Jahrgang 
151 (1951) נר. 151 6-טער יאָרגנג
Seite
4
Einzelbild herunterladen

זייט 4

פארשטארקטע טעטיקייט פון די מלחמה--|

דער פּרווושטיין אין דער פואגע פון מלחמה אָדער שלום, איז היינט די שטעד

לונג צו דער פראגע פון שליסן א שלָום­פּאקט צווישן די 8 מאכט): ניטט וינ" ציקער וויכטיק איז די פֿראגע וואסארא

שטעלונג מען האָט און ענון פון אויפּ­שטעלן דעמאָקראטישע, שלום-לימנדיקע מלוכות. אין מערב-דייטשלאנד און אין יאפּאן, אדער מען זאָל לאון אז אין די דאָזיקע לענדער זאָלן ווייטער בושעווען די פארברעכעריש פאשיסטישע באנדעס, אז זיי זאָלן נאָכאמאָ? ווערן דער אי וואנגארר פון דער וועלט-רעאקציע קעגן דער שלום-באוועגונג און איר פעסטונ דעם פאָוועטן-פארבאנד.

דער סאָוועטן-פּאַרבאנד און די פאלקס­דעמאָקראטישע לענדער האָבן אין די דאָזיקע פראגן א קלאָרע שטעלונג. דער סאָוועטן-פארבאנד האָט געפאָרערט און פאָרערט אומאויפהערלעך, פון אלע מעגלעכע אינטערנאציאנאלע טריבונעס, סיי אין די פארזאמלונגען פון דער אֶר­נאניזאציע פון די פֿארייניקטע נאציעס, סוי אין די פארשידענע קאָמיסיעס און

ראטן, צו שליסן א שלום-פאקט צווישן די 5 מאכטן. דער סאָוועטן-פארבאנר

ווענדט אָן אלץ אָפּצוחיטן דעם שלום,

די אימפּערואליסטישע מאכטן וילן אָבער נישט קיין פרידן, זיי האָבן מורא פאר א פֿרידלעכן פארטעסט מיט דעם סאַוועטן-פארבאנד. זיי האָבן מורא אז זיי וועלן פארלירן דעם פארטעסט. דע" ריבער גרייטן זיי זיך פיבערהאפט צו א נייער מלחמה. די ל?עצטע קאנפערענצן װאָס זענען פארגעקומען סיי אין סאן­פראנציסקא, סיי אין וואשינגטאָן אָדער אִטאווא, זענען צונויפגערופן געװאָרן מצר די אמערוקאנער אימפּעריאליסטן, כּדי צו פארשטארקן זייערע מטלחהמה-יצוד גרייטונגען און צו פיקסירן די אויפגאבן פון די פארשידענע סאטעליט-לענדער פֿונעם אמעריקאנער אימפּעריאליזט,

די קאָנפערענץ פון. סאן-פראנציכקא איז צונויפגערופן געוואָרן מיטן צוועק, צו פארלענגערן די אמעריקאנער אָקו­פּאציע אין יאפֿאן אוֹן איינצוגלידערן ואפּאן אין די אגרעסיעפפּלענער פון די אימפּעריאליסטן אויפן ווייטן מזרחה.

די אימפּעריאליסטישע דיפּלאָמאטיע האָט געואָלט ווייזן, אז די אי איז כלומרשט א ברייטע קאָנטערענץ און האָט אויך איינגעלאדן דעלעגאטן פון סאוועטן-פארבאנד, פון טשעכאָסלאווא­

אינעם בלישטשען פונעם צעגליטן מעמאל איז כמעט נישט מעגלעך צו דערקענען די נידעריקע געשטאלט פו­נעם שמיד אנדריי. זאגאָרניי. קוים װאָס דאָם אויג פארנעמט, וויאזוי ס'פאר­וואנרלען זיך, לויט זיין װילן, די רי­זיקע שטיקער מעטאק, אונטער ריטטי­שע, קרעפטיקע, קלעפּ פונעם פּנעומאטישן האמער, אין אויסגעארבעטעטע בא" שטאנדטיילן פאר אויטאַמאבילן. פיר בין פינף נאָרמעם אין א שיכט, הארטונג פון דער בעסטער קוואליטעט, איז א חוק לא יעבור אין ארבעטסילעבן פו­געם שִמיד אנדרוי זאגאָרניי. נישט נאָר ער שטייגט איבער די װאָפן און חורש­פּלענער-און ארבעט אָן אָפּפאלן, נאָר ער שפּאָרט איין א גרויסע קוואנטיטעט מעטא? און פירט איין סטאכאנאווישע מעטאָדן אין. דער טעכגאָלאָגיע פון חהארטן באשטאנדטיילן.

אנדריי זאגאָרניי וועג צו דער

האָט אָנגעהויבן זיין מייפסטערשאפט אלס הייצער

ביי דער אויטאָמאָבילן-פאבּריק סאַלאָר טאָוו" פון דער שטאָט גאָרקי.

אנדריי זאגאָרניי רעכנט פאר א וויכ­טיס געשעעניש אין זיין לעבן דעם טאָג ווען מ'האָט אים געשטעלט דאָם ערשטע מאָל. צו דעם. שמיד-האמער, ביים אויטארבעטן באשטאנדטיילן פאר אוי­טאָמאָבילן. נישט האָבנדיק קיין דערפֿא­רונג, האָט ער אין די ערשטע טעג פון זיין זע?בשטענדיקער ארבעט רורכגע­מאכט גענוג שוועריקייטן אוֹן אוֹמאנגע­

עמליכקייטן. איינפירנדיק א נייע מע­הו אונעם הארטן די גאפּל-פעדערן האָט ער דעם ערשטן טאָג אויסגעארבעט

קיע. און פון פּוױילן.. זי איז אָבער דער­שׂראָסן געװאָרן, ווען די' דאָזיקע לענדער האָבן אָנגענעמען די איינלאדונג. אויף דער קאָנפערענץ האָט גראָמיקאָ, דער דע­לעגאט פונעם סאָוועטן-פארבאנד, אראָפּ: געריסן די מאסקע פון דעם פַּראָיעקט פאר א ,שלום" מיט יאפּאן. ער האָט אָנגעוויזן אז צו דער קאנפערענץ זענען נישט געקומען די וװואָס זענען דירעקט געווען אינטערעסירט אין שלום-יבא­ציונגען מיט יאפּאן: די כינעזישע פאָלקס­רעפּובליק, וועלכע איז אפילו נישט גע­רופן געװאָרן צו דער קאָנפערעגץ, אינ­דיע, בורמא, אינדאָנעזיע וועלכע האָבן זיך אָפּגעזאָגט צו גיין צו דער קאנפע­רענץ אלס פּראָטעסט קעגן דעם אגרעסיוון כאראקטער פונעם פּראיעקט. דער פּראָ­יעקט איז אָנגענומען געוואָרן מיט דער פארמעלער מערהייט פון די רעלענאטן פון די סאטעליטן פונעם= אמעריקאנער אומפּעריאליזם קעגן די שטימען פון די דעלעגאטן פון סאָוועטן-פארבאנד,. פון פּױלן, פון טשעכאָסלאָוואקיע; קעגן דעם פּראָיעקט האָבן אָבער אויך געשטימט די פעלקער פון כינע, פון אינדיע, פון בוֹר­מא, פון אינדאָנעזיע און די פעלקער פון די לענדער גופא וואָס זייערע דעלעגאטן האבן געשטימט פאר. דאָס יאפֿאנישע פאלק קעמפט אויך קעגן אזא מין שלום", װאָס די אמעריקאנער אימפּע­ריאליסטן ווילן אויף זיי אָנווארפן,

די וואשיננטאָנער קאָנפערענץ. וועגן ;נלייכבארעכטיקן" מערב-דייטשלאנד צו­

דאָנערשטיק 11 אָקט. פא?טיטשען

איקוףיבלעטער"

ריק אויפצושטעלן איר מלחמחיפּאָטענ­ציאל און צו ליפערן. קאנאנען-פלייש אין די אינטערעסן פון דו אימפּעריאליסטן, איז שוין פאָרגעקומען אָן אזעלכע פַאר די מלחמה-העצער אומגעווונטשענע ערות וי די דעלעגאטן פון סאָוועטן-פארבאנר אָדער פון די פאָלקס-רעמאָקראטישע לענ­דער. די היטלעריפסטן קומען בוריק צו דער מאכט אין מערם-דייששלאנד מיט דער אקטיווער שטיצע און דערמוטי­קונג פון אמעריקע, ענלאנר און פֿראנק­רייך. די אָקופּאציע-כוחות אין מערבֿ­דייטשלאנד, באפרייען דעם וועג פאר די מערדער פון מיליאָנען מענטשן צווישן וועלכע 6.000.000 יירן; זיי באפרייען דעם וועג פאר די וואָט האָב; אויפגע­שטעלט די פארניכטונגסילאגערן- פֿון| אוישוויץ, טרעבלינקא, מוידאנעס א. א.

די אטאווער קאָנפערענץ האָט געהאט די אויפגאבע,, איינצוגלידערן אינעם א­גרעסיוון אטלאנטישן בלאָס דאָס מאָנאר­כאפאשיסטישע גריכנלאנד און טערקיי, וועלכע זענען ביז איצט אויך געווען אין דער חברותא פון די מלחמה-צינדערישע אימפּעריאליסטישע לענדער.

נאר די אימפּעריאליסטן מאכן דעם חשבון פֿוּן די צוגרייטונגען צו א נייער מלחמה אַן דעם בעקדהבית, אָן די פעל­קער וועלכע שטרענגען אָן אלע זייערע כוחות כדי אָפּעוהיטן דעם שלום. דער­פאר איילן זיי זיך, דערפאר חאָבן זיין מורא און זיי האָב} פאר וואָם מורא צו|

ש. שטיין

דאָס יירישע:מלוכה- טעאטער פון יאס.=. פאָרט ארויס מיט דעם ספּעקטאקל /הערשעלע אָסטראָפּאָליערײ

פון מ. גערשינזאָן און מיט דער פּופּןפאָרשטעלונג האָזלן א גבור", איבער די פֿ;לגנדיקע שטעט פון דער מאָלדאָװע:=|

2

1 אָקט. בר

/ זונטיק ו|| מאַנטיק 2 ,, מוינעשט דינסטיסק 38.,' טעקוטט מיטוואך 4 ר בראילא דאָנערשטיק 58 ב-אילא| פרייטיק 6 גאלאיו שבת 17 ,,‏ גאלאץ זונטיק 8 בערלאר מאָנטיק 9 הוּשׁ דינסטיק 0 ,,' וואסלוי ו|

בריװ פון ישראל

דער חבר בערקו בערקאָוויטש פון בא" קאו, סטר. אנאסטאפיו נר. 2, האָט בא" קומען דעם דאָזיקן בריוו פון זיינעם א חבר פון. ישראל. דער בריוו איז ארויט­געשיקט דעם 2יטן סעפּטעמבער ד.י. פון חיפה.

מיין טייערער בערקו און פֿרוו,

וי איר ווייסט, געפין איך מיך שוין פון א יאָר צייט אין דעם זינדיקן לאנד. װאָלט עס נישט געווען אויף דער וועלט וואלט עס בעסער געווען. ם'וװואָלטן זיך נישט פאראומגליקט אזויפי?ל מענטשן, זי װאָלטן געבליבן ביי זייער באלעבא­טעשקייט און נישט ווערן קיין סנעכט און אויפגיין פאר הונגער און דורשט. אז זיי קומען אהער קלאָפּן זיי זיך קאםּ אין דער וואנט ואס זיי האָכן געטון.

| אייניקע האָבן זיך אפילו פאר צרות אוז

נויט אין ים אריינגעװאָרפן. אין בית­עולים איז ערגער וי אין אוישוויץ. ס'ליג מאסן מענטשן און שטארבן פאר הונגער און דאָרשט. ס'זיצן צו 5---10 פאמיליעס אין א געצעלט. ארום איז א פֿלױיט פון שטאכ?-דראטן. אסך ווערן קראנץ און יעדע װואָך שטארבן אויס עטלעכע מש­פּחות פאר הונגער און נויט.

מיינע לובע, דאס לעבן דא איז זייער

| שווער. אז דו שטייסט אויף אין רער פֿרי

ביסטו נישט זיכער מיט דעם טאנ:ארבעט וועלכן דו דארפסט אויסבעטלען וי א | נדבה, אוּן אז גאָט גיט און דו געפינסט | אים שוין דארפסטו ארבעטן אז ס'רינט פון דיר ריקעס. קענסט זיך נישט אמ" רוען אפילו איין מינוט. מ'שטייט איבער דיר נאָך ערגער וי די לעגיאָנארן. מ'לאָוט דיך נישט אפולו א טרינק וואסער געפען: מיינע ליבע,. ווויסט אז ס'זענען ד פארשריבן 40.000 מענטשן צוריק צו פאָרן אין דער רומענישער פאָלקסירעפּוב­ליק. מ'זאָ? זיי נאָר?אָזן װאָלטן זיי אנטלאָפן אָן א העמד. זיי ווילן אנטלויפן, זיי ווילן זיין אויף דער ערד אויף וועל­כער זי זענען געבוירן. ראטעוועט די רומענישע יידן זיי זאָלן דאָ נישט אוים­שטארבן אין לאנד פון די גבירים וועל­כע האָבן אינטערעס צו מאכן אן ארמיי פארן מיסטער טרומאן און בֿן-גוריון.

זִיי

האָבן אָבער א טעות וויי? קיין אייגעוי פון אוֹנדז וועט נישט קעמפן קענן סאָ­וועטן-פארבאנד, איבערהויפּט ֹ יידן פון רומעניע. קיין איינער קען נישט

פארטראָגן דאָס קלימא און די נויט פון

דער ישמיד אנדרײ זאגאָרנײ

-- לאורעאט פון דער סטאליץ-פרעמיע-­

| פרייטיק 2 ,, ראמאן

'| שבת 8 ,, ראָמאן

|| זונטיק 4, פּאשקאן

|{ מאָנטיק 8, באקוי דינסטיק 6.,, באקוי

| מיטװאָך 170 ,, פּיאטראינעאמץ

; דאנערשטיס 18 ,, טג. נעאמץ

| פרייטיק 9 ,, פיאטראינעאמץ

| שבת 0 ,, בוהוש

צוויי הונדערט פעדערן פאר אויטאָי

אקסן און אין די קומענריקע טעג האָט ער שוין דערגרייכט צו הארטן 600 פע­דערן. דער דערגרייכטער דערפאָלג האָט אום געגעבן גלויבן אין זיינע כוחות כדי צו דערגרייכן נייע דערפאָלגן אין דער ארבעט האָט ער גוט אויסגעלערנט די קאָנפטרוקציע פֿון דער הארטונגס" מאשין, האָט אָנגעהויבן צוֹ באזוכן די טעכנישע לערן-קרייזן און האָט זיך מים­טעמאטיש גענומען אינעטרעסיר! וועגן טעכנישער ליטעראטור.= אז מ'האָט גיז דארפט. פאריכטן די מאשין, האט ער געהאָלפן די שלאָסערם ביים רעקוליר! דעם מעכאניזם.

אָנפירנדיק מיט דער מעכנישער פער­פּעקציאנירוֹנג, האָט זאגאָרניי באמערקט אז די נישט געהעריקע פּראָדוקטיווימעטט­פעיקייט פונעט הייץ-אויוון וועט שטערן די ארבעטסיפּראָדוקטיוויטעט פון דע­סעקציע. נאָכדעם וי דער אויוון איז אנ­געהיצט, דארפן די שמידער נאך אוים: ווארטן דרייסיק ביז פינעף-אונדרייסיק מינוט ביז ס'ווערט אָנגעהיצט דאָם מע טאל. אזוי ארום נייען פארלוירן אין איין ארבעטס-שיכט כמעט 2 שעח.

דער שמיד אנדריי זאנגאָרניי האָט גע­בראכט דוי אידייע צוֹ הייצן אָן אויפהער דעם אויוון. דורך דער נייער מעטאָדע האָט. אויך די הארט-מאשין אנגעהויבן ארבעטן אַן אויפהער.

אין דעם זעלבן טאָג, ווען דער אויוון

,'ז­

פון מ. מערקולאָױ

איז געהייצט געװאָרן נאָך דער נייער מעטאָדע, האָט דער שטיר אנדריי זא" גאָרניי אױסגעשטאָלט 818 באשטאנר­טיילן. דאָס איז געווען א רעקאָרד. פּערפעקצואָנירנדיק די טעכנאָלאָניע פון שטאָלן און אויסמיידנדיק אלע צייט­פארלוסטן ביי די צוגרייטונגסיארבעט!, האָט דער שמיד אנדריי זאגאָרניי אין גיכן יי זיין ערשטן רעקאָרר און האָט דערגרייכט צו הארטן אין איין שוכט 0--- 180 באשטאנדטיילן. אנדריי זאגאָרניי איז אָבער נישט צו­פרידן געווען מיט די דערגרייכונגען און האָט אלץ געטראכט צו דערהויב! די ארבעטסיפּראדוקטיוויטעט, און בעסער אויסצונוצן די מאשינען. אנדריי זאגארניי האָט גערעכנט פאר א וויפטיקן מאָמענט אין זיין ארבעט, דעם קאמף פאר איינשפּאָרן מעטאל. זיין מעטאָדע אויסצוארבעטן ד! באשטאנר­טיילן איז געווען אין גאנצן אונטער­געאָרדנעט דער דאָזיקער באדערפעניש, אין דער פריערדיקער טעכנאָלאָגיע, האָט מען גערעכנט אז פון איין שטיק מעטאל פון נאָרמאלער גריים קאָן מען נישט מער אויסשמידן וי 20 טיפֿן;א די חינטערשטע אויטאָטאָבילן-אקסן. פון יעדן מאָ? איז אָבער צוריקגעבליבן א גרוים שטיק מעטאל. אנדריי זאגאָרניי

האָט אויסגעארבעט אזא מין קאָניִט וואָס אדאנק אים האָט דער שמירט נע" קענט אָנכאפּן. דאָס מעטאל אזוי ארוֹם, אז ס'זאָלן נישט מער אוועקפאלן קיין שטיקלעך ביי דער אויסארבעטונג. פון יעדן שטיק? מעטאל וואָם ס'איז פו יע אָפּגעפאלן, האָט ער אצונד געקענט אוי ארבעטן 2 באשטאנדטיילן פאר די א טערשטע אויטאָמאָבי?-אקסן. אזא ראציאנאליזירטער איינטיילונג, האָט דער שמיד איינגעשפּאָרט אין איין טאָג כמעט א האלבע טאָנע מעטאל.

יועדער סאָוועטישער ארבעטער געניסט פון דער פרייד פון ארבעט, דאָס גלוק­לעכע. באוווסטזיין אז ער האָט באזיגט די שוועריקייטן און דערגרייכט דערפאָלגן אין דער ארבעט. נאָר פאר דעם שמיר איז יעדער נייער באשטאנהדטייל.ייע אויפגאבע, א נויע פרייד, א ניי גליק, זאָגט דער שמיד אנדריי זאגאָרניי.

מ'קאָן נאָך ברענגען אסך בישפּילן װי אנדריי זאגאָרניי פּערפעקציאנירט זיין ארבעט ביי יעדן באשטאנדטיי?, שפּאָרט איין מעטא? און שטייגט איבער די נאָרמע.

אין דער צייט פונעם לעצטן פינפ­יאָריפּלאן, האָט אנדריי זאגאָרניי אינ­יינעם מיט זיינע חברים, אויסגעמולט נישט ווייניקער וי 19 יערלעכע נאָרמעס. זיין גאנצע פּראָדוקציע איז זייער נע­שעצט געווען.

פאָליגראפישער צענטער נר, 8== אינדוסטריעלע מלוכח-אונטערנעמונג,

זאזפ-סאז אקטאזאז-­

כאנאוויסטן! טשן? דאָס זענען אין ערשטער ריי די ארי|

דאנען, דער הונגער איז גרויס. אלע סחורות ווערן פארקויפט נאָר אויף דער קארטעלע, און מ'באדארף שטיין אין דער ריי פון באנאכט און ווען מ'קומט שוין צו איז גאר נישט געבליבן. דער עולם רעוואָלטירט זיך. די עקספּ?אאטאציע איז גרויס, מ'פאררונט 2 לירעס א טאָג און מ'קויפט פאר זיי 4 קילא טאָמאטן אָדער 4 קילאָ קארטאָפ? אָדער 2 הארבוזן אָדער 2 קילא טרויבן אָדער א האלבע קילאָ פלייש. דאָס באקומט מען פאר א טאָג ארבעט. ס'איז ערגער וי אין תפיסה.

ליבער חבר בערקאָוויטש, דו זאָלסט גיין צו דעם יידישן דעמאָקראטישן קאָ­מיטעט און זאָלסט זיי זאָגן אז ס'איז נישט אלץ אמת וװאָס די פּלאקאטן האָבן געוויזן. דא איז אסך ערגער. אין די צעלטן איז די נויט זייער גרויס, אונטער שטאכלידראָטן און אז ס'קומען די רע­גס פארזינקען די צעלטן אין בלאָטע און די ווינטן הויבן אויף די צעלטן אין דער לופט און די מענטשן האָבן נישט וי צו אנטלויפן. ס'זענען דא מענטטן װאָס ליגן שוין אין צעלטן זינט 2--3 יאָר. כדי זאָלסט באקומען א שטיִב דארף מען געבן 800---1000 לירעס אֶפּי טריטיגעלט. און ערשט איז די שטוב נישט דיינע. מ'קען דיך באלד ארויס" ווארפן און דו זאָלסט פארלירן די גריי­צער.

ס'איז נישט פאר אונדז א דא, דאָ איז נאָר פאר נבירים. מיר זיצן אלץ אין צעלט, אזוי ביזן טויט.

ראטעוועט די רומענישע יידן פון א דאָ, זי זאָלן זיך אומקערן אויף רומענישער ערד, וויי? ס'האָבן זיי אָפּגענארט די ציוניסטישע באנדיטן.

איך פארענדיק מיט אסך גריסן

מארקו.

אונמעטויגצט:גראעמעניאטונגעכטאפמוהעטועעמעסעווע,ע צרושדעעט:עטאמטעיוגעעגעגעגעעבעוכונכיהמשעטעכעגמעעםו. הערט די ראדיאָעמיסיע אץ ידישער שפראך

שִ ברז א זייגער 20 אויף די פּאָסטנס | 29--32/4 און 488 װועלן לענג,

וי יי וי פאשווישאצתקקומו שוק א-י,מגעעבואטאשרטאפשווקעכט;וג אש

דערגרייכנדיק אזעלכע גרויסארמיקץ דערפאָלגן און דער ארבעט, האָט דער שמיד אנדריי זאגאָרניי אָבער נישט בא­

האלטן פאר זיינע חברים די סורות פון=

זיין מייפטערשאפט.= פארגעניגן טיילט ער מיט זיין דערפארונג די שמירן פון זיין פאבריק, און פון אנדערע פאב­ריקן פונעם לאנד. ער באקומט אויך אסך בריוו פון די פאָלקט-רעמאָקראטישע לענ­דער. זיינע חברים באראָטן זיך מיט אים און טוישן אויט זייערע דערפארונגען און דערגרייבונגען.

צו אנדריי זאגאָרניי פּאסט זיך אין גאנצן צו די ווונדערבארע'כאראקטערי­זירונג ואס דער חבר סטאלין האָט גע­געבן פאר די סטאכאנאווצעס:

,קוקט און אמחתן אַן די חברים סטא-ז װאָס זענען זיי פאר מענ­

בעטער אָדער ארבעטאָרנס יונגע, אָדער אין מיטלערע יאָרן, וועלכע פארמאָגן קו?­מור און טעכנישע צוגרייטונג, און זעגען א מאָדעל פון פּינקטלעכקייט און אקוראט­קייט אין דער ארבעט, וועלכע קענען שעצן דעם פאקטאָר ,צייט" ביי דער ארבעט און וועלכע לערנען רעכענען די צייט נישט נאָר אין מינוטן נאר אין סעקונרן".

אזעלכער איז אויך אנדריי זאגאָרניי,

פאר די ווונדערבארע דערפאָלגן אין דער ארבעט, האָט די סאָוועטישע רעגי. רונג אויסגעצייכנט דעם שמיד אנדרוי זאנארניי מיט דער סטאלין-פּרעמיע.

3 זא 816א1):88 והז ז/)ק'דואשן)

אויך.

22