Jahrgang 
134 (1951) נר. 134 6-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

ערע נען פּער ייזן ער­אין די ער­וווי­מיט מיוו. ייקט דער פרץ, אָד

פי. קיין מען

מוה דער ומור ויס­רענה ניקע גוֹנוּ­פון טוא­ורש ויסט אָזט יקא­וא פון די

==:יי 2;

וְ /

דזער ווייט יאָזי­מיין ארום גערע אויך ינגט

פארן זערע בא

-שול'

ן זי בעט: נישט דער וט א אוב פוֹ: יאר­אשי­בוי­אסןז איך עאר­מיט דער:

פון נערט

דאָם.

דער קאנגרעס פונעם וויסנשאפטלעכן פאריין פון די טעכניקער אין דער ר. פ. ר.

צווישן דעם 27-יטן און 80-טן מאי ד.!. איז פארגעקומען דער קאָנגרעס פונעם וויסנשאפטלעכן פאריין פון די טעכניקער פון דער ר. פ. ר.. שוין דאָס פאָרקומען פונעם קאָנגרעם איז אן א­טעסטאציע אויף די ענדערונגען אין אונ­

דזער לאנד זייט דעם 23יטן אויגוֹסט 1944

-- רעם טאָג פון אונדזער באפרייונג דורך דעם זיגערישן מארש פון דער סא וועטישער ארמיי-- כיז} היינטיסן טאָגֿ, ווען די מאכט געפינט זיך אין די הענט פונעם ארבעטער-יקלאס אין אליאנס מיטן ארבעטנדיקן פּויערטום אונטער דער אָנ­פירערשאפט פוז דער רומענישער בעטער-פּארטיי.

פאר דעם 23יטן אויגוסט 1944, און דער צייט פון דעם בורזשואזיפּריצייטן רעזשים אין רומעניע, האָט אזא קאָנ­גרעס נישט געקאָנט פֿאָרקומען, ווייל די טעכניקער, אינזשינערן, האָבן געהאט די ראָלע צו דינען א קליין הייפעל?ע עקס­פּלאָאטאטאָרן, וועלכע האָבן פארגרע­טערט זייערע פּראָפיטן דורך ספּעקולא­ציעס און דורך פארמיט?ען דעם פאר­קויף פֿון די אויסלענדישע סחורות און זענען נישט. געווען פארינטערעסירט אין דער אנטוויקלונג פון דער אייגענער אינ­דוסטריע. אזוי זענען זיי אויך נישט גע­ווען פֿארינטערעסירט צו שאפן אייגענע טעכניקער-קאדרען וועגן די עקזיסטירנ­דיקע פאבריקן. דערפאר האָט אזא קאָנ­גרעס נישט געקאָנט פארקומען אין יענע צייטן.

דאָס פארקומען פונעם קאָנגרעס אין די היינטיקע באדינגונגען און די אוֹים­גאבּן וואָס דער קאָנגרעס האָט פאר זיך געשטעלט אויף אָנצוווענדן אין טאָג­טעגלעכן לעבן: דאָס שאפן נייע טעכני­קעריקאדרען און צו אנטוויקלען און הע­כערן דעם וויסנשאפטלעכן ניוואָ פון די עקזיסטירנדיקע קאדרען, האָט געשטאמט פון דער נויטיקייט װאָס דאָס בויען דעם סאציאליזם אין אונדזער לאנד, דער פ-יאָר פּלאן און דער עלעקטריפיקאציע­פּלאן רופן ארויס אויף א דרינגנדיקן או­פן. דער וווקס פון דער טעכניק אין אונ­דזער לאנד, די גיגאנטישע בויונגען פון קאנאל? דונאי-שווארצער ים, די הידראָ­צענטראלע ,,וו. אי.?ענין", דאָס ,סקענ­טעיאדהויז" א. א., דאָס פאבריצירן מא­שינען און בכל?? די אינדוסטריעלע אנט­וויקלונג פון אונדזער?אנד, פאָדערן אלץ מער און מער קוואליפיציהטע טעכניקער­קאדרען. אחוץ דעם, ווערן געפאָדערט נייע טעכניקער-קאדרען אויך פאר דער לאנדווירטשאפט, וועלכֶע גייט אויפן וועג פון מעכאניזירן און פון אָנװוענדן די ווי­סנשאפטלעכע פאָוועטישע מעטאָדן.

דער קאָנגרעס פונעם וויסנשאפטלע­כן פאריין פון די טעכניקער, איז א=א­ווייז פון דער פארשטארקונג פון אונד­זער זעלבסטשטענדיקייט װאָס מור האָבן דערגרייכט און וואָס ווערט קאָנסאָלידירט א דאנק דער ברידערלעכער הילף פונעם האָוועטן-פארבאנד. אחוץ דער הילף דו­רך מאשינען, שטודירן אסך פון. אונ­דזערע סטודענטן אין סאוועטן-פארבאנד. אזוי ארום ווערט אונדזער ווירטישאפט אויף א שנעלן אופן אן אומאָפּהענגיקע. אזוי ארום ווערט פארשטארקט די קע­גנזייטיקע הילף פון סאָוועטן-פארבאנר און פון די פאָלקס-ידעמאָקראטישע לענ­דער צווישן וועלכע אויך אונדזער לאנד,

לערנענדיק פון דער סאָוועטישער טעכ­גיק, ווערט אונדזער טעכניק איינע פון

אי-­צו

די פֿארגעשריטנסטע אין דער וועלט. דאָס האט געבראכט, אז אונדזער טעכניק זאָל שוין קאָנען פארצייכענען א גאנצע. ריי גרויסע דערפאָלגן. דער אינזשינער, דער טעכניקער, ווערט אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק פּונקט ווי און סאָווע­טן-פארבאנד, א לייטער פון דער פּראָ­דוקציע, א באנייער, א דערפינדער אויפן געביט פון טעכניק, האָבנדיק ריזיקע מעג­לעכקייטן פאר זיין שעפערישער טעטי­קייט.

גאר גרויסע זענען אויך די דערפאָלגן פון דער סאָוועטישער טעכניק וואָס איז נוגע דעם וווקס פון די צאָ? ארבעטער. די צאָל ארבעטער און באאמטע צ. ב. איז געוואקסן אין 1948 מיט 2 מענטשו יערע מינוט. יעדע מינוט האָבן 4 יוגגנ­טלעכע(יינגלעך און מיידלעך) געענדיקט טעכנישע מיטלשולן אָדער הויכע אינ­סטיטוטן און זענען תיכף אריין אין דער פּראָדוקציע.

אין װאָס פארא קעגנזאץ איז די דאָ­זיקע לאגע מיט דער לאגע פון די פא­רייניקטע שטאטן פון אמעריקע. יעדע מינוט פארלירן אין אמעריקע 6 ארמע­טער זייערע פּאָפטנס, אָדער מוזן ווינ­ציקער ארבעטן. ד. ה., אז יעדע 10 סע­קונדן ווערט נאָך איין ארבעטער גענצ­לעך אָדער טיילווייז ארבעטלאָז.

אסך אן ערגערע איז די?אגע אין קאפּיטאליסטישן ישראל, װאָס איז איינס פון די לענדער אין וועלכע רער אמע­ריקאנער אימפּעריאליזם אינפּאָרטירט דעם קריזיס, די ווירטשאפט פון ישראל? איז אונטעריאָכט דער ווירטשאפט פון רי אמעריקאנער אימנפּעריאליסטן. דאָס ברענגט. דערצו אז פון אן אנטוויקלינג פון איר אינדוסטריע, קאָן מען אפילו נישט רעדן. אדרבה, עס ווערן פארמאכט פאבריקן, ווארשטאטן, און אסך ארבע­טער ווערן ארבעטלאָז. אזוי קאָנען זיך דאָרט אויך נישט אויסבילדן קיין נייע טעכניקער. נאָר?היפּוך, קוואליפיצירטע טעכניקער, אינזשינערן און אנדערע, װאָס זענען געפאָרן קיין ישראל?--- פארנארט דורך דער ליגנערישער ציוניסטישער פּראָפּאגאנדע--- קאָנען נישט ארכעטן ביי זייער פאך און מוזן גייען צו שיואר­צער ארבעט אויף די בוייווערק פון

סטראטעגישע שאָסײיען פאר די אמערי-,

קאנער אגרעסיעךפּלענער.

עס איז באוווסט, אז אין די עקזיס­טירנדיקע ארבעטיפּלעצער, וי ביי פטרא­טעגישע שאָסײיען און אנדערע--- וואָס די אמעריקאנער קאָנטראָלירן--- ווערן באנוצט אמעריקאנער טעכניקער. אזוי איז פאריאָרן געשען אויך מיט דער אי וויאציעיגעזעלשאפֿט ,אל א?", ווען די אמעריקאנער האָבן זי איבערגענומען.

אזוי קומט דאָרט פאר א דעקוואלי­פיקאציע-פּראָצעס, נישט אזויווי אין סא­וועטן-פארבאנה אָדער. אין די פֿאָלקט­דעמאָקראטישע?ענדער, ווו עס ווערן געמאכט אלע דערלייכטערונגען אז וואָס מער ארבעט-מענטשן אָדער אלע ארבעט­מענטשן זאָלן באקומען א קוואלימיצי­דונג.

די ארבעטן פונעם קאָנגרעס האָבן אויך באוויזן די ליבשאפט פון די טעכניקער פון אונדזער לאנד צום פאטערלאנד פון, די ארבעטנדיקע אין וועלכן זיי קאָנען אנטוויקלען זייערע טאלענטן און דער­ציען נייע דורות טעכניקער, וועלכע זאָלן ווייטער פירן זייער שעפערושע ארבעט לטובת דלֿם ארבעטנדיקן. פאָלק.

א נייער דערפאלג. פון דער קינעמאטאגראפיע פון דער רומענישער פאלקסדרעפּובליק

די יונגע רומענישע קינאָמאטאָגרא­פיע, האָט צו פארצייכענען א נייעם דער­פאָלג. פון מיטוואָך,. דעם 6-טן יוני, ראָ­לירט אין די קינאָס פֿון בוקארעשט--­דער רומענישער פילם ,וויאצא אינווינ­דושע"(, דאָס. לעבן זיגט"). דער פילם

וי

ווייזט דעם קאמף פָוֹן די רומענישע, וויסנשאפטלער. פּאטריאָטן קעגן דעם קאָסטאָפּאָליטיזם. דער דאָזיקער פילם וועט מיטשטייערן צו פארשטאר­קן דאָס פּאטריאָטישע געפי? פון די אר­בעטנדיקע פון אונדזער לאנד..

4.סא 6יטער יאָרגאנג

18

פּרייז לײַ 5 161!}זק

8 יוני 1951 מואטו 8

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל- דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

8זטם.ם-חטאו

זײזוואס= וטאט 5858סטפאסס 8טפ 4805

2..18.8 2 ,85ז2356! 1316."5 ,//6זטסט5: בּו}-0/ וצ בּו|78436} רעדאקציע און אדמינ.: בוקארעשטי מאטעי באסאראב 2 ג. טעלי 4.30.22

8) בירגער פון דער ר. פ. ר. האבן געחתמעט, ביזן 28יטן מאי ד. י. דעם אפעל פאר א שלוםדאפּמאך

פונעם פּערמאנענטן קאָמיטעט פאר פארטיידיקן דעם שלום פון דער ר. פ. ר.

דער פּערמאנענטער קאָמיטעט פאר פארטיידיקן דעם שלום פון דער ר. פ. ר., פארזאמלט אין

רער זיצונג

פונעם 80-יטן מאי, קאָנסטאטירט אז דער אפּע? פונעם ווע?ט-ראט פאר שלום בנוגע דעם שליסן א שלוםדאָפּטאך

צווישן די פינף מאכטן, נישער פאָ?קס-רעפּובליק.

איז

געחתמעט

געוואָרן ביון מאי,

8טן

דער פּערמאנענטער קאָמיטעט פאר פארטיידיקן דעם שלום פון דער ר. רוף צו די מיטגלידער פון די קאָמיטעטן װאָס קעמפן פאר שלום און צו אלע שלוםדאָנהענגער פֿון אונדזער ל?אנד, זיי זאָלן פארשטארקן די אויפקלערונגס-ארבעט כדי עס זאָ? נישט בלייבן קיי פאָלקס-רעפּובליק וועלכער זאָ? נישט האָבן געחתמעט דעם אפּע? פאר שליסן

פון 10.082.948 בירגער פון

ז איין

דער רומע­פ. ר. לאָזט ארויס א ווארעמען אוֹיפ­

בירגער פון א שלוםדאפּמאך.

דער רומענישער

רער פּערמאנענטער קאָמיטעט פאר פארטייריקן רעם שלום פּון דער רומענישער פאָלקס-רעפובליס

די אוטעמע-בריגאדע פון דער פאבריק 234-טער אויגוסט" פון יאס האָט דערגרייכט נייע דערפאָלגן אין דער פּראָדוקציע

אֶנװוענדנדיק די סאָוועטישע ארבעט­מעטאָדע, האָט די אוטעמע בריגאדע פון דער פאבריק ,28יטער אוינוסט" פון יואס דערגרייכט נייע באדייטנדיקע דער­פאָלגן און דער ארכעט. אָנשטאט צו מאכן 4 ארבעטן ביי איין געגנשטאנד, וואָס דארף געשליפן ווערן, מאכט אי

צינד יעדער איינער איין ארבעט און דער געגנשטאנד קומט ארויס פאר­טיק געשליפן פונעם לויפבאנד. אזוי ארום איז געלונגען צו הויבן די ארנעטיפּראָדוקטיוויטעט מיט ,//80. יעדן חודש האָבן די חברים איי

ואר -ּוּ

בערגעשטיגן די 250­

0 פּראָצענט.

נאָרמע מיט

ס'האָבן זיך' באזונרערס אויסגע­צויכנט די חברים: געאָרגע טשיאָר­נעי; קאָנסטאנטין באיקו, מימע? א"

ווראם און טשיאָבאן וואסילע.

בריװ פון ישראל

,.קלערט אויף און ראטעוועט די וואס ווילן נאך קומען קיין ישראלי'

אט װאָס ס'שרייבט פון ישראל א 22 יעריקער בחור וועל?כער האָט זיך באשעפ­טיקט, איידער ער איז אוװעקגעפאָרן, מיט פּלאסטישער קונסט. דעם בריוו האָט בא-ז קומען די חברטע פעער מארגארעטא פון בוקארעשט, קאזארמע-גאס נר. 54.

,מיין לאגע אין אלגעמיין האָט זיך ,פארבעסערט". די לעצטע צייט האָכ איך שוין א מין ,הכנסה"... איך באשעפטיק מיך מיט מסחר פון א?טיאייזן. דאָס הייסט אז איך גיי ארום איבער די חייף, קויף צונויף אל?טראייזן, מעש, פלעשע­לעך א. א. וו. פון דער דאָזיקער בא" שעפטיקונג האָב איך א מינימום פאי­דינסט פארן טעגלעכן ברויט. איך האָב קיינמאָל נישט געגלויבט אז אין דער שענסטער צייט פון מיין יוגנט, יוועל איך מיר דארפן פארדינען דאָס ברויט אייף אזא דערנידערנדיקן אופן.---אָבער װאָס זאָל איך טאָן? וויי? איך בין אן אונ­וואליד קאָן איך נישט שווערע ארבעט לייסטן, און אזוי פי? פּראָטעקציע כדי צוֹ באקומען א לייכטע ארבעט האָב איך אויך נישט, איך האָב גענוג הונגער גע" ליטן אנדערט האלבן יאָר זינט מ'האָט מיך. דעמאָביליזירט.. ס'האָט. זיך מיר צוגעגעסן אלץ שטייען, אָן רעזול­טאט, ביי די ארבעט-ביוראָס. אפילו ביי דער דאָזיקער ארבעט איז דאָ א גרויסע קאָנקורענץ. איר וואָלט אייך שטארק געווונדערט ווען איר וװאָלט געזען ווער ס'זענען מיינע קאנקורענטן: קריגס-אונ­וואלידן פון דער מלחמה קעגן די ארא­בישע באנרעס און אינטעלעקטועלע.

פארזעצנדיק זיין אויספירלעכן בריוו, שרייבט ער אויך וועגן דער עקאָנאמי­שער לאגע פון ישראל.

,די אלגעמיינע ל?אגע איז א שלעכ­טע. די אינפל?אציע וואקסט מיט רי­זיקע שריט און אלע פּרווון זי אויפ­

צוהאלטן, געלונגען נישט; היינט ווייסט יעדער אז דעם צוזאמענברוך פון דער ישראלישער?ירע קען מען נישט אויפ­האלטן, אין די לעצטע וואָכן איז די לי­רע געפאלן אויף דעם אינטערנאציאנא­לן מארק מיט א ריזיקן פּראָצענטאזש. אין לאנד קויפט מען און מ'פארקויפט דעם דאָלאר אויף ,שנוארץ" פאר צוויי אָדער צוויי א האלב לירעס. די בריטישע גאָלדימטבע מיט 20---25 י.?. ווען איך בין געקומען אין לאנד האָט א גראם גאָלד געקאָסט 29---20 פּיאסטער, היינט קאָסט ער 100 פּיאסטער. איר דארפט פארשטיין װאָס דאָס באדייט...

קיינער קאָן זיך נישט שפּייזן פון דער קארטעלע.דערפאר בליט דער שווארצער מארק און די אינפלאציע איז אומפאר­מיידלעך. פאר אן אנצוג דארף מען זאמ­לען פּונקטן--- צוויי יאָר. פאר שיך בא­קומט מען 88 פּונקטן א יאָר, אָבער כדי צו דערגרייכן א פּאָר שיך דארף מען האָבן 86 פּונקטן. אין אלגעמיין שטייגן די פּרייזן פון טאָג צו. טאָג אָבער נישט אויך רי. פוינען".

נאָך דעם וי דער מחבר פון בריוו שילדערט וויאזוי די אמעריקאנער אימ" פּעריאליסטן פארוואנדלען ישראל אין א ימיליטערישער באזע, פאר א קומענ­ריקער מלחמה קעגן סאָוועטן-פארבאגר, שילדערט ער אויך די טרויעריקע לאגע אין וועלכער ס'געפינען זיך די עולים אין די?אגערן:

,דאָס עסן אין די?אגערן איז יוייניק. מ'גיט נאָר דאָס וװואָס מ'באקומט אויף דער קארטע? און פון דעם ננבעט מען נאָך אויך. ערשט נישט לאנג איז געווען א סקאנדא?, ווען מ'האט דערטאפּט מע­רערע דירעקטאָרן און אפּראָויזיאָני­רונגס-פאראנטװואָרטלעכע וועלכע האָבן

געליפערט דעם שווארצן מארק---?ע­בנסמיטל געגנבעטע פון די ראציעס פאר די אימיגראנטן.

איך וואָלט אייך נאָך געקענט אסך שרייבן פון די אומגליקלעכע וואָס דרייען זיך ארום אויף אלע שטראָזן, מיט פּעק­לעך און דזשאמאנדאנען, און שלאָפן אין סטאציעס צי אויף דער גאס. די דאָ זיסע מענטשן שעלטן מיט ביטערקייט װאָס זיי האָבן זיך געלאָזט פארנארן פון רי ציוניסטישעליגנס און זענען געקומען טראָגן דעם וואנדערשטעקן אין דער וויס טעניש. צי האָבן די וואָס קומען אהער גאָר קיין לאָגיק נישט?איך קען. זיך גאר נישט גענוג פארווונדערן... וויאזוי קאָן א מענטש מיט א געזונטן שִכל פארבייטן זיין היים, די זיכערקייט פארן מאָרננדי­קן טאָג, ארויק און פריי לעבן,--- אויף רעם פּוסטן בל?אָנדזעניש פון דאנעט!? ם'איז נאָך מער רחמנות אויף די משפּ­חות וואָס האָבן זיך אהער געשלעפּט מיט 4---8 קינדערלעך.

קלערט אויף און ראטעוועט די װאָס ווילן נאך קומען קיין ישרא?. קלערט צו זייערע קינדער אויב זיי זענען נישט אימ­שטאנד אליין צו קלערן. קעמפט קענן דער ציוניסטישער מנפה, דעמאסקירט, חברים, די מיקראָבן-טרענער און בא­ווייזט זיי אָפן פאר אלע מענטשן, אזוי ארום וועט איר אסך ראטעווען פון ליידן.

איך האָב נאָך צוריק מיט 6 חדשים באשלאָסן צוריקצוקומען. איך זע אז רי יאָרן גייען און איך לערן נישט. איך היים אֶן צווייפלען אז איך ווע? נאָך קעגען זיין א מאָלער, איך האָב 98 יאָר, און ס'איז קלאָר אז טאלענט אליין איז נישט גענוג. ס'דארפֿן אויך זיין באדינגונגען צו אנטוויקלען דעם טאלענט". אזוי פאר­ענדיקט דער אויטאָר זיין אָנגעװוייטיקטן בריוו.

ש