.. דער

דער קאנגרעס פון די

בעלימלאכהשע

סוף סעפּטעמבער וועט פאָרקומען דער קאָנגרעס פון דער בעל-מלאכהשער קאָ­אָפּעראציע. דער דאָזיקער קאָנגרעס וועט אָפּצייכענען אן אנטוויקלונגס-שטופע אין באוועגונג פון דער בעל-מלאכהשער קאָאָפּעראציע אין אונדזער לאנר,

די באוועגונג פון פּראָדוציר-קאָאָפּע­ראציע איז אנטשטאנען נאָכן 28יטן אוי­גוסט 1944 פארן 23יטן אויגוסט האָט אזא באוועגונג נישט געקאָנט אנטשטיין אין אזא פארנעם. עס האָבן זיך געשאפן אזעלכע קאָאָפּעראטיוון אין פארשידענע שטעט פון אונדזער לאנד לויטן ביישפּיל פון די בעל-מלאכהשע קאָאָפּעראטיוון פון סאָוועטן-פארבאנד.

עס איז געווען אין דער צייט פון צע­שמעטערן די פאשיסטישע חיה. דער פא­שיסטישער אנטאָנעסקו-רעזשים האָט איבערגעלאָזט דעם ארבטנדיקן פאָלק אן אומגליקלעכע ירושה. די נאציאָנאלע ווירטשאפט איז געווען דעזאָרגאניזירט. דער סאבאָטאזש. פון דער בורזשואזיע האָט אָנגענומען אלץ שארפערע פאָרמען. די בורזשואזיע האָט זי אויך פארנומען מיט אלערליי שפּעקולאציעס און זיי דער­מוטיקט. אזוי ארום האָט מען געוואָלט שטערן דעם גאנג פון דעם ארבעטער­קלאס צו זיין ענטגילטיקער באפרייונג פון אונטערן יאָך פון עקספּלאָאטאציע. דעמלט איז געשאפן געוואָרן די באווע­גונג פון דער בע?-ימלאכהשער קאָאָפּע­ראציע,

אזוי האָבן די קליינע בעלי-מלאכות אגעהױיבן קעמפן, אונטער דער אָנפירער­שאפט פונעם ארבעטעריק?אס, קעגן דער שפּעקולאציע פון דער בורזשואזיע מיט די רוישטאָפן. פון דער אנדערער זייט האבן די בעל-מלאכהשע קאָאָפּעראטיוון אָנגעהויבן שאפן סחורות ביליקער וי די פאבריקן, וואָס זענען אין יענער ציינ נאָך געווען אין די הענט פון דער בות­זשואזיע. עס איז צונישט געוואָרן דער פּלאן פון די קאפּיטאליסטן צו פאר­ניכטן די קליינע. בעלי-מל?אכות, דורכן צווינגען זיי צו קויפן די רוישטאָפן אויף? שפּעקולאטיווע פּרייזן, אזויווי זיי טוען דאָס אין די קאפֿיטאליסטישע לענדער און בתוכם אויך אין ישראל. עס איז בא­וווסט וויאזוי די רעגירונג פון ישראל האָט באהאנדלט די קליינע בעלי-מלאכות וועלכע האָבּן געפאָדערט מען זאָל זיי צוּטיילן רוישטאָפן. די פירער פון דער דעמאָנסטראציע האָט מען ארעסטירט און זייער שלעכט באהאנד?ט ביי דער פֹּאָ ליציו,

אינעם פאָלקס-דעמאָקואטישן רעזשים האָט דער קליינער בע?-מלאכה. די מעג­לעכקייטן זיך איינצורייען אינעם ווערק פון בויען דעם סאָציאליזם און ער איז נישט דעקלאסירט וי דער בעליטלאכה אין די קאפּיטאליסטישע לענדער, וועל­כער איז פֿאראָרעמט, ארבעטלאז, אָן יעדע מעגלעכקייט צו פארדינען אויפן טריקענעם שטיקל ברויט.

א גרויסן שווונג האָט אָנגענומען די בעלימלאכהשע קאאָפּעראציע נאך דער רעזאָלוציע פון דער פּלענארזזיצונג פונעם צ. ק. פון דער רומענישער ארבעטער­פּארטיי, פון 5--8 מערץ 1949, די צאָפ בעלימלאכחהשע קאאָפּעראטיוון איז גע­וואקסן פונעם 1יטן אפּרי? 1949 ביז דעם 38טן יולי 1981 מיט 300,2 פּראצענט, די צאָ? מיטגלידער פון די קאאָפּעראטייון איז געוואקטן אין דער זע?בער צייט מיט 28 פּראָצענט.

כדי צו דערלייכטערן די ארבעט פאר די מיטגלידער פון די בעלימלאכהשע קאֲאֵ­פּעראטיוון װאָס האָבן פחימיליע-שווערו­קייטן, זענען געשאפן געואָרן פעקציעסם אין די קאָאָפּעראטיוון פון ארבעטן אין דער היים. אזעלכע סעקציעס זענען פארא! אין די בעלימלאכהשע קאאָפּעראטיוון אדא מארינעסקו", ,,בירוינצא", ,,ארטא קאסניקא" און ,,פּראָגרעסו?-קארטאַָ­נאזש" אין בוקארעשט. עס זענען פאראן אזעלכע סעקציעס אויך אין די בע:­מלאכהשע קאָאָפּעראטיוון פון דער פּראָ­זוינץ, וי צ. ב. ביי ,וורעמור נוי" אין אראד,. ,8ֿיטער. מאי" אין טַ?אֶעשְט, אווענטול" אין טשים:אדיע א. א. וו.

איינע פון די חשובע זאכן אין דער בעלימלאכהשער קאָאָפּעראציע איז דער פֿאקט אז עס ווערט באנוצט א?לס רוישטאָף אויך אָפּפאלן װאָס בלייבן אין פארשיז דענע פאבריקן. פון אזא מין אָפּפא? ווער! דערנאָך געמאכט שיינע קינדער-שיכלעך

קאאפּעראטיוון

אָדער דאמען שיך, רימענעס, לעדערנע טאשן אָדער שאך-פיגורן, צאצקעס פאר קינדער א. א.וו. אזוי ארום, שפּאָרן דוי קאָאָפּעראטיוון אָפּ רוי-מאטעריאלן, וועל­כע ווערן באנוצט אויף וויכטיקע זאכן.

די קאָפּעראטאָרן פֿון דער בע?-מלאכה­

שער קאָאָפּעראציע שטייערן מיט, צוזא-ה מען מיט אלע אנדערע ארבעטער פון

דער ר. ם. יר. אינעם העבערן די פראַ­דוקציע און דעם טעכנישן ניוואָ פון אונדזער לאנד. אזוי. ווערן-גע­שאפן אין דער בע?-יטלאכהשער קאָה

אָפּעראציע אזעלכע סחותות וװאָס זע­נען פריער קיינמאָ? נישט געשאפן גע­װאָרן ביי אונדז אין לאנד. אינעם קאז אָפּעראטיוו ,דער 80-טער רעצעמבער", האָט ח' פרעדעאנו ג. געמאכט פון גומיז אָפּפא? מיט פּלאסטיק א געמיש וואָס צעלאָזט זיך נישט און װאָס ווערט גענוצט אלס ברעמזער ביי די רעדער פון די א" וויאָנען.

אינעם קאָאָפּעראטיוו ,קימיקא" פון בוקארעשט, איז געלונגען צו שאפן פא" ראניטראָטאָלינעו(װויטאַמין ה). אין אנ­דערע קאָאָפּעראטיוון ווערן געמאכט פון אייזן אָדער פון שטאָ? פארשידענע סחו­

רות, וואָס פריער האָט מען זיי געמאכט} אייזן-שאכטעס{געלאר" ארבעטן,

פון אנדערע מעטאלן, כדי מען זאָ? קאָנען| יענע מעטאלן באנוצן פאר אנדערע נאָר וויכטיקערע סחורות.

עס זענען אויך געמאכט געװאָרן אסך דערפינדונגען, וועלכע ברענגען באדייטנ­דיקע אָפּשפּאָרוֹנגען פון מאטעריאלן און פון ארבעט.

עס איז אויך נישט פארנאכלעסיקט געװאָרן דער לימוד אין די ראמען פון די בעלימלאכהשע קאָאָפּעראטיוון. עס האָבן פונקציאָנירט/ 40 קוואליפיצירונגס­קורסן מיט 2.080 שילער.

די קליינע בעלי-מלאכות, װואָס אָרגאה ניזירן זיך אין בעל?-מ?אכהשע קאָאָפּע" ראטיוון, האָבן די מעגלעכקייטן צו קאָמפּלעטירן זייער פּראָפעסיאָנעלע, פּאָ­ליטישע און קולטורעלע בילדונג. אונ­טערן פאָלקס-דעמאָקראטישן רעזשים קאן זיך דער קל?יינער בע?-ימלאכה איינ­רייען אין דער פּראָדוקציע אלס ארבעטער אָדעה פארמירן צוזאמען מיט אנרערע קליינע בעל-מלאכות בעלימלאכהשע קָאָז אָפּעראטיוון.

די קאָאָפּעראטיוון האָבן אייגענע פאנדן, וועלכע זיי קאָנען מאניפּוליר די לאגע איז שוין גאָר אנדערש ווי א די צייטן פון די קאפּיטאליסטן, ווען דו פּראָצענטן פלעגן אויפעסן די ארבעט פוז נעם קליינעם בע?-מלאכה. { לויטן באשלוס נר. 482 פונעם מיניס­טאָרן-ראט, פונעם 19יטן יוני 1981, איו באוויליקט געוװואָרן צו שאפן א קאָמיסיע פא אָרגאניזירן די קעננזייטיקע פארזי­

ערונג אין דער בע?-מלאכהשער קאאָפּע­אי די קאָמיסיע האָט די אויפגאבע, אויסצוארבעטן א פּראָיעקט פארן אָרגאז ניזירן די קעגנזייטיקע פארזיכערונגען. לויטן ארטיק? 3 פון דעם דאָזיקן בא­שלוס, האָט די קאָמיסיע אָרגאניזירט און געשיקט אין אָפּרו-הייזער קאָאָפּערא­טאָרן און קראנקע קאָאָפּעראטאָרן אין בעדער. אין פאלן פון קראנקהייטן, גיט די קאָמיסיע קראנקהייטס-שטיצע און בֿיי אינוואלידיטעט און על?טער גיט רי קאָ­מיסיע פּענסיעס. פאר די פרויען-מיטגלי­דער ווערט געגעבן הילף ווען זיי געבערן. דאָס אלץ זענען זאכן וועגן וועלכע די קליינע בעלי-מלאכות האָב! פריער אפילו נישט געחלומט.

די מיטגלידער פונעם קאאָפּעראציע­פארבאנד פונעם טעקסטיל-קאאָפּעראטיוו פון פּלאֶעשט, האָבן גערופן אלע מיט­נלידער פון די דאָזיקע קאָאַמֹּע ראטיוון אויף א פֿארמײַסט לכבור דעם קאָנגרעס, װאָס וועט פֿאָרקוֹמען ענדע דעם חודש. איינער פוז די פּונקטן פֿוֹ­נעם פארמעסט איז, צו פארווירקלעכן און איבערשטייגן מיט 10 פּראָצענט דעם פּלאן אויפן דריטן קווארטל פון. 1 ביז דעם 26יטן סעפּטַעמבער. דער אויפרוף צום פארמעסט איז אויפגענו­מען געואָרן מיט באגייסטערונג פון אלע

אנדערע בעל-מלאכהשע קאָאָפּעראטיוון.

מיט זוער טעטיקייט האָבן די מיטגלו­

וארי יי ,= אפאפ ,-מאואמאמטאמעמגעגע:גגפטיעמטאמועגעע:פאט אוויי ה---------:-ד----.-----------: ם

6-סא 6יטער יאָרגאנג

פּרײז ליי 5 161!ט}סזק

6 סעפּטעמבער 1951 מוח8ואטדסספ 86

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל* דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

| אזםום8-חסטאו|= זטזוואסס וטאט 8858 5סטטפאס-ס 8ט::8886

0..18.8 2 ,85ח2352 1181.51 ,//83טסט8 רעדאקציע און אדמינ.: בוקארעשטי מאטעי באסאראב 2 ב. טעלי 4.36,22 י:אוחועוצרוועפעטיעמער-טע דוע וע ה-י זיצעוג עמ וט-יוגן-ואב-וועושה עיוועט לה הי ,עפקועה. געט וי גי יועגיעג עפפפאג וב הע:ייה:וע אי

בּו|-44/ ו+ 8ו}28486?}

צו נייע דערפאלגן אין די סאציאליסטישע פארמעסטן

די שמעלצער האָבן דערצילט א דורכ" שניטלעכן איבערטרעף פון 11,9 פּראָ­צענט פונעם פּראָדוקציעפּראָגראם, די פון די וַואלְצן 188 און די פון דער שטאָל-גיסעריי ,,סימענס מארטין" 5,86

{ פּראָצענט.

די ארבעטער און טעכניקער פון די

די ארבעטער און טעכניקער פון דער פאבריק ,,איקאר" פון בוקארעשט, האָבן מיט דערפאָלג דערפולט די התחייבותן װאָס זיי האָבן אויף זיך גענומען לכבוד דעם 28יטן אויגוסט, איבערשטייגנדיק דעם פּראָדוקציע-פּלאן מיט 12 פּראָצענט.

באזונדערס באדייטנדיקע דערפאָלגן האָבן דערגרייכט די חברים טודאָר גרי­

דערפאָלגן פון הונעדאָרער ארבעטער

געהויבן פונעם 20-טן אויגוסט, אויפן חשבון פון חודש אָקטאָבער, און דער בעטריב ,,טעליוק", אויפן חשבון פון נאָז וועמבער.

רעאליזירנדיק אָפּשפּאָרונגען אין דער ווערט פון 60.416.860 ליו לַגבי 27 מיז לואָן וויפ? זיי האָבן זיך מתחייב גע

זי גיבן פּראָדוקציע אויפן יאָר 1952

גאָרע, מאטריצן-ארבעטער, ראָשקא דו" מיטרו, אזשוסטאָר, דאָגארו טעאָפּיז, שלאָסער און דער טאָקער קאיסיו יואסו­לע, וועלכע ארבעטן שוין פון איצט אויסן חשבון פונעם יאָר 1959.

עס ארבעטן נאָך אויפן חשבון קינפטיקן יאָר, דער פרעזאָר טראנדאפאָיו יאנקו, דער טאָקער דימא טראיאן און דער שלֿאָסער אודרעא קאָנסטאנטין.

פו!

ווען, האָבן די ארבעטער' און טעכניקער פונעם קאָמבינאט דערמעגלעכט אז דער דירעקציע-פאָנד זאָל געהעכערט ווערן מיט 8.408.000 ליי, א סומע װאָס ווע דינען דאָס בעסערע פונקציאָנירן פון די

טאָג-יקרעשעס און היימען, וי אויך פאר פּרעמיאירן די אויסגעצייכנטע ארבעטער.

די בריגאדעס; או. ט. מ.(פארבאנר פון די יוגנטלעכע ארבעטער), ,רויטער אָקטאָבער" צוזאמענגעשטעלט פון 6 טאָה קערס אין שפּיץ מיט פּעטרעסקו ווירזשיל; ,דער קאמף פאר שלום", צוזאמענגע­שטעלט פון 5 טאָקערס אין שפּיץ מיטן פאראנטוואָטלעכן בארדאש געאָרגע, אר" בעטן אויך אויפן חשבון פונעם יאָר 1982.

א בריוו פון אן ארבעטער פון דער ר. פי רי

יאָרן לאנג בין איך געווען א שוסטער לערן-יינגל און דערנאָך אן ארבעטער בי פארשידענע בעלי-בתים פון אונדזער שטעטל, ווו איך האָב אין אמתן געפילט אין א פולער מאָס די עקספּלאָאטאציע, דחקות און מיזעריע, אזוי וי ס'איז געז ווען געאָרדנט פאר די ארבעט-ימענטשן אונטער די פארשאָ?טענע בורזשואז"פּרי­צישע רעזשימען. די דאָזיקע סיטואציע איז נאָך שווערער געווען פאר א יידישן אובעט-מענטש, ווייל ס'האָט אויך גע­הערשט א שרעקלעכער אנטיסעמיטישער טעראָר איבערהויפּט אונטער אנטאָנעסקוס רעזשים.

איך בין פארשיקט געוואָרן, אין יאר ,1‏ אין טויטן-?אגער ווו אסך פון אונדז זענען פארניכטעט געוואָרן. מיר האָבן שוין מער נישט געגלויבט אין א פריי און גליקלעך לעבן, מיר זאָלן נאָך אַמאָל פּטור ווערן פון די רויבע­רישע רעזשימען. מיר האָבן פארלוירן יעדן שִׁפּור פון האָפענונג.

נאָר א דאנק דעם היסטאָרישן פֿארויס­נאנג פון דער אומבאזינבארער פאָווע­טישער ארמיי, איז צווישן אנרערע לעג­

דער אויך אונדזער לאנד באפרייט געוװאָרן פון אונטער דעם היטלעריסטישן-פאשיס­טישן טעראָר. מיר האָבן זיך צוריק א­היים געקערט קיין דאָראָהוֹי.

ון נאָך די קומענדיקע יאָרן וואָס מיר זענען באפרייט געוװואָרן, האָב איך, צו­זאמען מיט אלע ארבעט-מענטשן פונעם לאנד, געארבעט מיט איבערגעגעבנקייט, מיט ליבשאפט, כדי צו שאפן די נייע יסודות פון א ניי און גליקלעך?לעבן לויט די אָנווייזונגען פון דער פּארטיי.

ביים גרינדן דעם שוסטער-קאָאָפּערא­

טיוו ,1-טער מאי דאָראָהױי", בין איך געווען ויז די ערשטע מיטגלידער. די ארבעטער האָבן מיך אויסגעוויילט

אלס פאַרויצער פון דעם קאָאָפּעראטיוי,

מיט אלע כוחות האָב איך זיך אֶנ­געשטרענגט צו דערפולן מיט כבוד די אחריותן ואס איך האָב אין דער דאָ­זיקער ארבעט.

היינט צו טאָג, וואקסט און פאר­שטארקט זיך דער קאָאָפּעראטיוו און ס'ווערן פארברידערט אין דער ארכעט די יידישע און רומענישע ארבעט-מעג­טשן.

איך נעם אויף זיך די אויפגאבע, איך זאָל ארבעטן מיט נאָך מער אנטשלאָסנ­קייט און איבערגעגעבנקייט אויף מיין ארבעט-פּלאץ; איך זאָ? מיט מער אימ" פּעט באקעמפן די שאָװיניסטן, איבער­הױפּט די ציוניסטישע אגענטן וועלכע זענען פארקויפט צוֹם אינפּעריאליזם, וועלכע זוכן דורך זייער ליגנערישער פּראָפּאגאנדע אריינצוווארפן די פּשוטע ערלעכע ארבעט-מענטשן אין די נעגל פון די אויסניצערס פון ישראל, ווו זיי זע­נען פארמשפּט אויף א בידנע, אומגלוק­לעך לעבן, פֿון נויט און דחקות.

איך ווע? אומאויפהערלעך פירן די אוֹיפקלערונגס-קאנפּאניע פון מענטש צו מענטש און אָנװוייזן, אז אונדזער היים­לאנד איו דא אין דער ר. פ. ר. זוו ס'ווערט אונדז, באגלייך מיט אלע ארבעט"

מענטשן, געזיכערט די מעגלעכקייטן אויף א גליקלעך לעבן. נחמן חנא פאָרזיצער פון דעם שוסטער­קאָאָפּעראטיוו

,1 מאי דאָראָהוי"

א בריוו פון ישראל

עין שמר 2 אויגוסט 1951 ליבער איזאק, איך האָב דיר שוין אין מערערע בריוו געשריבן. דעם בריוו האָב איך געוואָלט צו דאווידן שרייבן. איך שיק אים דיר און דוֹ גיב אים דאווידן. וי דו זעסט בין איך נאָך א?ץ אין בית-עולים און כ'האָב ליידער גאר קיין שום אויסזיכטן. דער?. גאָט זאָל מיר העלפן, וויי? איך בין זער אומגליקלעך און פארצווייפלט. דערצו זענען מיר נאך קראנק אויך. איך האָב דיר שוין געשריבן דו זאָלסט גיין צו דאווידן, און זיך מיט אים אן עצה

דער פון די נעל?-מלאכהשע קאָאָפּערא-| האלטן וואָס דו זאָלסט טון. אפשר גיט טיוון באוויזן אז זי שטרענגען אָן זייע-| ער דיר א גוטע עצה. איך קען א פאל

רע כוחות כדי מיטצושטייערן צום בוי פונעם סאָציאליזם ביי אונויז אין לאנר, צו פארטיידיקן דעם שלום.

ו

וי א זון האָט געשריבן צו זיין מוטער אז ער קען זי צוריקנעמען אויב זי וויל. איך ווייס נישט, צי סע וװאָלט נישט

גוט געווען אָנצוגעבן, אז דו ווילסט מיך אויסהאלטן. אפשר טוט עס מענדל רינ­לער אָדער ברוך. פאר יעדן פאל ווייז ?. דאווידן דעם בריוו.

ליבער דוד!

דו אלץ קלוגער און איבערלעגטער מענטש, בעט איך דיך, דו זאָלסט נישט נאָר דאָס מעגלעכע טון, נאָר דאָס אוֹ­מעגלעכע. איך בעט דיך העלף מיר, איידער פ'ווערט צו שפּעט. נאָר דו, קענסט מיר העלפן און אויף דיר בוי איך. א מעגלעכקייט איז פאראן. דאָם איז זי­כער. וויאזוי דו וועסט די מעגלעכקייט אויסנוצן, ווי? איך נישט וויסן. איך בעט דיך ראטעווע מיין לעבן, ווייל אלע 8 גייען מיר צוגרונד.

ווען איך ווע? פון אייך וויסן אז איר האָט עפּעס נעטון, אזוי װוע? איך אויך

טון. דערוויי? ווארט איך אז איך וװועל? פון אייך באקומען אן ענטפער.

איך האָב אין דעם זין שוין אזויפל בריוו געשריבן, אז עס פאלט מיר שווער' דאָסזעלבע נאָכאמאָ? איבערצוחזרן.

דאָס לעצטע העמר וואָלט איך אוועק"

געגעבן כדי פון דאנען ארויסצוקומען.=|

איך בעט דיך שרייב מיר אינגיכן עפּעם נוטס. איך בעט דיך איי? דיך צו. בעט דיך נאָכאטאָ? טו דיין מעגלעכסטעס.

דו כיסט יעדן נוט אויף דער האנט,=|

מיר אויך, באזונדערס דאָסמאָל. דאנקען ווי? איך דיר נישט, דאנק איז א צו קליינער באגריף. דער' ?. גאָט זאָל דיר נוטע געדאנקען נעבן אנ מיר זאָלן געהאָלפּֿן ווערן. סע ווונטשט אייך אלדעס נוטס

ראָזא

וייל.