Jahrgang 
135 (1951) נר. 135 6-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

ייא טעטש וע

זייט 4

,איקוףיבלעטער"

זייוקציפששי..

ישראל- א באזיס פון אמעריקאנער אימפּעריאליזם

ישרא? געפינט זיך אין דירעקטער און פולשטענדיקער עקאָנאָמישער און פּאָליטישער אָפּהענגיקײיט פונעם מאָנאָ­פּאָליסטישן קאפּיטאל פון די פארייניקטע שטאטן און ענגלאנד. שטיצנדיק זיך אויף די פורנדיקע בורזשואזע קרייזן פון יש­ראל, װאָס באשטייען פון כורזשואזע נא­ציאָנאליסטן--= ציוניסטן און. רעכטע פאָצ. דעם.--- באמיען זיך די אמע­ריקאנער אימפּעריאליסטן אריינצוציען ישראל אין מלחמה-בלאָק, וועלכן זיי שטוקעווען צונויף אויפן נאענטן מזרח אלס דערגענצונג צום צפון-אטלאנטישן בלאָק. וועגן דעם זאָגט עדו די פיבער­האפטע דיפּלאָמאטישע טעטיקייט פון די אמעריקאנער אימפּער!אליסטן אין ישראל און אין די אנדערע נאָענט-מזרחדיקע לענדער-- די סיסטעמאטישע וויויטן פון די פאָרשטייער פון די גענערא?-שטאבן און אנדערע מיליטערישע כפּעציאליסטן אין דעם דאָזיקן ראיאָן, און אויך די ריי­זעס פונעם פּרעמיער פון ישראל? בן-גו­ריון קיין גריכנלאנך און פונעם פאָר­שטייער פון דער ישראלדרעגירונג 8ּול­קאווניק דיין--- קיין טערקיי אין שייכות מיט די געהיימע געשפּרעכן צווישן טער­קיי, גריכלאנד, ישראל און יוגאָסלאוויע וועגן שאפן א מיטללענדישן קריגס"בלאָק, די אויסערגעוויינלעך פארשארפטע בא­ציונגען צווישן ישראל? און די אראביטע מלוכות נוצט אויס די אמעריקאנער דיי פּלאמאטיע פארן אוממיטלבארן אריינ­מישן זיך אין רי אינערלעכע ענינים פון די דאָזיקע לענרער, 5 די מלוכה ישראל? איז פּראָקלאמירט געװאָרן דעם 18יטן מאי 1948. אויפן יסוד פון דעם אָנגענומענעם ביי דער מיטהילף פונעם סאָוועטן-פארכאנד און פֿאָלקס-דעמאָקראטישע לענדער, באשלום פון דער גענעראלער פארזאמלונג פון דער אָרגאניזאציע פון די פארייניקטע נאציעס וועגן פאנאנדערטיילן פּאלעסטינע אויף צוויי מלוכות-- א יידישע און אראבי­שע. א לאנגע צייט פֿארן שאפן די מלוכה ישרא? האָט זיך ארום דער פראגע 8א­לעסטינע געפירט א קאמף צווישן די ענ­גלישע און אמעריקאנישע אימפּעריא­ליסטן. פּאלעסטינע איז פארכאפט געוואו'ן דורך דעם ענגלישן אימפּעריאליזם מיט העכער 80 יאָר צוריק. די פעלקעריליגע האָט אָפּיציעל פארגעזעצלעכט די דאָזיקע אנעקסיע, איבערגעבנדיק ענגלאנד אין 2 יאָר א מאנדאט אויף ,פארוואלטן" מיט פּאלעסטינע. אין זיין פּאָליטיק אין פאלעסטינע האָט זיך דער בריטישער אומפּעריאליזם געשטיצט אויף דער באה קאנטער באלפור-דעקלאראציע וועגן ענג­לאנדס פּלאן מיטצוהעלפן שאפן א ,יירי­שע נאציאָנאלע היים" אין פּאלעסטינע. די באלפור-דעקלאראציע איז נישט איינ­מאל פארשירן אינטערפּרעטירט און אויט­גענוצט געוװאָרן דורך די הערשנדוקע קרייזן פון ענגלאנד, כדי ארויסצורופן נאציאָנאלע שטרייטן צווישן די אראבער און יידן און געבן דעם ענגלישן אימפּע­ריאליזם א מעגלעכקייט, שפּילנדיק די ראָל פון אן ארביטער צווישן זײי, צו פארהיטן זיין הערשאפט אין פּאלעסטינע. צוהעלפנדיק אין דער עושטער צייט צו דער עמיגראציע פון יידן קיין פאלעס­טינע צום שאפן דאָרט א ,יידישע נאציאנאלע היים", האָבן די בריטישע הערשנדיקע קרייזן פֿארפאָלגט זייערע קריגס-יסטראטעגישע צילן--- קעגנווירקן דעם שאפן אויף דער קליין-אזיאטישער זייט פונעם סועץ-קאנאל אן אראבישע מלוכה, א פריינטלעכע צו עניפּטן. וובנ­דיק ביי די יידישע בורזשואזע נאציאנא­ליסטן-ציוניסטן א פארנעפּלטע האָפענונג אויף א מעגלעכקייט צו שאפן אין דער צוקונפט א יידישע מלוכה, האָבן די ברו­טישע אימפּעריאליסטן אין דער זעלבער צייט ארויסגערופן א קעגנווירקונג לנבו די דאָזיקע פלענער מִצד די אראבער, וועמען זיי האָבן אויך צביעותדיק צוגע­זאָגט דאָם שאפן א זעלבשטענדיקע מלוכה. אויף אזא אופן האָבן די ענ­גלישע אימפּעריאליסטן אינטענסיוו פו­

אויפן נאענטן מזרח

פון ל. וואטאָלינא

(המפוך פּון גר. 134)

נאנדערגעצונרן נאציאָנאלע שנאה צווי­שן די אראבער און יידן, רעגירנדיק לוי­טן פּרינציפּ ,,צעטיי? און הערש".

אינם פּעריאָד פון דער בריטישער הערשאפט אין פּאלעסטינע, איז זי פאר­וואנדלט געװאָרן אין אן אמתער ענגלו­שער קאָלאָניע און קריגס-באזע אויפן נאָ­ענטן מזרח. דער ענגלישער קאפּיטאל האָט אָנגעהויבן אריינדרינגען קיין פּא­לעסטינע א לאנגע צייט פארן פארכאפּן זי דורך ענגלאנה. כמעט אלע אינדוס­טריעלע בענק און האנדלס-אונטערנע­מונגען אין פּאלעסטינע זענען געשאפן געװאָרן דורכן ענגלישן קאפּיטא?. דער ערשטער אינוועסטירער אין פּאלעסטינע איז געווען דער באוווסטער באנקיר ראָ­טשילד, וועלכער האָט אריינגעלייגט זיינע קאפּיטאלן צוזאמען מיט דער ציוניסטי­שער אָרגאניזאציע אין דער ,פּאלעסטיין עלעקטריק קאָרפּאָריישן"? און אין א ריי אנדערע אונטערנעמונגען. אזוי ארום זאָ­בן זיך אין די הענט פון ענגליש-יידישן קאפּיטאלן צוזאמען מיט דער ציוניסטי­גען פאר איבערארבעטן לאנדווירשאפט לעכע רוישטאָפן, צעמענט, פעל און אנד. צוציענדיק דעם יידישן קאפּיטא? צו מיט­באטייליקונג און געמישטע געזעלשאפטן, האָבן די ענגלישע אימפּעריאלעסטן גע­שאפן פאר זיך אין פּאלעסטינע א סאָ­צואלע באזע אין געשטאלט פון דער יירי­שער גרויס-בורזשואזיע.

איינע פון די באדייטנדיקסטע קאָמפּא­ניעס אין פּאלעסטינע איז ,פּאלעסטיין פּאָטאש" װאָס ווערט קאָנטראָלירט דורך דער בריטישער כעמישער קאָמפּאניע ,טע נאנד ענד קאָמפּאני? און וועלכע האָט מאַנאָפּאָליזירט דעם ארויסבאקום און או­בערארבעטונג פון די מינעראלע. רוי­שטאָפן און ראיאָן פון ים-המלח(די פּראָ­דוקציע אין 1944 י.-- 590 טאָן בראָם און 109 טויזנט טאָן פּאטאש). די קאָנ­צעסיע האָט די קאָמפּאניוע באקומען אין 0 י. אויף 79 יאָר, דערביי האָט זי אוין משך פון די ערשטע 28 יאָר באקו­מען אויסשליסלעכע רעכט. לויט איר פיז נאנסיעלער סטרוקטור איז די ,פּאלעס­טיין פּאטאש קאָמפּאני? אן אינטערנא­ציאָנאלע געזעלשאפט מיט א קאפּיטאל

פון 1 מיליאָן פונט שטערלינג. צווישן'

אירע גרעסטע אקציאָנארן געפינען זיך די אמעריקאנער ,,פאלעסטיין עקאַנאמיק" און עטלעכע ענגלישע פירמעס.

גרויסע אוֹנטערנעמונגען אין פּאלעס­טינע זענען אויך די קאָנטראָלירטע דורכ! ענגלישן קאפּיטאל נאפט-ראפינעריעס און חיפה--- די, קאָנסאָלידייטער אִיל ריפאינערס לימיטער".

דער איינגעשטעקטער דורך די ענג­לישע אימפּעריאליסטן קאָלאָניאלער רע­זשים אין פּאלעפסטינע,.די רעכטלאָזיקייט און ארעמקייט פון די ארבעטנדיקע מאסן האָבן ארויסגערופן א שטארקע אומצי­פרידנקייט ביי דער יירישער באפעלקע­רונג, וועלכע האָט זיך אױיסגעגאָסן אין באזונדערע ארויסטרעטונגען קעגן דער בריטישער הערשאפט. צווישן די אראבי­שע ארבעטנדיקע מאסן האָט זיך ברייט פונאנאנדערגעוויקלט די אנטיאימפּע­ריאליסטישע באוועגונג. כדי אָפּצוציען די אויפמערקזאמקייט פון די ארבעטנדי­קע פונעם קאמף פאר אומאָפּהענגעקייט און פארהיטן זייער הערשאפט אין פּא­לעסטינע, האָבן די ענגלישע קאָלאַניזא­טאָרן זיך באנוצט מיט כלערליי פּאָליטו שע מאנעוורן, אָנשפּארנדיק זיך אמאָל אויף דער יידישער רעאקציאָנערער בור­זשואזיע, אמאָ? אויף די אראבישע פעאָ­דאלן, ארויסגערוקט פארשידענע פּלע­נער וועגן פונאנדערטיילן פּאלעסטינע אויף אן ענגלישער, יידישער און ארא­בישער זאָנע פארן פארהיטן די ענגלו­שע הערשאפט. נישט געקוקט אויף די דאָזיקע מאנעוורן, האָט זיך די נאציאָ­נאל-באפרייערישע באוועגונג אין פּאלעס­טינע פארשטארקט, אָננעמענדיק א בא"

זונדערס ברייטן פארנעם אין פּעריאָד פון די יאָרן 1929---1986 און אויך נאך

פּאָליגראפישער צענטער נר. 8-= אינדוסטריעלע מלוכח-אונטערנעמונג, /|

וְ וְ ו ו ו| דער צווייטער וועלט-מלחמה. די אמערי-| קאנער אימפּעריאליסטן האָבן געשטרעבט אויסצונוצן פאר זייערע אינטערעסן דע| קאמף פון די פעלקער פון פּאלעסטינע| קעגן דער ענגלישער הערשאפט. י דער אמעריקאנער קאפּיטא? האָט נאָך א לאנגע צייט פאר דער צווייטער וועלט­מלחמה אָנגעהויבן אריינצודרינגען קיין פּאלעסטינע, דער עיקר אין דער פאָר פון פּריוואטע אינוועסטיציעס, אונטער דער מאסקע פון די אזוי גערופענע 2 בות פון דער יידישער גרויס-בורזשואזיע| פון די פארייניקטע שטאטן. דער דאָזיקער| קאפּיטא? איז באנוצט געווארן צן קויפן| באָדן אין פּאלעסטינע מיטן ציל צו בא-| זעצן יירישע אימיגראנטן, און אויך גע| ריכטעט זיך אין די פארשידענע צווייגן פון דער עקאָנאָמיק. בעת און נאך דער, צווייטער וועלט-מלחמח האָט זיך דער צו- ו פלום פון אמעריקאנער קאפּיטאלן קיין| פּאלעפסטינע פארשטארקט, ו אין משך פון 1940 י. ביזן 1946:: איז פון די פארייניקטע שטאטן קיין פּא-| לעסטינע אריינגעפלאָסן אין פאָרם פון /נדכות" און הכנסות פונעם עקפפּאָרט אין די פארייניקטע שטאטן העכער 165 מיליאן דאָלאר. די אמעריקאנער קאפּי­טאליאינוועסטוציעס. אין וועלכע האָבן אין 1987 י. באטראפן 99 מיליאָן דאָלאר זיינען אויסגעוואקסן אין

י

פּאלעסטיגע,| 7 י. ביז 1850 מיליאָן דאָלאר,

די גרויסע קאפּיטאליסטישע מאָנאָפּאַ-| ל פון די פֿארייניקטע שטאטן, אין דער| ערשטער ריי די נאפט-מאָנאָפּאָלן, וועל­כע זענען פאראינטערעסירט אין אויס" ברייטערן די ספערע פון אינוועסטירן זייערע קאפּיטאלן, אינעם פארכאפּן ,ייע מערק און קוואלן פון נאפט אויפן נאֶענטן מזרח, נוצט אוים די בורזשואז-נאציאנא­ליסטישע ציוניסטישע באוועגונג אין די פארייניקטע שטאטן און אין די אנדערע קאפּיטאליסטישע לענדער, כדי צוֹ פאך­דעקן און בארעכטיקן זייערע אגרעסיווע פּלענער אין פּאלעסטינע.

דער באלטימאָרער פּראגראם, וועלבער

איז אָנגענומען געואָרן אויפן צווניס­טישן צוזאמענפאר אין 1942 י. און וועלכער האָט געפאָרערט צו פארוואנדלען פּאלעסטינע אין א ריין-יידישער מלוכח, איז זיך פולשטענדיק צונויפגעפאלן מיט דער פּאָליטיק פון די איינפלוסרייכע גרו­פּעם פון דער פינאנסדאָליגארכיע אין די פארייניקטע שטאטן, וועלכע האָבן"גע­שטרעבכט. אויפצונוצן די פראגע וועגן שאפן א יידישע מלוכה, און דערנאך אויך די דאָזיקע מלוכה נופא פאר דעם פארפעפטיקן זייערע פּֿאָזיציעס אין פּא: לעסטינע און אויפן נאָענטןמזרח. דאָס האט באדינגט דאָס עקשנותדיקע אריינ­מישן זיך פון דער רעגירונג פון די פא­רייניקטע שטאטן אינם לייזן די פּאלעס­טינער פראגע נאָך דער צווייטער וועלט­מלחמה, די פארשטארקונג פונעם פינאנ­פירן די ציוניסטישע אָרגאניזאציעס דורך די מאגנאטן פונעם אמעריקאניש-יידישן קאפּיטאל און דאָס פארגרעסערן די ,,וווי טעטיקע זאמלונגען" פאר דער יידישער אימיגראציע קיין פּאלעסטינע, וועמענס פארנעם ס'איז געוואקסן פּראָפּאָרציאָנעל צום וווקס פון די אמערוקאנער קאפּיטאל­אינוויסטיציעס אויפן נאענטן מזרח.

אין דער זעלבער צייט האָט ענגלאנר מיטן ציל פון קאמף קעגן דער ברייט-פו­נאנדערגעוויקלטער נאָך דער מלחמה נא­ציאָגאל-באפרייערישער באוועגונג גע­מאכט יד אחת מיט דעם אראבישן פעאָ­דאלן אויבערשטן שיכט. דאָס שאפן די ליגע פון די אראבישע לענדער איז אויך אויסגערעכנט געװאָרן, כדי אויסצונוצן זי צום קאמף קעגן דער נאציאנאל-בא­פארייערישער באוועגונג.

(המשוך אי קומעגריקן נומער)

יי

בן-גוריון מיט דער גאנצער רעגירונג,

יי יי

איניינעם מיט ,מיס ישרא?", בשעתן

טוהנע דורך דו פארייניקטע שטאטן

-----9-...םה

איך װאָלט געשווירן, אז נישט. אלע אונ­דוערע לייעגערן װייסן, אז ישראל פארמאָגט איר שיינהייט-קעניגין, אוױיסגעװײילט לויט אלע כללים און לויט דעם.גוסט"' פון דער מערב-דעמאָקראטיע. אָבער נאָך אינטערעסאנ­טער װעט זיין דעם לייענער זיך צו דער­װיסן, או די דאָזיקע גייע אסתר-המלכה דיגט נישט בלוין דער אבסטראקטער שיינקייט; אז דאָס איז נישט טתם קיין ,,קונסט לִשֵׁם קונסט". נאָר אז אָט די יפת-מואר פון יש ראל װערט אויסגענוצט... צו דעם קאמפּיין אין אמעריקע פאר דער מדינה ישראל!

װעגן אָט דער ריזיקער סענסאציע האָבן געמאָלדן אלע רעאקציאָנערע יידלשע צייטןג­גען אין אמעריקע. דערביי האָט זיך אזוי געמאכט, אז די קראטאוויצע האָט פארשטעלט און אָפּגערוקט אויפן צװייטן פּלאן דעם סא­מעראָדגעם בן-גוריון, װעלכער איז טאקע אין די זעלבע טעג(און אפשל אויף דער זעלבער שיף) געקומען מיט דעך מיס- יש ראל. בן גוריון איז טאקע זיער עלאָקװענט און ער קאָן דל מלאכה פון אונטערהאנדלען

--ז--טישיט

די קראסאוויצע פון ישראל

מיט די מלחמה-אונטערצינדער און פון פאר­האנדלען דאָס אייגענע פאָלק, אָבער קיין א­טראקציע פאר די אָנגעשטאָפּטע יידישע געלט­זעק נון אמעריקע איז ער זיכער נישט. דאָס שיינע פּנימל נוּן דער ,,מיס-יודעא"' איז פאר זי איבערצייגנדיקער,

פארשטייט זיך, אז לויט דער מענטאלי­טעט פון דער אמעריקאגער יידישער רעאק­ציאָגערער פּרעסע איז דאָס א גאנץ נאטיר­לעכע זאך; אין דעם ,אמעריקאנערילעבנס­שטייגער'' אי! דאָס א טאָג- טעגלעכקייט. אינטערעסאנט איז נאָר, װי אזוי בן-גוריון אליין לעבט איבער די קאָנקורענץ פון אָט דער אשה-יפה,--- אפשר פילט ער זיך יאָ געטראָפן. אָבער-- װאָס טוט נישט א מפּא"י-גדול פאר די דאָלארן?

פאר זײַ װאָלט ער ארויסגעפירט נישט בלויז די איינע--- פאך זי װאָלט ער פארקויפט דאָם גאנצע מאַלק פון ישראל.

אויב דאָס פאָלק װעט נאָר לאָון!

יחרי יזייר ריל יי ישר ריר יי יע 5,

יי יי יי יי יי יי יי יי יי טיטא באפרייט יידן-מערדער

פּראָג(ספ). די פאשיסטוישע סיטאָ­רעגירונג האָט לעצטנס באפּרייט פון תפיסה גאָך 30 מלחמהיפארברעכער.

יי יע יי יי יי יי א יי יי יי יי יי יי יי

די רעגירונג פון טישער דייטשער

ראָס זיינען 30 האָרטייבאנדיטן, װעל" כע האָבן אט 1980 יאָר, אין דער שטאָט טאבצי, רערמאָררעט 1100 יידן.

דער דעמאקרא­רעפּובליק העלפט

די יידישע קהילות

בערלין(ספ.) דער סעקרעסאריאט פוו פארבאער דרי יידישע קְהִילוֹה אי רער רפעסאָחראטישער דייטשישער רעפּובליק האָט באקומען א מעלדונג פּון רער דאָרטיקער רעגירונג אונטעך­געשריבן רורכן וויצע-פרעמזיער נושףע ועגן רעם, אז דער פארבאנר פֿון די קהילות באקומט א מלוכה- סובסידיע

פּוו 200.000 מארק צו ברעעגען אין

אָּררענונג רי יירישע בּית- עולמס. רער ראָזיקער באשלוס האָט 8 באז זונרערע באדייטונג אין דער צייט, װען רי אמעריקאנער. אינטערװענסץן אין מערבי דייטשלאנר באפּרײיפן די בוס טויט-פארמשפטע היטלעריסטישע יידן­מעררער, אין דער. צייט װען אין מערב-ירייטשלאער כסדר געשענ­

רעטי די יירדיטע ביתהעולטס.

עי יי יי יי יי יי= א גארקי-דענקמאל אין מאסקווע

דעס סויטן יווֹי:985 יאָר, אין פויסן יאָרטאג גאָכן סויס פונעם גרויטן רוטיש) שרייבער אלעקסיי מאז קסימאָװיטש גאָרקי, װעס אין מאָס-י טווע אויבּן פלאץ בײם וייסרוסישן װאָטואל אנטהילט װערן א דענקמאָל פארן שרייבער,

פון אָנהויב האָט בײַם דענקמאָל געארבעםט דער באוווסטער רוסישער סקולפּטאַר י. שאדר אוו גאָך זיין טוט איו 1981 יאָר, האָבן רי ארבפט פֿאר­ענירקט רי סקולפּטאָרו הו מוכיגא, ז.

ואיטנאָװא א ג. זעלענסקאיא. די 181.סאו.אפטאזאז-­

,

פיגור פונעם שרייבער איו געגקָסן געז װאָרן פוט בראָנו אי די גיסעריי ווארשטאסט, ועלכע געפינען זיך בי רער בויזאונטערגפמונג פון רעם סאָ װעטן-פֿאלאץ.

רער פּיערפסטאל. איו געבויט לוימן פּראָיעקט פּון רעם ארכיטעקט. ראָ" זענפעלר פון רויםע פֿאָלירטן גראנים.

די הויך פון דער רענקמאָליסטא­טוע האָט 9,25 מעטער אוו צוזאמען מיטן פּיעדעסטאל= העכער צֶען מעז טפּר.

3 זא 8886:סע!דאשט

+­

יי יו יי

די א גע באג די| דור| דער דער דייס ווע שע נצח גופא אנ גענץ גיש נות. איז וועט די 5 נאיב ערש ועלן געשו זיב לויט בע סטא נא נאכר דעם אנגען פֿרייך זיך די פ פאר מאָקר ח' םס { זענען ! שונא צייגן גען| שיסט טערר געבן מאסן. פלאמ לויכט די מי קאמפ די דא קאמף מיט; לאזונג הוילע פון. וו אנדער גערן. די פאלק; פארש די אוג מענטיר און צע אין די ישע מלו רעזולט: האָבן ז אויך או באפריין טישער דער קע פּרייונג היינט חמח., אימפּעך! פאר דען דעוועט געסן דע וואגט. ר פארבאנז פונעם א מלחמה. דער וועל פארשטיי צוקונפט נישט או פּעריאליכ קאורייע. וואָכן ווע ישטאנד פּ ברייטערן

לענדער; פאָלקסיך!