Jahrgang 
148 (1951) נר. 148 6-טער יאָרגנג
Seite
2
Einzelbild herunterladen

זייט 2

באגעגעניש פון יידישע שרייבער מיט זייערע לייענער

יוא ס

מיטװואָך דעם פֿיטן סעפּטעמכער איז פאָרגעקומען אין יאס א בענעגעניש צווישן א גרופּע יידישע שרייבער פון בו­{ קארעשט-- מיטגלידער פונעם שריי­בער-פארבאנד פון דער ר. פ. ד. און זיי­ערע לייענער.

דער גאָרטן ,פּאָמו? וועררע" איז גע" ווען שיין באצירט מיט רומענישע און יידישע ציטאטן פון חבר סטאלינס אויפ" רופן צום קאמף פאר שלום. דער גאָרטן

איז געווען פו? באזעצט מיט א יונגן.

און מיטליעריקן לעבעדיקן עולם וועל­כער איז געווען נייגעריק צו קענען אונ­דזערע יונגע דיכטער און שרייבער.

חבר מיראָנעסקו מירטשעא, פאראנט. װאָרטלעכער פון דער קונסט און קול­טור-סעקציע פון יאסער שטאָט-ראט, האָט באגריסט די שרייבער אין נאָמען. פונעם און קולטור-קאָמיטעט באטאָנענ­דיק אז נאָר אונטער דער לייטונג פון דער רומענישער ארבעטער-פּארטיי ווערט געשאפן א געזונטע פילשפּראכיקע ליטע­ראטור. פון די גלייכבארעכטיקטע שריי­בער און דיכטער פוֹן די. פארשירענע נא" צואָנאליטעטן ואָס לעבן און שאפן אין דער ר..ם..ר.

דער חבר א. א?טער האָט באגריסט די געפט אין נאָמען פון יאסער יידישן דע­מאָקראטישן קאָמיטעט און ,,איקוף" אי­בערגעבנדיק די איבערציינונג פון די ערלעכע יידישע ארבעטערימאסן אז די פרייהייט ואס מיר געניסן דאָ, קענען נישט געפינען די פארפירטע יירישע אר­בעט-מענטשן אין ישראל, דעריבער איז אונדזער חוב זיך צו באגייפטערונג אין דער ארבעט פון אויס­פיון דעם 5 יאָריפּלאן אין קאמף פאר סאָציאליזם און שלום.

נאָך דעם ווארט פון חבר לודאָוויק ברוקשטיין--- וועלכער האָט באטאָנט דאָס אנטוויקלען פונעם שלום-לאגער און פונעם קאמף קעגן די אימפּעריאליס­טישע מלחמה-העצער, האָט גענומען דאָס וואָהט די' דיכטערין רעלי בליי. דורך די

אונדזער היימלאנד א

הבר ישראל טליין, מיטגליר אינעם קאָגסטרוקציעדקאָאָפּעראטיןו ,מונקא נאָאַסטרא"(אונרועך ארבעט) פון בוסארעשס, האָט וענדט צו דער צייסונג ,, וויאצא גאָע" חיט א בריה פון ועלכן מיר געמען אַרויס רי פאָלגדיקע שורות.

רעם 3ּיונישטישן נאציאָגאליום,

די ביוניספישע אַגענטן פּרוווו איבערצוצייגן די יידישע ארבעטימענטשן

אז רי רומענישע פּאָלקסהרעפובליק איז נישט זייער היימלאנד און אן

זײער היימלאנד איו דאָס חאפּיטאליסטישע ישראל. איך שלאָג פּאָר אז

איר ואָלט פארעפנפלעכן אי דער צייטונג א ספעציעלן מאטעריאל פון

ראָויטע גירערטרעכטיקע באהויפּטונגען פארן אויפקלערן די איט װעלכגס מוה ס'איז נאָר פארא א קאָנפּוזיע בווגע דעם ענין"..

/ אוויי ראָס אינטערעסירט אויך אונדוערע לייענער, פובליצירן חיר ראָס מאטעריאל אויך אין אונרוער צייטונג.

רעמאסקירן די

אין דער אמתן ווענדן זיך די פּראָ­פּאגאנדיסטן פונעם ציוניסטישן ,,אידע­אל" צום פּשוטן ייד בערך אזוי: ,,מיר -האָבן נישט װאָס צו זוכן אין דער ר. פ. ר, אונדזער אמתדיק היימלאנד איז ישראל. דאָרט דארפן מיר זיך אלע צוריקקערן"; די דאָזיקע ווערטער ווערן געווענטלעך באגלייט פון א מבו? רכילות איבער דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק אין וועל­כער אלע ארבעטנדיקע געניסן פון פו­לער פרייהייט און פארווירקלעכן אן אלץ בעסער לעבן;דערנאָך פּאָלגט אומבאדינגט דאָס אױסמאָלן אין פאנטאסטישע פארבן, מיט לויב-געזאנג,.די ווירקלעכקייט פון ישרא?= דאָם לאנד אין וועלכן עם הערשן אלע מכות פונעם קאפּיטאליזם, די ארכעטלאָזיקייט, דער הונגער און דער פאשיסטישער טעראָר, א לאנד אין וועלכן עס באלעבאטעווען די אמעריקא­גער-ענגלישע קאָלאָניאליסטן.

דער איינפאכער ארבעטנדיקער ייד, וי סיי וועלכער אנדערער איינפאכער. אר­בעטנדיקער מענטש האָט ליב דאָס לעבן און די אנדערע מענטשן, יל זיך קאָנען אנטוויקלען זיינע ארבעט-פעיקייטן, וויל

באטייליקן מיט.'

פּאָר הארציקע קאמףילידער װאָס די חבר­טע האָט פאָרגעלייענט, האָט מען געזען די חנאה װואָס די צוהערער האָבן גע­האט ווי אויך דעם אנטשלאָסענעם קאמף­ווילן קעגן די ציוניסטישע שונאים פונעם יידישן ארבעטער-עולם,

דער חבר ברוקשטיין האָט געלייענט* פראגמענט פון זיין סקיצע פּשוטער טאָג וי אלע טעג" און וועלכער דער ציוניסטישער פארפירער ווערט באזיגט דורך א פּשוטן ארבעט-מענטש.

דער חבר שטאָלפּער לייענט דאָס ליר ,הערש? שלימעס", פו? מיט רעאליזם און פאָלקסטימלעכן אויסדרוק וועגן אן אקטועלער דערשיינונג דאָס קוואליטו­צורן אין ארבעטפּראָצעס די יוגנט; פּאטעטיש האָט ער דעקלאמירט זיין -בריוו צו מיין חבר" וועלכן ער ראט ער זאָל קיינמאָל נישט פאר?אָזן דאָס היימלאנד ווו עס וואקסט א גליקלעכע צוקונפט אונטער אונדזערע אויגן.

חבר געאָרגע. לעסנעא האָט' געלייענט אין רומעניש: ,די קראָען" א ליד קעגן קריגס-העצער, און חבר קאָסטיקע פאור האָט געלייענט דאָס ליד, פריינטשאפט" אין וועלכן ער בעט זיין יידישן חבר ער זאָל זיך נישט לאָזן פארפירן קיין ישראל, נאָר בלייבן דאָ און קעמפן צוזאמען פאר א בעסער לעבן.

די חברים' גוסטי גאָטעטמאן, ניורא שלאג און מילאָ הערשקאוויטש--- סאָ­ליסטן פון בוקארעשטער ,,איקוף"-כאָר-­האָבן קינסטלעריש אויסגעפירט; יידישע רומענישעאון סאָוועטישע פאָלקס-לידער,

א שֹאָד ואס די חברים האָבן אזוי ווייניק פארבראכט אין יאס און נישט געקענט זיך דורכרעדן וי נאר מיט א טייל פון די יאסער שרייבער אוּן מוזיק­פריינט. פון ,,איקוף".

מיר האָפן אז אזעלכע באנעגענישן וועלן זיך איבערחזרן און העלפן אנט­וויקלען די. קונסט און קולטור' אין דינסט פונעם פֿאָלק.

קאָרעספּ. א. אלטער

זיר עי

,אט דער אקציע צו באהעספן װאָנסטאטירן מיר אֲפִּטמאָל אַן

האָבן א זאט הויז, ווי? קאָנען באנוצן פריי זיין מוטער-שפּראך, ער זאָל קאָנען דערציען און לאָזן לערנען זיינע קינדער, ער זאָל באהיט זיין פון די ליידן װאָס דער פאשיזם האָט געבראכט אויף זיין פאמיליע און אויף דער גאנצער מענטש­הייט, ער ווייסט אז אזא מין לעבן ווערט מעגלעך אין דער סאָציאליסטישער אֶָר­דענונג, אז זי ווערט דעראָבערט דורך קאמף און קרבנות און אז כדי עס צו פארטיידיקן דארפן אלע אָרנטלעכץ מענטשן פאראייניקן זייערע כוחות.

דער איינפאכער און ארבעטנדיקער ייד, אפילן דער װאָס האָט זיך נישט אָנ­געאייגנט קיין טיפער פּאָליטיש דענקען, ווייסט, פּילט, אז אין דער רומענישער פּאָלקס-רעפּובליק געניסט ער פון אזא לעבן. און געניסן פון אזא לעבן בארייט --- געניסן!פון די דעראָבערונגען פון זיין פריי היימלאנר, באדייט צו זיין גלייך אין רעכט און פליכט מיט אלע זין פון זיין היימלאנר, אלע פיזישע און אינטעלעקטועלע ארבעטנדיקע פון דער רומענישער פאָלקסירעפּובליק קאָנען זיך אָפּגעבן רעכענונג, אז נאָכן ליקווידירן

;איסוףיבלעטער"...

ר אָ מ א| די פארגאנגענע טעג איז פאָרגעקומען, אינעם לאקאל פונעם ראיאָנאלן פאָלקס­ראט פון ראָמאן, א קולטור-קינסטלע­רישע מאניפעסטאציע אין וועלכע ראמען א גרופַּע יידישע שרייבער האָבן זיך בא­געגנט מיט זייערע לייענער פון ראמאן.

נאָך דעם באגריסונגם-װואָרט פון חבר מאיר מארקאָוויטש, סעקרעטאר פונעם ראָמאנער ,,איקוף" האָט גענעמען דאָס װאָרט דער שרייבער י.*. ברוקשטיין. דער רעדנער האָט אָנגעוויזן אז היינט, א דאנק דער ריכטיקער פּאָליטיק פון דער פּארטיי פונעם ארבעטעריקלאס, האבן די יידישע שרייבער די מעגלעכ ייט זיך צו מאניפעסטירן פריי, בא­זינגנדיק אין זייער מוטער-שפּראך די פרייד און די שטרעבונגען פון די יידו­שע ארבעט-מענטשן פֿון אונדזער לאנר. צום שלוס האָט חבר י.?. ברוקשטיין באשריבן די שווערע לאגע אין וועלכער עם מוטשען זיך די ארבעט-מענטשן פון ישראל, ווו די נויט, די ארבעט-לאָזיקייט און דער הונגער פארפל?עכטן זיך מיט די רדיפות קעגן די קולטורעלע מאניפעס­טאציעם אין דער יירישער שפּראך.

עס האָבן דערנאָך געלייענט פון זייערע ווערק, די פּאָעטן: רעלי בליי און ה. א. שטאָלפּער.

דער קינסטלערישער. פּראָגראם--­אױסגעפיִרט פון די סאָליסטן פונעם בו­קארעשטער פאָלקס-כאָר ,איקוף"; ניורא שלאג, גוסטי גאָטעסמאן און מילאָ הערש­קאָוויטש, באגלייט ביים פּיאן פון פע­ליקס אויערבאך--- איז שטארק אַפּלאָ­דירט געװװאָרן פון די 800 ארבעט-מענטשן

װאָס האָבן זיך באטייליקט ביי דער מא­ניפעסטאציע.

קארעכפּ. פאסקאל הערשקאָװויטש.

יז די רומענישע פאָלקסדרעפּובליק.

פון*. פייערשטיין

די פאשיסטישע הערשאפט און נאָכן אומווארפן די בורזשואזיע און פּריצימ­טום פון דער מאכט, האָט אונדזער היים­לאנר אָנגעהויבן גייען אויפן וועג פון א ווונדערבארן אויפבלי, אז עס איז אין אמתן געװאָרן דאָס היימלאנד פונעם ארבעטנדיקן פאָלק. די עקספּלאָאטאטאָרן פון סיי װאָס פאר א פאלק און זייערע נאציאָנאליסטישע אגענטן, צווישן וועל­כע אויך די ציוניסטישע פירער, האסן דאָס ארבעטנדיקע פאָלק, דעריבער האסן זיי אויך דאָס היימלאנד פונעם ארבעטט. דיקן פאָלק, ביז צוריק מיט עטלעכע יאר האבן די פילע און פארשידענע אוצרות פון רומעניע געהערט נאָר די קאפּיטא­ליסטן און די גוטבאזיצער; פאר זיי, פאר זייער פּאראזיטיש לעבן, פארן, פאָ­טערלאנד" פון דיאונטעררריקערס האָבן געהאָרעוועט און געהונגערט די ארבעטנ­דיקע מאפן. היינט האָבן דוי אונטער­דריקער פארלוירן זייער ,,פאטערלאנד" אין וועמענס נאָמען זיי פלעגן שיקן צום טוט די בליענדיקע יוננט אין רויב­מלחמות, דאס ,פאטערלאנד" אין ווע­מענם נאָמען זיי פלעגן גרויזאם פארפאָלג! די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן.

דאס ארבעטנדיקע פּאָלק האָט קיינמאָ נישט או!פגעהערט ליב צו האָבן די נע­גנטן פונעם לאנד, האָט קיינמאָל נישט אויפגעהערט צו טרוימען און צו קעמפן ס'זאָל ווערן בעל-הבית איבער זיין אר­בעט און איבער די אוצרות פונעם לאנד -- און טאקע דעריבער האָט עס שׂטארק געהאַסט דאָס ,,פאָטערלאנד" פון די עקט; פּלאָאטאטאָרן, דאָס הייסט די קאפּיטא­ליסטישע און פּריצישע אָרדענונג.

מארקס און ענגעלס האָבן אזוי גע­ענטפערט צוריק מיט איבער הונדערט יאָר, די װאָס באשולדיקן די רעוואָלוצי­אָנערע ארבעטער אז פאר זיי זענען פרעמד די פּאטריאָטישע געפילן אוֹן אז

טעטיקייט פון די יידישע דעמאקראטישע

בוקארע שט

אין די ראמען פון א מאניפעסטאציע װאָס איז אָרגאניזירט געוואָרן פון דעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט-- בו­קארעשט, אין דעם גאָרטן פון קאלעא דורעשט 81, שבת דעם טיטן סעפּטעמ­בער ה. י., האָבן צוויי רומענישע ביך­גער רעפּאטריאירטע פון ישרא?ל דערי ציילט, פאר די פארזאמלטע יידישע אר­בעטנדיקע מעגטשן, וועגן דעם װאָס זי האָבן זיך אָנגעליטן אין ישראל. נאָך דעם וואָס ס'אוז אויסגעהערט געװואָרן די עמיפיע אין דער יידישער שפּראך, האָט גענומען דאָס װאָרט איינער פוּן רי רעפּאטריאירטע יאנקו סין פרידא. ע- האָט אָנגעהויבן צו דערציילן וועגן די ליידן פון די אָנגעקומענע עמינראנטן קיין ישראל. אין פּשוטע ווערטער דערציילט ער דערשיטערנדיקע זאכן וועגן דער לאגע אין די באראקן, וועגן דעם אופן וי אזוי מ'זוכט ארבעט, ווי אזוי ךדי בן-גוריונישע רעגירנג האלט אונטער די מלחמה-פּסיכאָזע, וי אזוי דאָס גאנצע לאנך איז פארוואנדלט געוװואָרן אין אן ארסענאל פון די אַמעריקאַנער אומפּע­ריאליסטן, אויפן אָרט פון ברויט און ארבעטיפּלעצער-- האָט מען געבויט געפּאנצערטע מאשינען, אעראָדראָמען א. א. וו.

דערנאָך האָט גענומען דאָס װאָרט דיי

2-טע רעפּאטריאירטע גאבריעלא בערנ­הארד, א געוועזענע באאמטע ביי אונדז

אין לאנד. זי קאָן 5 שפּראכן, און דאָך האָט זי געמוזט ווערן א דינסט אין ישראל. באהערשט פון עמאָציע,הייבט וי אֶן צו דערציילן וועגן דער מיזעריע און דחקות אין דעם לאנד װאָס איז בא" הערשט פון דער ציוניסטישער בורזשו­אזיע, כרי צו וװאָרענען יענע וועלכע גלייבן נאָך די ליגנערישע הבטחות פון די ציוגיסטן. װאָס רעדן. זי איין. צו פארן קיין ישראל. זי דערציילט וועגן דעם וויאזוי זי איז באהאנדלט געוואָרן פון די באלעבאטים פון ישׂראל, וועגן די ארבעט"יבאדינגונגען אין ישראל, וועגן דעם אלימענטאציע-צושטאנד א. א. וו. צום סוף דריקט אויס גאבריעלא בערנהארד איר דאנק דער פּארטיי און דער רעגירונג פון אונדזער לאנד וואָס האָבן איר געגעבן די מעגלעכקייט זיך

אומצוקערן אנן איר ריכטיקן היימלאנר,

די רומענישע פאָלקסירעפּובליק, ווו זי וועט ווייטער קענען, צוזאמען מיט אלע ארבעטנריקע מענטשן, העלפן בויען א גליקלעך און פרידלעך לעבן.

דער חבר עמאנאי? פינקעלשטיין, באאמטער אין דער פאבריק ,עלענא פּא­װועל", האָט אויסגעדריקט זיין באשלום זיך אָפּצוזאָגן פון דעם פּֿאספּארט צו פארן קיין ישראל. און גיט איבער אין די הענט פונעם חבר פריר, פאראנט­װאָרטלעכן פונעם ייחיש דעמאָקראטישן קאָמיטעט, סעקטאָר א, זיין פּאספּאָרט.

ראָמ אן

צוריק מיט עטלעכע טעג, איז פאָר­געקומען אין ראָמאן א קולטורעלע מא­ניפעסטאציע פונעם יירישן דעמאָקרא­טישן קאָמיטעט-ראָמאן, ביי וועלכער דער חבר פּאסקא? הערשקאָוויטש האָט גע­האלטן א פאָרטראג אויף דער טעמע: דער אמעריקאנער אימפּעריאליזם, דער בלוטיקער שונא פון אונדזער פאלק".

דער.. רעדנער שטרייכט. אונטער, די טירערטרעכטיקע פּאָליטיק פון דער בן­גוריון-רעגירונג, ואס שטיצט די אלץע

זיי װילן אויפלייזן דאָס פאָטערלאגר; די ארבעטער האָבֿן נישט קיין פאָטער­לאג. מען קאָן זי נישט צונעמען װאָס זי האָבן נישט"(, דער קאָמוניסטישער מאניפעסט"). דאָס הייסט אז די שעפער פונעם וויסגשאפטלעכן סאָציאליזם האָבן אָנגעוויזן אז די ארבעטער קאָנען נישט באטראכטן אלס זייער פאָטערלאנד די בוּרזשואזע מלוכה, דעם דאָזיקן אומגע­הויערן אוטערדריקונגס-געצייג װואָס גע­פינט זיך אין די הענט פון די עקס­פּלאָאטאטאָרן; דער רעוואָלוציאָנערע­קאמף, וועלכער וועט צעשמעטערן די בור­זשואזע מלוכה, וועט מאכן אז דאָס אר­בעטנדיקע פאָלק זאָל האָבֿן אן אמתריק פּאטערלאנר.

פארטיפנדיק די טעזעס איבערן פאָ­טערלאנד, װאָס עס אנטהאלט דער ,קאז מוניסטישער מאניפעסט", האָט. לענין אָנגעוויזן אז די פעסטע פארבינדונג. פון די ארבעטנדיקע מיטן פאָטערלאנד בא­וואָפנט זײ. אין זייער קלאסן-קאכה, ווייזט זיי קלאָרער אָן דעם זין פון דעם דאָזיקן קאמף: ,דאָס פאָטערלאנר= זאָגט לענין-- ד. ה. די געגעבענע פּאָ­ליטישע, קולטורעלע און געזעלשאפט. לעכע אומשטענדן, שטעלט מיט זיך פאָר דעם מעכטיקן פאקטאָר אינעם קלאסן­קאמף פונעם פּראָלעטאריאט... דער פּראָ­לעטאריאט קאָן נישט האָבן קיין אינרי­פערענטע און גלייכגילטיקע שטעלונג לגבי די פּאָליטישע, קולטורעלע און גע­זעלשאפטלעכע קאנדיציעס פון זיין קאמף, ד. ה. עס קאָן אים נישט זיין אינדי­פֶערענט דער גור? פון זיין לאנד. אָבע­דער גור? פון זיין לאנד אינטערעסירט אים נאָר אין דער מאָס אין וועלכער דאָס איז נוגע זיין קלאסן-קאמף און נישט אויפן סמך פון בורזשואזן ,פּאטריאָ­טיזם", װאָס איז און גאנצן אומאנשטענ­דיק אין מויל פון א סאַצואלידעמאָקראט". (דער סאָציאל-דעמאָקראט פון וועלכן עס רעדט דאָ לענין, איז דער קאָנסעקוועג.

אימפּעריאליסטישע מלחמה-מאכינאציעס, דעמאסקירנדיק אויף אזא אופן די אינ­טערעסן-געמיינזאמקייט פון די אימפּע­ריאליסטישע רויבער און די ציוניסטישע נאציאָנאליסטן.

די מאניפעסטאציע האָט זיך געענדיקט מיט א שיינעם ארטיסיטשן פּראָגראם אויסגעפורט פון א מיליטערישער ארטיט­טישער עקיפּע,

ס'האָבן זיך באטייליקט אן ערך 300 ארבעט-מענטשן.

.-טער מארקסיסטישער קעמפער, וואָם איז

א רעוואָלוציאָנער ביזן פוף. רער.)

די גרויסע סאָציאליסטישע אָקטאָבער­רעוואָלוציע,. די גראנדיעזע פארווירק­לעכונגען פון כאָוועטן-פארבאנד, דאָס צעשמעטערן די ווייס-גווארדיסטן און די אינטערווענציאָגיסטן נאָך דער ערשטער וועלט-מלחמה, האָבן באוויזן. וויאזוי עם זעט אויס דער פּאטריאָטיזם פן די אר­בעטנדיקע, האָבן אנטפּלעקט די ווונ­דערבארע שטריכן פון א פּאטריאָטיום פון א נייעם טיפּ, דער סאָציאליסטישער פּאטריאָטיזם, דער סאָוועטישער פֿאטריאָ­טיזם.

די סאָוועטישע מאכט האָט אומגע­

װאָרפן די מויערן פון דער פינצטערער=

,פעלקער-תפיסה"--- װאָס דאָם אמאָ­ליקע רוסלאנד איז געווען-- און האט

ליקווידירט די עקספּ?אָאטאציע פון מענטש דורך מענטש און די גאציאָנאלע אונטערדריקונג. דעריבער האָבן- רי'

צענטליקער פעלקער פֿון סאָוועטן-פאר­באנד ליב מיט באגייסטערונג זייער פֿאָ­טערלאנד; דאָס פארטיידיקן און דאָם אויפבליען זייער פאטערלאנד איז פאר זיי די הייליקסטע זאך.

די יידישע מאסן פון פאָוועטן-פאר­באנד, באפרייטע פונעם שרעקלעכן גע­טאָ-לעבן װאָס זיי האָבן געליטן אונטערן צאריזם, האָבן באוויזן דורך זייער אומ­דערמידלעכער ארבעט און קאמף צו­זאמען מיטן' גאנצן סאָוועטישן פּאָלֹק--­זייער סאָציאליסטישן פּאטריאָטיזם. אלם רעװואָלוציאָנערע קעמפער, אלם מענטשן פון וויסנשאפט און קונסט, אלם ארבע­טער אין די פאבהיקן און קאָאָפּעראטיוון, אלס סאָלדאטן אויף די פראָנטן, האָבן די סאָוועטישע יירן באוויזן אז זי זענען פארבינדן מיט זייער גאנצן וועזן צום סאצואליסטיש חיימלאנד. יּ

'(המש קָוֹח0ּ)

קאמיטעטן|

אי הערש שטיטם איצט ספּעקן שפּילע אוֹן ד טערוג שטרע באזונ

רוש

לאוור! װאָרן

,ניבע, פאדען פארשי געמיין צוועק, שטעל וואקסן

. פּארטי

ריקאנע אין די וועטן, סע מאָ

די) אֶן צוון

טישער

רעגימע מערב-ו קאנער

העלריע טישער

שאפטן דערצוין