אֵשׁופולטטעה וואָס
אלץ טונה פון פאר
רעה
ואס י די
ופי ם,.
מיט חבר דעם שמה וראָז ייבן ישט
פון
די אין עבן. פון און נעם
0-5
ייקן די מער זטן. -51 ונט. עטזדי= = דאל יל נער עגפון ויקן ונג הפ רעפון יער מע יעם יש באה
2 גאר.
אלה
שֹ
אן די
ארבעטעריפּויערים, געשטיצט פון די דאָס גערעטעניש פון היינטיקס יאָר.
באגייסטערט פון דער איבערצייגונג אז
יעדע: זערנע טראָגט ביי צום פארזיכערן דאָס בֿרװױיט פונעם ארבעטער-פאָלס, צו דער פארשטארקונג פון אונדזער היימלאנד און פונעם שלום-פראָנט--קארגן נישט די װאָס ארבעטן אויף די שפעדיקע פעלדער פון אונדזער פאָלקסרעפּובליק קיין איין רגע זייערע אנשטרענגונגען.
דער קלישע ניט איבער אן אספּעקט פון דער באגייסטערטער ארבעט פון דרעשן אין דעם לאנדווירטשאפטלעכן קאָלעקטיוו פונעם דאָרף פונדולעאַ, בו
קארעשטער געגנט.
דער פאלקסידעמאקראטישער רעזשים זארגט פארן ארבעטימענטש
,דער מענטש איז דער טייערסטער קאפּיטא? פון דער ועלט"--- האָט ו.. סטאלין געלערנט; די. קאָמוניסטן.
גמענטש! ווו וונדערל?עך עס קלינגט דאָס דאָזיקע װאָרט"!-- האָט גאָרקי אויסנערופן ביים קאָנגרעס פון די סאָוװעטישע שרייבער נאָך אין יאֶר 9,
און אין דער אמתן שפּיג?לט זיך אָפּ אין סאָוועטן-פארבאנד, אין אלע געזעצן און אויף אל?ע טעטיקייטגעביטן, די גרויסע זאָרג פון- דער באָלשעוויקישער פּארטיי און פון דער סאָוועטישער רעגירונג פארן מענטש, פארן בויער פון דער נייער וועל?ט, פארן בויער פונעם קאָמוניזם.
אונדזער היימלאנד, די רומענישע פאָלקסירעפּובליק, וואָס ווערט אָנגעפירט פון דער רומענישער ארבעטערפֿארטיי, לערנט פוֹן די הויכע סטאליניסטישע פּֿרינציפּן און ווענדט זיי אָן אין דער פּראקטיק פון בויען דעם סאציאליזם.
נאָר עטלעכע ציפערן. פון אונדזער ערשטן פינףדיאָריפּלאן קענען דינען א?ס ביישפּי? אין דער הינזיכט. שוין אינעם ערשטן קאפּיט?, ואָס צייכנט אויפגאבן פונעם פינףדיאָרפּלאן, איז פֿאָרגעזען אז ביז אין יאֶר 95 באדארף דער?עבנסיניוואָ פֿון די ארבעטנדיקע מענטשן געהעכערט ווערן מיט()(?80 לגבי דעם יאר 0. צוליב דעם דאָזיקן צוועק, וועט מער אנטוויקלט ווערן די פּראָדוקציע פון מאסן"קאָנסום- ארטיקלען און ס'וועט פארברייטערט ווערן די סאָציאלע און סאניטארע פארזיכערונג. אין דער נלאָבא?לער סומע פאר אינוועסטיציעס, איז פאָרויסנעזען ,//13,4 פאר ארבעטן פוֹן סאָציאלן און קול?מורעלן אינטערעס..
אין די ארבעטער-צענטרען וי: רעשיצא, הונעדאָארא, באיא-מארע, פּעטראָשאן, וואלעא פּראכאָוועי, באקוי, בוקארעשט און אנדערע, וועלן געבויט װערן צוויי מי?יאן אכט הונדערט טויזנט קוואדראט מעטער ווינהייזער אין דער ווערט פון דריי און פּערציק מיליארר?יי; כדי צו העכערן דעם?עבנם-ניוואָ פון די ארבעטנדיקע אין דער קויכֿן-אינדוסטריע, וועלן אינוועסטירט ווערן 7.800.000.000? ליי, פון וועלכע 8.400.000.000 פאר ארבעטעררוווינונגען.
פארן פארבעסערן דאָס?עבן פון די ארכעטנדיקע אין דער מאשינעןאינדוסטריע, פון די שיף-בוי-ארבעטער און די פון דער מעטא?-באארבעטונג-אינדוסטריע, וועלן אינוועסטירט ווערן אין ערשטן פינף-יאָר-פּלאן 4,1 מיליארד ליי פאר בויען ארבעטערװווינונגען, קינדער-היימען, שולן, און אנדערע. פארן פארמערן און פארבעסערן די שפּײז-פּראָדוקטן, וועלן אינוועסטירט ווערן 82,8 מיליארד ליי,
א גאָר באזונדערע אויפמערקזאמקייט ווערט גענעבן דעם קולטוראליזירן די ארבעטעריטאסן. אין די פינף יאר װעלן אינוועסטירט ווערן צוליב דעם צוועק, 74 מיליארד ליי, פון וועלכע, 40 מיליארד פאר בילדונג.
להפּוך צו די קאפּיטאליסטישע פֿענדער, ווו דער גרעסטער טיי? פונעם בודזשעט ווערט אינוועסטירט אין דער מלֿחמה-אינדוסטריע, אויף אומצוברענגען מענטשן אוֹן חרוב מאכן שטעט און דערפער,-- ווערן אין אונדזער פאָלקסירעפּובליק אויפגעבויט נייע הייזער, נייע פאבריקן און ס'ווערן געשאפן די בעסטע מעגלעכקייטן כדי דער ארבעטימענטש זא? אל?ץ מער הויבן זיין קול?טור-און לעבנם-ניוואָ און זאָל װערן א באוווסטזיניקער קעמפער פאר שלום.
בשעת אין די קאפּיטאליסטישע לענדער איז דער מענטש א סחורה און ער אינטערעסירט אויף אזוי פי? די אויסניצער אויף וויפ? ער קען פאר זיי ארבעטן כדי זי זאָלן זיך בארייכערן אויף דעם חשבון, ווערט דער מענטש אונטערן פאָלקס-דעמאָקראטישן רעזשים, דער צענטער פאר
דער זארג פון דער מלוכה וועלכע זוכט צו בילדן און דערציען אים און משפּחה כלסובת.. דעם. שלום, לטובת זיינע איינענע אינטערעסן און אויך אין די אינטערעסן פון בויען דעם סאָציאליום.
ערות זענען די אומצאָליקע שולן
פאר טעכנישע פאכן, וי אויך די פאר וויסנשאפטלעכע קאדרען וועלכע ועלן ליפערן פאר דער סאָציאליסטישער געזעלשאפט טויזנטער און טויזנטער עלעמענטן וועלכע וועלן זיך אָפּגעבן מיט נעזונט און בי?דונג מון די ברייטע פאָלקס-מאסן.
בשעת אין די קאפֿיטאליסטישע לענדער, אריינגערעכנט אויך די מרינת ישרא?, וואקסט דער פּראצעס פֿון דעסקוואליפיקאציע און דאָקטוירים און אינזשינערן ווערן שווארץ-ארבעטער,--נויטיקט זיך דער פאָלֿקס-דעטאָקראטישער רעזשים אין זיי, און שאפט די מענלעכקייטן פאר אן אלץ נרעסערן וווקם פון קוואליפיצירטע קאדרען.
פירנדיק זיך פויט די סטאליניםטישע פּרינציפּן, שאפט אונדזער רומענישע פאָלקסדרעפּובליק די ראָזיקע אנטוויקלונגס-מענלעכקייטן פאר אלע ארבעט-מענטשן פון אונדזער ל?אנרד, אֶן שום חילוק פון נאציאנאליטעט. דערפאר קען שרייבן פוז די בעדער דער ארבעטער, קאשטער אווראם! /איך בין נ?יקלעך װאָם איך בין א בירנער פון א פריי און אומאָפּהענגיק לאנד. איך װע? זיך אומקערן אויף מיין ארבעטיפלאץ מיט צענפאכיקן כוח און וװוע? אזוי ארבעטן אז איך זאָל קענען פארעכנט וװערן אלס א ווירריקער קעמפער פאר דער זאך פון שלום".
9.סא 6יטער יאָרגאנג
וו
'
א פזטעם-חזטאו
זטזוואסס וטאט 5858סטפאסס 8טפ 9885
פּרײז לי 5 16
דער קווארטעט" פון י. ל. ברוקשטיין אויפגעפירט פון דער קינסטלערישער עקיפּע פונעם לירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט- בוקארעשט
די קינסטלערישע עקיפּע פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--- בוקארעשט פירט אויף מיט גרויס דערפאָלג ביי פארשידענע קולטור-מאניפעסטאציעס--- דעם איינאקטער ,דער קווארטעט". פון י.?. ברוקשטיין.
דער ספּעקטאק? ,דער קווארטעט", איז רעזשיסירט פון ש. פישלער, שוישפּילער פונעם בוקארעשטער יידישן מלוכה-טעאטער, און אינטערפּרעטירט פון די יונגע ארבעטער און באאמטע; אמאליא פונקעל, לאזאר קאלמי, משה אלביני און עליאס גינעזער.
ח' ברוקשטיינס פּיעסע וואָס ווערט אויפגענומען מיט גרויס אינטערעס פוז נעם צושויערדעולם איז= אינספּירירט פון דער וירקלעכקייט. דער עצם פון דער אקציע איז דאָס דעמאסקירן א געמיינעם ציוניסטישן אגענט, וועלכער איז אויך א סאבאָטאזשניק. אדאנק די דאָזיקע דעמאסקירונג-עלעמענטן ווערט די פּיעסע א שטארק מיט? וועגן באקעמפן דעם ציוניסטישן שאָװיניזם און זיינע פּראָפֿאגירער, דערוועקנדיק אינעם אָרנטלעכן יירישן מענטש שנאה קעגן די
יעניקע וועלכע ווילן צענעמען זיין שטוב, צעשטערן זיין גליק.
דער קלאסן-שונא פון ,דער קווארטעט" איז א געוועזענעם גבירס א זון, סאנדי, וועלכן ס'איז געלונגען אריינצוקומען אין דער אדמיניסטראציע פון אן אונטערנעמונג, און ער ווענדט אָן אלץ צו סאבאָטירן די פּראָדוקציע.
ער פּרוווט איבערצורעדן יאנקון, דעם בוכהאלטער פון דער אונטערנעמונג, צו עמיגרירן קיין ישראל. ער אינסינואירט, אויף א נידערטרעכטיקן אופן, אז דער באשלום פון לאה, יאנקוס פרוי, צו בלייבן אין דער ר. פ. ר. איז צו פארדאנקען געוויסע סענטימענטן וװואָס זי האָט צו זייער א געמיינזאמען חבר, איזו, א באוווסטזיניקער ארבעטער. יאנקו, ווערנדיק קודם באיינפלוסט פון סאנדיס רכילותן, גיט זיך אָבער חשבון אז ער איז א שווינדלער און אהינטער זיינע צורעדעכצער צו עמיגרירן קיין ישראל, האָט ער כוונות; ער רייטט איבער זיינע פארבינדונגען מיט סאנדין און פארציכטעט צו פאָרן אין מארשאליזירטן ישראל.
וויכטיקע דערפאָלגן אין דער פּראָדוקציע ביי דער פאבריק.בעלא בריינער" פון בוקארעשט
אין די ערשטע פינף חדשים פונעם יאָר, האָבן די ארבעטער פון דער פאבריק ,בעלא בריינער" פון בוקארעשט איינגעשפּאָרט 775.500 ליי. צו די דאָזיקע דערפאָלגן האָט אסך בייגעטראָגן דאָס אנווענדן אין דער ארבעט די סאָוועטישע מעטאָדן. א דאנק דעם ארבעט-סיסטעם לויםנדיקן, באנד, האָבן א ריי חברים דערנרייכט גנרויסע נאָרמעסיאיבערשטייגונגען. די ערשטע דריי וואָכן
פונעם חודש יוני, האָבֿן איבערגעשטיגן די נאָרמע מיט 100 פּראָצענט די חברים: אֶטיליא ווייסמאן, אנא בוטאקיו און מאטאָן געאָרגע. מארטשעל קאָן האָט איבערגעשטיגן די נאָרמע מיט 80 פּראָצענט און מאריקא פּאראסקיוו מיט 69 פּראָצענט.
פון אָנהוױיב יוני גאנצע פאבריק אויפן צווייטן סעמעסטער.
ארבעט שוין די חשבון פונעם
געזעל שאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל* דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט
אויף די פעלדער פון אונדזער היימלאנד, פּלייסן זיך אין א פארמעסט די שטאָטישע ארבעט-מעטשן, צונויפגענומען
2..8.8 2 ,2352/85! 13161*/.51 ///ָ6זטסט5: בּוֹן-6,/ /+ 8ּו}76080} רעדאקציע און אדמינ.; בוקארעשט. מאטעי באסאראב 2 ב. טעלי 4.30.22 שטעעטעעפעוש גע העטעיקקפאומ ,הי גי יעה ןעועג בא ייט ואל עי ופי רשויב יויהושוו עי יוג היאקיייכ הפי-האדואיי,
יריעות פונעם סאָװעטן-פארבאנר
גייע קאַררען ספּעציאליסטן די סאָוועטישע וויהטשאפט אין פּערמאנענטער= אנטוויקלונג, נויטיקט זיך אלץ אין א גרעסערער צאָל קוואליפיצירטע קאדרען. אינעם שאפן גייע קאררען האָבן א וויכטיקן ראָ? די טעכנישע און ספּעציעלע מיטל-שולן. אין לויף פונעם היינטיקן שולדיאָר האָבן אבסאָלווירט א" זעלכע שולן--- 280 טויזנט יוגנטלעכע, ווערנדיק ספּעציאליסטן אין פארשידענע ; צווייגן פון דער אינדוסטריע און לאנר"ווירטשאפט. די נייע אבסאָלווענטן האָבן טאקע שוין אָנגעהויבן צו אוֹבעטן אין די מינעס פון דאָנבאס, איֹן די אוזינעט פון אוראל, אין די קאָלכאָזן און סאָווֹכאָזן פון אוקראינע, אוֹיף די שאנטיער פון די גרויסע קאָנסטרוקציעס פונעם קאָ? מוניזם. מען מאכט שוין די צוגרייטונגען וועגן נייעם שולדיאָר. רעכענענדיק זיך מיטן פאקט אז די סאָוועטישע ווירטשאפט נויטיקט זיך אצינד אין א גרעסערער צאָלֿ הידראָטעכניקער און הידראָמעליאָראטאָרן, וועלן די שולן פארמערן די פּלעצער אין די סעקציעס פון די דאָזיקע ספּעציאליטעטן. חוץ דעם, ווערן אראנזשירט אין די טעכנישע שולן נאָך 62 סעקציעס מיט א שטודיר-צייט פון 2 יאָר. זי וועלן צוגרייטן ספּעציאליסטן וועגן די גרויסע קאָנסטרוקציעס ווי אויך פֿאר די עלעקטראָטעכנישע האָלץ און מינעאונטערנעמונגען. אין הארבסט, וועלן אויך אָנהויבן זיין טעטיק 119 לאנדווירטשאפטלעכע מיט?-שולן, וועלכע וועלן צוגרייטן פֿאָר| זיצער פאר קאָלכאָזן. אין שׁולדיאָר 1982.--1981 וועלן טע" טיק זיין אינעם סאָוועטן-פארבאנד, הע" ןכער 3800 טעכנישע און ספּעציעלע מיטל-שולן אין וועלכע עס וועלן שטודיר!
+ 1.290.000 שילער.
פו? מים מענטשן איז רח' אלענבי, די הױויפּטגאס פון ת?יאביב. די ענגשאפט דערנרייכט אָבער אין די פרימאָרגן-שעהן צום הױיכפּונקט ביים ראָג פון די גאסן שיינקין-אלענביימלך זשאָרזש. עס שטייען דאָ פרויען און מיידלעך, װאָס ווארטן אין דער ריי נאך ארבעט. טיילמאָל ווארטן די פרויען א סך שעה'ן ביז די באלעבאָסטעס וועלן זיי קומען רופן צו דער ארבעט.
א סך מאָ? בין איך דאָ א דורכגעגאַנגען דעם ראָג נאס און כסדר האָט מיר ביים דערנענטערן זיך צו די מיידלעך אין שול-עלטער, וואָס ווארטן אויף א פּאָר שעה ארבעט-- דאָס הארץ אָנגעהויבן
ו קלאָפּן.
| איך האָב אין רער האנט די צייטונג פון דער ישראלדיקער גרויס-בורזשואַזיע ,הבוקר" פון 29-טן מאי, אין וועלבער עס געפינט זיך א קאָרעפספּאָנרענץ אונטערן קעפ? אָט אזוי לעבט זיך אין אונדזער לאנד"... אין דער קאָרעספּאָנרענץ ווערט באשריבן וי אזוי די ארבעטערינס שפּעקולירן מיטן ארבעטרלוין און וי אזוי די באלעבאָסטעס געבעך מוזן זיך בעטן ביי די מייד?עך זיי זאָלן וועלן ניין צו דער ארבעט. דער קאָרעפפּאָנדענט ווייסט אפילו צו דערציילן, אז די ארבעטערינס פאָדערן 45 גרוש בלויז פארן גיין צו דער ארבעט. די צייטונג ברענגט אויך א בילד? פון א באלעבאָסטע, וואָס קניט פאר דער שטאָלצער ארבעטערין, וועלכע
שטעלט אירע פאָדערונגען איידער זי גייט צו דער ארבעט.
נאָכן איבערלייענען די קאָרעספּאָנדענץ בין איך אוועק צום ראָג פון די אױיבנדערמאָנטע גאסן.
*
זי איז געשטאנען אָנגעשפּארט ביי דעם אייזערנעם שטאנג, די אוינן קוקן טרויעריק פֿאר זיך; איך בין צו איךר צוגעגאנגען. איך האָב איר געוויזן די צייטונג ,הבוקר", וואָס עס שרייבט זיך וועגן די מיידלעך.
--=...איך ווארט פון דערפרי ביז איצט און קייגער האָט זיך נאָך נישט באוויזן, נישט בעטן מיך, נאָר א ווינק דארף מען מיר נעבן ווע? איך גיין ארבעטן. ביי מיר אין דערהיים איז דער טאטע קראנק און איך האָב אויך קליינע ברידער... איך װועל גיין צו יעדער ארבעט. דו זעסט, די אל?ע פרויען, װאָס שטייען דא, זיי אלע נויטיקן זיך אין געלט, אלע לעבן מיר פון דער ארבעט.
און װאָס פארדינסטו א טאָג?
,דורכשניטלעך 1 א האלב פונט א טאָג"-- האָט זי געענטפערט. לויט דעם פארדינסט פאר א שעה(35 פּיאסטער) מאכט עס אויס אפילו מער, אָבער קיינער האָט נישט מער. אין בעסטן פאל, ווי 54 שעה ארבעט אין טאָג. די איבעריקע צייט ווארטן מיר. לעצטנס זענען--צוליב דער פארערגערטער לאגע--- צו
אויף תלזאביבער ג אסן.. רעפאָרטאזש)
געקומען א סך פרויען פון די מעברות ארום דער שטאָט. זיי קומען אהער בכרי זייערע קינדער זאָלן נישט הונגערן".
געשרייען האָבן איבערגעריסן די רייר, צוויי פרויען האָבן איינע די אנדערע געשאָלטן מיט ביטערע קללות.
מנוולטע"--- האָט איינע געשריגן צו דער צווייטער.:2
,נישט אמת, איך בין פריער געקוטען" -- האָט גענטפערט די צווייטע. עי
און די גברת(די רייכע פרוי) אין גע-| שטאנען ביי דער זייט און איראָניש נעשטייכל?ט. 4
,הכלל, ווער גייט מיט מיר?"--- האש די גברת ברונזלעך געפרעגט.
;וווהין?" האָט זיך געפרעגט די פרוי,. וואָס האָט געשאָלטן.:
רח' שיינקין, א קליינע דירה, נאֶר= דריי צימער און א קיך. ט'דארף אויסקערן, צורוימען און אביס? וועש. איך װעל מער נישט באצאָלן וי 30 פּיאסטער א שעה."
,אזוי לעבט מען אין אונדזער לאנר" --- האָב איך זיך דערמאָנט אין דער קאָרעספּאָנדענץ פון ,,הבוקר".
און דאָס איז דאָך דערזעלבּער ,,הבוקר", װאָס צערייסט זיך דעם ספּאָדעק| פאר געווינען שטימען צווישן ארבעטער, צווישן עולים--- א גאנצער ,פארזאָרגער" פון די ליידנדיקע.
מ. מרקוזה