זייט 4
נייער וועלט-מלחמה
די פיבערהאפטע מלחמה-צוגרייטונגען פון דער טיטא-באנדע, אין דינסט פונעם אמעריקאנישדענגלישן אימפּעריואליזם, ווערן בולטער פון טאָג צו טאָג. די אמעריקאנער און ענגלישע פּרעסע-אגענטורן ברענגען אויספירלע" כע ידיעוֹת איבער דער מיליטערישדיפּלאָמאטישער טעטיקייט ואס קומט פאָר אין טיטאיסטישן יוגאָסלאוויע וועגן איינקאדרירן זי און די אנרעסיעיפּלענער װאָס זענען פֿאָרויסגעזען אין אטלאנטישן פּאקט.
פאר מלחמח-צוועקן ווערן קאָנפיסקירט גרויםע שטחים אקער-ערד פון די יוגאס?אווישע ארבעטנדיקע פּֿויערים און געשטעלט צו פֿארפיגונג פאר די אגענטן פון וואשינגטאן כדי אויפצובויען אעראָפּאָרטן און אנדערע מילוטערישע אָביעקטיוון. ס'איז באזונדערס אונטערצושטרייכן וויאזוי די טיטאִיסטישע באנדע האָט זיך איינגעשפּאנט אין מ?חמה-צינדערישן װאָגן פון דוי אמעריקאניש- ענגלישע אימפּעריאליסטן: נאָר אין דער געגנט פון שאמאץ- און וואלעווא ווערן געבויט 6 מאָדערנע אעראָפּאַרטן; אין דער אָרטשאפט באטשיקאָ ווערט געבויט אן א" עראָפּאָרט פאר אוויאָנען מיט רעאקציע, א. א. די אלע אעראָפּאָרטן זענען געבויט פון אמעריקאנער אינזשינערן, מיט דער אונטערשטיצונג פון די אמעריקאנער און ענגלישע בענק.
וי עס ניט איבער די אלבאנישע צייטונג ,,באסקימי" זענען די פיבערהאפטע מיליטערישע צונרייטונגען פון דער מיטאדרעגירונג ענג פארבונדן מיט איר אוגערלעכעריפפֿאָזיציע וועלכע ווערט אלץ של?אבעריקער. די זעלבע צייטונג באריכטעט אויך! דעם. פאקט אז די יוגאָסלאװישע טיטאָ-פאשיסטן האבן אָנגעהויבן לויט דעם זעל?בן גוסח פון די היטלעריסטישע אווענטוריסטן, ארויסצושיקן גרוֹיסע סומעס געלה, אין די ענגלישע, אמעריקאנישע, און שווייצארישע און שפּאנישע בענק פונעם מערב. נאָר אין די שווייצארישע בענק אליין האָבן די טיטאיסטן אין חודש אפּרי? היאר בייגעלייגט איבער 1 מיליאָן דא?אר.
די טיטאיבאנדע אין דינסט פון א
די פאשיסטישע פּראָװאָקאטאָרן פון בעלגראד האָבן פוֹן אָנהויב געמיינט --= אויספירנדיק די באפעלן פון זייערע אמעריקאנישדענגלישע בעלידהבתים, -- אז זיי וועלן תיכף נאָך די ערשטע יאָרן פונעם צווייטן וועלט-קריג אומווארפן דעם פאָלקס-ידעמאָקראטישן רעה זשים דורך א קאָנטרע-רעוואָלוציאָנערן פוטש ניט נאָר אין יוגאָסלאוויע נאָר אויך און אנדערע לענדער פון מזרח און דרום-מזרח אייראָפּע, וועלכע האָבן זיך געל?אזט אויפן וועג פון בויען דעם סאָציאליזם,
די דאָזיקע נידערטרעכטיקע כוונות פון די בעלגראדער פאשיסטן זענען בולט געװאָרן בשעתן פּראָצעס פון לאסלא רייק, ווען ער האט זיך מודה געווען: ,מע דארף אלץ אָנװענדן--האט אים געזאָגט ראנקאָוויטש בשעת ער האָט זוך מיט אים באגעגנט-מיר זאָלן אומווארפן די רעגירוננען פון די פאָלקסירעמאָקראטישע לענדער און זי אָפּרײיסן פונעם פאָוועטן-פארבאנד. אנשטאָט די פאָלקס-ידעמאָקראטישע רעזשימען, דארפן געשאפן ווערן אין די דאָזיקע לענדער בירגערלעךדעמאָקראטישע רעזשימען און אנשטאט אנטוויקלען דעם סאָציאליזם, דארפן מיר קעמפן פארן צוריקאויפשטעלן דעם קאפּיטאליזם".
דער קאמף קעגן דער דאָזיקער נידערטרעכטיקער טיטא- באנדע, האָט פארשטארקט די רעוואָלוציאָנערע וואפזאמקייט אין די רייען פון די קאֲמוגיסטישע פּארטייען און האָט צום אויסדרוק געבראכט דעם געווא?טיקן כוח פון פּראָלעטארישן אינטערנאציאנאלים.
דער דאָזיקער כוח, באזעלט און אָריענטירט פון דער לעניניסטיש-סטאליניסטישער לערע, באאיינפלוסט אויף אן אלץ שטארקערן אופן די ארבעטנדיקע מענטשחייט, וועלכע איז אנטשלאָסן צו פארטיידיקן דעם שלום אוֹיף אלע אופנים און וועט מיט אירע הונדערטער מיליאָנען שלום-חתימות, צע
שטערן די ט?חמה-כוונות פון די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן. ד. איזשאק
איקוף-בלעטער"
טעאטער מיט די ציוניסטן...
אז די יידישע שפּראך ווערט אונטערדריקט מצד דער לשון-קודשדיקער רעה גירונג פון ישראל, דאס איז שוין כמעט װי א חק.. אָבער דאָס װאָס ס'האָט זיך לעצטנס אָפּגעטון אין דעם ענין אין ישרא?... גייט שוין איבער אל?ע גרעניצן. אין ישראל איז פאראן א יידיש מעאטער א. נ. פון אברהם גאָלדפאדען. איז דאָך נארמאל? אז א יידיש טעאטער זאָל שפּילן אויף יידיש, נישט אזוי? די מאכט פון ישרא? האלט אָבער נישט אזוי, נאָר פארקערט...= אז יידיש אין ושראל איז טריף און האָט דערפאר פארבאָטן צו שפּילן יידיש טעאטער. די טעז אטער-לייטונג האָט זיך געווענדט צום העכסטן געריכט אָפּצושטעלן דעם פא" באט, מאָטיווירנדיק: ,, אז דאָס געזעץ ניט נישט קיין רעכט דער צענזור צו פּסקענען אין וועלכער שפּראך א פּיעסע אָדער א פילם זאָ? אויפגעפירט ווערן."
דאָס זענען די טענות וואָס די טעא-ז טער-לויטונג לייגט אוועק, דורך איר וועג" דונג, פארן העכסטן געריכט, וועלכער האָט זיך נאָך נישט ארױיסגעזאָגט זיין מיינונג.
מיינט איר אפשר אז תמיד איז ביי ד צווניסטן טריף דאָם יירישע לשון? חלילה!... טריף איז עס נאַר און ישרא?, אָבער ווען זיי שיקן ארויס קיין חוץ-לארץ זייערע שליחים זשעברעווען שווערע געלדער פארן קרן-היסוד, איז עס פאר קיינעם קיין סוד נישט, אז דעמלט איז יידיש כשר. די דרשות, וועגן דעם צוועק, ווערן געהאל?טן אויף ,פּראָסט ייריש". דאָס פּראָפּאגאנדע-מאטעריאל ווערט געה שריבן אויף דער ,גלות-שפּראך" א. א. ווֹ. אויך און זייער וואליקאמפּאניע נוצן זי מסתם-- פאר די עולים-- די ;טריפהנע" שפּראך. וואָס זאָגט איר צו דעם? טעאטער מיט די ציוניסטן...
0 קינדער אָן שולן אין ישראל
צוליב מאנג? אין געביידעם פאר
שולן און לערערס, און בכ?? צוליב מאנג? אין זאָרג מצר דער רענירונג פון= ישרא? ד. י.
0 קינדער נישט גיין אין שולן. אין ת?"אביב אליין, וועלן ארויסבלייבן מער פון 10.000 קינדער פֿון די שולן.
נר. 141
אוו יי יי אי
קולטור-מאניפעסטאציעס פונעם
יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט און.איקוף'' בוקארעשט)
שבת דעם 28יטן יולי ד. י. איז פאָרגעקומען א קו?טור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע,. אָרגאניזירט פונעם בוקארעשטער /איקוף".
ח. ש. שטיין האָט געהאלטן א פארטראג א. ד. ט. ,דאס איינרייען זיך אין דער פּראדוקטיווער ארבעט, א
ווינטיקער צושטייער אין קאמף פאר
שלום?. עם האָט געפאָלגט א קינסטלערישער
פּראָגראם געגעבן פונעם דראמקרייז /איקוף*. מען האָט אויפגעפירט ד' מתנה* פון וו. סאווין.
דאָראָהוי
שבת דעם 1כיטן יולי ד. י. האָט זיך דעפּלאסירט קיין מיכאילען דֶער דראמקרייז פונעם דאָראָהױיער /איקוף/. נאָכן אריינפיר-יוװואָרט פון דער חברטע גאלדע נאד?ער, סעקרעטאר פונעם אַר" טיקן יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט, האט ח'טע?אטי גרינבערג פון דאָראהױי, געהא?טן אן אויספיר?עכן פארטראג א. ד. ט.: ,,בויענדיק דעם אָי ציאליזם, קעמפן די יידישע ארבעטמענטשן פאר שלום/. י
נאָכדעם האָט דער דראמקרייז אויפגעפירט די פּיעסע /די אונטערגעגאנגענע שיף* פון קאמאנעשטער. עס זענען אויך אויסגעפירט געואָרן, פון דער באלעטיגרופּע, סאוועטישע און רומענישע פאָלקס-טענץ. די חברים מיז
דאָ ניט לאנג איז פארגעקומען א קולטור-מאניפעסטאציע, וועלכע איז באז זוכט געוואָרן פון 250 פּערזאנען.
נאָך א ל?אנגער הפסקה, האָט זיך דער דראמקרייז פונעם ארטיקן ,איקוף" ווידער בכאוויזן מיטן איינאקטער ,דער קווארטעט" פון י.?. ברוקשטיין. אין דעם איינאקטער האָבן זיך באטייליקט די חכרים;: יוטא דאנקנער, מאקס מיז לער, מאקס קרייטבערגער און סאמי שענבלום.
דער פֿאָלקס-דעמאָקראטישער רעזשים פון אונדזער לאנד שאפט ברייטע אנטוויקלונגס-מעגלעכקייטן פאר די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן, פארורטױילנדיק אין דער זעלבער צייט יעטוועדע שאָװיניסטישע, כוליגאנישע מאניפמעטטירונג.
אזוי, האָט דאָם פאָלקס-געריכט פון
כעל? רייכער און סאמי לונגו האָבן רעציטירט לידער. דער פּראָגראם האָט זיך פארענדיקט מיט סאָלאָיגעזאנג פון סאוועטישע, רומענישע און יירישֶע לידער.
בי דער דאָזיקער זייער געלונגענער מאניפעסטאציע, וואָס איז פארגעקומען און מיכאילענער פאָלקס-היים, זענען אֶנוועזנד געווען, חוץ דער גאנצער ארי טיקער יידישער באפעלקערונג, פיל ארבעטער פון דער פאבריק /גראניטו?*י און א גרויסע צאָ? סאלדאטן, וועלכע האָבן מיט שטורמישע און איבערחזרנדיקע אפּלאָדיסמענטן ארויסגעוויזן זייער באגייסטערונג צו דער דאָזיקער מאניפעסטאציע..
ראדעוויץ
עס האבן געפאלגט סאָל?אָ-לידער אויף רוסיש, רומעניש און יידיש, געזונגען פון די ,איקוף"-כאָריסטן; פאָפיע שאפער, מילער און דערמער.
ביי דער געלעגנהייט, האָט ח' אלעקפאנדער גאָלדשטיין גערעדט איבער דער וויכטיקייט פון איינרייען זיך אין דער פּראָדוקציע און מיטהעלפן בויען דעם סאָציואליזם אין אונדזער היימלאנד, די
ר. פ: ר.
+=
עשידיי יי
פארורטיילט פאר ראסיאלער באליידיקונג
סאווען, כאָטאשאנער ראיאָן, פארורטילט מיכאי ט. ביגין אויף 8 חדשים פארלירן אלע רעכט, פארן פארברעכן פו} ראסיאלער באליידיקונג. דער אורטייל איז מיט צופרידנקייט אויפגענומען געװאָרן פון דער ארבעטנדיקער באפעלקערונג פֿון סאווען.
קארעספּ. יוליוס העכט
די 2יטע װאלן צו דער פנסת אין ישר אל
די טעג זענען פארגעקומען די צווייטע וואלן צו דער כנסת זייט ס'איז געשאפן געוואָרן די מדינת ישרא?. די ערשטע כנסת האָט געדארפט שאפן א קאָנסטיטוציע פאך דער ניייגעגרינדעטער מדינה, דערנאָך זיך אויפלייזן און בי די צווייטע וואלן זאָלן געוויילט ווערן די פֿארשטייער פונעם פאלק אין פּארלאמענט.:
אין משך פון די דריט"האלבע יאָר פון די. ערשטע וואלן ביז צום היינטיקן טאָג, האָט אָבער די כנסת ,,נישט
געהאט" נענוג צייט צו געבן דעם לאנד א קאָנסטיטוציע. עם זענען געװען מיטג?ירער פון דער כנסת,
ובפרט פון די רעאקציאנערסטע קלעריקאלע קרייזן, וועלכע האָבן באהויפּטעט אז עם פעל?ט נישט אויס קיין קאָנסטיטוציע, וועלכע זאָל נאראנטירן רעכטן פאר די בירנער און ארויפליינן פליכטן אויף די גבירים, ווייל? ד' ,,יידישע געזעצן" זענען שוין אויף תמיד פיקסירט געוואָרן אין דער (תורה". די ,תורה" ואס זיי האָבן אָבער אין זינען געהאט איז געווען די פונעם בריטישן מאנדאט. וויי? לויט די רעאקציאָנערע פאראָררדענוננען פונעם מאנדאט האָט זיך געפירט און פירט זיך ישרא? ביז צום היינטיקן טאָג.
די צווייטע וואלן צו דער כנסת זענען פאָרגעקומען אין פי? ערגערע בא" דינגונגען וי די פון יאנואר 1949, ווען ס'זענען פאָרגעקומען די ערשטע וואלן. דאָס פאלק פון ישרא? האָט צוריק מיט עטלעכע יאר העלריש געקעמפט קעגן די ענגלישע אונטערדרוקער און האָט זיי ארויסגעטריבן פו
א עפע עמ:סעפע:.ע: יעמענעפטייפעייענגעעעעפעעעעגעטעעקיצעטע::עטטאענימיעפייטעפיעיייייעעייייירייענייעגעניטיעיגערעירע יע יעכייעיייעטיערלענעע עבטיייגעעענטלנעעענעוטי,ליעיענענעמטיטיעאנעניעפיאעיניניןילייייעצקנעליט ענעי אבו נייי א-:עת-.-ייי-י---י-ריר-י-י:-:------:-.-------------------י----:--::-:-:----------:----------+----.-..-.--.--.--.-.-.-.-.-..-.-.-.--.-.-.---פּאָליגראפישער צענטער נר, 8-= אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערנעמונג.
נעם לאנד. די פֿארעטערישע בורזשואקלעריקאלימפּא"יסטישע בן-גוריון רעגורונג האט כאוויזן אין משך פון די עטלעכע יאָר, וואָס זענען פארלאָפן פונעם שאפן די מדינה, צו פארקנעכטן ישרא?, דעם מלחמה-צינדערישן אמעריקאנער אימפּעריאליזם.
די דאָזיקע?פֿאָליטיק? פון די הערשנדיקע קרייזן פון ישרא? האָט געבראכט צו דער היינטיקער קאטאםטראָפאלער לאגע פון דער ארבעטנדיקער באפעלקערונג פוז ישראל. הונדערטער טויזנטער מענטשן וואלגערן זיך ארום אין די בית-עולימס אָדער אין די מעברות אין שרעקלעכע וווינונגס"באדינגונגען, אֶן ארבעט, אין א שטענדיקער אומזיכערקייט און אין הונגער, אין דער זעלבער צייט ווען עטלעכע נבירים געניסן פוֹן א?דאָס גוטס, פון?וקסופיווילעם מיט אסך צומערן. ישרא? איז געווארן איין גרויסער מיליטערישער באזיסם און זיינע איינוווינער שטייען אין נעפאר מארגן צו ווערן די זעלנער פונעם אמעריקאנער אימפּעריאליזם צו קעמפן קעגן דעם סאוועטן-פארבאנד, קעגן די פאָלקס-ועמאָקראטישע לענדער, קעגן זייערע אייגענע אינטערעסן.
אין דער בראָשור ואס ח' ש. מי
קונים, גענערא?-סעקרעטאר פון דער קאמוניסטישער פּארטיי פון ישראל האט געשריבן, אין וועלכער ס'איז
אויסגעדריקט די שטעלֿונג און דער פּראנראם פון דער קאָמוניסטישער פארטיי, ווייזט ער אָן אז: ,די וואלן צום צווייטן פּאר?אמענט האָבן אן אנטשליסנדיקע פּאָליטישע באדייטונג
ש. שטיין
אין דער היינטיקער צייט. פון זייערע רעזולטאטן הענגט אָפּ די ריכטונג און די אָריענטאציע פון אונדזער מדינח; צו אומאָפּהענגיקייט אָדער צו קנעכטשאפט; צו שלום אָדֶער צום אונטערשטיצן די מ?חמח-יפלענער פון די א" מעריקאנער-ענגלישע אימפּעריאליסטן; צו ווירטשאפטלעכע זעלבסטשטענריקייוט אדער צוֹ א וואקפסנדיקער אונטעריאָכונג; צו דעמאָקראטיע אָדער צו דער פארשטארקונג פון דער אינערלעכער רעאקציע; צו יידיש- אראבישער פריינטשאפט אָדער צו קעגנזייטיקער שנאה; צוֹ א געהעריקן לעבנס-ניווא אדער צו א?עבן פון קאלאָניאלער מיזעריע".
וי עס איז צו זען ווערטער, האָבן די וואלן א גאר גרויסע באדייטונג. אָבער די אויבן ציטירטע ווערטער באווייזן נאָר די באדייטונג פון די וואלן אויפן אינער
פון די דאָזיקע
לעכן געביט. די ואלן האָבן אָבער אויך אן אױיסערןיפּאָליטישע באדויטונג, װי ח' מיקונים זאָגט ווייטער או: ,פון די רעזו?טאטן פון דרי
וואלן וװועט אָפּהענגען צי די אימפּעריאליסטן, מיט דער הילף פון זייערע אגענטן פון ישראל, וועט געלונגען צו מאכן פון ישרא? אן אנרעסיעיבאזיס, אָדער צי ישרא? וועט זיין א שלום
שאנטיער".: די ביז איצטיקע געשעענישן פון ישרא? האָבן באוויזן, אז קיין שום
ציוניסטישע פּארטיי קעמפט נישט פאר דער זע?לבטטשטענדיקייט פוֹן ישרא?, פאר א רעגירונג פאר די ברייטע
מאסן ועלכע זאָל זיין פעיק צו ברענגען א ווענדונג אין דער פּאֵלוטיק פון ישרא?. מיר רעדן דאָ נישט וועגן די בורזשואזע, קלעריקאלע אָדער אֶפן פאשיסטישע פּארטייען, וועלכע האָבן געפירט--צוזאמען מיט דער מפּא"י, וואָם רופט זיך אָן אן ארבעטער פּארטיי-- צו דער היינטיקער לאגע. נאָר אויך די אָנפֿירערשאפט פון מפּ"ם, ואס זשאָנגלירט תמיד מיט רעוואָלוציאָנערע,?ינקע פראזן, שטעלט זיך אויך אקעגן יעטוועדן פַּרווו פון
די פּאטריאטישע כוחות פון ישראל? צו פירן א זע?בסטשטענדיקע. פּאֵליטיק.
ביז איצט האָט די מפּ"ם אפילו
נישט געענטפערט אויפן אויפרוף פון דער קאָמוניסטישער פּארטיי צו די ארבעטעריפֿארטייען פון ישרא? אויפ
צושטעלן א געמייגזאמען ארבעטערפראנט צו די וואל?ן אין דער כנסת מיט א מינימוםיפּראָגראם, וואָס אלע
ארבעטער קאָנען אנעמען.
די פּונקטן פונעם= מינימוםיפּראָגראם וװואָס די קאָמוניסטישע פּארטיי האט פֿאָרגעשל?אָגן זענען אזעלכע, װאָסם די מפּ"ם זאָנט אָפּטמאָל אן זי קעמפט פאר זיי. איר נישט מסכים זיין צו שאפן אזא מין געמיינזאמען פראנט, דעמאסקירט די פירער פון מפ"ם נאכאמא? אז זי זענען נישט מקיים דאָם װאָס זי פּרעדיקן.
אין דער אויבן-דערמאנטער בראָשור, ווייזט אָן ח' מיקוניסם: אן די איינציקע פֿארטיי וועלכע קעמפט פאר דעך פּאָליטישער און עקאָנאָמישער אומאָפּהענגיקייט פון ישרא? איז די קאָמוניסטישע פּארטיי.
זדאנם 8ס-פאז-אעטאצאג-
ודי קאמוניסטיטע. פארטיי.מון
ישרא?, ווערט געזאָגט אין דער בראָה!.
שור---גלייבט אין דער נויטיקייט פון א
גרינגטלעכער ענדערונג פון דער אינערן-און אױיסערן"פּאָליטיק, פון א עקאָנאָמישער פֿאָליטיק פון דער מדינה
און דער היינטיקער צייט, צו פארטיידיקן דעם שלום און די זיכערקייט, כדי צו ראטעווען דאָס פאָלק פון דער אימפּעריאליסטישער קנעכטשאפט און דאם פאטערלאנד פארוואנדלט צו ווערן אין א שלאכטפעלר, אין א דריטער ווע?לט-מלחמה, כדי צו קעמפן קעגן הונגער און נויט, קעגן טרעטן אויף די דעמאָקראטישע רעכט, פארן באקעמפן די אינפלאציע און די שפּעקולאציעס, קעגן דעם פֿארארעמען די מאסן און בארייכערן ד! בורזשויעס",
די פאר דעם אטמעריקאנער אימפּעריאליזם פארקויפטע פּארטייען, זענען שטארק דערשראָקן פון דעם וואקסנדיקן איינפלום פוֹן דער קאָמוניסטישער פֿארטיי אויף די פאָלקס-מאסן. די מוניציפּא?יוואלן אין עכו האָבן געוויזן אז די מאסן ווערן אלץ באוווסטזיניקער און קאָנצענטרירן זיך אלץ ענגער ארום דער קאָמוניסטישער פּארטיי, טראץ דעם נפּא?י-בורזשואזן טעראָר. דער דאָזיקער מאסן אויפקלערונגסיפּראָצעס דערשיינען ביי די כנסת-יוואלן להכעיס דעם טעראָר און די אנטיקאָמוניסטישע רכילות. די וואלן וועלן באווייזן מיט וויפל דער ישרא?-בירגער איז געואָרן רייפער צו פארטיידיקן זיינע לעבנסאינטערעפן, די אינטערעסן פון שלום
*
3 זא 2011388810 תטאדאתס
װועט נאָך בולטער.
צִּ
אין די איי נעלע' ישאפן דירעק: מיניסט טויערן די פא
ילֿוםיצי
קאאָפּע
צאינטעג
=
שולדוא
ישולן א
געשאפ קראטי אין
אונטעו
צענער ארבעל
יקוואלי
בערע זי האָ רימע
יעלעמע
מיטשט אונדן!
סערן
די קינדעו
מוונדען
דער פּ פארן שאפט. וווסטן האָבן, סאָלד) דעו פארש טעטי קורסן בילדע טאָקע אָפּער פון/ טער דאָרן בעטא פון מלוכן די קֿעדע רי האָלץ ווירט מלוב זייער נייע צושט זיקע דער קוילן די מ עלעק עס פון, זיך נישט נאָר טראצ לֿוציעץ שווונ דע אונד אויסו די ש זירט! פון כערט דאָס פאר זיטן וועלן אינר פון ספּאָר עווענ אָרט? בעטקורם! פיצין גען,
און|