נר. 146

ץֶ

י דעריבער ער ארבעט. פארשטיין. יקלערן--­

יו ,הדור"" ס ער האלט וציונג צום אפּאראט, א"י. מוי­{ט ריכטיק ונטער אנ­צויגן א'ץ ער זייערע ייטן".

מיר ברענ­2(162).| צו זען די וועלכע עם ן ארבעט, אז דער אויך אָן וועריקייטן: װעס יי

יי

ו ן| ישראלישע וְ מטריי די וֹ יט לגבי| ק די נאנ-| ג פאָלקס-- ן אַזע, ווע?-| (גן-עדן",| ו

נרזער רו.|| עלן נישט פּאָר שׁוּף סן אֶפֹּצוּ­װאָס זיי

גא-­

אלע או ו| | ו

יי יע { דעמאָג­פון אונ-'

י זיך נע­זייבות צו טאףה, צו פון יערן! קילאָגראם געבורטן, שעפעלעך דעם יאָר. יל שאָף, ! צווייטע

קאָלכאָז נעם פאר­מען פאר אין דער י 4 טאָן אנדערע

טויזנטי טטייגן די די שאָף­נגעבן 27 געבראכט עי די סאמע קאָלכאָן­באקומען

, 7 טאָן מער וי

ייכן נייע אונדזער, אלכאָזניס?" פארגרע­

5

על

אויף דער שוועל פונעם

1 נייעם שולדיאָר

אין א פּאָר טעג אַרום, וועלן אלַע שולן פון אונדזער היימלאנד עפענען זייערע טויערן פארן נייעם לערןדיאָר 2פ---1981, די שול טרעט איצט צו צו א גאָר יויב­טיקער עטאפּע פון אירע אויפגאבן אין דער גרויסער קולטור-רעוואָלוציע, װאָס

צו קאָמפּלעטירן און צו פארגרעסערן. מען האָט אלץ געטון: גערייניקט, געמאָלן, רע פּארירט; ווו ס'איז נויטיק געווען האָט מען צוגעבויט, כדי די שו? זאָל זיך וואָס שענער און היגיענישער רעפּרע­

ו ױִ

קומט' פאָר אין אונדזער ל?אנד. טיוון האָבן זיך ערנסט צו דער ארבעט װאָס פאר א ויכטיקייט עס וערט גענומען. מען ארבעט פאר דער פאר­געגעבן דעם אויסבוי פונעם עפנט" צירונג פון די קלאסן און פון די שולן; | לעכן אונטעריכט, באווייזט דער בא" עס ווערט צוגעגרייט א יום-טוב-צייטונג

שלוס פונעם צענטראל"קאָמיטעט פון דער רומענישער ארכעטעריפּארטיי און פונעם }|| מיניסטאָרן-ראט פון דער רומענישער פֿאָלקסירעפּובליק בנוגע די מאָפמיטלען פאר.דער פאי'בעסערונג. פון דוי לעבנס­'* און ארבעט-באדינגונגען פון די לערעך ' פון די עלעמענטאר" און מיטלדשילן. אויף דער שוועל פונעם נייעם לערן-יאָר, ראָס הייסט פונעם ערשטן סעפּטעמבער 1 אָן, ווערט דער יערלעכער לוין­פאָנד פאר די לערערס פון די עלֿעבענ­טארד און מיט?-שולן געהעכעריט מיט דריי מיליארדן?יי(3.000.000.000), דאָס קומט פאָר אין א צייט, ווען אין די אימפּעריאליסטישע לענדער און אין זייערע סאטעליטן, ווערט אלץ פארשלונגען פאר דער צוגרייטונג פון א נייער וועכט­* שחיטה.

פארן אָנהויב פונעם שולדיאָר און עס אין געפּלאנט אויפצונעמען די שילער װאָם שענער און הארציקער,

די פארטיי און די רענירונג. פייג גרויס געוויכט אויף דעם אחריות-נעפיל פון די לערער און פּראָפּעסאָרן אין זייער ארבעט פון דערציען געזונטע קאדרען פאר דער זיך-אויפבויענדיקער סאָציא­ליסטישער געזעלשאפט. אינעם אריינפיר פונעם אויבנדערמאָנטן באשלום פון דער פּארטיי און רעגירונג בנונע די מאָס­מיטלען פארן פארבעסערן די לעבנס­און ארבעטס-יבאדינגונגען פאר די די­דאקטישע קאדרען פונעם עלעמענטארן­און מיטל-לימוד, ווערט געזאָגט:

,אינעם דערפולן איר קולטור-דער­ציערישע פונקציע טרויט אָן די מלוכה פון דער פּראָלעטארישער דיקטאטור דער שול, די לערער און פּראָפּעפאָרן די ערן­און אחריותפולע אויפגאכע פון אונ­טעריכטן און דערציען די קיִנדער און די שולדיוגנט,. צו ווערן באוווסטזיניקע און איבערגעגעבענע בירגער דער זאך פונעם פֿאָלק, דער זאך פון סאָציאליזם. די?ע­רער און פּראָפּעסאָרן האָבן די דערהוי­בענע מיסיע מיטצושטייערן; צום ליק­ווידירן דעם אנאלפאבעטיזם ואס איז געירשנט געװאָרן פונעם בורזשואזן-פרי­צישן-רעזשים, צו הייבן דעם קו?טור­ניוואָ פון די. ארבעטימענטשן, צום צו­גרייטן די נייע קאדרען וועלבע זענען נויטיק דעם פאָלק אינעם גרויסן ווערק פון בויען דעם סאָציאליזם אין דער רו­מענישער פאָלקסדרעפּובליק./

א וויכטיקע אויפגאבע פון די לערער און פּראָפעסאָרן פונעם מלוכהשן יידישן לימוד איז, אױיסצוװואָרצלען די רעשט­לעך פון דער פאָלקס-פיינטלעכער אי­דעאָלאָגיע װואָס איז איינגעפלאנצט גע­װאָרן און דער פארגאנגענהייט. אויך אין די רייען פון די דעמלטיקע איזרא­עליטישע שולן. די שילער וועלן דארפן דערצויגן ווערן אין גייסט פון ליבשאטט צו. אונדזער פאטערלאנד--- די רומע­נישע פאָלקסירעפּובליק; אין גייסט פון פּראָלעטארישן אינטערנאציאָנאליזם. די אויפגאבע פון. די לערער איז צו אנט­וויקלען אין די שִילער די ליבשאפט און פריינטשאפט צווישן די פעלקער;

כרי צו קענען דערפולן זייער פּרעכ­טיקע אויפגאבע, וועלן זיי דארפן שטו­דירן ד!. מארקסיסטיש-לעניניפטישע­סטאליניסטישע לערע און די רייכע. דער­פארונג פון דער סאָוועטישער פּעדאגא­גיע,. וי עס ווערט געזאָגט. אינעם בא­שלום: ,,אויפן יסוד פון אונדזער שי?­פּאליטיק שטייט די רערהויבענע?ערע פון מארקסיזם-לעניניזם און די רייכע דערפארונג פון דער סאָוועטישער שול. די גרונט-אויפגאבע פון רי לערער און פּראָפּעסאָרן איז, צו שטודירן און זיך. אָנאייגענען די געניאלע ווערק פון רי גרויסע לענין און סטאלין, די הויכע פאר­ווירקלעכונגען פון דער סאָוועטישער פּע­דאגאָגיע, כדי מיטצושטייערן מיט פֿאר­שטענדעניש, איבערגעגעבנקייט און אב­געגאציע צוֹ דעם ווערק פון פּארשפּרייטן די קולטור צווישן פאָלק; כדי צו אונ­טעריכטן און דערציען א יוגנט װאָם באז הערשט די וויסנשאפט װאָס איז איבער­געגעבן מיט לייב און לעבן צו אונרזער היימ?אנד, די רומענישע פאָלקסירעפּוב­

.

אין די פארייניקטע שטאטן פון אי מעריקע איז געווידמעט דעם לימוד ווינ­ציקער פון 1 פּראָצענט פונעם בודזשעט, און דער זעלבער צייט ווען פאר באוואָפ­נונג זענען געווידמעט פ9} פּראָצענט פו­געם בודזשעט. דאָס פארגאננגענע יאר זענען אין תל-אביב פון לימור איבער 10.000 קינדער פון די שולדיאָרן. דאָס יאָר וועלן אין רמלה נישט באזוכן קיין שו? איבער 800 קינ­דער וויי? די ציוניסטישע הערשער פון ישראל האָבן נישט באשטעטיקט קיין געלט אויף צו בויען שולן. אָבער אויף מיליטערישע צוועקן, ואס דינען די א­מעריקאנער פּראָטעקטאָרן פון די נאציס, . האָבן זיי יאָ געפונען די נויטיקע סומעס,

היינט. ביים אָנהוױיב פונעם נייעם לערן-יאָרכפ---1981 טרעטן די נוקאָ­רעשטער מלוכהשע יידישע פּעדאגאָגישע שול און די עלעמענטאר-שולן פון בו­קארעשט און פון די אנדערע. שטעט פון אונדזער ר. פ. ר. אינעם דריטן יאָר פין זייער עקזיסטענץ. אוודאי. קאָנען די ציו­גיסטישע שאָװיניסטישע בורזשואזע ע­לעמענטן נישט קוקן גליכגילטיק אויף אזלעכע שולן, ווייל דער עצם קיום פון אזעלכע שולן איז א לעבעדיקער באווייז קעגן זייערע. פאָלקס-קעגנערישע טעאָ­ריעס,--- און זיי פארשפּרייטן רכילות אויף דער שו? און מאכן פּראָפּאגאנרע קעגן דעם איינשהייבן זיך אין. די דאָ­זיקע שולן. א דאנק דער ריכטיקער נא­ציאָנאלער פּאָליטיק פון דער רומענישער ארבעטעריפּארטיי און פון דער רעגי­רונג פון דער ר. פ. ר., באזירט אויף די לעניניסטישע-סטאליניסטישע פּרינציפּן פון לייזן די נאציאָנאלע פראגע, האלטן די מלוכהשע יידישע שולן אין איין אנטוויקלען זיך. דאָס יאָר, האָבן זיך פאַרשריבן אין די בוקארעשטער מלוכהשע יידישע שולן מיט 80 פּראָ­צענט= מער שילער וי צום לערן-יאָר 71---1980. דאָס איז אויך צו פאר­דאנקען דער אויפקלערערישער ארבעט פון די לערער מיט דער הילף פונעם יירישן רעמאָקראטישן קאָמיטעט, אין דער צייט פון די וואקאנצן.

אין דער מלוכהשער יידישער פּעדא­גאָגישער און עלעמענטאר-ישו?, האָבן פונקציאָנירט אין די הייסע זומערימאָ­נאטן א פאָרבערייטונגס-קורם פאר פּרי­וואטיסטן-שילער, א פאָרבערייטונגס. קורס פאר קאָריגענטן און א קלוב פונעם אוטעמע" פאר די מיט?-שולן פונעם גאנצן ראיאָן. די שו? האָט זיי געשטעלט צו פארפיגונג דעם גרויסן זאל פאר פיי­ערונגען, דעם שפּיליפּלאץ, ביכער פאר דער ביבליאָטעק, א קלֿאוויר און פאר­שידענע פפּאָרט-ארטיקלען פאר שִפּיל און ספּאָרט. די פיזיקאלישע לאבאָרא­טאָריע איז אויפסניי און קאָמפּלעטירט געװאָרן. פאר די אינטער­גאטן האָט דער אונטעריכטסימיניסטע-יום ײ צוגעשטעלט צװואָנציק נייע בעטן, צװאָנ­

ציק נייע דעקן, פיפציק אנדערע נייטיקע + מעבלינעגנשטאנרן, כדי די אינטערנאטן

­

ליק און דער דערהויבענער זאך פון לי| ציאליזם און פון שלום",

זענטירן. די פארשידענע לערער-קאָלעס"!

צווייטער מיט 50 פּראָצענט. די סטאלער­עקיפּע,--- אָנגעפירט פונעם ח' בומבאר לעאָנטע האָט איבערגעשטיגן די נאָרמע מיט דער

טילא" ארבעטן נאָך פונעם ככֿ-טן יולו אויפן פונעם זירטער ארבעט, האָט מען געטאכט א אָפּשפּאָר פון 1.800.000 ליי אויפן ערשטן סעמעסטער.

פאָרגעקומען דעם פ9יטן יולי, האָבן די ארבעטער און ארבעטערנס זיך פארפליבכ­טעט צו רעאליזירן ביזן 28יטן אויגוסט 0 מאָן פיברעס.' דורך א גוטער אָרגא­

7-סא 6-טער יאָרגאנג. פרייז ליי 5 161!}6 13 סעפטעמבער 1951 וח8ואטיזקח5 3ן

0

ו ו :

=

װ

|

4

'

װן

געזטלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל דערשיינט אינטער דער רעדאקציע פון א קאַמיטעט

2.. יוסן 8 2 ,3585= 816.ז5 ,630'טסט5: בּוֹן-86 /; פּוןס2208? רעדאקציע און אדמינ.: בוקארעשטי מאטעי כאסאראב 2 ג. טעל. 30.22 4 אאאאאאאאאאאאאאאא.באב בי אר שלום! פאר סאָציאלי פאר שלום: פאר סאָציאליזם

בארייטנריקע נאָרמעסיאיבערשטייגונגען בי דער הידראָ-צענטראלע.וו. אי. לענין"

אנטרענירט אין די סאָציאליסטישע פארמעסטן, דערגרייכן די ארבעטער און טעכניקער פונעם עלעקטראָ-טעגאניטן סעקטאָר אויפן ארבעטיפּלאץ פון דער הי­דרא-צענטראלע ,,וו. אי. לענין" פון ביקאז -- אלץ מערער דערפאָלגן אין דער ארבעט. למש?, אין דער סעקציע פון איינריכטונגען, האָבן די חברים רעפּ­טשינסקי שטעפאן און קאנטעמיר אָקטא­וויאן איבערגעשטיגן די נאָרטעס, דער ערשטער מיט 90 פּראָצענט און דער

זסדוויזס.) וטאט 6):5858טסאסס 8טס הלא

| 8 5ז=:6-8ט או

פונעם 14-טן אויגוסט אויפן חשבון פו­נעם חודש סעפּטעמבער, פּראָדוצירנדיק 0 פּראָצענט איבערן פּלאן.

באדייטנדיקע דערפאָלגן אין דער אר­בעט האָט אויך דערגרייכט די עקיפּע פון דיזעל?"-מאָטאָרן, וועמענס שעף עס איז דער חבר ניימאן אדאלבערט, וועל­כער האָט איבערגעשטיגן דעם ארבעט­ּלאן מיט 43 פּראָצענט; נאָרמעס-איבער­שטייגונגען פון 838 פּראָצענט און 32 פּראָצענט, האָבן דערגרייכט די עקיפּעס אָנגעפירט פון מאקסים פּעטרו פון דער אױיטאָ-סעקציע און נ. קאָנסטאנטין פון דער שלאָסעריי-סעקציע.

אויך אין די בלעכערייי

פעקציעס זענען פאררעגיסטרירט געוװואָרן נאָרמעס-איבערשטייגונגען פון 28 פּראָ­צענט, דערגרייכטע פון די עקיפּעס אָג. געפירט פון חבר מאריאן וואפילע און בערעצקי פראנטשיסק. די טאָקערס טאָמא יאָאן און דיאקאָנו וואסילע האָפן אי­בערגעשטיגן דעם פּראָדוקציע-פּלאן מיט 0 פּראָצענט און בארטי אנדריי מיט 0 פּראָצענט.

די דאָזיקע רעאליזירונגען זענען מעג­לעך געווען אדאנק דעם סאָוועטישן פּער­פעקציאָנירטן אוטילאזש און די ארבעט­מעטאָדן פון די סאָוועטישע סטאכאנאָ­

וויסטן װאָס זענען דאָ אָנגעווענדט גע­װאָרן.

פ? פּראָצענט. אייגנטלעך ארבעט

גאנצער סטאָלעריווארשטאט. נאָך און אייזן­

רעאליזירונגען אין דער פּראָדוקציע פון די ארבעט-מענטשן פון דער שטאָט וואסלול

די ארבעטער פון דער פאבריק ,,טעקס- פּראָצענט, געאָרגע קרעשמארו, י. קרעש­מארו, באנאט לוטשיו.און ע. מאנאָלע.

*+

כדי צו פארבעסערן זייער ארבעט. אזוי האט זיך ביים אי. ק. ס. ,,טראקטאריל? אויפגעצייכנט די קאסירערן מאָני מאר­קוס, די פארקויפער ג. יאקאָב,(. ווינ­טילע און רוסו געאָרגע. געשטיצט פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, האָט טאָני מארקוס זיך ארויסגעריסן פונעם גיינפלוס פון דער ציוניסטישער פּראָפּא­גאנדע און האָט זיך אָפּגעזאָגט צו פאָרן קיין ישראל. היינט צו טאָג איז זי אן אנגעזעענע באאמטן און א איבערגעגעבע­נע אקטיוויפטין פונעם יידישן דעמאָקרא"

חשבון פונעם ערשטן קווארטל? יאָר 1982. דורך א ראציאָנאלי"| די מיטגלידער פון דער בעלימלאכה. שער ארויסבאקום-קאָאָפּעראציע ,0 מאי", שניידערראָפּטײילננג, האָט איבערגעשטיגן דעם פּלאן אויפן חודש יולי מיט 130 פּראָצענט. די בעלי-מלאכות האָבן איינגע­פירט די פאָרגעשריטענע מעטאָדע פון לידיא קאָראבעלניקאָווא, דורך וועלכער מען ארבעט א טאָג אין חודש פונעם אַפּ­געשפּאָרטן מאטעריאל. עם'. האָבן

אין א פּראָדוקציע-זיצונג װואָם איז

זיך

ניזירונג פון דער ארבעט, איז ויי געלונ- אויסגעצייכגט מיט. באזונדערע פאר- טישן קאָמיטעט. אויך דער ח' הערשקו גען צו רעאליזירן דעם דאָזיקן קוואנ" דינסטן אין דער ארבעט די חברים: ני- גאלער, שעף פונעם צענטראל-דעפּאָזיט טום פון פיברעס ביזן 8יטן אויגסט. מירטשעאק קאָנסטאנטין, אורסו עקא- ביים אי. ק. ס. ,אלימענטארא" האָט

ראמיקא", האָבן איינגעפירט די סאָווע­טישע מעטאָדע וועגן שנעלן אראנזשירן און ברענען די ציג? דורך וועלכער עס

וּ

שפּאָר פון הײיצשטאָף. עס צייבנט ויך אויס אין דער ארבעט דורך טעגלעכע נאָרמעס-איבערשטייגונגען מיט 90---18

טערינא, פלאָרא דומיטרו אוֹן נעסטאסע וואסילע, וועלכע שטייגן איבער טעגלעך די נאָרמעס מיט 180 פּראָצענט. זעענ­דיק די באקומענע רעזו?טאטן פין רי בעלי-מלאכות פון דער קאָאָפּעראציע, האָט דער בעל-מלאכה גאנץ גוטמאן פאר­לאנגט מען זאָל אים אויך איינשרייבן אין דעם קאָאָפּעראטיוו. א

פארציכטעט צו פאָרן קיין ישראל. ער ארבעט מיט ליבשאפט אין דער אונטער­געמונג, איבערשטייגנדיק טענלעך די נאָרמע מיט 28 פּראָצענט,

דער אלגעמיינער פּלאן אויפן חודש יולי, איז איבערגעשטיגן געװאָרן מיט 10 פּראָצענט בי אי. ק. ס. ,וואסלאָיו?". דא צייכעגען זיך אויס אין די פארמעסטן די חברים: יאָן סטאן, זיגו שעפער, ליבער אראָן, אָלעראשו סילוויא, ענע ארטור, ג. איסאק פון ספענטו וואלעריא.

א

די ארבעטער פון דער פאבריק ,טשע­

וערט רעאליזירט א באדייטנדיקער אֶפּי

די באאמטן פון די מלוכהשע אינטער­נעמונגען, מאכן אויך אָנשטרענגונגען

===":יי

==

=!

ליב מאָרגענטוי גייען קינדערלעך אין שול

פריידיק אָפּגערוט דעם זומער, אונטער הימלען פו? מיט גליק, גייען קינדערלעך מיט בל?ומען, היינט אין שו? אריין צוֹריק,

-=- א גוט מאָרגן, שול-ווענט העלע! צווישן לאָנקע, וואלד און טייך, צווישן רחבותדיקע פעלדער

האָבן מיר געבענקט נאָך אייך!

-= זייט געזונט, וועלדער גרינע, ס'וועלן זומערס זיין נאך פיפ|--­ס'ווארט די שו?יבאנק, ס'ווארטן ביכער, לעקציעס, ארבעט, טאנין און שִׁפּיל.

-= א גוט מאָרגן, לערער טרייע! אונדזער הארץ מיט דאנק איז פול, יעדער שילער וועט זיך מיען--­זיין א שלאָגלער אין דער שול!

פריש-פארברוינטע, אויסגעפּוצטע-­יעדעס קינד אין שענסט; קלייך--­איילן קינדערלעך אין שו? היינט, פול מיט יום-טובדיקער פֿרייד,

--= לערנט פלייסיק, לִיבֶע קינדער, שעפּט דאָס ליכט פון פולער האנט, איער וויסן זאָל א שטאָלץ זיין

און א ברכה פארן לאנד!

יונגע לידער, פרייע לידער קלינגען מונטער אויף דער גאס, ליכטיק קומט די שׁול אנטקעגן, פו? מיט זון איז יעדער קלאס,

וי די טאטעס אויף דער מויער, אין פאבריק און אויפן פעלר--­וואקסט געזונטע, יונגע בויער פון א נייער, פּרייער וועלט!