2
קער
איז נלָסן ישע
גער {נער וולן, טוין ועגן
פון ערע
רי קעגן סטיוייגן
רסוובי
באז
נענון גע גרעז איז יקאפֿאר זיך פיר י נרע מלוולמ.) איינאטן, ישער : אין חגם אֶנאֲז ראל, וונעם חמה, ארקט ו| די
רייזן ייסטן
ואָנאַ אומה לאנד די
מזרה.*
0ו יאר פונעם פּאגראם פון, יאס
{ מיט אן אומויסשעפּלעכער שנאה צום (פּאשיזם דערמאנען מיר זיך היינט אין
עם פּאָגראָם. װאָס די היטלעריסטן און די אנטאָנעסקו-לעגיאָנארישע באנדעס, היטלערס רומענישע. מִשרתיִם, האָבן ארי אניזירט אין דער שטאָט יאס און אין {דער געננט מיט 10 יאר צוריק, א וואך גאָך דער היטלעריסטישער אגרעטיע אוֹי| פן פאָוועטן-פארבאנד. מיט א בעסטיאלער ווילדקייט, האבן די פאשיסטן פארגאָ} סן דאָס בלוט פון איבער 14000 אוטשולדיקע ייִדן. דעם פּאָגראָם האבן די באנדיטן אָרגאניזירט, כדי אָפּצװװוענדן די אויפמערקזאמקייט פונעם רומענישן
2 פאלק אז עס ווערט אליין געפירט צו דער } שחיטה
פאר. די אינטערעסן פו! א חייפעלע עקפפּלאָאטאטאָרן. דאָס אובעטנדיקע פאלק פון רומע
א ניע אין שפּיץ מִיט זיין קאָמוניסטישער
פארטיי האָט אָבער פארראמט די שחימוֹת קעגן די יידן און האָט פון תמיר געקעמפט קעגן די נאציאנאליסטישע דיווערסיע און קעגן דעם רעזשים פון עקספּלאָאטאציע, וועלכער קאָן זיך נישט אויפהאלטן אֶָן צו פארשפּרייטן שנאה צווישן די ארבעטנדיקע פון. די פארשירענע נאציאָנאליטעטן.
היינט ביי די 10 יאָר נאך דעם יאסער פּאָגראָם, ווען די מאכט ביי אונדז אין לאנד געפינט זיך אין די הענט פונעם ארבעטנדיקן פאלק אין שפּיץ מיט דער רומענישער ארבעטער-פּארטיי, ווערן אָנ אין טאג טעגלעכן לעבן די פאָדערונגען פאר וועל?כע דער ארבעטער קלאס האָט געקעמפט. דו פאשיסטישע מערדער פֿון יאס און פוז אנדערע שטעט און שטעטלעך. אָדער דערפער פון אונדזער לאנד האָבן באקומען די געהעריקע שטראָף. דער אנטיסעמיטיזם וערט שטרענג באשטראפט לויט די געזעצן פון אונדזער רומענישער פאָלקסדועפּובליץ.
פאר דער יידישער ארבעטנדיקער באפֿעלקערונג זענען געשאפן געוואָרן אדאנק דעם פאָלקסירעמאָקראטישן רעזשים גלייכע מענלעכקייטן, מיט די אנרערע ארבעז טנדיקע מענטשן,.פוז אנטוויקלוג; אויף אלע טעטיקייט-געביטן.
אי יאס דאָרט וי פאר 10 יאָר א אױסגעשאָכטן געוװאָרן אזויפי? אומשולריקע מענטשן, דאָרט ווו אן טרבעטנרי קער ייד איז ארום געגאנגען מיט א נעהויקערטן רוקן מיט אייביקע שועק אין הארץ, איז פארשווינדן דאָס געפי? פון אומזיכערקייט וואָס האָט באגלייט דעם יידן אין דער פארגאנגענהייט, וויי? די יירישע פאָלקסימאסן פון דער ר, פ. ר. ווייסן אז דער פאָלקס-דעמאָקראטישער רעזשים, פארטיידיקט זיי פּונקט אזויווי אלע ארבעטימענטשן פונעם לאנר
נאך 10 יאר פון דער יאסעך
קאָן די דאָרטיקע יידישע אר באפעלקערונג זיין שטאלץ מיט די דערגרייכונגען אויף אלע לעבנסיגעביטן וי אויך אויפן קולטורעלן געביט. עס איז געשאפן געװואָרן דאָרט אן עלעמענטארשו? אין וועלכער דער לימוד ווערט אויסגעפירט אויף יידיש. עס איז געשאפן געװאָרן א יידישער מלוכה-טעאטער, וועלכער שטייט אויף א הויכן קינסטלערישן ניוואָ, און וועלכער איז דא נישט לאנג געווען אויף א טורנע אין פארשידענע שטעט פונעם לאנד.
אויך איז טעטיק דער ,איקוף" ווע?כער פארנעמט זיך מיטן קולטוראליזירן די ברייטע יידישע מאסן און זיי צו רערציען. אין גייסט פון ליבשאפט צו דו אנרערע מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן, אין גייסט פון קאמף פאר שלום און דאנקבארקייט צום גרויסן סאָוועטן-פארבאנד וואָס האָט געראטעוועט אונדזערע לעבנס.:
די אינוואלידן, אלמנות און יתומים פונעם פּֿאָגראָם באקומען כענכיעס, פּונקט וי אלע אנדערע אינוואלידן, אלה מנות און יתומים פון דער מלחטח.
עם איז דעריבער נישט קיין וװוינדער אויףּ דער באנייסטערונג מיט וועלכער עם ארבעטן די יידישע ארבעטימענטשן פון יאס כדי צו דערפילן די אויפגאבן
שחיטח
פונעם פּלאן. ווער האָט נאָך נישט געהערט פון דער יינגער פּינא שווארץ פון ואס וועלכע ארבעט. ביי 19
וועבשטולן אָבער פון מיכעל אווראם װאָס ארבעט. שוין אויפן חשבון פון 1982, א. א.?
מיר קאנען און טאָרן אָבער נישט פארגעסן אז יענע שותפים פון די יאסער פּאָגראָמיסטן, קעגיאָנארן און אנדערע
רעאקציאָנארן אין שפּיץ מִיט האָריא סימא וועלכע זענען אנטלאָפן צוזאמען מיט. רי' צעקלאַפּטע היטלעריסטישע ארמייען, האָבן באקומען שוץ ביי די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן, וועלכע ווילן צוריק ברענגען צו דער מאכט אין אונדזער לאנד פונקט וי זיי ווילן אויפשטעלן פון אויפסניי די נאצישע ארמיי און א ניי היטלעריסטיש דייטשלאנד. די אימנפּעריאה ליסטן גרייטן צו אזוי-ארום די פארברעכער, ואס זענען זי נויטיק אין א קומענדיקער מלחמה און אזעלכע וואס זאָלן טרייבן צו דער ארבעט די פעלקער וואָס זיי ווילן פארשקלאפן.
מיט היליקן צאָרן קעמפן
זיי
|
טלעכע מענטשן פון דער וועלט קעגן די|
דאָזיקע אימפּעריאליסטישע פּלענער. די פעלקער קעמפן פאר שלום, קעגן אלערליו מאכינאציעס, וואָס קאנען פירן צו מלחמה און קעגן אלע משרתים פֿון די אימפּעריאליסטן וועלכע העלפן מיט זייער טעטיקייט דאָם צוגרייטן א נייע מלחמה.
די יידישע ארבעט-מענטשן פון אונדזער לאנד וועלן קיינמאָ? נישט פארגעסן און נישט מוח? זיין דעם פאראט פ דער אָנפירנדיקער ציוניסטישער קלי קע.. זי. פארגעסן.. נישט. אוי- זע נען מוח?. דעם פאקט די ציוניסטישע ,רענא'טטע-ז רעא נאָאסטרע",. באגריסנדיק מיט פרייד דאָס אָנהױיבן די פארברעכערישע אנטיסאָוועטישע מלחמה, האָט געשריבן דעם 68טן יולי 1941-- א טאָג פארן פּאָגראָם פון יאס-- ,מיר חזרן איבער אונדזער שבועה פון איבערגעגעבנקייט און אונדזער צוזאָג פון גענצלעכע אי בערגעבונג. פון אונדזער. וועזון". די יידישע ארבעט-מענטשן וועלן קיינמאָל
5
.2=ײ 0
נישט
נישט פארגעסן און נישט מוח? זיין דער יידישער בורזשואזיע דעם. מאני
פעסט װאָס זי האָט ארויסגעגעבן מיט די
חתימות פון דר. פילדערמאן און פון צי ניוסטישן רב-הכו?ל דר. שאפראן. דער
מאניפעסט האָט גערופן די יידושע באד פעלקערונג צו שטיצן די חיטל?עריסטישע מלחמה. אין אים ווערט צווישן אנרֶערע געזאָגט: ,אז מיר קאגטן| נישט באווייזן אונדזער ליבשאפט פארן לאנדר אויפן שלאכטפעלד, זענען מיר. מחויב נאָך מער מיטצושטייערן מיט אלע מיז טלען און מיט אלע אונדזערע כוחות כדי נישט שווער צו מאכן די אויפנאבע פון דער ארמיי און פון דער רעגירונג".
פּונקט אזויוו! די רומענישע ציוניסטישע אָנפירער האָבן געשטיצט דעם פאשיזם דעמלט, העלפט די ציוניסטישע קלי
גירונג"
עטנדיקעקע אויך היינט דאָס ווידעראויפשטעלן די
דייטשע פאשיסטישע ארמיי! לויט וי עם האט איבערגעגעבן די אגענטור ,,טאסס" האָט בן-גוריון דערקלערט ווען ער אין געד ווען אין אמעריקע, אז ער וועט זיך נישט קעננשטעלן דעם ווידעראויפשטעלן א דייטשע ארמיי אויב די דאָזיקע ארמיי וועט קעמפן צוזאמען מיט דער ,פרייער" וועלט,--- פארשטייענדיק אונטער דער ,פרייער וועלט" די מערדער וואָס זענען באפאלן קאָרייע.
מיט שנאה קוקן די יידישע ארבעטמענטשן פון אונדזער ל?אנד אויף די צוגרייטונגען צו א נייער מלחמה פון די אמעריקאנישע און ענגלישע אימעער יאה לֿיסטן. מיט דער זעלבער שנאה קוקן זיי אויף די יידישע משרתים פון די מלחמה. צינדער, אויף די נאציאָנאליסטישע צווניסטן וועלכע האָבן דורך זייערע טאטן באוויזן אז זיי זענען שונאים פון שלום, ר ה. שונאים. דיי אינטערעס} פון די יידישע ארבעט-מענטשן. די ציוניסטישע מאבינאציעס. און די אנטיסעמיטישע פּאָגראָמען זענען צוויי זייטן פון דער זע?בער מטבע. רערפאר, קעמפענדיק פאר שלום, קעגן די מלחסח-יציגדער,* קעגן. די אנטיסעמיטישע פּֿאָגראָמיסטן--- וועלן מיר קעמפן אויך קעגן דער ציוניסטישער פּראָפּאגאנדע וואָס העצט צו פאָרן אין קאפּיטאליסטישן ישראל.
קעמפנדיק קעגן דער ציושסטישר פּראָפּאגאנדע, איינרייענדיק זיך אין דער פּראָדוקטיווער ארבעט, ארבעטנדיק פֿארן דערפולן און איבערשטייגן די אויפגאבן פונעם פ5דיאָריפּלאן, קעמפן מיר פאר שלום, פאר אַונדזער און פַאר אונדזערע קינדערס גליקלעכער צוקונפט.
=
7.סא ר יאָרגאנג
פּרייז ליי 5:16|ו}6זק"
0 יוני. 1954 מואטו 30
מונשר
געזעלשאפטלעך.- ליטערארישער זשורנאל- דקרשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט
אסזט.8מי י,
זסדוואס. ושאט 68חפטטסאס= 8 5א8סא
ת 2 180
3 2 ,3855(818/*/.51 ,/65טסטם רעדאקציע און אדמינ.: בוקארעשטי מאטעי באסאראב 2. טעלי 4.30.22
בו}-א/ ש בּו}ס28:03}:
אין יאס, באטייליקן זיך היינט די יידישע ארבעט-מענטשן| צוויי נייע ספעקטאקלען אין דער פּראָדוקטיווער ארבעט, אין קולטורעלן און
געזעלשאפטלעכן לעבן,
גלייך מיט די אנדערע
בירגער פון דער שטאָט
אין בילד:
ח' חײימאָװיטש דער סעקרעטאר פון דער י סער ניליגלע
נון דער+:ק+דעמיע
פון דער ר. כ. ר. בעת ער חתמעט דעם זפּעל נאר א עלומיאָפּמאך.
אויך די שלאָגלערן פּינא שווארץ נון דער פאבריק
.צעסאטורא זיאס האָט. געחתטבעט
פ+ר שלום, אז מער זאָלן נישט זיין קיין פּאָגרצָּמען.
אויף זומער-אַפּרו אין פאיאנא-צאפולוי
א גרויסע לֿייוונט מיט רויטע אותיות טראָגן אנטקעגן די אָנקומענדיקע הונדערטער. ארבעטער א ווארעמען ,ברוכים הבאים, חברים ארבעטער".
די דאָזיקע באגריסונג וועהט ווירקלעכקייט. די אַרבעטנדיקע נען אהער געקומען זיך אָפּרוען אין דער ווונדערבארער שיינער געגנט, ואס געפיגט זיך אין שוים פון די בוטשער בערג, ווערן זייער ווארעם אויפגענומען מצר די ארגאנען פון דער אַלגעטיינער ארבעט-קאָנפעדעראציע וואָס פארנעמען זיך מיטן איינאָרדענען די ארבעטעריבאה זוכער. אלע ווערן צוגעטיילט אין די װילֶעם. די פּרעכטיקע הייזער מיט רויטגעפארבטע דעכער שטראלן ארוים פון צווישן דעם וואלד.
נאנץ פרי פארגנבענען זיך זינעןשטראלן אין צימער, וי זיי וואָלטן דיר געוואָלט אוינרוימען א פוד אין אוער און פארנארן. דיך אויף דער גאס, ווו עס ווארטן אויף דיר ארבעטער און ארי בעטערנס וואָס זענען אהער געקומען פון פארשידענע אָרטשאַפטן. ווער פון זֵיי גרייט זיך צו אן עקמקורסיע, ווער עס זיצט מיט א בוך אין האנט; מען שפּילט שאך, טאַבלע, אָדער מען. מאכט פפּאָרט. באלר ווערט מען באפריינדעט אזויווי מען װאָלט זיך שוין יארן-לאנג געקענט. דאָם לעבן דאָ ווערט אלץ מער צונױיפגשמאָלצן צ
אן ענגער פריינטשאפט צווישן די ארבעטנדיקע,. אומאָפּהענגיק פון 2 פארא נאַציאָנאַליטעט זיי זענען. פון אלעמענס אויגן קען מען אראָפּלייענען דעם ווונדערבארן אויסדרוק פון צופרידגקייט. לעבט זיך דא יעדער רויק, באקוועם און
באלד א װאָס זע
שער זשע
גוט. די יונגע וי אויך די עלטערע גנע נעראַציעס זינגען פריילעכע לירער, מען טאנצט נאָך דער ראדיאָ-מוזיק און מען פארנעמט זיך מיט פארשידענע פארוויילוננען.
טרעפט זיך, אז דער ראדיאדאַמפּליפוקאַטאָר גיט איבער אחוץ א ריי לידער
און פארוויילונגס-מוזיק, ידיעות וועלכע דערצייל?ן וועגן א לא יי וועמענס גערטנער ווערן צעטרעטן פונעם יענקישן שטיוו?; וועמענס 1 ווערט
אויסגעהרגעט, וועמענס קינדער ט'ווערן דערשטאָכן אויף זייערע מאמעס הענט, וועגן אן אשמדאי וואָס ווי? פארשטעלן דאָס ליבט פון דער זון,| אזוי וי די שווארצע כמארעס וװאָס נעמען ארום די בערג און וילן פארשטעלן די ואַנצע פראכט פונעם אַרוֹם. די שטימונג ווערט
אן ערנסטע עון נרופּעס ארבעטער און אַרבעטערנם דיסקוטירן וועגן דעם קאז רייישן
פאָלק.
ביים ראנד פון וואלד זיצט א נרופּע ארבעטער און הערט זיך צו.. סאָרייט+ -- הערט זיך מון דער מיט פון דער גרוז פּע. מערדער!--*. רופט אויס דער שגיידערדארבעטער א. בריףץ-- עס אין זיי ווייניק זייערע געלטיזעק, קריכן זיי אין פרעמרע קעשענעס.
די באאמטון סאָאַרוע דערמאנט אין די גרויזאמקייטן פון די נאצישע באַמבאַרי דירונגען, וועלעכע חזרן זיך איבער היינט אויף דער קאָריער ערד אויסגעפירט פון היטלערט יורשים די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן:
די דיסקוסיעס ארום דעם ענין האָב געדויערט?אנג. ווען די זִין האט זיך
1.
וִ ו / ו וי / / וִ
ו
ו :
:
פּראָגראם אויסגעפירט פון
ביים יאסער יידישן מלוכה-טעאטער
נאָכן פאר נע איבערן
יו שאָטן פונעם פאלמענבוים" האָט דער יאטער יידישער מלוכה-טעאטער דערעפנט דעם זומערסעזאן אין גאָרטן מאמול וועררע" מיט צוויי נייע ספּעקטאקלען. איין ספּעקטאק? ,געזאנג פאר שלום" איז צוזאמענגעשטעלט פון פּראָזע,, געזאנג און טאנץ. אין דעם ספּעקטאק? גייען אריין א ריי
הי נדיקן
לאנד מיט דער פּיעסע ,א
דעם טור
| לידער"טעקסטן פון אָרטיקע דיכטער צוֹ וועלכע די קאָמפּאָזיטאָרן פונעם יאסער טעאטער-קאָלעקטיוו האָבן געשאפן די מוזיק.
דער צווייטער ספּעקטאקל? ,א האועלע א ניבור" איז א מאריאָנעטן-ספּעקטאקל פאר קינדער אין פינף בילדער פינעם
טשעכישן שריפטשטעלער י. כאָדקאוויץ.
גבאגעגעניש פון א גרופּֿע
יירישע שרייבער מיט זייערע לייענער פון בוקארעשט
מיט א קורצער צייט צוריק פאָרגעקומען ביים בוקארעשטער קוף א באגעגעניש פון א יידישע שרייבער, מיטגלידער פונעם שרייבער"פארבאנד פֿון דער ר. פ. ר. מיט זייערע ליענער פון בוקארעשט. די שרייבער יידע?ע וויידנפעלד, ב. וילנער און א. שפּיגעלבלאט האָבן געלייענט פון זייערע װערק פאר א גדויסן עולם ואָס איז אָנוועזנר געווען אינעם זומעריגאָרטן פונעם /איקוף".
פ'האָט געפאָלגט
אין חאיז גרוםּע
הו
קינסטלערישער בוקארעש
א
'טער ,,איקוף" פאָלקס-כאָר.
- פארבאהאלטן אונטערן קאַריימאַן, מען געצויגן דעם מוסר-השגל. רייער פאָלק קעמפט פאר א ג! זאך, און גערעכטיקייט מוז זיגן.
דער עולם איז געגאַנגען צום אוונט-מאָל.
וואָס פאר א גרויסער אונטערשייד צווישן דעם היינטיקן לעבנסימצם פון די ארבעמנדיקע פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק--- פאר וועלכע ס'זאָרגט די רעגירונג--- און דעם מצב פון די ארבעטנדיקע פוּן די בורזשואוע מלוכות!
אין די ל?ענדער וואָס זענען בֿאהערשט פון דער בורזשואַזיע, קען אפילו דעארבעטער נישט חלומען פון אזא מין אָפּרו און בכל? וועגן סאָציאלער פארזיכערונג. און די קאפּיטאליסטישע לענדער און בתוכם אויך אין ישראל, ווערן --=- אויפן אָרט פון אויסגאבן אויף אי זעלכע סאָציאלע פארזארגונגען,--- פארווענדט געווא?טיקע סומעם, כדי צוצוגרייטן א נייע מלחסה.
די ארבעטנדיקע פון אונדזער ל?אנר די ר. פ. ר., זענען טאקע באוווסטזיניק אז די דאָזיקע דערגרייכונגען, די מעגלעכקייטן צו געניסן פון די שיינקייט! און פונעם לאנד, זענע{ דער ראָבערט געוואָרן אין שווערן קאמף קעגן די וועלכע לֿויערן אויף דער פרייהייט, און אז זיי דארפן אָפּהיטן די דאָזיקע דערגרייכונגען. און אָפּהיטן קען מען זיי נאָר דורך דעם װאָס זיי וועלן פארשטארקן דעם כוח פונעם לאנד, וועלכעס שטייט אויף דער ווֹאך פונעם שלום, וועלעכּם שטייט אויף דער וואך צו באשיצן זייערע אינטערעסן. י. האָראָויץ..
האָט דאָס קאר רעכטער