קולטור מאניפעסטאציעס ביי די יידישע דעמאָקראטישע קאָמיטעטג אוג ,,איקוף'

הו ש

ביים יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון הוש, איז ערשט נישט לאנג פאָרגע­קומען א קולטורעלע מאניפעסטאציע ביי וועלכער דער חבר מאקס יאָסעף האָט געמאכט אן אנאליז פון די וויכטיקסטע פּאָליטישע געשעענישן פון אויסלאנד אוּן

פון אונדזער היימלאנד. ביי דער זעלבער מאניפעסטאציע האָט דער חבר זשאן פייביש געמאכט די רע­צענזיע פונעם בוך ,די אונטערצינדער" פונעם סאַוועטישן שרייבער נ. שפּאנאָוו. קאָרעספּ. א. שעפער

דאָראָהוי

דער יירישער דעמאָקראטישער קאָמי­טעט איניינעם מיטן ,איקוף" פון דאָ­ראָהוי, האָבן אָרגאניזירט שבת דעם 18 און זונטיק דעם 16 סעפּטעמבער צוויי קולטורעלע מאניפעסטאציעס.

ס'האָט גענומען דאָס װאָרט דער חבר אײזיקאָוויטש, אָרגאניזאטאָרישער פאר­אנטװואָרטלעכער. פונעם יידישן דעמאָ­קראטישן. קאָמיטעט פון דאָראַהוי, און האָט גערעדט וועגן דער פארברידערונג פון דעם רומענישן פאלק מיט די מיט­לעבנדיקע נאציאָנאליטעטן אונטערן צייכן פון קאמף פאר שלום,

דער ארטיסטישער טייל איז באשטא­גען פון דעם רעוויפּראָגראם אונטערן טיטל ,גליקלעכע קאיאָרן".

מ'האָט אויפגעפירט די פיעסעטע ,רעמיליטאריזירן פון דייטשלאנר" פון מ. באלאן, די פּיעסעטע ,דער פריילֿעבער מאמענט", די סצענעטע ,דער טויט און דער סאָלדאט", טענץ, רעציטאציעס וכדומה. ס'האָבן זיך באטייליקט אינעם אויספירן דעם ארטיסיטישן טייל פאָלגנ­דיקע חברים: מיכל רייכער, דאָלמי פּערל, סאמי לונגו, מאורע? טשאַושואן, וו,

געאָרגיו. די רעזשיסענישע ארבעט האָט'

געטאָן דער חבר חייפלער. די טאני­פעפטאציעס זענען געווען באזוכט פון א גרויסן ארבעטנדיקן עולם וועלכער האָט זי זייער ווארעם אויפגענומען.

קארעספּ. ה. רייכער

סוט ש ע א װ א

אלם רעזולטאט פון דער רעאָרגאני­זירונג פונעם ,אוקוף"--- סוטשעאווא, ואס האָט געפירט צו א פארבעסערונג פון דער ארבעט, איז דאָ ניט לאנג פאָר­געקומען אין זיצונגס-זאל פון דער ייךו­שער קהלה א שיינע קולטורעל-ארטיפ"י טישע מאניפעסטאציע.

דער חבר ד. ווייטמאן האָט געהאלטן א פאָרטראג א. ד. ט. ,דער בלוטיקער וועג פונעם אימפּעריאליזם". דער רעך­גער האָט אונטערגעשטראָכן די פיבע-­האפטע מלחמה-צוגרייטונגען פוז דוי א­מעריקאנישדענגלישע אימפּעריאליסטן און

אונדזער היימלאנד א

(המשוך פֿון נר. 148)

דער ווונדערכארער פֿאטריאָטיזם פון די פאָוועטישע מענטשן. איז אנטשטאגען דורכן פארווירקלעכן די פּרינציפּן פון דעם פּראָלעטארישן אינטערנאציאנאליזם: ,דער כוח פונעם סאָוועטישן פֿאטריאָ­טיזם--- האָט געזאָגט חבר סטאלון--­באַשטײיט אין דעם וואָס ער האָט נישט ביי זיין יסוד ראסיאלע אָדער נאציאנא? ליסטישע פאָרורטיילן, נאָר די טיפע אי­בערגעבנקייט און דער ריינער גלויבן פונעם פאָלק צום סאָוועטישן היימלאנד, די ברידערלעכע פריינטשאפט פין די ארבעטימענטשן װאָס געהערן צו אלע נאציאָנאליטעטן פון אונדוער לאנר".

אין אונדזער לאנד, װאָס שמידט אויס דעם סאָציאליזם, איז דערשינען און האלט זיך אין אנטוויקלען דער סאָציא­ליסטישער פּאטריאָטיזם פון די ארבעט­מענטשן. ער ווערופיצירט זיך אין דער ריזיקער ארבעט פון טראנספאָרמירן אונדזער לאנד און אינעם פייער הונעם פארשארפטן קלאסן-קאמף קעגן די עקס­פּלאָאטאטאָרן װאָס זענען באזייטיקט געואָרן פון דער מאכט, קעגן די אקציעס פון די דאָזיקע סאבאטירער פון דעם סציאליסטישן אויפבוי, קעגן זייער פאר­פוילטער קאָסמאָפּאָליטישער און נאציאָ­נאליסטישער אידעאָלאָגיע.

ווען דער ציוניסטישער אגענט דער­גענטערט זיך צום יידישן ארבעטימענטש און ווייזט אים מיט פאלשער ליב'טאפט, אז די רומענישע פאָלקס-רעפּובליוק קען נישט זיין דאָס היימלאנד פון די יידי. שע מאסן וועלכע לעבן און ארבעטן דאַ --- פּרוווט ער צו מאכן א דאָפּ?טן אָנ­גריף: קעגן דעם פרייען לעבן ואס עס לעבט דער יידישער ארבעט-מענטש אין דער ר. פ. ר. און קעגן אונדזער ל?אנד גופא, קעגן איר דעמאָקראטישן-עזשים און קעגן דעם גאנצן ארבעטעריפאָלק, מיט איין װאָרט, קעגן אונדזער היימ­לאנד.

דערפאר דארף אָננעמען דער יידישער ארבעט-מענטש,--- וועלכער האָט א ריי­

זייערע לענדער, וי אויך אין די אונ­טעריאָכטע לענדער, צווישן וועלכע או ישראל. ער האָט געוויזן דעם מעכטיקן ווירערשטאנד פונעם שלוםילאגער וואָס פארשטארקט זיך פון טאָג צו טאָג קעגן די כוחות פון פינצטערניש און אגרעסיע,

דער ארטיסטישער פּראָגראם פון לו­דער און רעציטאציעס איז ווארעם אויפ­גענומען געוװאָרן פון די אָנוועזנדיקע יירישע ארבעט-ימענטשן. דער פּראָגראם איז דעו'גענצט געװאָרן מיט ארטיקלען פון די ,,איקוףיבלעטער" דיפוזירט פון דער אָרטיקער ראדיאָאמפּליפיצירונס­סטאציע.

יה ,

כע לעבנס-רערפארונג, וועלכער האָט אי­בערגעלבט די פאשיסטישע גרוֹילן און ווייסט אז ער איז געראטעוועט געװואָרן פון אומקום דורך די רומפולע סאָלדאטן

פונעם סאָציאליסטישן לאנד, דארף געהאָלפן אָנצונעמען א שטע­

ונג פון אנטשלאָסן פארטיידיקן דאָס היימלאנד, דעמאסקירן, פאראורטיילן און אָפּשטויסן דעם דאָזיקן אָנגריף.

ווען מען רערט צו אים פון א ישראָ­ליש ,,היימלאנר", אין וועלכן אלע יירן, אֶן אונטערשיד פון קלאס צו וועלכן זֵיי געהערן, פון זייער פארמעגן און באשעפ­טיקונג, ,,פארברידערן זיך צוליב אלעמענס וווילזיין/-- דארף זיך דער יידישער ארבעט-מענטש דערמאנען דאָם װואָס דו לעבנס-ערפארונג האָט אים געלערנט אז ס'קען נישט עקזיסטירן א היימלאנד װאָס זאָל זיין גוט סיי פאר עקספּלאָא­

טאַטאָרן סיי פאר עקפפּלאָאטירטע, אז דאָרט ווו דער קאפּיטאליזם איז בעל­הבית, באדייטעט ,היימלאנד", עקס­פּלאָאטאציע, ראסיזם, מלחמח, אז די װאָס ארבעטן הייבן אָן צו געניסן פוֹן די פארמעגנס פונעם היימלאנד ערשט נאָכ­דעם װאָס מען האָט פון די קאפיטא­ליסטן צוגענעמען די הערשאפט, דור א לאנג, דויערנדיקן, רעוואָלוציאָנערן העראישן קאמף פון די ארבעטנדיקע. דער יידישער ארבעטימענטש דארף ווערן פולשטענדיק באוווסטזיניק וועגן דעם ריזיקן אונטערשיד צווישן דעם כא­ראקטער פון אונדזער פאָלקס-דעמאָקרא­טישער מלוכה, אין וועמענס אָנפירונג עס שטייט די פּארטיי פונעם ארבע­טער-קלאס און פאין ועלכער דאָס אַר בעטעריבאָלט ארבעט פארץ אויפּבלי סטוז געס היימלאנד וייל דאָס היימלאנד איז זייס--- און דעם כאראקטער פון דער דער ישראל-מלוכח, אין וועלכער די רע­גירער זענען נישט מער וי באאמטן פו­נעם אימפּעריאליזם און פון דער לאָ.

קאלער בורזשואזיע און אִין וועלכער

ביים עפענען די מלוכהשע יידישע /פעדאגאגישע-שול

עם איז נאָך פרי. עס בל?אָזט א קילער סעפּטעמבעררווינט. קינדער אין יום-טוב­קליידער. איילן זיך צו צו די שו?ן. אין הויף פון דער מלוכהשער יידישער פּעַ­דאגאָגישער שׁוֹל פארזאמלען זיך גרופּעס שילער. מען איז ערנסטער ווי געוויינט­לעך. עס זענען צוגעקומען א גרויסער טייל קינדער פון אנדערע שולן. די פרי­ערדיקע שילער פון די מלוכהשע יידישע שולן באקענען זיך מיט די ניי-צוֹנעקו­מענע. מען קוקט זיך איבער. מען פרעגט: ,וי הייסטו? וי וווינסטו? פון וועלכער שו? קומסטו?" געלבער נאבי האָט זיך שוין באפריינדעט מיט סאָפּיקא ברעכער, זי וועלן זיצן אין איין באנק. נאָר אראָן יוסף האלט זיך דערוויי? נאָך אביס? רעזערווירט. ער האָט זיך נאָך נישט גע­פונען קיין חבד. א שילערן פון דער צווייטער קלאט דערזעט איר לערערן פוֹ­נעם פאָריקן יאָר. זי לויפט צוֹ איר צו, כאפּט זי ארום,' טוליעט זיך צו איר וי צו א מאמע, און קוקט צו איר ארויף מיט גלענצנדיקע אויגן.

דער דירעקטאָר מיט א טיי? לערער

זענען שוין פארזאמלט אין דער קאנצליי, מען קאָנטראָלירט צו אלץ איז אין אֶר­דענונג. די לאָזונגען זענען אוֹיף זייער פּלאץ, די פייערלעכע וואַנט-צייטונג לכבוד דעם נייעם שולייאָר האָט אלע אירע ארטיקלען און איז שוין באצירט, צוויי חברים לערער גיין נאך איינמאָל דורך די קלאסן און די חברטעס, וואָס באזאָרגן די ריינקייט פון דער שׁו?, קוקן

(רעפֿררט אוש

זיך שטאָלץ אָן... דאָס הייסט, זיי זע­נען זיכער. אז ביי דעם קאָנטראָ? וועט מען גאָרנישט געפונען אויסצוזעצן. זיי האָבן זיך איבער הונדערטיפּראָצענטיק אויסגעפולט זייער חוב. און באמת, די קלאסן האָבן דאָס אויסזען פוּן פריינט­לעכע סא?אָנען, די ווענט זענען פריש געמאָלן, דער פּארקעט איז וו ניי, די פענצטער-שויבן גלאנצן. עם שמעקט פּשוט מיט ריינקייט, פרישקייט און יום­מובדיקייט,

באזונדערם איז פיין און געשמאקפו? פארצירט דער פעסטיוואליזאל. דאָ ויעט זיך באלד אָנהייבן די פייערונג פון עפענען דאָס נייע שולהיאָר. א גרויסער טייל שילער האָבן שוין באזעצט די בענק. דאָס קליינווארג איז באזינדערס איבעראשט און געשפּאנט און שעפּ­טשעט זיך אין די אויערן און ווייזט מיט. די פינגער, און די פּנימער?אכן און גלאנצן פאר פרייד.

די חברים לערער גיבן אכטונג אוֹי ארדענונג. ס'איז ניט נייטיק. אלץ און אין דער בעסטער אָרדענונג. אויף דער בינע נעמט פּלאץ דער כאָר פון דער שול. עטלעכע מינוט פאר האַלב ניין איז דער זאל איבערפולט און מען מוז נאָך צוברענגען בענקלעך פאר די געסט. פּוֹנקט האלב גיין, גיט דער חבר דירעקטאָר א צייכן און שוין קלינגט דורך דעם זאל דער הימן פון דער רעפּובליק. נאָך דעם געזאנג פון דעם סאָוועטישן הימן, בא­גריסט און גראטולירט דער ח' דירעסטאָר צוקמאן די שילער צום נייעם= שו­

יי יי יי יי יי ייו וי יי יי יי יי א גרויסע קולטורימאניפעסטאציש אָרגאניזירט פונעם בוקארעשטער

זונטיק דעם 6יטן סעפּטעמבער ד. י. איז פארגעקומען אין גאָרטן ,וואָקס" פון בוקארעשט א גרויסע קולטור-טאני­פעסטאציע, אָרגאניזירט פונעם בוקא­רעשטער יידישן דעמאָקראטישן קאָמי­טעט מיט דער הילף פונעם יידישן מלוכה­טעאטער פון בוקארעשט. נאָכן אריינפור­

װאָרט פון חבר הערבערט מאָר, קולטור­פאראנטװואָרטלעכער פונעם בוקארעשטע­יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, איז פאָרגעקומען א קינסטלערישער פּראגראם, ואס איז באשטאנען פון פאָלקס-לידער אונטערן טיט? ,דאָס פאלק זינגט".

יאָר. ער ווייזט אָן וי די פּארטיי און די רעגירונג זאָרגן פאר דער דערציוג פון אלע קינדער אָן אונטערשיד פון נאציאָ­נאליטעט, אין א צייט ווען אין די קא­פּיטאליסטישע לענדער, צווישן וועלכע עס געפינט זיך אויך די מלוכה ישראק, גייט כמעט אלעס אריין אין די בוד­זשעטן פאר דער צוגרייטונג פון א נייער וועלט-שחיטה, און ווינציקער פון ווינ­ציק פאר שול-לימוד. נאָכן ח' דירעקטאָר דעדט די חברטע ראָזנבלאט קלארא אלם רעפּרעזענטאנטין פון או. טע. מע. און פון אירע ווערטער שיינט ווארעם ארויס די גאנצע איבערגעגעבנקייט פון אונדזער יוגנט צו אונדזער היימלאנד און צום שלום.

די פייערונג וװאָס לויםט אפ ערנסט און אין א געהויבענער שטימונג, דויערט ניט לאנג. זי פארענדיקט זיך מיטן הימן פון דער אינטערנאציאָנאלער יוננט און שוין גרופּירן זיך די קינדער אין גרויסן, ריינעם און זון-באגלאנצטן אלע לויט זייערע קלאסן, גרייט, אז די לערער זאָלן זיי אריינפירן אין די קלאסן-­ואס ווארטן שוין אויף זיי. דאָם זארץ קלאָפּט פון דערווארטונג און ליבשאפֿט צו דער שול און צום לערער. באלד וועלן זי זיצן אין די בענק און זייער ארבעשט אין דער שו? וועט זיך אָנהייבן; די גרוי­סע און שיינע ארבעט, װאָס נרייט זיי צו פאר דער פארווירקלעכונג פונעם סאָציא­ליזם, פאר דער פארווירקלעכונג פֿונעם פרידן.

-ײיןר­חייף,

יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט

דער גאָרטן איז געווען איבערפולט. אסך מענטשן האָבן נישט געקאָנט אריינ­גייען צוליב מאנגל אין פּלאץ. דער פּראָ­גראם איז אויפענעמען געוװואָרן פונעם אנוועזנדיקן עולם, מיט ווארעמע אפּלאָ­דיסמענטן.

ןיי

יז די רומענישע פאָלקסירעפּובליק

פון?. פייערשטיין

ראָט אַרבעטער-פאָלט וישטט. סיין היימלאנער און איו געטווונגען צו פֿאַר­קויבּֿן ויך צו קאפֿיטאליסטן,

דער יירישער ארבעטימענטש דארף זיין אינפאָרמירט וועגן דעם וואָס עס געשעט אין ישראל--- און צוליב דעם איז נייטיק מען זאָל אים כסדר קומען צו הילף,--- ער דארף זיך באקענען מיטן נידעריקן לעבנם-ניווא און מיטן האָפּנונגסל?אָזן גייסטיקן מצב פון די ישראלישע מאפן, בדי זי צי קענען פארגלייכן מיט די רעאליזירונגען וועל­כע דאָס ארבעטערי"פֿאָלק דערגרייכט אין אונדזער פאָלקסירעפּובליק אוז כדי צו­צוקומען צו דעם אומפארמיידלעכן פּועל­יוצא: אויב דאָס לעבן פון די ארבעטער­מאפן אין ישדאל איז א פּלאָג, אויב דאָס פאָלק קען דאָרט נישט געניסן פון דעם ואס הייסט באמת א היימלאנד--- און דעם פאל? איז עס מיט אזויפול מער א פארברעכערישע אָפּנארעיי צוֹ באהויפּטן אז ישׁרא? איז א ,היימלאנד" פאר די יידישע ארבעטימענטשן פון דער רומע­נישער. פאָלקסדרעפּבליק,

ס'אוז א פארברעכערישע אָפּנארעריי נישט נאָר וֹייל, אזוי ארום, ווערן פאר­דעקט און געפעלשט די רעאליטעטן פו ישראל, נישט נאָר וויי? מען זוכט צו שיקן אין קאפּיטאליסטישער קנעכפ­שאפט מענטשן וועלכע זענען באפרייט געווארן פון דער דאָזיקער קנעכטשאפט -- נאָר אויך דערפאר ווייל? עס ווערן אויף דעם אופן אָפּגעלייקנט און פאר­לוימדעט די ווונדעבארע דעראָבערונגען פון אונדזער פאָלקס-דעמאָקראטישער רעפּובליק, אונדזער עקאָנאָמישע אנט­וויקלונג, די גרויסע פאָרשריטן אויפן גע­ביט פון איבעראנדערשן די מענטאליטעט פון מענטשן אין קאמף פאר ליקווידירן דעם שאָװויניזם,

אוודאי קענען זיך להלוטין נישט פרייען די ציוניסטישע אנענט; פונעם אימפּעריאליזם איבערן אמת װאָס שטעקט

אין די, נאָך אין 1946, אוויס;ע­זאָגטע ווערטער פונעם חבר ג. געאָרגיו­דעזש, אלם ענטפער צו די באשולדיקער וועלכע האָבן באהויפּטעט אז אין אונ­דזער לאנד האָט מען די מיטלעבנדיקע נאציאָגאליטעטן געגעבן געוואגטע און טומרערוואַרטע רעכט און פרייחייטן; אמת, די רעכט און פּרייחייטן וועלכע רער רעושים װאָס אציו אייגגעפירט גע ווארן צאין סיטן מערץ 1945, פֿארויכערט רי מיטלעבעדיקע גאטיאָגאליטעפין ועגען געוואגטט װײַל די. ייט פּאָליטישע כר חות וועלכע פירן הייגט אָן מיסץ טיק­ואל פּונעם לאנד זענען אויפּריכטיק אֲג געשלאָסן רער אידעע פון בוידערלעכער מיטארבעט מיט די מיטלעבנדיקע נאצו­אָנאליטעטן; זיי זענען אומדערווארטעטע װײיל זי געמען צו בי דער רעאקציע די מעגלעכקייט צו באנוצן דרי גאציאָנאלע פראגע--- אלס א פֿאָליטישע דיווערסיע כרי בו טרעבּן אין די דעמאָקראטישע רעז ראָבערונגען פוגעם רומענישן פּאָלק און פון רי מיטלעבנריקע גאציאָגאליטעטװײ (פון ,די שטעלונג פון דער רומעניטער קאמוניסטישער פּארטיי לגבי די שאֲווו­ניסטישע און רעוויזיאָניסטישע קו­רענטן).

אוודאי קאָנען די יירישע קאפּיטאליסטן נישט צופרידן זיין ווען זי זעען או די יידישע ארבעט-מענטשן פון דער ר. פ. ר טראָגן א טיפע דאנקבארקייט לגבי דער פּארטיי פונעם ארבעטער-קלאס, וועלכע איז, אין די יאָרן פון שווארצער רעאק.. ציע, טראָץ די הארטע באדינגונגען פון אילעגאלן קאמף, געווען דער איינציקער פּאָליטישער כוח וװואָס האָט. קרעפטיק אויפגעהויבן איר שטים קעגן אנטיסעמי­טיזם, קעגן דיסקרימינאציעס צוליב װעל­כע עס פלעגן פאלן קרבנות די יידישע ארבעטער, באאמטן און שילער, קעגן די דעפּאָרטירונגען אין די טויט-לאגערן און קעגן אלע קאנובאלישע לגבי די יידן.:

זיכער קאָן נישט הנאה טוען די יידי­שֶע בורזשואזע נאציאָנאליסטן ווען זי

זען אז טויזנטער און צענער-טויזנטער

יירישע ארבעט-מענטשן, באוווסטזיניס אז זיי האָבן אין דער ר. פ. ר. פארזי­כערט א ווירדיק און פריי לעבן, געבן דעם כוח פון זייערע הענט און פון זיי­ער מוח דעם אויפבוי פונעם סאָציא­ליזם; ווען זיי זעען אז אין די נשמות פון די דאָזיקע יידן לעבן און פרוכפּע­

זיך די ווערטער פון דער חברטע אנא.

פּאוקער: ,ס'איו אונרו ליב געוען ראָסי דאָויטע הויז--- אוגרוער לאר--- 6ויך רעמלט וװען מיר האָבן אי דעם געאך­בּעט אנטער. דער בייטש פוו די בעלי­בחים, נאָר זי האָבן מיר געהאסט און געקעםפט צו צעשמעטערן זײ. איצט, אָבער, װעט דאָס פּאָלח וװערט זיין בעל­הבית, מיט וויפּל באַגייסטערונג און מיםי וויבל ליבע ארבעטן מיר אוו װעלן אר­בעט כרי עס 3ו מאכן שעגער, רייבער...= (פון שלוס-וװואָרט צום קאָנגרעס פון דער רומענישער ארבעטעריפּארטיי", 1948),.

די ציוניסטישע אגענטן, פּונקט וי די=

רומענישע נאציאָנאליסטן אָדער פון די אנדערע נאציאָנאליטעטן, ווילן נישט אז אונדזער לאנד זאָל װוערן שענער; זיי ווילן נישט אז די יירישע ארבעט-מענטשן זאלן לעבן אין א פריי, שיין און רייך. לאנר, אין א?אנד ואָס שטעלט מיט זיך זיך פאָר א פאָרגעשריטענע פּאָזיציע. אין פראָנט פון שלום און סאָציאליזם, פארקערט, זיי וילן שעדיקן דעם לאנד, װילן מאכן שווע­ריקייטן; זיי ווילן זען די ארכעטנדיקע. צעקריגט, אומבאהאָלפענע קעגן דעם פארכאפּערישן דורשט פונעט אימפּעךו­אליזם. די טעאָריע פונעם ישראלישן ;פאטערלאנד" איז איינס פון די מכשי. רים מִיט וועלכע זי באדיגען זיך אין דער דאָזיקער שמוציקער אקציע; מיט דער דאָזיקער טעאָריע די יידישע גרויס-בורזשואזיע ביליקע אר­בעט-כוחות ועגן אירע געשעפטן. פון ישרא? און סאָלדאטן וועגן דער מלחמת. וועלכע עס גרייטן צו די אימפּעריא­ליסטן.'

זי

(המשך אי נר. 150),

2

דעם

דאָג מיט דרא

געגו

פינצ דאָכ אָפט ווייל פוג ­

צווי? שער טער? צו ל לאג לענד

גייעג געלט פאר,

זיצג. העפט בודק!

שטע

אויגג רער,

פעסטן פעסט

זי וי

מעג ד יאָר.