ןגנאגעג ,ועגעי-ש:גע גג- יו
זיט 4
כ'האָב זיך אָפּגעזאָגט צו פאָרן קיין ישראל|
איך בוֹן מאָנטער-מעכאניקער ביי דער טעקפטיל-אוזינע ,,מאָלדאָווא" פון באָטאשאן. איך בין אלט. 19 יאָר. איך ארבעט מיט ליבשאפט אין דער דאָזיקער פאבריק, אין פולער פארשטענדעניש מיט מיינע ארבעט-חברים, האָבנדיק א געזיפערטע פּרנסה און אנטוויקלונגסיפּערספּעקטיוון. יּ
איך האָב אויך באגאנגען דעם פעלער צו פאָלגן די ציוניסטישע צורעדעכצער און כ'האָב בייגעלעגט אקטן צו פאָרן אין קאפּיטאליסטישן ישראל. כ'האָב אָבער צו דער צייט זיך אֶפִּי געגעבן חשבון וועגן דעם גרויסן פעלער וואָס כ'האָב שיר נישט באגאנגען, ווען איך פיר אויס דעם געדאנק פון פאָרן. די אקטיוויסטן פונעם יירישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט האָבן מיר געהאָלפן איך זאָל אויפגעקלערט ווערן וועגן דעם אמתן מצב אין ישרא?. דער בריוו פון מיין בן-עיר לופו פייביש, א יוננטלעכער אין מיינע יאָרן, וועלכער האָט פריער געארבעט ביים ,,מעטאלול" פון באָטאָשאן, האָט מיר געעפנט די אויגן. די האָפּנונגסלאָזיקייט פון דעם דאָזיקן יוגנטלעכן וועלכער באשרייבט די שרעקלעכע עקספּלאָאטאציע װאָס הערשט און ישראל און זיין ווונטש זיך װאָס שנעלער אומצוקערן אין דער ר. פ. ר., האָט מיר געוויזן װאָט פארא גורל עס ווארט אויף זיי צו ווערן קאנאָנען
פלייש אויף די באפעלן. פון די אמעריקאנער און ענגלישע אימפּעריאליסטן, וועלכע גרייטן צו א נייע וועלט-שחיטה. מיטן געפי? פון דאנקבארקייט דעם באטאָשאנער יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט, פאר זיין אויפקלערערישער ארבעט, האָב איך באשלאָסן אָפּצוזאָגן זיך פון צו פאָרן קיין ישראל. איך בין אנטשלאָסן צו בלייבן אין דער ר. פ. ר. צוזאמען מיט אלע ארבעטס-ימענטשן צום אויפבויען דעם סאָציאליזם און צום פארטיידיקן דעם שלום. איצט ארבעט איך כיים מאָנטירן די וועטישע וועבשטילן אין אונדזער פאבריק, איך ארבעט מיט ליבשאפט און באגייסטרונג, פו? מיט דאנקבארקייט לנבי דעם לאנד פונעם זיגערישן סאָציאליזם, דער פארטיידיקער פון שלום און פון די ארבעט-מענטשן פון דער גאָרער וועלט. מיט פארשטארקטער ארבעט און מיט צוטרוי אין דער בליענדיקער צוקונפט פון אונדזער טייער היימלאנדר די ר. פ. ר. וועל? איך בא" ווייזן מיין איבערגעגעבנקייט און געטריישאפט יי ארבעטנדיק מיט אנטשלאָסנקייט פארן זיג פונעם סאָציאליזם און פונעם שִׁלּוִם.|| נַפּתלי האָרן באָטאָשאן
אָפזאָגנדיק זיך פון פאָרן קיין ישראל האָב איך מיר אויסגעקליב אָפזאָגנדיק אָרן ק א דעם וועג צו א פריי גליקלעך לעבן
איך האָב געלעבטבאשיידן, גאר רואיק צוזאמען מיט מיין משפּחה, ביז פאראיאָרן, ווען באאיינפלוסט פון ,אויפריכטיקע פריינט" האָב איך ארויסגענעמען א פאָרמולאר וועגן ארויסצובאקומען א פֿאספּאָרט צו פאָרן קיין ישראל. { איך האָב געמאכט דעם שריט אֶן אים צו שענקען א צי גרויסע וויכטיקייט אָן איך זאָל טראכטן צו פי? איבער אים, זייענדיק באאיינפלוסט נאָך פונעם פאקט אז עס זענען נאָך רא אנדערע אויך װאָס טוען עם. פון דעסטוועגן האָב איך מיך נישט געקאָנט באשליסן בייצולעגן די אקטן, זיך צו צעטיילן פון אונדזער שטוב, פון די. זאכן װאָס איך האָב דעוװואָרבן דורך שווערער טאָג-טעגלעכער ארבעט פון אן אלץ גליקלעכערן לעבן װאָס בויט זיך אין דער רומענישער פאָלקס-ירעפּובליק,
ס'זענען אָבער אוועק אייניקע פון אונדזערע שכנים. איך האָב זיי געזען פארקויפן מיט ציטערנדיקע. הענט אסך זאכן, װאָס שטעלן מיט מיט זיך פאָר די פרייד און די שטאָלץ פון יעדער ווירטשאפט. איך האָב זיי דערנאָך געזען פארן מיטן פּעקל אויף די פּלייצעס, נאָכקוקנריק
דער בײטראָג פון די טאָוועטישע ביאָלאָגן אינעם איב
א שמועס מיטן פּראָפּעסאָר סעמען איסאעוו, דעקאן
אינעם איבעראנדערשן די נאטור אין סאָוועטן-פארבאנד, װאָס וויקלט זיך פונאנאנד לויט די געניאלע אידעען פונעם גרויסן סטאלון,-נעמט די וויסנשאפט דעם אקטיווסטן און אָנמיטלבארסטן אָנטיי?. ביי די גרויסע קאנסטרוקציעס, אויף דער וואָלגע, אמודאריא, דאָן, אָדער אויפן דניעפֿר, ביי די געפלאנצטע שוץוועלדער, וועלכע דארפן באװואָרענען א רייך גערעטעניש אויף די קאָלווירטישע פעלרער, ארבעטן נישט נאָר געאָלאָגן, הירדאָטעכניקער, כימיסטן און פיזיקער, מיט זיי איניינעם אךבעטן אויך ביאָלאָגן. אן ערך 80 פארשירענע ביאָלאָגישע עקפפֿעריציעס שטודירן- די פּראָבלעמען וועגן אראפֿטירן די נייע ראיאָנען, צייכענען אָן די לאנדוויהטשאפטלעכע קָוּלטּוּרן, וועלכע וועלן זיך אױסשפּרייטן אויף דעם לאנד איבער דער וואָלגע, אויף דער באוואסערטער ערר פון פריקאספיע, אין דער לענג פונעם טראסע פונעם הױפּטיטורקמענישן קאנאל. צוזאמענארבעטנדיק מיט די וויסנשאפטלעכע פּאָרשטייער פון קאזאכסטאן, אוזבעקיסטאן און טורקמעגיע, באהאנדלען די מאָסקווער וויסגשאפטלער דאָס פּראָבלעם פון פארגרעסערן דאָס גערעטעניש, שטעלן פעסט די אומפארטייך. לעכע ענדערונגען ביי דער פלארא און פאונא אויף די אױסגעשפּרייטע טעריטאָריעס, איבערגעאנדערשטע דורך דעם סאָוועטישן מענטש.
א וויכטיקע גרופּע, צווישן די סאוועטישע ביאלאָגן, זעגען די וויסנשאפטלער פון דער מאָסקווער מלוכה-אוניווערסיטעט. די פאקולטעט פון ביאָלאָגיע און ערדילערע פֿון דער אוניווערסיטעט, איז איינע פון די וויכטיקסטע
פּאָליגראמישער צענטער נר.
מיט ווייטיק צו אלעמען װואָס ס'איז זיי טייער געווען, באווייגעגריק מיט ביטערע טרערן דאָס צעשיידן זיך פון די װאָס האָבן זי ליב געהאט וואָם זענען זיי געווען פריינט... | נאָך א קורצער צייט האָבן אָנגעהויבן קומען און עס האלטן נאָך אין איין קומען ידיעות פון די װאָס זענען אוועק. זיי װווינען אין געצעלטן. זומער ווערן זיי קראנק פון די היצן. אין דער צייט פון די רעגנס פילן זיך די געצעלטן אֶן מיט וואסער. די גרעסטע טיי? פונעם יאר האבן זיי נישט קיין ארבעט,
איך האָב זיך גענצלעך אָפּגעלאָזט פונעם נארישן געדאנק צו פאָרן קיין ישרא? און כ'האָב אָפּגעגעבן דעם פארמולאר.
מיין אָרט איז דאָ צוזאמען מיט אלע ארבעטנדיקע, צוזאמען מיט די װאָס זענען פארברידערט אין דער ארבעט, אָן אונטערשיד פון נאציאָנאליטעט, בויען דעם סאָציאליזם, פארטיידיקן דעם שלום און דאָס לעבן. דא. איז דאָס אָרט פון אלע אֶרנטלעכע מענטשן ואס האָבן ליב דאָס לעבן, דעם שלום.
ריסלא סאקאדושן (דאָראָהול)
ו
נר. 151
בריוו פון ישראל
אומבאַשרייבלעך שוידערלעך איז רי לעצטע צייט געװאָרן די לאגע אינעם קאפיטאליסטיישן יִשְרָאל, אומצויליקע זענען די בריוו װאָס שילדערן די דאָזיקע גרויסזאמע לאגע. אָט זענען עטלעכע אויסצוגן פון בריוו װאָס זענען אָנגעקומען פון ישראל,
מארטין בירנבאום, סטר. סוהאיא פוֹן בוקארעשט, האָט באקומען א בריוו פון זיין טאָכטער, אין וועלכן זי שרייבט צווישן אנדערע:
אוך בעט אייך, זאָגט אייך אָפּ פון צו פאָרן און טוט. אלץ כדי מיך צוריקצוברענגען, אויב נישט, בין איך פארלוירן. איר קענט אייך גאָרנישט פאָרשטעלן וי שרעקלעך דאָ איז און װאָס פאר א נויט דאָ הערשט. די מענטשן מאניפעסטירן מען זאָל זיי געבן צו עסן און אויב נושט, זאָל מען זי אפּשׁיקן צוריק אהיים. איך האָב זיך אנטשלאָסן צו פאָרן צום רומענישן קאָנסולאט און כדי, איך זאָל האָבן געלט, האָב איך אָנגעהויבן ארבעטן ביי זאלץ. יאָ, ווונדערט אייך נישט, ביים זאלץ האָבן זיך אננאזשירט פרויען, בין איך אויך געגאנגען. מ'נעמט. דאָס ארויס פון ים. מ'שטייט אין וואסער ביז די קניען צו אכט שעה א טאָג, אין דער גרעסטער היץ, אזויווי די אַמתע שטרעפלינגע. איך ווייס נישט וי לאנג איך ווע? עס איבערטראָגן. מ'באצאָלט א לירע מיט אכציק און מ'ארבעט אזוי שווער-- אז מ'פארלירט די כיחות, אלע ארבעטער זענען רעוואָלטירט. געפעלט אייך אויף ואס איך בין איבערגעקומען? א שיינע צוקונפט! װאָס זאָגט איר? געפעלט אייך דאָס פארשאלטענע פּאלעסטינע װאָס עקספּלאָאטירט די מענטשן ביז צום בלוט? איך זאָלט אהער נישט. קומען, ווייל איר. פאראומגליקט אייך"
אין א צווייטן בריוו, אָנגעקומען צו דער בירגערין מאריא מיטיטש, קאלעא נאציאָנאלע פון באָטאָשאן, לייענען מיר.
דאָס יידישע מלוכה- טעאטער פון יאס פאָרט ארויס מיט דעם ספעקטאקל-הערשעלע אָסטראָפּאָליער"
איך ארבעט זייער שווער און פארדין ווייניוק. אדעלא איז זייער אָפּגעצערט. זי איז כמעט נישט צו דערקענען. די העלפט איז פון איר געבליבן. זי וויינט גאנצע טעג, ואָס זאָלן מיר אייך שרייבן, ס'טוט אונדז שטארק באנק װואָס מיר זענען געקומען. מיר לעגן ביי די אקטן צוריוקצוקומען קיין רומעניע. ווען מיר וועלן קענען קומען, ווייס איך נאָך נישט. מ'האָט אונדז ביי
' דער לענאציע געגעבן פאָרמולארן וועלכע מיר
האָב) אויסגעשטעלט און מיר וועלן זיי אריינגעבן דעם 28-טן סעפּטעמבער. א דאָ בלייבן מיר נישט. די גאנצע ציוניסטישע פּראָפּאגאנדע איז א ליגן, אן אָפּנארעריי. דער װואָס פארלאָזט רומעניע איז א פארברעכער. מען דארף דאָר קושן די ערר';
און אן אנדערן בריוו, אָנגעקומען צו עלענא קרישאן, פון טימישאָארא סטר. סימעאָן בארנוציו נר. 17, לייענען. מיר:
,אלע מענטשן צערן אָפּ און ווערן אלט פאר דער צייט. אסך שטארבן. אלטע און שוואכע האלטן עס גאָר נישט אויס. איך האָב אָפּגעצערט /' קילא. דא, האָב איך מיך באקענט מיט דעם אמתן טעם פון הונגער."
גאר רירנדיק זענען די ווערטער וואָס דאָס קינד באלאן הענצע שרייבט צו איר געוועזענעם לערער בעדעלוצע, קיין באָטאָשאן קאלעא נאציאָנאלע 9;
,איך שרייב צו אייך, ווייל איך ווייס איך זעגט מיור געווען וי א טאטע, איך בעט אייך, אויב איר קענט מיך ארויסנעמען פון דאנען. אינטערווענירט ביים יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט. איך האָב שוין קיין טרערן פון אזויפיל וויינען. איך שטארב פאר הונגער. איך ווייס ס'הויבט אָן די שול און איך בין נישט דאָרט, וי באנק טוט דאָס מיר".
פון מ. גערשינזאָן און מיט דער פּופן-פאָרשטעלונג..א האָזל,| א גבור", איבער די פאָלגנדיקע שטעט פון דער מאָלדאָװע:|
דאָנערשטיק 18 אָקט. טג. נעאמץ פרייטיק 09 ,, פּיאטרא-נעאמן
שבת 0 ,, בוהוש זונטיק 1 ,, פאָקשאן מאנטיק 32 ,, מוינעשט דינסטיק 8 ,, טעקוטש 4 ,, בראילא
מיטוואָך
אין סאָװעטן-פארבאנד
צענטרען פון דער מיטשורינישער ביאָלאָניטער פאָרשונג אינעם פאוועטן-פארבאנר,
נישט נאָר װאָס די דאָזיקע געלערטע דערציען נייע קאדרען סאָוועטישע ביאָלאָגן, נאָר זי ארבעטן צו לייזן די שווערסטע וויסנשאפטלעכע פראגן.
בייב שאפן די שווועלדער, האָט באקומען א גרויסע באדייטונג דער קאמף קעגן די בייזע אינסעקטן און הרוזנדיקע חיות, וועלכע מאכן קאליע די יונגע ביימעלעך. די דאָזיקע פראנע צו לייזן, האָבן זיך אונטערגענומען די געלערנמע פון דעם קאטעדער פאר זאָאָלאָגיע פון דער אוניווערסיטעט.
די אָרניטאָלאָגיע-וויסנשאפטלער, האָבן} מיט דערפאָלג אָנגעווענדט די מעטאָדע פון צוציען אין די ועלדער-ראיאָנען פארשירעגע= פיינף וועלכע צעשטערן די שונאים פונעם וואלר.
צווישן דער וװאָלגע און דאָן, דאָרט וו ס'גייט דורך דער דאָן-קאנאל, ארבעטן די ביאָלאָגן און גרונד-כפּעציאליסטן.
וויכטיקע פאָרשונגען ווערן דורכגעפירט, פון אוגדזערע ביאָלאָגן, אין דעם ראיאָן ווו ס'וועט זיין דער באראזש פון דער גיגאנטישער הידראָעלעקטראָסטאנציע פון קויבישעוו. די רעזולטאטן פון די פאָרשונגען ווערן סיסטעמאמיזיהם, כדי זיי איבערצונעבן פאר די ווירטשאפטלעכע אָרגאניזאציעס.
ס'זענען אויך אין גאנג די ארבעטן פון דער בארבעסערונגס-עקפפּעדיציע אויף דער ערר פון פריקאספיע. זי האָט: פונאנדער געוויקלֿט איר אקטיוויטעט אויפן רעכטן ברעג פון דער וואָלגע, אין ראיאן װאָלגא-אכטובינסק, דאָס הייםט אויף די ערטער װאָס זענען וויכטיק פונעם
=
8- אינדוסטריעלע מפוכה-אונטערנעמונג.
באוואסערוגגס-שטאנדפּונקט. ביי די פארשונגען נעמען אָנטייל: גרונדיספּעציאליסטן, געאיבאָטאניקער און געלערנטע פון אנדערע ספּעציאליטעטן. די טורקמענישע עקספּעדיציע, װאָס איז ארויסגעטרעטן אין ראיאָן ווו ס'וועט זיין דער קאנאל, כאשטייט פון א גרויסער גרופּע איכטיאָלאָגן און זאָאָלאָגן.
די געלערנטע שטודירן דא, די לעבעדיקע באשעפענישן. דאָס איז וויכטיק אז מיר נעמען אין באטראכט די ענדערונגען וואָס וועלן פאָרקומען אין דער נאטור נאָכן פארענדיקן דעם קאנאל. די איכטיאָלאָגן און הידראָביאָלאָגן פאָרשן אויס די מעגלעכקייט פון פיש-צוכט אין דעם גיגאנטישן נוי-באוואסעהטן= קאנאל.
מ'דארף באמערקן,= אז אין די אלע דעןמאנטע ארבעטן. נעמען אָנטייל נישט נאָר געלערנטע, נאָר אויך די סטודענטן פון דער מאָסקווער אוניווערסיטעט. יעדעס יאר פאָרן ארויס הונעררטער סטודענטן. פון דעם ביאָלאָנישן
פאקולטעט, אָנטיילנעמענדיק אין דער פּראקטיק
פון די פארשידענע עקספּעדיציעס. אפך פון זי לייזן פארשידענע וויסנשאפטלעכע פראגן. אזוי ארום, האָבן דעם זומער, די סטודענט!י וו. מוקאסאוו, ז. אַרלאָווא,?. טיורין, גרינטלעך אויסגעלערנט די באזונדערקייטן פון דער אנטוויקלונג. פונעם יונגן דעמב אין די שייןוועלדער.
די סאָוועטישע ביאָלאָגן ווארטן נישט די נאטור זאָל זי שענקען, זיי אנטרעקן געדולדיק און אויפגעהאלטן, אירע סודות, זיי פאָרשן אוים אירע געזעצן און אויף דעם אופן אנ
דאָנערשטיק 25 ,, בראילא פרייטיק 6 /, גאלאץ ו שבת 7 ,= גאלאץ זונטיק 8 ,, בערלאר מאָנטיק 9-יהוש ו דינסטיק= 80 ,, װאסלוי
ו
עראנדערשן די נאטור
פון דעם ביאָלאָגישן פאקולטעט פון דער מאָסקװוער מלוכה-אוניווערסיטעט
דערשן זיי איבער די נאטור, שאפן נייע פאָרמען פון געוויקסן און פארבעסערן די פאראנענע. אין דער מאָסקװער אוגיווערסיטעט ווערט געפירט א באדייטפולע סעלעקציאָנירונגסארבעט. אזוי למשל? ארבעט דער אפפיראנט ?. וולאסאָוו,ביים פלאנצן אפּריקאָזן אין בֿאשטימטע ראיאָנען פון דער וואָלגע. ער פירט דורך זייגע פאָרשונגען צוזאמען מיט די ביאָלאָגן פון דעם סאראטאָווער לאנדווירטשאפטלעכן אינסטיטוט. אין גיכן וועלן אויף דעם איבערגעאנדערשטן ברעג פון דער װאָלגע וואקסן אפּריקאָזן.
אמאָל האט אויף די בענק פון דער מאָסקווער אוניווערסיטעט, ביי דעם ביאָלאָגישן פאקולטעט, געלערנט קלעמענט טימיריאזעוו; ער האָט געחלומט וועגן דעם, אז די נאטור זאָל שטיין אין דינסט פונעם מענטש. טומיריאזעוו' האָט געשריבן: ,נאָר אז די וויסנשאפט, די דעמאָקראטיע און די ארבעט וועלן זיין באזירט אויף געגענזייטיקער פארשטענדעניש פארייניקט אין א פעסטן בונד אונטער דער רויטער פאָן, דער סימבאָ? פון שלום פאר דעגאנצער וועלט,-- וועט מען קענען גובר זיין אלע. שוועריקייטן, וועט מען אלץ איבעראנדערשן לטובת דער מענטשהייט".
דאס זענען געווען נביאשע וועהטער,
פאר שלום און גליק פון דער מענטשהייט, אנדערשן איבער די סאָוועטישע מענטשן דו נאטור פון זייער גרויסן פאטערלאנד.
און די סאָוועטישע געלערנטע זענען שטאָלץ מיט דעם, אז אין דעם דאָזיקן דאנקבארן ווערס איז אויך פאראן זייער צושטייער.
ז1אזף: חם סאו חפסחזאןז- 3 זא סותז8אםוז0ע זטאדאט
יי די*/ יי ד דײַ זו ד
4=
חֲ