Jahrgang 
143 (1951) נר. 143 6-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

-1

ייר פון וס­

יפן כח גי­ײװ יפן

הו

פיל נל­. אר

*

יי יי

==

לכבוד דעם 23יטן אויגוסט

מען האָט אָנגעהויבן דורכבויערן דעם טונעל ביי דער הידראָצענטראלע

וו אי.

דעם 2יטן אוֹיגוסט ד. י. האָבן די כוי-ארבעטער פון דער הידראָ-צענטראלע ,וו. אי. לענין" פון ביקאז, אָנגעהויבן דורכצובויערן דעם טונעל, ואס וועט האָבן א לענג פון 8 קמ. דורך דעם טוֹ­געל װעלן פליסן די וואסערן פונעם גרויסן זאמלונגס-טייך צו די טורבינעס פון דער עלעקטרישער אוזינע פון סטע­

זשארו.

0

לענקץ'"

די ארבעט ביֹים טונע? האָט אָנגעהויבן די גרופּע פונעם שאכטיאָר יאָן דומא, וועלכער האָט צוגעגרייט די וואגאָנעט.

קעס פארן ארויסנעמען די ערד און פו­ווא­לענטין טשיבו, וועלכער האָםט אויס;ע­

נעם עסקאוואטאָריסטימעכאניקער

גראָבן אין עטלעכע ארבעט-שעה איבער 0 קוביקמעטער ערד און געשטיין.

דערפאָלגן פון די פּעטראָליסטן פון זעמעש

און חודש יולי זענען איבערגעפירט געװאָרן, לויט דער סאָוועטישער מעטאָ­דרע, 2 סאָנדעטירמער מיט דֶער גאנצער אויסשטאטונג אָן זי צוצענעמען, מאכנ­דיק אזוי ארום וויכטיקע אָפּשפּאָרונגען ביי. האָלץ-ארבעט און מען האָט זיי געשטעלט אין גאנג מיט 10 טעג פאר דער צייט.

מיט דער דאָזיקער געלעגנהיים האָט

זיך באזונדערס אויסגעצייכנט די גרופּע פונעם חבר אורסאקע יאָן.

דער קאָלעקטיוו פונעם מעכאנישן וואר­שטאט פון זעמעש אונטער דער אנפו­רערשאפט פֿונעם חבר זאטא ק. יאָן האָט געמאכט ווערקצייג פון אלט מאטעריאל אָפּשפֿאָרנדיק 206.880 ליי. עס האָבן זיך אויסגעצייכנט די טאָקערס קרעאנגא דומיטרו, ספּעטארו זשעניקע, פוקאטש אדאלף און מאָקאנו דומיטוו.

צענטליקער נייע וויגונגען פאר די בויערס פונעם קאנאל

פמאר די בויערס פונעם קאנאל ווערן געשאפן אלץ בעסערע לעבנס-יבאדינגונ­גען. הונדערטער און הונדערטער בויערס פונעם קאנאל, צוזאמען= מיט זיערע משפּחות, וווינען איצט, א דאנק דער זאָרג פון דער פּארטיי און פון דער רעז גירונג--- אין באקוועמע וווינונגען אין די נייע שטעט טשערנאוואָדא, מעדושי­דיא, פּאָארטא-אלבא און געוואָדאר, ווו פריער האָבן געהערשט די וויסטעניש, די נויט און די קראנקחייטן.

אין טשערנאוואָדא זענען געבויט געד

װאָרן 94 נייע נרויסע וווינונגען פאר די שלאָגלער פון די שאנטיערן פון דער נאָענט.

אויפן בארג זאנאָלי שטייען שטאָלץ די בלאָקן מיט איבער 100 וווינונגען, איו וועלכע עס וווינען די ארבעטע-ר פון די שאנטיערן פון מעדזשידיא פונעם שאנ­טיער 274 פון די מעכאנישע אטעליערן און פונעם לאנדווירטשאפטלעכן פארם.

עס זענען אויך געבויט געוואָרן 80 נייע וווינונגען אין פּאָארטאדאלבא און 4 אין געוואָדאר.

קינאָ-אפאראטן ביי די לאנדווירטשאפטלעכע קאָלעקטיוון

אין 5 לאנדווירטשאפטלעכע קאָלעס­טיוון פון ראיאָן קאָראביא-ירדאָ?זש, פונק­ציאָנירט צו א קינא-אפּאראט. יעדן זונ­טיק קוקן אָן די מיטגלידער פון די קאָ­לעקטיוון אין א גרויסע צאָ? פּויערים, פארשידענע פילמען.

ביים לאנדווירטשאפטלעכן קאָלעקטיוו

פון דער געמיינדע טשיליעני האָט די פאָריקע וואָך רולירט דער פילם שטיק פעלד" און ביי די אנדערע קאָלעקטיוון האָבן רולירט די פילמען ,די רויטע קראוואטע" און ,די שטומע באריקאז רע". די פילמען זענען אויפנעגומען גע­װאָרן מיט גרויס אינטערעס.

2 קג. ווייץ אויפן העקטאר

אדאנק דעם אָנווענדן די סאָוועטישע אגראָטעכנישע מעטאָדן, האָבן די מיט­גלידער פונעם לאנדווירטשאפטלעכן קאָ­לעקטיוו ,28-טער אויגוסט" פו, דאר גאדזשען, ראיאָן מיזי?, געקאט א רייך גערעטעניש.

דער ווייץ װאָס זיי האָבן געזייט, האָט געגעבן א-פּראָדוקציע פון 2892 קג. אויפן העקטאר מיט א העקטאָליט-ישן

שווארץ און װייס ברויט

לויטן באשלום פונעם מיניסטאָרן­ראט האָט מען אָנגעהויבן פארקויפן פריי ברויט אחוץ דעם וואָס עס ווערט

פארקויפט אויף קארטעלן.

;עס ווערן פארקויפט פריי: א) שווארץ ברויט פון דערזעלבער קוואליטעט ווי דאָס ברויט אויף קארטעלן, פאר 40 ליי

געוויכט פון 85.5 קג.

תיכף נאָכן שניט, איז די ערשטע זאָר פון דו מיטגלידער פונעם לאנדווירט­שאפטלעכן קאָלעקטיוו געווען--- צו דערפולן זייער פּאטריאָטישע פליכט אי­בערצוגעבן די קוואָטע פאר דער מלובה. זיי האָבן איבערגעגעבן 5.196 קג. ויייץ און זיי האָבן באקומען די קוויטונג נר. 1 פונעם ראיאן.

ווערט פארקויפט פריי

א קג.; ב) ווייס ברויט פון מעל 28 פּראָ­צענט פּלוס 2 פּראָצענט פאר 68 ליי 0,780 קג., פאר 46 ליי 0.800 קג. און בא­זונדערע ווייסע פּראָדוקטן פון 0.280 קג. פאר 35?יי ג) זעם? און קים? פון צו 90 קג. פאר 7?יי דאָס שטיק.

מלוכהשע פאמיליע-שטיצע פארטיילט אלן ליפּאָווע

די פארגאנגענע טעג איז פֿאָרגעקומען, אוֹיף א פייערלעכן אופן, דאָס געכן די מלוכהשע פאמיליען-שטיצע אין ראיאָן ליפּאָווא.

די דעקאָראציעט ,,ארבעטדאָרדן"

עס איז געגעבן געוואָרן פארוי א צאָל פון 409 פאמיליען--- מלוכהשע שטיצע אין דער ווערט פון 791.000 ליי.

און ,,ארבעט-מעדאל"' פאר די

שאכטאָרן מיט א לענגערע צייט אין דער ארבעט

דער ,בולעטינו? אָפיטשיאל?ל" האָט פארעפנטלעכט דעם דעקרעט נר. 187 פונעם פּרעזידיום פון דער גרויסער נא­ציאָנאלער פארזאמלונג, ארויסגעגעבן דעם 4טן אויגוסט, בנוגע דעקאָרירן מיטן ארבעטראָררן" און ,ארבעט-מעדאל" דו שאכטיאָרן,. שאכט-מייסטערס,= אינזשי­נערן, טעכניקער און אָנפירונגסיפּערסאָ­גָאל פון די קוילן-שאכטן, פון די אייזן­מינעס און פון די מינעס פון אנדערע טעטאלן.

עס ווערט געגעבן די שאַכטיאָרן װאָס ארבעטן אונטער דער ערד ביי אבא" טאַזשן, צוגרייטונגען, עפענונגען, אייג­גערעכנט דאָס גראָבן ברונען, די דינא­מיטאָרן און די מינע-מייסטערס;

א) דער ארבעט-מעדאל, נאך 5 יאר ארבעט; ב) דער ארבעטדאָרדן 3-טער

קלאס, נאָך 10 יאָר ארבעט; ג) דער ארבעט-אָרדן 2יטער קלאס, נאָך 15 יאָר ארבעט; ד) דער ארבעטאָרדן 1יטער קלאס נאָך 20 יאָר ארבעט.

די אנדערע פון די שאכטן, וי אויך דעם אָנפירנדיקן פּערסאָנאל, די אינזשי­גערן, טעכניקער פון דער קוילן- און מינע­אינדוסטריע, ווערט געגעבן:

א) דער ארבעט-מעדא? נאָך 10 יאר ארבעט; ב) ארבעטדאָרדן פיטער קלאס נאך 18 יאר ארבעט; ג) ארבעט-ארדן 2 טער קלאס נאָך 20 יאָר ארבעט; ד)

ארבעטיארדן 1-טער! קלאס נאָך 28 יַאֶר ארבעט.

די ארבעטער, טעכניקער. און= אינ­זשינערן מיט נישט פּאסנדיקער שטע­

לונְג צו דער ארבעט, וועט מען סא-| נען אָפּהא?לטן די דעקאָראציע. וי

8.סא 6-טער יאָרגאנג

װו/:

פּרייז ליי 5 161 או}6זק

5 אויגוסט 1951 806051 185

=

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל- דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

ר גפגסמעשעשעושטאטשאסעעצבעבשטאנוטאמשא:ואמא:ונוא הגאסמאנטמאאסענאנאטנמאטצסאאטיישאנאג ענעבעגעגנא:גע:יע םזטעם-חטאו 2..16.3 2 ,335/85! 1316./4= זפזוואסס וטאט 5888סטפאסס בטפ הלא רעדאקציע און אדמיג.: בוקארעשט. מאטעל באטאראב 2 ב. טעלי 4.30.22 אאאאאאאאאאא אבב באב אבר אבב בי דער טאָג פון דער..סקענטעיא? אוש 1 חֹ

דעם 5גיטן אויגוסט ד. י. ווערט 20 יאר זייט ס'איז דערשינען, אין די שווערסטע באדינגונגען, דער ערשטער אילעגאלער נומער פון דער ,סקענטעיא", אָרגאן פון דער קאָמוניסטישער פּארטיי פון רומעניע.

די ארבעטנדיקע מענטשן פון אונדזער ר. פ. ה., אָן שום חילוק פון נאציאָנאליטעט, גייען אנטקעגן דעם דאָזיקן טאָג מיוט טיפער ליבשאפט און ווייסן אָפּצושאצן מיט דער גרעסטער אחריות די וויכטיקע ראָל װאָס עס האָט די ,,סקענ­טעיא"--- זייט דעם דערשיינען פון איר ערשטן נומער--­אינעם לעבן און קאמף פונעם ארכעטער-יקלאס נאָך פון דער פינצטערער צייט פון דער קאפּיטאליסטישער הערשאפט!וי אויך אין די היינטיקע נייע ליכטיקע באדינגונגען, געשא­פענע אדאנס דער באפרייונג פון אונדזער כאנד דורך דער זיגרייכער סאָוועטישער ארמיי; זייט ווען דער ארבעטער­קלאם אין אליאנס מיטן ארבעטנדיקן פּױויערטום האָט אי­בערגענומען די מאכט אין די אייגענע הענט, און אינסטאו­רירט דעם פּאָלקס-דעמאָקראטישן רעזשים.

די ,סקענטעיא" קעמפנדיק אינעם גייסט פון מּראַלץ­טארישן אינטערנאציאָנאליזם, אינעם גייסט פוז מארקסיזם­לעניניזם, האָט דעמאסקירט און אויף א מומיקן אופן בא­קעמפט נאָך פון אָנהויב אָן, די שאָװיניסטישע, נאציאָנא­ליסטישע מאניפעסטירונגען און שטרעמונגען, וועלכע זענען רערשינען אונטער דער מאסקע פון אנטיסעמיטיזם, אנטו­מאגיאריזם, ציוניזם א. א. אויפדעקנדיק די אמתע סיבות פון די קריזיסן, ארבעטלאָזיקייט, הונגער, אנאלפאבעטיזם, מלחמה, שנאה צווישן די פעלקער-- און געוויזן דעם ריכטיקן וועג פון לייזן די אלע פּראָבלעמען.

די יידישׁע ארבעטערימאסן פון אונדזער לאנד, ווייסן אז די ,סקענטעיא" איז געווען דער איינציקער אָרנאן וועלכער האָט געקעמפט אין די שווערסטע צייטן פון רעאק­ציע, פאר דער ריכטיקער לייזונג פון דער נאציאָנאלער פראגע, פאר;קולטוראליזירן די מאסן פארן העכערן זייער לעבנס-ניוואָ -- און האָט אָן רחמנות דעמאסקירט און באקעמפט אלע מי­נים עקספּלאאטאטאָרן און די טעאָריע פון ,נאציאנאלע איי­ניקייט", אוֹן געגעבן האפענונג אין דער ליכטיקער וועלט ואס וועט קומען: די סאָציאליסטישע וועלט, ווו מענטש וועט

6510חטסטג3: פֿון-86 וצ 2808

מער נישט זיין אונטערדריקט דורך מעגטש, און ס'וועט פאר­שווונדן יעדער שִפּור פון פעלקער-שגאה.

דער טאָג פון 19יטן אוינוסט 1951 ווערט געפייער היינט אין די באדיננונגען, ווען די ,סקענטעיא? האָט שוין כמעט פַארְמִיק איר ווונדערלעך-גרויסן פֿאלאץ, קאסא סקענטעיעי" אינסטאלירט מיט די מאָדערנסטע ראָטאטיוו­מאשינען באקומענע פונעם פריינט פון אונדזער לאנד, דער מעכטיקער סאָוועטן-פארבאנד; ווען די ארבעטנדיקע מאסן פונעם רומענישן פאָלק און די פון די מיטלעבנדיקע נא­ציאנאליטעטן פארווירקלעכן, אונטער דער אָנפירונג פון דער פּארטיי, מיט ריזיקן דערפאָלג אונדזער ערשטן פינף-יאָר­פּלאן--- דעם יסוד פון בויען דעם סאציאליזם בי אונדז אין לאנד; אין א מאָמענט ווען. ביי אונדז, וי איבער דער גאנצער וועלט, קומט פאָר א ריזיקע קאמפּאניע פאר שליסן א שלוםדאָפֿמאך צווישן די פינף מאכטן. די היינטיסע?ע­גאלע ,סקענטעיא" וועט נאָך מער פארפעסטיקן אונדזער קאמףרווילן קעגן די מלחמה-העצערישע אמעריקאניש-ענג­לישע אימפּעריאליסטן און אלע זייערע משרתים; דעם קאמף פאר פארווירקלעכן אלץ װאָס זי האָט פּֿראָפֿאגירט זייט דעם ערשטן טאָג פון איר דערשיינען: צו בויען, לויטן ביישספי? פונעם סאָוועטן-פארבאנד, די סאָציא?יסטישע געזעלשאפט.

אונדזער צייטונג נעמט זיך אלס פֿאָרבילד דו אויט­געהאַלטנקייט און קאָמבאטיוויטעט פון דער ,,סקענטעיא", און דער דאָזיקער יום-טוב פון דעם גאנצן ארבעטנדיקן פאָלק פון דער ר. פ. ר. איז פאר אונדז א ווונדערבארע געלעגנ­הייט זיך צו נעמען די התחייבות פֿאָרצוזעצן אונדזער קאמף קענן נאציאָגאליסטישן ציוניזם און נאך מער פלעגן די ליבע און איבערגעגעבנקייט פון די יירישע ארבעט-מענטשן צו אונדזער היימלאנד די ר. פ. ר. און צו דער רומענישער ארבעטער-פּארטיי וועלכע שאפט פארן גאנצן ארבעטנדיקן פאָלק א פרידלעך צוזאמענלעבן לויט די גלענצענדע לערעס פונעם געניאלן סטאלין.

מיר ווינטשן פונעם גאנצן הארצן דער ,סקענטעיא" דערפאָלג אין איר ווייטערדיקן קאמף פון מאָביליזירן די מאסן פאר שלום און סאָציאליזם,

יי וי זיזייזיהושט

..פאָרן קיין ישראל הייסט, פארציכטן אויף א גליקלעכער צוקונפט...".

איך קען די פּרווון פון די נאציאנא­ליסטישע ציוניסטן אריינצוציען, דורך א לינגערישער פּראָפּאגאנדע, די יידישע אר­בעט-ימענטשן אין ישראל. דערפאר וויל איך אויך ווייזן יענע יידישע ארבעט­מענטשן וועלכע זענען נאָך פארנארט פון די ציוניסטישע ליגגס, פארוואָס איך האָב כּסדר אָפּגעשטױיסן מיט פעסטער אנט­שלאָסנקייט סיי וועלכן פּרווו פון די ציו­ניסטן מיך אָפּצורייסן פון מיין. היימ­לאנד, די רומענישע פאָלקסדרעפּובליק. גלייך וי אלע ארבעט-מענטשן, האָב איך אויך געהאט אויסצושטיין צרות בשעת דעם בורזשואזן-נוטבאזיצערישן רעזשים. נאָר דער טאָג פון 28יטן אוי­גוסט 1944 האָט אונדז געבראכט די באז פרייונג פונעם פאשיסטישן יאָך און האָט מיט זיך פאָרגעשטעלט דעם ערשטן טריט צו דער באפרייונג פון די ארבֿעטיטענטשן פון סיי וועלכער נאצינאליטעט פונעם יאָך פון קאפּיטאליסטישער עקכפּלאאטאציע,

אין די 7 יאָר, ואס זענען זייט דעמלט פארל?אָפן, האָבן די ארבֿעט-מענטשן--­אָנגעפירט פון דער פּאַרטײ--- פאר זיך דעראָבערט א לעבן װאָס ווערט װאָס אי מאָל בעסער, שענער און פו? מיט פּראכט­פולע פּערספּעקטיוון. איך האָב א היים, איך ארבעט פריי און כ'ווייס אז מיינע אנשטרענגונגען וועלן מיר פארבעסערן און פארשענערן ס'לעבן. איך געניס. וי אלע ארבעטימענטשן, פֿוֹן אלע רעאלי­זירונגען פון אונדזער פאָלקסידעטאָקרא­טישן רעזשים. אין מיין לאגע געפינט זיך יעדער יידישער ארבעטימענטש, וועלכער ארבעט און קעמפט מיטן גאנצן ארבע­טערדפאָלק פון אונדזער טייערער רעפּוב­לוק פאר שלום און סאָציאליזם,

פאָרן קיין ישרא? הייסט דינען די שונאים פון די ארבעטער, דינען די אימ­פּערואליסטן װאָס ווילן נייע שחיטות און

חורבות. איך ווע? קיינמאָ? נישט פאר-.

קויפן מיין געוויסן. איך ווע? נישט פאָרן

אהין ווו די יידישע קאפּיטאליסטן, אונ­טערן באפע? פון זייערע אמעריקאנער בעלי-בתים, גרייטן צו די וװאָפן מיט וועלכע זיי זאָלן אָנגרייפן מיין רויק ל?עבן.

דא אין דער ר. פ. ר. האָב איך דאָס נליק זיך צו קענען באטייליקן אין קאמף פאר פארטיידיקן די ווערטפולסטע זאך פון דער מענטשהייט: דעם שלום. אוועק­פאָרן קיין ישרא? הייסט: פארציכטן אויף דער היים, אויף דער פֿרײיער ארבעט, אויף א גליקלעכער צוקונפט. קיין שׁום אָרנט" לעכער ייר קען זיך נישט אָפּזאָגן פון דעם אלעמען.

אט פארוואָס איך רעכן אז מיין פַּלֹא'ץ און דאָס פּלאץ פון מיין משפּחה איז אין דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליט.

אטא יאָזעף באאמטער ביים מיניסטעריום פאר ווירטשאפט