דשים) האב יו מיין ברי ליירן, טרייבן ; מיך האָם דער * לעב רן אי , וי האָבן, אָבער
האָב ן דא,
וי אס || רי
האָב;,
אצינד י און אזיקע
וויוזריש
נאָך אוּן
מער | זי יידיף יאני פוי
סאָוועטישער
דעם זיטן אָקטאָבער האָט זיך אָנגעהויבן דער חודש פון רומעניש-סאָוועטישער פריינטשאפט, וועלכער וועט דערגרייכן זיין הויךפּונקט אינעם יאָר-טאָג פון דער גרויסער אָקטאָבער-רעוואָלוציע, די פייערלעכע, עפנטלעכע, מאניטעסטאציעס פון רומעניש-סאָוועטישער פֿריינטשאפט האָבן זיך געקענט אנטוויקלן ביי אונדז אין לאנד ערשט נאָך דער באפרייונג פוז אונטערן פאשיסטישן יאָך די דאָזיקע פריינטשאפט וואקסט פון יאר צ יאָר; ווייל די הילף ואָס דער סאָוועטןפארבאנד גיט אונדז אין אונדזער קאמף פארן בויען דעם סאָציאליזם, ווערט אייך װואָס א יאר אלץ גרעסער,
די רומרייכע סאָועטישע סאָלדאטן האָבן אונדז באפרייט פונעם פינצטערן נורל פון קנעכט פארן אימפּעריאליזם
בעת זיי האָבן פאריאָגט פוז אונדזער די פאשיסטישע= באנדיטן וואָם האָבן געזייעט טויט, רויב, פארברעכן, הונגער און נויט אין די
לענדער וועלכע זיי האָבן געטרעטן מיט זייערע שמוציקע, גרויליקע שטיוול. ם'איז שווער אויסצודריקן, בל?ויז דורך ווערמער די דאנקבארקייט פון יעדן אָרנטלעכן מענטש כבאזונדער צו די סאוועטיש פּעלקער, פאר זייערע באפרייערישע טאטן.
די סאָוועטישע פעלקער, אָנגעפירט פון לענין-סטאלינס-פּארטויי, דער פּארטיי פוז חי באָלטעוויקעס, האָבן אונד! אויך געזויזן דעם וועג צום פרייעם, גליקליבן לעבן, צום סאציאליזם. הונדערטער יארן הַאָט דאָס ארבעטנדיקע פאלק פון אונדוער לאנד געליטן. דעם יאך פון די טערקן, פון די פראנצויזישע, ענגלישע, דייטשע, אמעריקאנישע און אינלענדישע עקפפּֿלאָאטאטאָרן.
אונדזער?אנד ווערט איבערגעאג דערשט פון טאָג צו טאָג. דאָרט ווו עס האט געהערשט די שענדלעכסטע אָפּגעשטאנענקייט, ווערן אצינד געבויט אזעלכע גינאנטישע ווערק וי דער קאנא? דוֹניי-שווארצער ים, ,דאָס סקענטעיאהויז", די הידראָ-צענטראלע ,וו. אי. לענין" און אנדערע הידראָ-צענטראבֿעס, פאבריקן און קאָמבינאטן. די אלע ווערסק ווערן אויפגעשטעלט מיט דער היל פון סאָוועטישע מאשינען, מיט דער שטיצע פון סאוועטישע טעכניקער, לויט די פארגעשריטנסטע סאָוועטישע ארבעטימעטאָדן. מיר פאבריצירן שׁוֹין אלֿוין ביי אונדז אין לאנד טראקטאָרן, קאָמטיינען, פארשירענע מאשונען, װאָס מיר פלעגן מוזן אימפּאָרטירן.= פון טאָג צו טאָג ווערט פארשטארקט אונדזער אומאָפֿהענגיקייט. דעריבער איז נישט פאראן קיין אָרנטלעכער מענטש ביי אונדז אין ל?אנד, װואָס זיין הארץ זאָל נישט זיין אָנגעפולט מיטן דאנקבארקייטס-יגעפי? צום= סאָוועטן-פארבאנד.
די ארבעטנדיקע פּֿויערים האָבן איצט אָנגעהױיבן וויסן פון א לעבן. זייער אךבעט ווערט אלץ מער איבערגעאנדערשט זיי האָבן שוין אָנגעהויבן באארובעטן די ערר מיט מאשינען, לויט די מאָדערנסטע מעטאָדן. עס זענען שוין געשאפן געוואָרן איבער טויזנט קאָלעקטיווע אגריקולטור-ווירטשאפטן. וועמען איז דאס צו פארדאנקען אויב נישט דער קאָוועטישער אגריקולטור-דערפארונג, פון וועלנער אונדזערע ארבעטנדיקע פּויערים האָבן געלערנט.
די ארבעט-ימענטשן פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן פון אונדזער לאנד האָבן אין דער פארגאנגענהייט געלעבט אונטער א דאָפּלטער אונטערדריקונג--אלם ארבעט-ימענטשן און אל ,פרעמדע". דער סאָוועטן-פארכאנד האָט אונרן געוויזן וויאזוי פאָלגנדיק די סטאליניסטישע לערע אין דער נאציאָנאלער פראגע האָט ער געלייזט דאָס פּראָבלעם דורך דער פּאָליטיק פון פארברידערונג און פון פולער גלייכבארעכטיקונג פון אלע ארבעט-ימענטשן אָן אונטערשיד פון נאציאָנאליטעט.
דאָס צאריסטישע רוסלאנד איז געווען א תפיסה פאר די פעלקער, די צאריסטישע נאטשאלניקעם און באָיארן פלענן העצן די פעלקער איינעם קעגן אנדערן. מיר קאָנען און טאָרן נישט פארגעסן דו פּאָגראָמען אָרגאניזירט פון דער צארישער מאכט קעגן דער יידישער באפעלקערונג פון רוסלאנד. די דונערישאָסן פונעם
דער חודש פון דער רומעניש"
פריינטשאפט
קרייצער ,,אוראָרא" האָבן אויפן ווינטערפּאלאץ געקלונגען פאר אלע פעלקער פון רוסלאגד וי א זיסער און דערמוטיקנדיקער קלאנג פון פדייהייטסיגלעקער.
די יידישע. ארבעטנדיקע באפעלקערונג פוֹן אונדזער?אנדר האָט צום ערשטן מאָל געקאָנט פריי אָפּאָטעמען ערשט נאָך דער באפרייונג פונעם פאשיסטישן יאָך. די זיגערישע סאָוועטישע ארמייען האבן. אונדז באפרייט פון די געטאָס, פון; לאגערן, פון די דעטאשאמענטן 0 צוואנג-ארבעט. דעריבער פייערן מיר מיט ליבשאפט, צוזאמען מיט אלע ארבעטמענטשן פון אונדזער לאנד, דעם חודש פון רומעניש-סאָוועטישער פרוינטשאפט. די דאָזיקע פריינטשאפט איז א נאראנטיע אז מיר וועלן אויך ווייטער קאָנען קעמפן, צוזאמען מיט די ארבעטימע טשן פונעם רומענישן פאָלק און פון: מיטלעבנדיקע נאציאנאליטעטן, פארא בעסער לעבן, פאר סאָציליזם,
די קולטור האָט נאָך קיינמאָ? נישט אזוי געבליט ביי אונדז אין לאנר וי איצט; נאָך קיינמאָל האָט מען נישט רעספּעקטירט די וויסנשאפטלער, די קינסטלער, די אינטעלעקטואלן אין אונרזער לאנד ווו איצט. די ביכער ווערן געלייענט אין א פי? גרעסערער צאָ? וי אין דער פארגאנגענהייט, דער אויפשווונג פון דער קולטור שפּיגלט זיך אויך אָפּ אין די ווערק פון די קולטור-שעפערישע כיחות פון דער ר. פ. ר. דאָס אלעס איז צו פארדאנקען דער הילף פון סאָוועטן-פארבאנד, וועלכער האָט אונדז געשיקט פארשידענע דרוקעריי-מאשינען, האָט אונדז באקאנט געמאכט מיט דער פאָרגעשריטענער סאָוועטישער ליטעראטור, וויסנשאפט און טעכניק און דורך דעם לימור
װואָס ווערט געגעבן די רומענישע סטי-|
דענטן אין סאָוועטן-פארבאנד.
די פריינטשאפט פונעם סאָוועטן-פארבאנד צו אונדזער לאנד, האָט זיך אויס. געדריקט נישט נאָר דורך דער מאטעריעלער הילף אין מאשינען, טעכניקער, תבואות בעת דער טרוקעניש, נאָר אויך דורך דער דיפּלאָמאטישער הילף, ווען די אימפּעריאליסטישע היענעס האָבן בא"' דראָט אונדזער פווועראניטעט.
נישט איינמאָ? האָבן אטענטירט די אימפּעריאליסטן קעגן דעם גייעם לעבן װאָס די ארבעטער, פּויערים, אינטעלעקטועלן פון דער ר. פ. ר. בויען זיך מיט דער ברידערלעכער היל?ף פונעם סאָוועטןפארבאנד. זיי קאָנען נישט צוקוסן מיט גלייכגילטיקייט אז די ארבעטנדיקע מאסן פון אונדזער לאנד האָבן זיך גענעמען אליין אָנפירן מיט דו אייגענע ענינים. קריצנדיק מיט די ציין און מיט שוים אויף די ליפּן קלאָגן זי אויף דער {פרייהייט" און אויף דעם ,נן-עדן", װאָס ,,רומעניע" האָט פארלוירן, זייענדיק אָבער שטארק פאָרזיכטיק נישט ארױיסצוזאָגן אז יענע ,רומעניע" וועגן וועלכער זיי רעדן, איז געווען דאָס רומעניע פון פּריצים און קאפּיטאליסטן. זי האָבן טאקע פארלוירן אויף תמיר זייער ,ג|-עדן" און די ,פֿרייהייט" צו עקספּלאאטירן,
רומעניע איז שוין נישט דאָס רומעניע פון אמאָ?. דאָם רייבע לאנר מיט אָרעמע מענטשן ווערט א ל?אנד מיט רייכע ארבעט-ימענטשן; דיי בערג מיט זייערע אומאויסשעפּלעכע אוצרות: די
וועלדער, די פעלדער, די. וואסערן, די שיינע, פעטע, געבענטשטע עמ
ערר געהערט שוין נישט דעם פּריץ; ד פאבריקן, די געביירעס, די א
- געהערן שוין נישט דעם קאפּיטאליסט;
די קולטור, די קונסט, די וויסנשאפט. דינען דעם פאָלק און נישט די עקספּלאאטאטאָרן. דערפאר וואקסט אומאויההערלעך די פריינטשאפט און די דאנקבארקייטיגעמילן פון אונדזער ארבעט:דיקן פאָלק צום סאָוועטן-פארכאנד, צוֹ זיין פּארטיי און צום גרויסן סטאלין, פאר זי ער אומשעצבארער הילף צו אונדזעבאפרייונ און צום פארשטארקן די דעראבערטע דערגרייכונגען.
דער. וויכטיקסטער אויסדרוק פון דאנקבארקייט און פריינטשאפט סאָוועטן-פארבאנד וועט זיין דאָס פארשטארקן דעם קאמף פאר שלום, פא" דערפולן די אויפגאכן פונעם פֿינףריאָרפּלאן, פארן בויען דעם סאָצואלֿיום.
ציםץ
51.סא 6יטער יאָרגאנג
פֿרײז לײַ 5 161!ט}סזק
0 אָקטאָבער
1 85ו88)א0ז)0 10
געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל* דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט
בי
יי יי יי יי יי יי יע עב עמעט גנאפנא ןמ ם זץזם.ם8-סט אי:*4).,. ,18.8 2 ,858/85= ו8ובואן 51 //0'65סט5: בּו-40/ /+ פוןס2.08 זפזוואס+ וטאט 5858=סטפאסס 8עטף 805הקת רעדאקציע אין אדמיני:; בוקארעשטי מאטעי באסאראב 2 ב. טעל. 30.22 4 ואמאואמא:סצווהובואסאנאמאנמאבואהאוכ:אוהאהעאאואהעואפישטהאהואהע אהא האהואסטאאמאוא ווע וא:ההא הסאאאן:ןהא אאאעאוהקאעהאגאנאאגע:אטאגא אוב
מעלדעט:
' ,פּראוודא" פון זעקסטן אָקטאָבער פארעפנטלעכט פאָלגנדיקן ענטפער פון חבר י. וו. סטאלין אויף די פראגן פונעם קאָרעספּאָנדענט פון דער צייטונג {פּראוודא" בנוגע דעם.אטאָמישן-וואָפן.
פראגע. װאָס איז אייער מיינונג וועגן דעם רעש װאָס די אויסלענדישע פּרעסע האָט אויפגעהויבן די טעג, אין צוזא מענהאנג מיט דעם עקספּערימענטירן די אטאמישע באָמבע אין סאָוועטןפארבאנד.
ענטפער. און דער אמתן, דא נישט לאנג, איז עקספּערימענטירט געוואָדן ביי אונדז איינע פון די טיפּן פון דער אטאָמישער באָמבע. דאָס עקספּערימענטירן אטאָמישע באָמבעס פון פארשידענע קאז ליבערן, וועט אויך ווייטער פאָרגעזעצט ווערן לויטן פּלאן פון פארטיידיקן אונ: דוער?אנד קענן אן אָנגריף מאד דעם אגרעסיוון אנגלאדאמעריקאנישן ב
פראגע. אין צוזאמענהאנג מיט דעם עקטפּערימענטירן די אטאָמישע באָכבע,
| לעכקייטן פון די פארייניקטע-שטאטן, שרייענדיק אז די זיכערקייט פון די פאר" ייניקטע-שטאטן איז אין געפאר. איז | פאראן א גרונד פאר אזא מין אלארם?
ענטפער: ס'איז נישט פאראן קיין שׁוּם גרונד פאר אזא מין אלארם. ס'איז נישט מעגלעך אז די פּערזענלעכקייטן פון די פארייניקטע שטאטן זאָלן נישט וויסן, אז דער סאָוועטן-פארבֿאנד, נישט נאָר װאָס ער איז קעגן דעם באנוצן דעם אטאָמישן וואָפן, נאָר ער איז אוֹיך פארן פארוועין אים, פארן אָפּשטעלן אים צו
זאבריצירן. װי ס'איז. באקאנט, האָט דער סאָועטן-פארבאנד מערערע מאָ? געפאָדערט דאָם פאר" ווערן פונעם אטאמישן וואָפן, נאָר יעדעם.. מאָליי האָט ער באקו
מען אן אָפּזאָג מצר די מאכטן מונעם פאל פון אן אָנגריף מצד די פארייניקטע שטאטן קעגן אונדזער לאנד, וועלן די אָנפירנדיקע קרייזן פֿון די פארייניקטע שטאטן באנוצן די אטאמישע באָמבע.
| מאכן אן אלארם פארשידענע פּערזענה.
אטלאנטישן בלאָק. דאָס באטייט אז אין.
געצווונגען דעם סאָוועטן-פארבאנד צו האָבן דעם אַטאָמישן װואָפּן כרי פולשטענדיק צוגעגרייט, אקעגנצושטיין דעם אָנגרייפער.
ס'פארשטייט זיך, אז די אָגגרייפער ווילן אז דער סאָוועטן-פארבאנד זאָל זַיין אומבאוואָפּנט אין פאל פון זייערען אן אָנגריף קעגן אים. אָבער, דער סאָוועטןפארבאנד איז נישט מסכים דערמיט און איז ביי דער מיינונג אז די אָנגרייפער דארף מען באגעגענען פולשטענדיק צוגעגרייט.
אזוי ארום, אויב די פארייניקטע שטאטן האָבן נישט די כוונה אָנצוגרייפן דעם סאָוועטן-פארבאנר, באדארף דער אלארם פון די פּערזענלעכקייטן פון ר פארייניקטע שטאטן באטראכט ווערן אלס אומבאגרונדעט און פאלש, וויי? דער פאָוועטן-פארבאנד האָט נישט ברעה אָנצוגרייפן אמאָ? די פארייניקטע שטאטן אָדער אן אנדער?אנד. די פּערזענ?עכקייטן פון דו פארייניקטע שטאטן זענען אומצופרידן פון דעם פאקט, װואָס דעם סוד פונעם אַטאָמישן וװואָפן, האבן נישט נאָר די פארייניקטע שטאטן, נאָר אויך אנדערע לענדער, און אין דער ערשטער ריי, דער סאוועטן-פארבאנד. זיי וואלטן געוואָלט אז די פארייניקטע שטאטן זאָלן האָבן דעם מאָנאָפּאַל איבער דער פּראָדוקציע פון דער אטאָמישער באָטבע, כדו די פארייניקטע שטאטן זאָלן האבן דרי אומבאגרענעצטע אפצ זרעקן און שאנטאזשירן אנדערע לע דער. אָבער אין דער אמת'ן גערעדט, אויף װואָפ. פאר א גרונד און מיט װאָס פאר א רעכט טראכטן זיי אזוי? פארע. הו דען די אונטערעסן פון אויפהאלטן דעם שלום אזא מין מאָנאָפּאָ?? ואָלט נישט ריכטיקער געווען צו זאָגן אז ס'איז פּונקט פארקערט, אז טאקע די אינטערעסן פארן אויפהאלטן דעם שלום פא דער אין ערשטער ריי, דאָס ליקווידירן דעם דאָזיקן מאָנאָפּאָל און דערנאך אויך דאָס באדינגונגסלאָזע פארווער! דעם אטאָמישן וואָפן? איך גלויב אז די אָנהענגער פון דער אטאָמישער באמכע, וועלן קענען מסכים זיין, אז דער אטאמי
דער ענטפער פון חבר יי וי סטאלין אויף די פראגןפונעם קאָרעספּאָנדענט פון דער צייטונג (ופּראוודא"" בנוגע דעם אטאָטישן װאָפן
מאָסקווע, 6--(אגערפּרעס)--- טאַסס דאָס איז טאקע די סבה, וועלכע האָט
שער ואָפן זאָל פארווערט ווערן, נאָר אז זי וועלן זען, אז זיי האָבן נישט מער דעם מאָנאָפּאָל אויף אים,
פראגע: וואָס איז איער מיינונג, וועגן א אינעטרנאציאָנאלן קאָנטראָל איבער דעם אטאָטישן װאָפן?
ענטפּער: דער סאָוועטן-פארבאנד איז פארן פארווערן דעם אטאָמישן וואָפן און פארן אָפּשטעלן דאָס פּראָדוצירן דעם אטאָמישן ואָפן. דער סאָוועטן-פארבאנר איז פארן שאפן א אינטערנאציאָנאלן קאָנטראָל מיטן צוועק אז דער באשלום בנוגע דעם פארווערן דעם אטאָמישן װאָפן, בנוגע דעם אָפּשטעלן די פּראָדוקציע פונעם אטאמיטן װאָפן און באנוצן די שוין פאבריצירטע אטאָמישע באָמבעס אויסשליסלעך פאר ציווילע צוועקן--- זאָל אויסגעפירט ווערן מיט דער גאנצער שטרענגקייט און געוויסנהאפטיקייט. דער סאָוועטן-פארבאנד איז גראָר פאר אזא מין אינטערנאציאָנאלן קאָנטראָל.
די אמעריקאנער פּערזענלעכקייטן רעדרן אויך פון א ,,קאָנטראָל" נאָר זייער, קאָנטראָל" דרינגט נישט ארויס פונעם אֶפּי שטעלן די פּראָדוקציע פונעם אטאָמישן וואָפן, נאָר פונעם פאָרזעצן די דאָזיקע פּראָדוקציע און נאָך אין אזעלכע קוואנטיטעטן, לויט די קוואנטיטעט רוי-שטאָףּ װאָס א לאנד אָדער דאָם אנדערע פארמאָגט. אזוי ארום, דרינגט ארויס דע ,קאָנטראָ?"? נישט פונעם פארווערן דעם אטאמישן וואָפן, נאָר פונעם לעגאליזורן און באשטעטיקן אים. דערמיט ווערט לענאליזירט דאָס רעכט פֿון די קריגט-העצער אומצוברענגען מים דער הילף פון דעם אטאָמישן װאָפֿן, צענדליקער און הונדערטער טויזנטער פרידלעכע. איינוווינער. סא'יז נישט שווער צו פארשטיין אז דאָס איז נישט קיין קאָנטראָל, נאָר א אָפּחוזקן פונעם קאָנטראָל, אָפּנארן. די שלום-שטרעבונגען פון די פעלקער. סע פארשטייט זיך אז אזא מין, קאָנטראָ?" קען נישט בא" פרידיקן די שלום-ליבנדיקע פעלקער וועפּכע פאָדערן דאָס פארווערן דעם אטאָמישן וואָפן און אָפּשטעלן דאָס פאבריצירן אים.
דאָס איינפירן דעם טיטל..העלד פון סאָציאליסטישער ארבעט פון דער ר. פ.'ר.''
דעקרעט נר. 168 וועגן איינפירן דעם טיט?, העלד פין סאָציאליסטישער ארבעט פון דער ר פֿ. ר" ארט. 1.--- עס ווערט איינגעפירט דער טיט? ,העלד פון סאציאליסטישער;א א בעט". ארט. 2.--- דער טיט? ,העלד פון סאָציאליסטישער ארבעט" איז די גרעסטע אויסצייכענונג וועלכע ווערט געגעבן פאר באזונדערע פארדינסטן אינעם ווערץ פון עקאָנאָמישן און קולטורעלן אייםבוי. דער דאָזיקער טיט? ווערט צוגעטיילט די פּערזאָנען וועלכע האָבן דורך זייער
דערפינדערישער אקטיוויטעט--- װאָס איז באזונדערס וויכטיק אויף געביטן פון: אינדוסטריע,?אנדווירטשאםט, טראנפפּאָרט, האנד?, וויסנשאפטלעכע אנטדעקונגען און טעכנישע דערפינדונגען--- ארויסגעוויזן אויסערגעווענלעכץע פאררינסטן לנבי דער מלוכה, בײיטראָנגדיק צום העכערן די עקאָנאָמיע, די קולטור, די וויסנשאפט און צום ויוקס פונעם כוח און רום פון דער רומענישער פאָלקסדרעפּובליק.
ארט. 8.--- כדי צוצוטיילן א באר זונדערע אויסצייכנונג די בירנער וועלכע מען האָט געגעבן דעם טיטל ,, העלד פון
סאציאליסטישער ארבעט", ווערט אייגגעפיהט און עס ווערט זיי נאך געגעבן די גאָלדענע מעדאל ,סערפ און האמער".
ארט. 4.--- עס ווערט באשטעטיקט
די פֿאָרדערונג בנוגע דעם טיט? ,,העלר
פון סאצואליסטישער ארבעט". ארויסגעגעבן אין בוקארעשט דעם 6טן סעפּטעמבער 1951. ק. י. פארהאָן פאָרזיצער פונעם פּרעזידיום פון דער גרויסער נאציאנאלער פארזאמלונג משרין פּלאָרפא יאָגֶעסקו סעקרעטאר פונעם פּרעזידיום פון דער גרויסער נאציאָנאלער פארזאמלונג