נאָכדעם וי אונדזער?אנד איז בא" מיט 4 מאָ? לגבי דעם פון יאָר 1938.

{פרייט געװאָרן פון פאשיסטישן היט" דאָס סאוועטישע בוך אין דער ערשטער {כער-אנטאָנעסקו- טעראָר דורך דער ריי; די קלאסישע ווערק די נייע 9 גרייכער פאָװעטישער ארמיי, האט טעראטור פון אונדזער ר. פ. ר. ווערן ער ארבעטער-יקלאס פון רומעניע פארשפּרײיט און געלייענט פון די אר­

בעטנדיקע, פון די פֿויערים און אינ­טעלעקטואלן. פאר די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן איןז נאָר אין יאר 0 נגעדרוקט געואָרן אין זייער מו­טער-ישפּראך:* מיליאָן ביכער. אין יאָר 1989 וועלן זיין 1350 קולטור-היימען, ל?נבי די 10 טויונט ואס זענען פאראן,---פארן הייבן דעם נג פאר אלע מיטלעבנדיקע נאצויאָנא" קןלטור-ניוואָ פון די ארכעטנדיקע פון טעטן פון אונדזער לאנד, אויף אלע שטאָט און דאָרף. עבנסגעביטן, פארן בויען די סאָציאז די קולטור- רעװאָלוציע, איניצירט יסטישע געזעלשאפט. פון דער פֿארטיי, האט געעפנט שע­נעמענדיק די מאכט אין דער האנט, פערישע מענלעכקייטן אויך פאר אונד­זערע ברייטע יידישע מאסן. עס זענען געשאפן געוואָרן צוויי יידישע מלוכה­טעאטערס(אין בוקארעשט און אין יאס); דער,,איקוף", וואָס גיט די מעגלעבקייטן פאך די יידישע ארכעטנדיקע זיך צו באקענען מיט דער פּראָגרעסיווער יידו­שער קולטור, דער פאָלקס-כאָר ,,איקוף", ניבליאָטעקן, די פּרעסע אין די דריי מוטערישפּראכן פון דער יידישער בא­פעלקערונג פון דער ר. פ. ר.: ויא" צא נאע", ,,אויוט", ,,איקוף-ב?עטער"

יסטישע פּארטיי, אָנגעהויבן דעם ענד­לטיקן קאמף פון ארויסרייסן די אכט פון די באָיארן און קאפּיטא­יסטן; דעם קאמף פאר דער עקאָנאָ­ישער פּאָליטישער און קו?טורעלער יבעראנדערשונג פון אונדזער לאנד, ר פארווירקלעכן די גלייכבארעכטי­

אונטער דער אָנפירונג און ועגווייזונג פון דער קאָמוניסטישער ארטיי, געשאפן די מאטעריעלע און באדינגונגען, פאר דער אנטוויקלונג פון א נייער קולטור,

יאליסטיש אין אינהא?ט,-- אויפן

טאליניסטישע פּרינציפּן, בנוגע דורכ­

אונדזער ל?אנדר איז, די ליקווידאציע שע מלוכהשע פּעדאנאָנישע שו? פון בוקארעשט און די יידישע מלוכהשע עלעמענטאר-שולן. דער יידיש-לימור איז איינגעפירט געוװאָרן אויך אין די אנדערע מלוכה-שולן, ווו עס זענען

פאראן יידישע שילער.

רומגענומען מיליאָנען פּשוטע מענטשן ואָס זענען געהאלטן געוואָרן אין דאָ­זיקן טרויעריקן צושטאנד מצד די רויבערישע פּֿריציש* קאפּיטאליסטישע

הערשער, כדי זיי צו קענען ליי| !, קענען לייכטער עם זענען ביז אצינד געדרוקט גע­עקספּלאָאטירן. פארן ליקווידירן ד' װאָרן 86 שול-ביכער פארן יידישן לי­דאָזיקע רעשטן, זענען אָרגאניזירט מוד, ארויסגעגעבן. פון מיניסטעריום'

געװאָרן צענטליקער טויזנטער אלפא­בעטיזירונגס-קורסן, אין די שטעט און דערפער. אינעם יאר 1948-49 האָבן פונקציאָנירט איבער 14.168 אזעלכע -קורסן, מיט 400 טויזנט אבסאָל?ווענטן און אין יאר 1980-21 האָט דער" ערייכט זייער צאָ? 598 טויזנט. ביים סוף פון אונדזער ערשטן פינף- יאָר ­פּלאן, וועט דער אנאלפאבעטיזם גענ­צלעך ליקווידירט ווערן. די רעפאָרם פונעם לימור האָט בריים געעפנט די

פאר עפנטלעכן אונטעריכט. עס זענען דערשינען אין פאר?אג פאר ל?יטע­ראטור און קונסט פונעם שרייבער פארבאנד אין דער ר. פ. ר.-און דורכן מלוכה-פארלאג, מיט דער הילף פֿו­נעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, פארשידענע ווערק פון יידישע שריי­בער.

די יידישע שרייבער וענען היינט מיטנלידער פונעם שרייבער-פארבאנדר

פון דער ר. פ. ר. און האָבן אלע טויערן פאר די קינדער פון די ארי רעכט וי די שרייבער פונעם רומע­בעטער און ארבעטנדיקן פּוֹיערטום, נישן פאָלק און פון די אנדערע מיט­

פון צווישן אלע מיטלעבנדיקע נאציאָ­נאליטעטן, צו אנטוויקלען זייערע שא­פונגס-יפעיקייטן.

אין יאָר 1988 האָט דאס לאנר געהאט 29 טויזנט סטודענטן,אין יאָר 1 באזוכן שוין 855 טויזנט סטודענטן דעם הויכן לימוד. סוף פוֹ­נעם פינףדיאָריפּלאן וועלן מיר האָבן 8 טויזנט סטודענטן.

אונטער דער אָנפֿירוֹנג פון דער פּאר­טיי האָבן די סינחיקאטן, אוו ט. מ. און די אָרגאניואציעס פון די מיטלע­בנדיקע נאציאָנאליטעטן אָרגאניזירט קלובן, ביבליאטעקן, קאָנסולטירונגס­קאבינעטן, קינסטלערישע עקיפּעס(כאָר, טאנץ, טעאטער). מיר האָבן היינט אין דער ר. פ. ר. אן ערך 6 טויונט קלו­בן און ,רויטע ווינקלען"; 487 אֶר­

לעבנדיקע נאציאָנאליטעטן.

די יידישע ארבעטנדיקע באפעלקע­רונג פון אונדזער?אנד ווייסט אז דאָס אלץ װאָלט זי קיינמאָ? נישט געקענט דערגרייכן אין א קאפֿיטאליסטישן?אנד וי ישרא?, ווו ס'בושעוועט די נויט, ארבעטלאָזיקייט און די קינדער פון ד' ארבעטנדיקע קענען זיך נישט קו?­טורעל? אנטוויקלען.

די דאָזיקע רעאליזירונגען דורך דער קולטור-רעוואָלוציע װאָס ס'האָט איני­צירט די פֿארטיי, זענען רעזו?טאטן פון איר העלדישן קאמף וואָס זי האט געפירט זייט 80 יאָר, געבנדיק קרבנות פון די טייערסטע זין פון אונדזער לאנד, ווי: לעאנטע פילי­פּעסקו, איליע פּינטיליע, וואסילע ראָיטא, פּעטרע' געאָרגע,' בעלא* בריינער, בערנאט אנדרעי, חיה?יפשיץ און פיל אנדערע, פארן פארווירקלעכן בי אונדז אין כֿאנד די מארקסילענין-סטאלינישע אידעען, פארן בויען דעם סאַציאליזם, די לֿיכטיקע צוקונפט---אין וועלכן אויפ­בוי ס'באטייליקן זיך אלע אָרנטלעכע יירישע אובעטנדיקע און קעמפן מיט דער גרעסטער שנאה קעגן די כוחות פון פינצטערניש, קעגן א נייער מלחמה װאָס דער אמעריקאנישרענגלישער אימ­פּעריאליזם און זיינע ציוניסטישע משרתים גרייטן צוֹ.:

טאנץדעקיפּעס, 1794 כאָרן, א. א. אין דער צייט פון דער פינצטערער פּריציש-קאפּיטאליסטישער הערשאפט, זענען געדרוקט. געוװאָרן ביכער אין קליינע טיראזשן און די ארבעטנדיקע מאסן האָבן נישט געהאט די מעגלעב­קייט זיך צו קויפן א בוך. היינט איז שוין נאנץ אנדערש די לאנע. אין יאָר 0 אליין זענען געדרוקט געוװואָרן 0 מיליאָן 820 טויזנט עקזעמפּלארן, דאָס באטייט א וווקם פונעם טיראזש

יי יי יי יי יי יי יי עעיעיתתת--=--------------=-=---=-.--- ייייריתיירייייייאיייליייט =-----=-=-. יי יי:יי:ר-------------ח-----ײיי

4 טויזנט

פונעם ארבעטער-יפאָלס|

פרייז ליי 5:16 וו}6זק)

1.סא 6-טער יאָרגאנג

פולמאק195 8 19

מיטר..

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל- דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

0םזט.8-זטאו

זטדוואסס וטאט 68858טסאס-ס טטפ 5ח8ה8

2 18.8 2 ,3855/85 8131 51 //656חטסטג- פּון-0/ /+ 8ון86086 רעדאקציע און אדמיג.: בוקארעשט. מאטעי באטאראב 2 3. טעלי 4.30.22

פון דעם פּערמאנענטן קאמיטעט פון דער ר. פ. ר. פארן פארטיידיקן דעם שלום

אנאליזירנדיק אין א זיצונג דעם גאנג 7 מאי ה. י. דריקן אוים דעם הייסן פון דער אקציע וועגן חתטענען דעם וילן פון אונדזער פאָלק, צו פארטיי­אפּעל פונעם וועפֿטיראט פאר שלום דיקן דעם שלום קעגן די פארברעכע­וועגן שליסן א שלום-אָפּמאך צווישן רישע מאכינאציעס פון די מלחמה­די פינף מאכטן, קאָנסטאטירט דער העצער, די אמעריקאנער און ענגלישע פּערמאנענטער קאָמיטעט פון דער אימפּעריאליסטן. רומענישער פאָלקס- רעפּובליק פארן דער פּערמאנענטער קאָמיטעט פון פארטיידיקן דעם שלום, אז דער אפּע? דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק פארן האָט א ברייטן אָפּקלאנג אין די מאסן פארטיידיקן דעם שלום ווענדט זיך און אן ער ווערט אומעטום געחתמעט מיט א ווארעמען אויפרוף צו די מיט­מיט באזונדערער באגייסטערונג. נלידער פֿון די קאָמיטעטן פון קאמף

6 געזאמל?טע חתימות ביון פאר שלום און צו אלע שלום-אָנהעג­

נער, זי זאָלן פאָרזעצן די אקציע פון זאמלען התימות כדי ס'זאָל נישט בלייבן קיין איין בירגער פון אונדזער לאנד וועלכער זאָל נישט האָבן גע" חתמעט דעם אפּע? פונעם וועלט-ראט פאר שלום ווענן שליסן א שלום" אָפּמאך.

דער פּערמאנענטער קאמיטעט

פון דער ר. ם. ר. פארן פארטיידיקן דעם שלום

8.978.286 געזאמלטע חתימות ביזן פאר שלוֹם. אי ירי--רייייחייייחייייייירייייייייייי יי

בריוו פון ישראל

.וי גערן איך וואלט צוריק געקומען"'

{אל?בערט איז זייער אָפּגעצערט. דאָ עפטער צו שרייבן, און אז איך שרייב איז נישטאָ צו עסן וי ביי אייך. פל?ויש נישט אזוי אָפט--זאָלסטו מיר מוח? זעט מען זעלטן, מילעבט מיט פאלשע זיין. איר וייסט נישט אין װאָס פאר מאכלים. אויך דאָ זענען פאראנען א. נעהאקטע ווינדן איך ליג. אלבערט קארטעלן פאר עסנווארג און קליידער, איז קראנק אויף רי לונגען. איך וויים אָבער אזעלכע שווינדלער וי די הינע גאָרנישט פון וואנען ס'האָבן זיך גע סוחרים, זענען זעלטן פאראן. נומען צו מיר אזויפי? צרות. קענסט

איך האָב באגעגנט זשאנס ברודער. זיך פאָרשטעלן מיט װאָס פארא שרעק דו זאָלסט זשאנען זאָגן ער זאָ? זיצן איך?עב צו פֿארהיטן דאָס קינד, מיט דאָרט, ס'איז נישט פאר זי א-ידאָ. אנגסט פאר זיין לעבן. ס'איז נישטאָ סאלינא װועט נישט קענען דאָ לעבן. מיט װאָס אים צו נערן אפילו. ליי פון איר שיינער היים װאָלט זי אֶנֵי בע זשאנא, ווען דו וװאָלסט געוווסט נעקומען ווינען אין א געצעלט. אין. װאָס פאר א פייער איך ברען...

שרייב מיר, טאטע, עטלעכע שורות וװאָלט איך געווען געפאָלנט נעלון און ווייל איך בענק שטארק נאָך אייך. אוי נישט געקומען אהער! ס'האָט מיך װי גערן װאָלט איך צוריק געקומען, קיינער פון דאָרט נישט געטריבן. דאָ אָבער דאָס אין דערווייל נישט מעג- קוקט מען אויף אונדז נאָר וי אויף לעך. איך האָב עם מיר דאָך אליין הינט. איך וויים נישט וי איך ווע? ארויס אָפּגעטון! זאָג כאָטש רעבעקאן זי פון דאנען. איך װאָלט אייך נישט גע זאָל זיצן דאָרט, ווייל דא איז בשום ווען געשריבן, אָבער דער טאטע האָט אופן נישט פאר איך צו לעבן. געמיינט אז מיר לעבן דאָ אין גאָלר,

ליבע זשאנא, איך בעט דיך מיר דערוויי? ליג איך דאָ אויף זשאר, איך

יי יי יי יי יי

רער בוקארעשטער.איקוף' אָרנאניזירט

זונטיק דעם 20-טן מאי ד. י. 11 אזייגער אינדערפר"

אין זאל ,נארוך בערעא", קאלעא וואקארעשט, 44

א קולטור-מאניפעסטאציע געווידמעט דעם הונדערטסטן געבוירן- טאָג פון

ל. פּרץ דער חבר י. דובאָװיס, װיצע-פאָרזיצער פון ,,איקוף", װעט רעדן וועגן לעבן און שאפן פון*. ל. פרץ". ס'וועט פאָלגן א פּראָגראם פון פאָרלעזונגען, רעציטאציעס און לידער פון פרצעס ווערק.

|

פארשעלט מיר די שעה וען איך בין אוועק געפאָרן פון דער היים. שרייב מיר נאך זשאנא װאָס דו טוֹסט? איך װאָלט געפלויגן כדי צו זיין ווידער איניינעם מיט אייך. די נשמה איז טיר פול מיט ווייטיק. אז די קרענק פון מיין קינד פארערגערט זיך, װאָס װעל איך טון מיטן קינד אין דעם פרעמדן לֿאנד? נעלו האָט נעבעך געװאָלט מיין גוטס, ער האָט מיר געזאָנט איך ואָל נישט פארן, האָט מיר אָבער נאָט דעם שכ? צוגענומען. זאָג זשאָלאן אז פ'וועט אים באנג טון אויב ער וװועט אהער קומען.

זייט מיר מוח? ואס איך האָב אייך מיט מיין ווייטיק געערנערט. ס'דאכט זיך אוים אז ס'ווערט נרינגער או מ'­שרייבט ארוים וואָס ס'ברענט אויף דער נשטה.

זייט נענריסט פון א.!. חיפה---ישראל

געפייערט רעם 38-טן | זאָרצייט פון שלום-עליכם

שבת דעם 9גיטן מאי ד. י'. איז אין זאל ,כארוך-בערעא" פון קאלעא וואקארעשט פאָרגעקומען די פייערונג פון פֿפֿיטן יארצייט פון שלום-עליכם. דער ח' י. דובאָװויס, וװויצע-פאָרזיצער פון{,איקוף", האט געהאלטן א פאָר­טראג א. ד. ט.,,דאָס לעבן און שאפן פונעם גרויסן פאָלקס-ישרייבער שלום­עליכם". דער רעדנער האָט אונטער­געשטראָכן דאָם פאָלקסטימלעכע פון זיינע ווערק און ברענגענדיק ציטאטן פון ,עולם הבה" און ,,מאָט? פּייסי דעם חזנם", אָנגעוויזן אויף דער פאר" אכטונג פון שלום-עליכמען לגבי דעם אמעריקאנער לעבנס-אופן.

די מאניפעסטאציע האָט זיך פאר­ענדיקט מיט דעד פּיעסע ,א מֹתנה" פון וו. סאווין, אינטערפּרעטירט פו" נעם דראמקרייז פונעם בוקארעשטער איקוף".

די בןגוריון-רעגירונג האָט פזרקויפט די מדינה ישראל צו די אמעריקאנער אימפעריאליסטישע מלחמה-צינדער! אין יִשרָּאל הערשט הונגער, נוֹיט

און די גרויזאמע קאפיטאליסטישע עקספּלאָאטאציע! אין דער ר. פ. ר. שאפן זיך װאָס אמאָל

יירן! מענער און פרויען! רייט אייך איץ אין פּראָדוקטיווער ארבעט, העלפט פארפעסטיקט איר:דעם שלום און זיכערט פאר אייך און פאר

-י--שיישששע.-שרישרער---י--= יי ירוי ריז יי

ליכטיקערע פּערספּעקטיוון פאר די ארבעט-מענטשן, אָן שום חילוק פון נאציאָנאליטעט.

אויספולן דעם מלוכה-פלאן, דעמאסקירט די ציוניסטישע אגענטן פונעם אימפעריאליום, דערמיט..

אייערע קינדער א גליקלעכע צוקוגפט!