Jahrgang 
151 (1951) נר. 151 6-טער יאָרגנג
Seite
2
Einzelbild herunterladen

טעקוט'ש

רער יידישער דעמאָקראטישער קאָטי­טעט,. פון טעקוטש, האָט ערשט נישט לאנג אָרגאניזירט אין זא? ,חיה ליפם­שיץ" א סימפּאָזיאָן אויף דער טעמע: דאָם ווידער-אויפלעבן פון דער נאצי­ארמיי באדראָט דעם שלום פון די פעל­קער".

דער סימפּאָזיאָן איז געווען אָנגע­פירט פונעם חבר אי. סקאָרצארו; ס'האָבן

נאָך גענומען דאָס פּראָקוראָר גריגאָרעסקו שולמאן שעלי,

נאָך דער קאָנפערענץ, האָט דער כאָר און אָרקעסטער פונעם סאניטעטסחסינרי­' קאט פון טעקוטש איסגעפירט א געלונ­גענעם ארטיסטישן פּראָגראם.

קאָרעספּ. ס. מיהאלאוויטש

און אוואָקאט

װואסלוי

ערשט נישט לאנג זענען פאָרגעקומען אין טעאטעריזא? ,אי. ק. פרימו" פון וואסלוי, צוויי געלונגענע עסט-אדע­פאָרשטעלונגען אָרגאניזירט פונעם יידישן רעמאָקראטישן קאָמיטעט איניינעם מיטן כאָר פונעם סונדיקאט פאר האנד? אין קאָאָפּעראציע און א מיליטערישע עקיבּע,

דאָס פּראָגראם איז באשטאנען פון לידער און רעציטאציעס אויף יידיש, רו­

מעניש און רוסיש, די פּיעסעטע, זאָוא" פון מ. אליגער און אנדערע איינאקטערס, רי רעזשיסערישע ארבעט האָט געמאכט דער חבר זיגו קאהאנע, די זעלבע כפּעקטאקלען זענען אוים­געפירט געװואָרן אויך אין חוש און בער­לאד פאר א גרויסן ארבעטנדיקן עולם, קאָרעספּ. סערזשוו פלאריאן

ראדעװיץ

ביים יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון ראדעוויץ, איז פאָרגעקומעז א קול­טורעלע מאניפעסטאציע ביי וועלכער דער חבר ווענקער קאָלמאן, באאטטער פון רא­דעוויצער פֿאָלקס-ראט האָט גערעדט ווענן רער אינטערנאציאָנאלער פּאָליטישער לא­נע.

דאָ נישט לאנג איז דערעפנט גע­װאָרן אי פּעקינג די אייזנבאן אויס­שטעלונג פונעם מיניסטערים פאר אייזנ­

באג י ם סינדיק ון די איין:­װאָרט, די חבוים ען אין דע נדיקאט פון דו אייז

| באנער פון גאנץ כינע,

די אויסשטעלונג איז דערעפנט װאָרן פון טשיו-דע, װיצעפּרעזידענט, דער צענטראלער פאָלקס-רעגירונג. ס'האט דערנאך גענומען דאָס װאָרט דער מי­| ניסטער פון אייזנבאנען, טעח-דיי יואן | וועלכער האָט דערקלערט אז דער צוועק | פון דער אויסשטעלונג איז אויפצוווייזן די גרויסע דערגרייכונגען פון די אייזנ­| באן ארבעטער נאָך דער באפרייונג אונ­טער דער אָנפירונג פונעם פּרעזידענט מאא-טסע-דון און דער כינעזישער קאָטו­ניסטישער פּארטיי.

די אויסשטעלונג באווייזט אויף א איבערצייגנדיקן אופן די דערפאָלגן אין דעם ווידעראויפבוי פון דער אייזנבאן­נעץ אין דער כינעזישער פֿאָלקס-רעפּוב­| ליק.

די אויסשטעלונג אילוסטרירט. אויך דעם מאטעריעלן און קולטורעלן ניווא, פון די כיגעזישע אייזנבאנער, |: ו| די צויטונג ,,הזאנמינזשיבאאָ" שרייבט | וועגן די דערגרייכונגען פון דער שווע­| רער אינדוסטריע אין כינע אין די צװיי

2

דצ צו

דעך חבר ראָזענהעק, סעקרעטאר פונעם| יאר נאָך דער פּראָקלאמירונג פון דער ארטיקן ,איקוף" האָט דערנאך געשיפ- כינעזישער פאָלקסדרעפּובליק, לויט ווי­

דערט די טרויעריקע לאגע פוז ישראל.

זוי ס'שרייבט די צייטונג איז דער אינ­דוסטריעלער פארגעם פון די פאבריקן

מ'האָט אויך געלייענט בריוו פון ישראל| און מינען 2--8 מאָל גרעסער לוט דער וועלכע אילוסטרירן די גרויזאמע לאגע| צייט פון יאפּאנישער אָקופּאציע אָדער

פון די עולים.

אָראדעא

דער יידישער דעמאָקראטישער קאָמי­טעט פון אָראדעא האָט אָרגאניזירט, א קולטורעלע מאניפעסטאציע ביי וועפ­כער דער חבר דאזע אנדריי האָט גערעדט וועגן דער אלגעמיינער פּאָליטישער לאנע,

דער רעדנער האָט אונטערגעשטראָכן רי שוירערלעכע לאגע פון די עולים אין מרינת ישרא? אָנװוייזנדיק אין דער זעפֿ­בער צייט, אז די צאָ? פון די ארנטלעכי

אונדזער היימלאנד.

(המשך)

דאָט ציוניסטישע ,פאָטערלאנד" ויייזט גיך אחויס די עקלהאפטע כאראקטערן פון א קאפּיטאליסטיש לאנד, מענטשן געקומענע פון דער ר. פ. ר. ז געוווינט מיטן רעספּעקט אוז מיט דען זאָרג וועלכע דער פאָלקס-דעטמאטראטישער רעזשים טיילט צו דעם אובעט-מענטש; אין ישראל קאָנסטאטירט ער אז דעך אר­בעט-מענטש איז די בילוקסטע סחורה, איז דער געווייגטלעכער אָביעקט פון חיזס מצר די קאפּיטאליסטן און די מלוכחיבאאמטן. ראָס בעסטיאלע צעשטערן די דעמאָג­סטראציעס פון דער באפעלקערונג, דאָס אריינווארפן אין תפיסה די פארשטייערם פון די ארבעטער, דער אפּשטױיטנדיקט­טער פּאָליטיציאניזם און פּראַָטעקציאַניזם דערמאנען די אימיגראנטז אין די צייטן. פון מאניו און קאָדרעאנו, אין דער קע­ניגלעכער דיקטאטור, אין דעם היטלע­ריסטישן אנטאנעסקו רעזשים.

די אימיגראנטן װאָס שטאמען פון דער ר. פ. ר. האָבן, איידער זי זענען אװעק-געפאָרן, געלערנט צו שעצן דעם קאמף פאר שלום, אז ס'איז זייער חוב זיך איינצורייען אין דעם דאָזיקן קאמף; אינעם ציוניסטישן ,,היימלאנד" ווערן זֵיי געווויר אז דער קאמף פאר שלום איז א פארברעכן, אז צו זיין אן אױס;עשפּראָ­כענער שלום-אָנהענגער באטייט דו זאָלסט זיין אין געפאר געלינטשט צו ווערז אָדער פארמשפּט צו ווערן צו תפיסה.

אין דער ר. פ. ר. האָבן זי געזען אויסוואקסן נייע פאבּריקן און אוזינעס;

דו פששויייי די מּשִיט

דער פון גאָמינדאָן: אלע הויפּט מלוכה­אונטערנעמונגען פון דער שווערער אינ­דוסטריע האָבן איבערגעשטיגן דעם פּראָדוקציע פּלאן אויפן יאָר 1980. אין יאָר 1980 איז דער טאָטאלער ווערט פון

2 ױֹ אאוי+ יידושע בירגער וועלכע באקעמפן די צין-| דער אינדוסטריעלער פּראָרוקציע אין 91

ניסטישע פּראָפּאגאנדע ביי אונדז אין לאנד ווערט אלץ א גרעסערע.

נאָך דער קאָנפערענץ האָט געפאָלגט א שיינער ארטיסטישער פּראָגראם, אויפי

געפירט פון די קולטורעלע גרופן פון די

פאבריקן ,,סענקאָוויטש עלעקטרא".

זע אי אירונא". אין

קארעספּ. בלאז זיניטמונר

אויפבויען עלעקטרישע צענטראלעם, עפע­נען ריזיקע שאנטיערן, אין וישראל? זע­נען זיי געצווונגען כדי צו פאררינען דאָס שטיסל? ברויט, צו ארבעטן. ביים בויען שאָטייען און מיליטערישע אעראָפּאָרטן, אױיסצולאָדן געווער פון די שיפן, אָדעך אנצוטוען מיליטערישע קליידע- און זי­א'ינשטעלן דאָם לעבן אין די שטענדיקע גרענעץ-צוזאמענשטויסן,. וועלכע זענען צוגעגרייט פון די אמעריקאנישע אימפע­חיאליסטן. די ,אפּוטיופסים" און די גוטע פריינט, ואס זענען= שטארק גע­לויבט פון די ציוניסטישע אָנפירער פון דער ישראלישער מלוכה. דאָט ציונים­טישע ,,היימלאנד", וואָם מ'האָט זיי עם פארגעשטעלט אל דאָס זיכערסטע מקוט­מִקלט אין פאל פון א קומענדיקן קריג, ווערט אױיסגעפאָרשט פו! איין עק צים אנדערן פון די אמעריקאנער אָפִיצירן, און די ציוניסטישע פּאָליטיקעך דער­קלערן; /מיר דארפן זיך צוגרייטן אין קודםיכל זאָלן מיר באקומען געיוער און אמוניציע. און די דאָזיקע הילף וועט אונדז קומען נאָר מצד דער פרייע­וועלט".(פארן אויסערן-מיניסטער פון ישראל, משה שרת, דער אויטאר פון דער דאָזיקער דערקלערונג, איז די ,,פרייע וועלט" זעלבסטפארשטענדלעך, די ועפֿט ווו עס געוועלטיקן פריי די דאָלאריפּאָ­טענטאטן).

דער פּשוטער ייד, װואָס איז אוועק פון דער ר. פ. ר. קיין ישראל, באנעננט דאָ איבעראל די סימנים פון דעם געוועפ­טיקן פון די אימפּעריאליסטישע טרעפטן. ער ווייסט אז אין רומעניע, איז דאָס

{ דוסטריע מיט

הויפּט סעקטאָרן געווען 2,928 מאָל גרע­סער וי אין יאָר 1949. די שטאָ? פּראָ­

| דוקציע איז געוואקסן מיט 294 פּראָ­

צענט, די פּראָדוקציע פון אנדערע מע­טאלן מיט 190 פּראָצענט, די פּראָרוק­ציע פון רער טעכנישער אינדוסטריע מיט 0 פּראָצענט, די פּראָדוקציע פוז דער עלעקטרושער= אינדוסטריע= מיט 289 פּראָצענט, און פון דער מאשינען-אינ­0 פּראָצענט,

איז די רומענישע פאָלקסירעם

פון?, פייערשטיין

ראזיקע געוועלטיקן גענצלעך ליקווידירט געואָרן, און נישט צום שאָרן פון דער גאציאָנאלע- ווירטשאפט, נאָר פארקערט, איר לטובה:

די פירמעס מאָרגאן, סטאנדאר" ראָיאל-דוטש-שעל, וויקערס אי. ג, בען און אסך אנדערע קענען מער נישט ארויסשלעפּן די ריזיקע פּראָפיטן פון עקכפּלאָאטירן די אוצרות פון רומעניע; אין ישראל, אינעם ,פרייען. היימלאנד" פון די ציוניסטן, זענען אָבער אלמעפ­מיק די מאָנאָפּאָליסטישע געזעלשאפטן: פֿאלעסטיין עלעקטריק קאָרפֿאָריישן, פא­לעסטיין פּאָטאש, קאָנסאָלירייטעד אויל רעפיינערס לימיטער, פאלעסטיין. עקאָ­נאָמיק קאָרפּאָריישן און אנדערע מיט ענלעכע געמען וועלכע באווייזן אז ישראל איז פּשוט און פּראָסט א קאָלאָגיע פון די אנגלא-אמעריקאנער אימפּעריאליסטן.

דער ישראלישער אימיגראנט וועלכער ראנגלט זיך מיט דער נויט ווערט גע­וװויר, אז די הונגער-ראציעם וועלכע ער באקומט זענען דיקטירט פון די עקאָנאָ­מישע קאָנטראָלאָרן געשיקטע פון דער באנק פאר עקפפּאָרט-אימפּאָרט פון נין­יאָרק און אז לויט דעם הלואה-פארטראג געחתמעט פון דער בן-גוריון-רעגירונג -- קאָנטראָלירט און מאָדיפיצירט דער אמבאסאדאָר פון ירושלים, וי אים גע­פעלט, דֶעם בודזשעט פון ישראל.

דער רעזשים פון ,צנע"(איינציען רעם רימען) און פון ,פּלאניפיצירטער"

אויל,

פארח

אין דער ערשטער העלפט פונעם יאָר 1 איז דער טאָטא? ווערט פין דער פּראָדוקציע פון דער שווערער אינדוס­טריע און די פּראָדוקציע פון בוימאטע­ריאלן געשטיגן מיט 108 פּראָצענט אי בערן פּלאן. דאָס באטייט א 44 פּראָצענ­טיקער איבערשטייג פון דער פּראָדוק­ציע. אין פארגלייך מיטן זעלבן פּעריאָר פונעם יאָר 1980,

אין דעם יאָר האָט די מאשינען"בוי אינדוסטריע גענומען א גרויסן אויפ­שווונג. צום. ערשטן מאָל אין דער גע­שיכטע פון כינע זענען געבויט געוואָרן טעקסטילימאשינען אין א געהע-יקער צאָל כדי צו באפרידיקן די באדערפע-. נישן פון די פאבריקן וואָס זענען גע­שאפן געוואָרן נאָך דער באפרייונג פון כינע. די אויטאָמאָבילן פאמריק פון טיעץ-סין, פּראָדוצירט אויטאָמאָבילן, באשטאנדטיילן און מאָטאָרן אין א גע­העריקער צאָל. לויט קאָמפּעטענ:טע דאטן, האבן די מאשינען קאָנסטרוקטאָרן אויפ­געשטאט אין משך פון צוויי יאר די קאנסטרוקציע פון איבער 270 נייע מי­נים מאשינען, צווישן וועלכע טאָטאָרן פון 1000 פערדיקראפט און מעכטיקץ טראנספאָרמאטאָרן.

ס'זענען אויך פּראָדוצירט געװואָרן צום ערשטן מאָ? אין כינע בויערימא­שינען און אייניקע טיפּן פון לאָקאָמאָ­טיוון. קיינמאָל אין דער פארגאנגע:הייט זענען נישט פאבריצירט געוואָרן.= אין כינע קאָמפּליצירטע מאשונען, וי בא­שטאנדטיילן פון באראזשן. היינט, האָבן אָנגעהויבן אויסצוארבעטן אזעלכץ בא­שטאנדטיילן איבער 1000 מעטאלורגו­שע אוזינעס פון שאנכאי פאר די קאָנ­סטרוקציעס אויפן פלוס הואל,

א

דער קאָרעפפּאָנדענט פון דער אנענ" טור ,דאָס נייע כינע" באשרייבט די געוואלטיקע קאָנסטרוקציעס וװאָס ווערן געמאכט דורך דער הילף פון דער פֿאָלקס­רעגירונג אויפן פלום הואיחע. די בוי ארבעטן װאָס זענען פאָרגעזען אינעם פּלאן פון יאר 1981 זענען פארענדיקט געװאָרן זינט אייניקע וואָכן. לויט דעם פלאן פונעם קאָמיטעט פאר די קאָנ­פטרוקציעם אויפן פלוס הואיחע אי דיסטריקט אנהועי נאָירו, וועלן דעם

פּעריאדישער רעדוצירונג פון געהאלטן האָבן דעם צוועק, לויט עס האָבן מודה געווען די ציוניסטישע אָפיציאליטעטן, צו-פארגרעסערן די הכנסות די פרעמרע קאפּיטאליסטן. ביים רודער פון רי עקאָנאָמישע ענינים געפינט זיך איי­גער פון די גרעסטע ישראלישע קאבּיטא­ליסטן גערי, און דער דאָזיקער איז נישט מער וי א הינט? וװאָס שטייט כסדר אויף צוויי פיסלעך פאר די אמעריקאנער עקספּערטן. און דער פּשוטער ייד, גע­קומען פון דער ר. פ. ר., דערמאנט זיך אין די מעשים פון די אמאָליקע קאָנ­טראָלאָרן געשיקטע קיין רומעניע פין די פרעמדע טרעפטן, אין די אָפּפּערוננט­פּלענער, אין די מאסיווע ענטלאסונגען, אין די איבערגעלאָדענע שטייערן; ער דערמאנט זיך אינעם קאמף פון דער או­בעטערשאפט און די שחיטות פון גרי­

תיי שון

וויצא. דאָס היינטיקע ישראל,, דאָם ציו-.

ניסטישע ,,פאָטערלאנד" סאמעוועט זייער שטארק מיטן דעמלטיקן רומעניע.

די ציוניסטישע פּֿראָפּאגאנדע האָט תמיד פאָרגעשטעלט אין שיינע פארבן די לאגע פון די קינדער און יוגנט פון פּא­לעסטיגע. אָבער דאָס לעבן פונעם רוב, ישראלישע קינדער האָט ל?חלוטין נישט קיין געמיינזאמעס מיט די בילרער פון די ציוניסטישע זשורנאלן און פּראָס­פּעקטן. דער בידנער אימיגראנט קוקט מיט שוידער אויף זיינע קינדער וועלכע זענען לחלוטין נישט פארזאָרגט, זענען אֶרעמבלוטיק, ארויסגעבליבן פון די שולן צוליב דעם הויכן שכר-לימוד און מאננ? אין פּלעצער. און אז זיי האָבן שוין די

פאָלקסירעפּובליק

אנדערן חודש אָנהויבן גרויסע בוֹי או­בעטן אין מיט? שטראָם פונעם פלוס. אין דער דאָזיקער?געגנט וועלן געאר" בעט ווערן טעראסאמענטן קאָנסטרוק" ציעס מיט א פארנעם פון 800.000.000 קוביק-מעטער. דאָס שטייגט איבער מיט מער וי 80 פּראָצענט דעם פארנעם פון די בוי-ארבעטן אינעם יאר 1980. אויף רעם טיי? פונעם פלום און אויף עטלע­כע קליינע וואסרען וואָס גיסן זיך אריין אין אים וועט מען אָנהויבן צו בויען די וואסער רעזערוואָרן. אומצייליקע טעב­נישע בויגאדן האָבן פארענדיקט די אױספאָרשונג ארבעטן אין דער געגנט. טעגלעך קומען אָן פון אלע עקן צונעם לאנר טאָנען מאטעריאלן. דעם ערשטן טייל פון די דאָזיקע קאָנסטרוקציעס האָט מען אָנגעהויבן אין חודש נאָוועמבער פונעם פארגאנגענעם יאָר, און פארענ­דיקט אין חודש יולי פון דעם יאָר: אין דעם איצטיקן מיי? פון די בוי אר" בעטן איז פאָרגעזען נישט נאָר צו פאר­קלענערן און גענצלעך צו באזייטיקן די געפארן, נאָר אויך די שאפונג פון א ברייטן באוואסערונגט­סיסטעם. פארזיכערנדיק אזוי ארום די פּויערים פון דער דאָזיקער געננט א רייך לעבן.

אין דער פּראָװינץ קיאנסו, איז דאָט גערעטעניש פון דעם זומער מיט 90 פּראָצענט גרעסער וי אין דעם פארגאנ­גענעם יאָר, אויך די צאָ? פון רי זייך­ווערים אין דעם יאָר שטייגט איבער מיט אסך די צאָל װאָס איז דערגרייכט געװאָרן אין איינעם פון די לעצטע צען יאָר.

די פּויערים פון מזרח-כינע האָבן

| דערגרייכונגען פון דער כינגעזישער

איבערגעשטיגן דעם פּלאן אויפן יאָר 191 אין דער פּראָדוקציע פון דער לאנדווירטשאפט. דאָס יאָר זענען די

באנוול-פּלאנטאציעס מיט 49 פּראָצענט גרעסער לויטן יאָר 1980, און דער שטת פון די טיטין-פּלאנטאציעס האָט זיך פאר. דרייפאכט,

די פּויערים פון מזרח-כינע האָבן ביי אלע לאנדווירטשאפּטסיפּראָדוקטן איבער­

געשטיגן די פּראָדוקציע פוז פאר דער מלחמח.

ובליק

זכיה אריינצוקומען אין א שוֹל, באקן­מען די קינדער א שאָװיניסטישע רערצי­ונג, זיי ווערן צוגעגרייט כרי צו ווערן די מאנעוורירונגס-מאסן פון די ציונים­טישע פּאָליטיקער און פון די רעאק­ציאָנערע קלעריקאלן. קיינער װועט נישט קעגן ארויסרייסן אימיגראנטס מוח, וועלכער ווערט דערוואכט פון דער ווירקעלעכקייט, דאָס בילד פונעם ווונ=. דערבארן לעבן פון וועלכן ס'האָבן גע" נאסן זיינע קינדער אין דער ר. 5. ר. דאָס דערמאנען זיך אין זייער שטאָלץ אלם פּיאָנערן, די ליבע און די זאָרג מיט וועלכע די פאָלקס-דעמאָקראטשיע מלוכת. האָט זיי ארומגערינגלט, הו

דער איינפאכער ייד, וועלכער האָט זיך איינגעלעבט אין די ,ברידערלעכע" עצות. פון די יידישע קאפּיטאליסטן, האָט די מעגלעכקייט, תיקף וי ער איז אָנגעקן­מען קיין ישראל, צו קאָנסטאטירן אוּ די דאזיקע ,,ברידער" טראָגן די אלטע, עכטע וװאָלפישע פעל. איינגעארדנטע מיש דירות און געשעפטן, האָבן די יידישע בוב­זשויען פארלוירן דעם סענטימענטאליזם. וועלכן זי האָבן ארויסגעוויזן איידער זי זענען געפאָרן, נאָר זיי באווייזן אז זי

האָבן לחלוטין נישט פארלוירן די גע­

ניטקייט יצו עקספּלאָאטירן און צו דער­גירעריקן דעם איינפאכן מענטש, אפיל

ווען דער דאָזיקער איז זיינער א בן-עיר און אפילו ווען דער דאָזיקער האָט אים געהאָלפן איבער צוֹ פירן זיינע זאכ} קיין ישראל...

(המשו) קוסט)

4

יי ייס.'---.+י..'. יי==-.- שא יי== י.י טט ה-** ----י-------ײי'-----:-----:ייר

יו

(ו

צום גלייבן זיך פי דו שע רוער{ גאנצע אפולו באלייך

לאָז אויפגע לאָזט*

ראָטמא

--=, עס דען פארליין מענטש

דערן א װאָלקן. וויאזוי זאָלט א ליידיקן!