יי 9 יי יל

זייט 2|}איקוףבלעטער" 50

6 יאָר טעטיקייט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט

עם זענען געװאָרן 6 יאר פון ווען ש'איז געשאפן געוװואָרן, לויטן אוניצוא­טיוו פון דער קאָמוניסטישער פארטיי פון רומעניע, דער יידישער דעמאָקראטישער קאמיטעט. אין די דאָזיקע יאָרן האָט דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט פאה פאנדערנעוויקלט א פּערמאנענטע ארבעט פוֹן דערציען פּאָליטיש די יידישע ארבע­טנדיקע מאסן, מאָביליזירנדיק זיי אין קאמף קעגן די כוחות פוז דער רעאק­ציע, און פארן פארפעסטיקן די דעמאָ­קראטישע דערגרייכונגען; אין קאמף פּאר לייגן די יסודות פון דער סאָציאליס­מישער אָרדענונג אין אונדזער פאטער­לאנד, אינעם קאמף ואס עס פירן אלע פעלקער פון דער וועלט כדו איינצוצוי­פען די קריגערישע אימפּעריאליסטן און

אויפצוצווינגען דעם שלום.

ווענדנדיק זיך צו די יידישע אַרבעט­מענטשן האָט דער יידישער דעמאָקראַ­טישער קאָמיטעט זי געוויזן די שענד­לעכע ראָלע פון שותפים צו די פּריציש­בורזשואזע און אנטאָנעסקו-פאישיסטישע רעזשימען, װאָס עס האָבן געשפּילט די יידישע קאַפֿיטאַליסטן פון אונדזער לאנד, -= און האָט אין זייער נשמה איינגע­פלאנצט די שנאה קעגן די דאָזיקע. א ריענטירט פון דער פּארטיי פון דטם אר­בּעטערקלאס, אויפן סמך פון דער מארקס­לענין-סטאַליניסטישער לערע אין דער נאַציאָנאלער פראגע, האָט דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט קולטיווירט אין די יידישע ארבעטנדיקע מאסן דו ליבשאפט פאר אונדזער פאָטערלאנד, וועלעכס באטייליקט זיך אינעם אומבאה זינבארן פראָנט פון סאָציאליזם און פון שלום; דעם גייסט פון ברידערלעכער צו­זאמענארבעט מיט די רומענישע אַרבץ­טער און מיט די ארבעטער פון דו אַנ­דערע נאַציאָנאַליטעטן, און גלייכצייטוק האָט ער פאר זי אויפגעדעקט די פיינטלעכע צוועקן פֿון די ציוניסטישע נאַציאָנאַליסטישע גרופּירונגען און פון דער ציוניסטישער פּראָפּאנאנדע, װאָס ווערן אויסגעהאלטן פון די אימפּעריא­ליסטן.

און די ערשטע יאָרן פון זיין טשטי­קייוט, איז דעם יידישן דעמאָקראטישן קּאמיטעט--- מֹרְאָץ די נידערטרעכטיקע מאַכינאַציעס פון דער יידישער רעאקציע און דוי שוועריקייטן װאָס זענען בכיוון געשאפן געװאָרן פון די ,לינקע" צון­ניסטישע פירער װאָס זענען געווען אין קּאָמיטעט--- געלוננען צו מאָביליזירן די יירישע באפעלקערונג אין די וואלן װאָס האָבן מים זיך פאָרגעשטעלט א צעשמעטערנדיוקע מפּלה פון רער רעאק­

ציע געגעבן מצד דער פּארטיי פונעם ארבעטעריקלאס. און מצד די אנדערע פּראָגרעסיווע כוחות; און דערזעלבער צייט און להכעיס די זעלבע שונאים, איז דער יידישער דעמאָקראטישער קאָ­מיטעט נשטאנען אין שפּיץ פון דער אק­ציע פון רייניסן די אָנפירערשאפט פון דער פעדעראציע פון די יידישע קהלות און פון די יידישע קהלות, פון די נישט אַרנטלעכע און כפּעקולאנטישע עלע­מענטן וועלכע זענען דיריזשירט געווען פון די ,,היסטאָרישע" קליקעס,--- און פארן דערזעצן זיי מיט אָרנטלעכע מענ­טשן, פארבונדענע מיט די מאסן.

און דער צייט פֿון די כאאָטישע ע­מיגראציעס צו וועלכע עס פלעגן צו­רעדן דוי נידערטרעכטיקע= ציוניסטישע אגענטורן, האָט דער יירישער דעמאָ­קראטישער קאָמיטעט געמירט אן אויפ­געהאלטענע אויפקלערערישע ארבעט, פּאָפּולאריזירנדיק אין די מאסן דיי גרויסע פארווירקלעכונגען פונעם דעמאָקראטישן רעזשים בנוגע געבן. פֿולע רעכט פא­דער יידישער באפעלקערונג און באזייי טיקן אלע פאשיסטישע געזעצן און אומ­גערעכטיקייטן, און קולטורעל אנטוויק­לען די יידישע אַרבעטרמענטשן.

נאָך דעם װואָס ס'איז דערשינען די רעזאַלוציע פונעם פּאָליטישן בווראָ פוז נעם צ. ק. פֿון דער רומענישער ארבע­טעררפּאַרטי--- האָט זיך פארשטארקט די טעטיקייט פונעם יידישן דעמאָקרא­טישן קאָמיטעט, אָגעמענדיק א קרעפ­טיקן אַנטינאַצואָנאַליסטישן כאראקטער, די יודישע ארבעטימענטשן זענען ארוים­געהאָלפן געװאָרן צוֹ דערקענען די די­וערסיאָניסטישע ראָלע פונעם ציוניזם, די שענדלעכע שליחות װאָס דער אימ­פּעריאליזם האָט גענעבן אלע ציוניסטישע גרופּורוננען אוועקצורייסן די יידישע מאסן פונעם קאמף פון די פּראָגרעסיווע כוחות און זיי צו שטעלן צום וילקיך פון דער בורזשואזיע. זיער יידישער דע­מאָקראטישער קאָמיטעט האָט אונטער דער אריענטירונג פון דער פֿארטיי, פאר. שטארקט זיין וואכזאמקייט און קעמפּע­רישקייט; האָט פארבעסערט זיינע פאר­בינדונגען מיט די יידישע ארבעטנדיקע מאסן דורך אָרנאַניזירן א סיסטעטאטי­שע אויפקלערערישע ארבעט פון הויז צו הויז, און אן אומאויפהערלעכע קולטו­רעלע און פּראָפּאַנאַנדיסטישע= ארבעט אין ראמען פון זיינע עפנטלעכט מאני­פעסטאציעס,

א דאנק דעם ווידעדאויפשטעלן די פון די פאשיסטן צעשטערטע נאציאָנאלע עקאָנאָמיע און איבערהויפּט נאָך דעם נאַציאָנאַליזירן די וויכטיקסטע פּראָדו­

ציר-מיטל, האָבן אומצאָליקע אָרנטלעכע יידן, וועלכע האָבן אויפריכטיק געוואָלט צולייגן אן אקס? צום פארפעסטיקן אונ­דזער היימלאנד, זיך איינגערייט אין דער פּראדוקציע. א הױפּטדאָביעקטיוו פון דער אקטיוויטעט פונעם יידישן דעמאָ­קראטישן קאָמיטעט איז געווען או; איז אויך היינט, דאָס אָריענטירן די נישט

קוואליפיצירטע יידן צו פאבריקן, אוזי­נעס, שאנטיערן, אינסטיטוציעס, ווו מ!ארבעט אינטענסיוו פאר דער נייער

געזעלשאַפט, ווו די מענטשן אייגענען זיך אָן א געזונטע מענטאליטעט, א נייע סאָציאליסישע באַציונג צו דער אר­בעט און טיף פּאטריאָטישע געפילן. מיט דער שטיצע פון דעם יידישן דעמאָקראַ טושן קאָמיטעט זענען צענער טויזנטער יידן געגאַנגען אויף דעם דאָזיקן וועג. דער פינףדיאָר פּלאן און דער עלעקטרו­פיקאציעיפּלאן, וועלכע וואקסן טאָנ­טעגלעך, וועלן מאכן אז זייער צאָ? זאָפ אומאוופהערלעך וואקסן. דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמיטעט, פאָרשטעלג­דיק פאר דער יידישער באפעלקערונג די אָביעקטיוון פונעם פונףריאָר פּלאן און פונעם עלעקטריפיקאציע-פּלאן ברענגט א וויכטיקן ביישטייער אין דער פונאנ­רערוויקלונג פון דעם דאָזיקן פּראצעס, און גיט אַזױי ארום א קלאפ די שונאים פון דער ארבעטנדיקער יידישער באפעל­קערונג, די שונאים פוז אונדזער היימ­לאנד, די ציוניסטן.

די רעאַליזירונגען פון אונדזער רע­זשים פאר דו יידישע ארבעטנדיקע מאסן -- די יידישע מלוכה-טעאַטערס, די יידי­שע שולן, די פּרעסע אויף רומעניש, יידיש און אונגאריש, די אקטיוויטעט פו­נעם ,איקוף", די ראַדיאָ-עמיסיע אויף יידיש א. א.-- ווו אויך די מאָסמיטלען צו באשטראָפן ד' קרינסיפארברעכער, דאָס אינקאדרירן אין אי א. וו. ר. וידישע קרבנות פונעם פאשיסטישן טע­ראָר, דאס באַשטראָפן דורכן גע:טץ ראסיאַלע פארברעכן, דאָס פארזיכער; די בירנערדרעכט א. א.---באווייזן פאר די יידישע מאסן דעם טוה דעמאָקראטישן כאראקטער פון אונדזער. מלוכהדאָררע­נונג; ווייזט זי אז די רומענישע פאָלקס­רעפּובליק איז זייער היימלאנד אין וועלבן זי קענען זיך אויפבויען א פריי, ליבטיק און זעטיק לעבן. דער אופן אויףּ וועלעכן די יידישע אַרבעטנדיקע באפעלקערונג האָט זיך באטייליקט אין די וואלן פאר די רעפּוטאטן אין די פאָלקס-ראטן פון דע­צעמבער 1980, האָט באוויזן אז זי ווערט

אלץ מער באוווסטזיניק פּון דעם דאָ­זיקן אמת.

די

יי די ,.קולטור" פונעם אימפּעריאליזם

אין זיין פארצוייפלטער לאנע ווענדט אֶן דער אימפּעריאליזם אלע מיטלען בכדי צו רעטעווען זיך פונעם אומפארמיידלעכן אונטערגאנג. ער גרייט פיבערדיק צו א נייע בלוטיקע מלחמה, ער ווענדט אָן אלץ צו פאך­טומלען די מוחות פון די פעלקער, צוצוגרויטן ד' אטמאָספער פאר א בל?וט-באָד. אחוח די ריזיקע קריגס-בודזשעטן, באָואָפּענוננס-געיעג, מארשאל-פּלאן, און ועל כולם די העצע קעגן מעכטיקן שלום-לאגער, צינדט אָן דער אימפּעריאליחם מיט= דעך הילף פון זיין מקולטור/, אויף א מי­טלאלטערלעכן אופן, די שנאה צווישן פעלקער, דעם קאניבאלישן נאציאָנא­לוזם און שאַװיניזם בּכּדי לייכטער צו קענען זי אונטערדריקן, עקספּלאָאטירן פאר זיינע בארבארישע צוועקן.

אזוי קומען פאָר אין די פארייניק­טע-שטאטן פאלן, װאָס זענען נישט אמאָל געהערט געװאָרן אין דער צייט פון דער אינקוויזיציע. צ, ב. אין דעך שטאָט נאָרפאָלק(שטאט ווירדזשיניא) איז דער געגערישער פּאסטאָר דזשאָסעפּ

מאן, באפאלן געװאָרן אין מיטן העלן טאָג אין דער גאס דורך צוויי ,,אומ­באקאנטע ווייסעיי וועלכע האָבן אים באגאָסן מיט בענזין און נאָכדעם אים אונטערגעצינדן, ווייל ער איז ארוים­געטרעטן פארטיידיקן די מענטשלעכע רעכט פון די נענערם. 4

אין די אמעריקאנער הויכשולן ווערט געלערנט אין א טעראָר-אטטאָספער, ווייל דאָרט ניט אכטונג אויפן אוויסנ­שאפטלעכן* פּראָנראם דער פּ. ב. איי. (אמעריקאנער געהיים- פּאָליציי לויטן שניט פון דער געשטאפּאָ). די פטודענטן הערשט אן אומווילן אוים­צודרוקן זייער מיינונג, אן אומווילן צו שטודירן געשיכטע, א מורא צו בא­נוצן דִי אויםדרוקן: ליבעראליזם, פרייהייט און שלום. װיי? זי קענען פארדעכטיקט ווערן און ,אנטי-אמערי­קאנער טעטיקייט"...

ביי 2

די זעלבע מאָרדיאון געשטאפּאָ­טעראָר- אטמאָטפער פארשפּרייט דורך דער קאפּיטאליסטישער, קולטור", קומט אויך פאָר אין דער פילםישטאָט האָ­

|

ליוואָד, דארט האָט זיך אויך אָננע-'

הויבן א היסטערישע אקציע קעגן די קעמפער פון שִלּום. עס ווערן אלץ אָפטער געשטעלט פאר דער הייליקער

אינקוויזיציע" ד. ה. פאר דער קאָמי-| סיע צו פארשן די /אנטי-אמעריקאנער|

טעטיקייט", אקטיאָרן, פילםירעזשיסערן און סצענאריסטן ווערנדיס באשולדיקט אלסם קאמוניסטן, אלם שלום-קעמפער. דער סצענאריסט רדאָבערט לעס צ. ב. איז תיכף נאָכן באקומען די אוים­פאָדערונג זיך צו שטעלן פאר דער קאָמיסיע*, אָפּגעזאָגט געװאָרן פון דער ארבעט אין דער פילם-סטודיע. ווען ער האָט זיך נעשטעלט פאר דער קאָמיסיע האָט ער אָבער גערערט װי א באשו?דיקער. דאָס באטייט אז דאָס אָנװענדן אלץ מענלעכם מצד דעם בלוט- דו-שטיסן איספעריאליזם. צו פארטומלען די מוחות פונעם פאָלץ, פון דער אָרנטלעכער אינטעליגענֿי, איז ניט נעלונגען. די באצאָלטע משרתים פון זיינע פארסמטע /קופ­טורײ-פּראָדוקציעם, בלייבן אָן א רע­זולטאט. די איזשאק

ו

לעאָנאש יאנקו האלט די שלאָגלער"פאָן פון די מלוכּהשע בוכּהאנדלונגען פון דער בוקארעשטער געגנט

חבר לעאָנאש יאנקו דער אוטעמיסט, איז דער זון פון א בעלימלאכה פון רא" מאן. זיין פּאטער איז געווען א בלעכער­ארבעטער--- און ווען לעאָנאש איז אלט געװאָרן 1 יאָר, איז זיין פאָטער גע­שטאָרבן און איבערגעלאָזםט א שטוב מיט פינף קינדער וועלכע האָבן געלעב אין שווערער נויט. דער יונגער לעאָנאש יאנקו, ארבעט זייט ער איז אל?ט גע­ווען 8 יאָר. נאָכן אהיימקומען פון שול, פלעג ער שוין ארבעטן שווארץיארבעט, כדי אהיימצוברענגען א שטיק? ברויט. אין /198 ארבעט ער שווער און דער גלעזעריי פון לאזאר בלעכער אין ראָ­מאן. אין יאר 1989-41 ארבעט ער אין דער ,,ווייטאָרול" און אין 2 האָרעועט ער שווער אין דער בעקעריי ,,פעדעראלא" פון ראמאן. פון 92 ביז 1944 ווערט ער פארשווארצט, וי די איבעריקע טויזנטער אָרעמע יידי­שע מענטשן, ביי דער צוואנגס-ארבעט פונעם היטלעריסטישן אנטאנעסקו-רע­זשים., ווערנדיק פארכאפּט פון דער ציוניסטו­שער פּראָפּאגאנדע נאָכן 28יטן אויגוסט, איז ער אריין אין דער הכשרה פונעם ,שומר-הצעיר" פון באקוי. אויפגעקלערט דורך דעם יידישן דעמאקראטישן קְאֲמוּ­טעט פארשטייט ער אז זיין וועג איז צו בלייבן דאָ און זיך איינצורייען אין דער ארבעט. ער פאר?אָזט די הכשרה און טרעט אריין אין ,טשענטראָ-קאָם הער­טיע" ווו ער ארבעט ביזן אריינטרעטן איון דער מלוכהשער אונטערנעמונג ;טשענטרו דע ליבראריא שי דיפוזארע א קערצי טשענטרו? רעזשיאנאל­בוקארעשט". זייט א לאַנגער צייט ארבעט ער און מלוכהשן בוך-געשעפט ,ליברע­ריא נאָאסטרע"-- נר. 28, פון שאָסיי קרענגאש--- אי הארץ פונעם גרויסן אייזנבאן-ארבעטער-צענטער.

חבר לעאנאשׁ האָט, אדאנק זיין אויפ­ריכטיקער ארבעט, איבערגעגעבנקייט און ליבשאפט צום פאָטערלאנד די ר. פ. ר., דערגיויכט נאָר נרויסע אָפּמערקנדיקע דערפאָלגן אויף זיין ארבעטיגעביט. ער איז געװאָרן דער פאראנטװאָרטלעכער פון דאָזיקן כוךינעשעפט און האָט אין דער זיצונג פון 14-טן יוני ד. י. כבאקומען פון דער אונטערנעמונג די שלאָגלער-פאָן פון דער בוקארעשטער געננט פונעם בוכגעשעפט- און ביכער-פארשפּרייטונג­צענטער, פארן איבערשטייגן דעם גלאבא­לן פּלאן ביים פארקויף פון לימערארישע, וויסנשאפטלעכע, אידעאָלאָנישע ביכער. ער איז איבערנעשטיגן דעם הלאן: אין

דער יידישער מלוכה-טעאטער פון בוקארעשט

זעצט פאָר זיין טורנע איבערן לאנד מיט דער פּיעסע

-ווידער אין דער היים?

פון פויו מאקטימיליאן, סוזאנא קערל און געאָרגע װוינעסקו' : רעזשי: מ. סעקלער עם וועלן באזוכט ווערן

שבת 0/--בראילא זונטיק 1 יולו-- נאלאץ מאָנטיק 2*-- טעקוטש דינסטיק 8*--בער?אר מיטװאָך 4*--הוש דאָנערשטיק 8*---וואסלוי שבת ח*--יאס זונטיק 8*--יאס מאָנטיק 9*--ראָמאן דינסטיק 10*--פעלטיטשען מיטוואָך 1*-- דאָראָהוֹי דאָנערשטיק 12*-- סירעט פרייטיק 8*- שטעפענעשט שבת 4 א-- דאָראָהוי זונטיק 5*-- באָטאַשאן 16*/--באָטאַשאן דינטטיק 17/--סוטשעאווא מיטװאָך 18,-- ראדעוויץ

אפּריל, מיט(7660, אין מאי מיט{? 298. ביים ,,סאָוועטישע בוך" האָט ער איבער" געשטיגן דעם פּלאן: אין אפּרי? מיט (856, אין מאי מיט 10494,--- אויפן סמך פון פארקויפן ביכער אויך מחוץ, פאר אונטערנעמונגען און אינסטיטו­ציעס, פאר פּארטיקולארע קונים.

אין בוך-גע" } שעפט נר. 28 פון + שאָסיי קרענגאש, { צווישן די אויס­; געשורהטע בי­{כער, ל?ייכט די שלאָגלער- פאָן, {אלם סימן פון ;אן איבערגעגעבע­{נעם קאָלעקטיוו וואָס באשטייט פון: חבר סטע­ליאן גאנטשיו, ח'טע איוואנטשעא מא­ריא, בראש מיטן חבר לעאָנאש יאנקו. עס קומען אין בוך-געשעפט פארשיידענע מענטשן פון ארבעטנדיקן פאָלק און זיי­ערע משפּחות. עס איז אריינגעקומען א נונגע שילערן און געבעטן ,,לענינס קינ­רער יאָרן". אן ארבעטער האָט פארלאנגט חבר סטאלינס 6יטן באנד און א ריי בראָ" שורן װאָס ער האָט אראָפּגעלייענט פון א צעטעלע. די חברים ארבעטן מיט באזעלט­קייט בשעת זיי דערלאנגען פונעם ביכער­פּוד? דאָס פארלאנגטע בוך,

חבר לעאָנאש האָט ווארעם גערעדט איבער דער גרויסער וויכטיקייט פון פארשפּרייטן דאָס בוך װאָס העלפט דעם ארבעטנדיקן מענטשן צו פארשטיין די וויכטיקייט פון דערפולן און איבערשטיי­גן די ארבעט-נאָרמעס; וויאזוי, ער בא דארף ארבעטן, פֿארװאָס ער באדארף ארבעטן-- און פארשטיין די נרויסע לעבנס-באדייטונג פון בויען ביי אונדז אין לאנד דעם סאָציאליזם, קעמפן פאר שלום און קעגן אלע שונאים פון שלום, צווישן וועלכע עס געפינען זיך אויך די געמיינע ציוניסטישע פּראָפּאגאנדיסטן ואס האָבן אים אויך געפּרוֹווט פֿאר­פורן דורך זייער הכשרה.

חבר לעאנאש יאנקו דארף זיין א ביי­שפּי? פאר אלע יידישע ארבעטנריקע זי זאָלן זיך נישט לאָזן פארפירן פון דער ציוניסטישער פּראָפּאגאנדע און בלייב; ווייטער אויף זייערע ארבעטיפּלעצער און העלפן מיט איבערגעגעבנקייט דערפולן און איבערשטייגן דעם פינףדיאָר" פּלאן, פארזיכערנדיק אזויארום דעם שלום, אונדזער זיכערע צוקונפט.

ב. שרייבער

פאָלגנדיקע שטעט:

דאָנערשטיק 19 יולי נורא-הומאָ­רולוי

פרייטיק= 20"-- קימפּולונג שבת 1*-- וואטרא­דארנא מאַנטיק 8-- בורדוזשען דינסטיק/ 24*-- פּאשקאן מיטװאָך= 28"-- בוהוש דאָנערשטיק 26"-- פּיאטרא­געאמץ פרייטיק= 27"- טערנו-ינעאטץ שבת 8-- באקוי זונטיק 9"-- באקוי מאָנטיק 0*-- אדזשור דינסטיק 81*--טירנוראָקנא

מיטוואָך 1 אויגוסט-- טאִינעשט

דאנערשטיק 2 ,,-- פאָקשאן פרייטיק 8 ,|‏-- רימניקו­סעראט