Jahrgang 
153 (1951) נר. 153 6-טער יאָרגנג
Seite
3
Einzelbild herunterladen

נר. 188

די װאָך פונעם סאָוועטישן בוך

4 ליכט איבער דער ערד

פּראגמענט פונעם טווייטן בוך

== טאטיאנא ניקאָלאיעוונא, פּרוּוו דיך נישט מיך אָפּצונארן-- האָט קאָנדראטיעוו גוט­מוטיק געזאָגט. קענסט זאָגן א לוגן אונדזער רע­דאקטאָר למשל, אָדער וועמען ס'ניט איז--- דאָס איז דיין עפק. אָבער פאר מיר זאָלסטו עפענען דאָס הארץ. מיר ביידע האָבן דאָך דעם זעלבן ציל און קיינער פון אונדז האָט גאָך­נישט צו באהאלטן... איך זע אז ס'קומט דיר אוים שווער... אֶבֶער דו שעם זיך נישט און זאָג מיר ואס דו באדארפסט האָבן. שטיצנדיק מען זאָל דיך אויסוויילן, האָב איך געוווסט אז ס'וועט דיר זיין שווער, אָבער כ'האָב נע­גלויבט אוֹן גלױיב נאָך היינט אויך, אז דו וועסט אנטשפּרעכן דער דאָזיקער ארבעט.

= ניקאָלאי פּעטראָוויטש--- האָט געענט­פערט טאטיאנא--- איך שרעק זיך נישט פאר דער ארבעט. און פארשטיי. זיך איין מיט. די יפון. דאנען,- אָבער... זי האָט זיך פארהאלטן, גלייך זי װאָלט זיך פאר עפּעס דערשראָקן און געשוויגן. מיט אמאָל האָט זי געהערט א דונער.:

== פארא אומגליק, וידער דונערט! האָט טאטיאנא געזאָגט, באמערקנדוסק מיט= אמאָל? אז זי האָט געזאָגט גאָר עפּעס אנדערש וי דאָס. ואס קאָנדראטיעוו האָט דערווארטעט. כ'האָב געװואָלט זאָגן, כ'האָב געוואָלט אייך בעטן. כ'האָב קיין נויט נישט אין קיין שום הילף... נעמט נאָר צו כװאָראָסטיאנקינען פו­נעם קאָלכאָז... דאָס איז אלץ װאָס איך פאר­לאנג פון אייך.

= און ווו זאָלן מיר אים שיקן?

= סיי ווו. אים קען מען שוין נישט אי­בערמאכן. כ'האָב צוגעזאָגט, אָבער איך קען נישט, פארשטייט מיך, ס'איז מיר איבערן כוח!.,. כ'האָב אָנגענומען אסך באַשלוסן, אָבער ער האָט זיך גאָרנישט געביטן

-- אזוי הייסט עס, באשלוסן פאראן, אָבער אויפטו?חלוטין? און קאָנדראטיעוו האָט געלייגט דעם עלנבויגן אויפן טיש און געקוקט צו איה מוט א קלוגן שמייכ? גלייך וי ער ואָלט זאָגן; איך. ווייס פארװואָס די ארבעט גייט נישט, מיך אָבער וועסטו נישט איבערשרעקן."

-= אָט, קוקסטו צו מיר און איך ווייס װאָס דו טראכסט דיור-- האָט טאטיאנא געזאָגט--­דו מיינסט אז איך האָב נישט געוווסט וויאזוי מיר צו אָרגאניזירן וי סע געהער צו זיין די פּארטיי-ארבעט. אז כ'האָב נישט געוווסט ווי­אזוי צו האנדלען מיט כװאָראָסטיאקינען. אָבער וויאזוי זאָלסט דו אים נעמען, אז דו קענסט זיך אפילו נישט דערנענטערן צוֹ אים? ער האָט מורא פאר מענטשן, און אז עמעצער מאכט אים א קריטיק, הויבט ער אָן תיכף צו שרייען: ;איך בין דער פּרעזידענט פונעם קאָלכאָז און דו גראָבסט מיר אונטער מיין אויטאָריטעט!" ער געמט נישט אין באטראכט קיינעמס מיינונג, פאָלגט. נישט קיין שום עצה, לערנט נישט גאָר­נישט, כאָטש ער בארימט זיך איבעראל אז ער טוט עס; ער לייענט נישט קיין ביכער און קיין צייטונגען, כאטש ער זאָנט אז ער לייענט... אָבער איך ווייס גאנץ גוט אז ער זאָגט א ליגן. ער נארט זיך אָפּ און נארט אָפּ אַנדערע

אויך. ואס איז צום טון מיט אים? קען מען.

אים נאָך ארויפברענגען אויפן ריכטיקן וועג? מע באדארף מיטן װאָרצ? אויסרייסן דעם בוים -- אנדערש גייט נישט!

-- איך רעכן, אז אוסרייסנדיק אים מיט די װאָרצלען, וועסטו נישט גרייכן צו קיין שום רעזולטאט--- האָט קאָנדראטיעוו געזאָגט מיט א שמייכל. דאָ באדארף מען האָבן א פריש ווינטל, אפילו א שטארקס. קלאָרער גערערט -= ס'איז נויטיק א פעסטע נאָלשעוויקישע קריטיק, װאָס זאָל ארויסשלאָגן פונעם קאָפּ פון דעם דאָזיקן מענטשן דאָס איינבילדעניש; נישט קיין דריק איז נויטיק... מיטן דריק איז נישט שווער צו פארטומלען א מענטשן, איבערהויפּט נאָך א העלד וי כװואָראָסטיאנקין.

= איין זאך קען איך נישט פארשטייען == האָט געזאָגט טאטיאנא--- אזוי ווייזט ער אויס א פּשוטער מענטש. קוק אָן זיין אויטאָ­ביאָגראפיע, ער שטאמט פון א משפּחה פון אָרעמע פּױערים. אין דער יוגנט האָט ער זיך געפּלאגט אלם א משרתאַביי די פּריצים, האָט דערגרייכט צו אן אנפירנדיקע שטעלע נאר א דאנק דער סאָוועטישער מאכט: פון וואנען זשע נעמט זיך אזויפול אמביציע און איינ­בילדונג? ­

-= איך גלויב אז ער האָט נישט צו פיל שבל,

-= פ'איז זייער גרינג צו באזייטיקן כוואָ­

-.יי

פון סעמיאָן באבאיעווסקי

ראָסטיאנקינען, מע באדארף זיך קיין סך נישט בויערן דעם מוח דערצו... ס'איז שווערער אָבער צו פאריכטן אונדזער פעלער, דאָס װאָס מיר האָבן שוין אָנגעהוֹיבן צו טון...

-- אָבער אין ואס באשטייט פעלער?:

== אונדזער פעלער, טאטיאנא ניקאָלאיעוונא, באשטייט אין דעם, װאָס אסך צייט האָט כוואָ­ראָסטיאנקון נישט געהאט לעבן זיך א פּֿארטיי­אנפורער, נאָר א שמאטע, א פּחדן. און א חניפה'ניק--- דאָס הייסט, א מענטשן וועלכן מ'האָט נישט געטאָרט אָנפארטרויען, אין קיין שום פאל, די פּארטיי-אנפירונג, און מיר, צו אונדזער בושה, האָבן עס געטון... אצינד, פארנעמט אָט די שטעלע טאטיאנא נעצוועטאָווא און איך וואָלט געװאָלט אז זי זאָ? זיך קלאָך­מאכן א פּשׁוטן אמת: די געשיכטע אליין, האָט אונדז אָנפארטרויעט, אונדז קאָמוניסטן, א גרויסע שלִיחות: מיר זאָלן רעטן די מענטשן פון די מאָראלישע און זעלישע פעלער װאָס דער קאפּיטאליזם האָט אין זיי אריינגעפלאנצט; דו ווייסט עס אויכעט, די אויפנאבע איז א דרייס­טע און זי פארשאפט דיר כבוד, אָבער ס'איז זייער שווער, און דא איז נישט די רעדע נאָר פון כוואָראָסטיאנקינען. ליידער אינעם כאראק­טער פון יעדן איינעם פוֹן אונדז עקזיסטירן אחוץ דו פּאָזיטיווע שטריכן אויך נענאטיווע, מיט איין אויסנאם װאָס ביי אייניקע, א דאנק די לעבנס-באדינגונגען, וועגן איבער די גוטע און ביי אנדערע די שלעכטע שטריכן. כוואָ­ראסטיאנקין איז פון די יעניקע װאָס די שלעכטע שטריכן וועגן איבער. מיר ווייסן גאנץ גוט אז אלץ ואס ס'איז פאראן שלעכטס אין מענטשן וועט אוועק, אָבער דאָס וועט נישט געשען מיטאמאָל,| ס'וועט נישט אוועקגיין פון זיך אליין און נישט אומבאמערקט. אָט די זאך דארף מען כסדר געדענקען...

-- איך פארשטיי--- זאָגט טאטיאנא-­טעאָרעטיש דאכט זיך דאָס אלץ איז פּשוט און גרינג, אָבער פּראקטיש? נאך מיין מיינונג, פּראקטיש, דארפסטו פאר אלעמען, באוועגן. כװאָראָסטיאנקינען אז ער זאָל אויספולן אלע באשלוסן פונעם ביוראָ פון דער פּארטיי.

--- וויאזוי? איך האָב דאך שוין געפּרווום..,

-- נישט דו דארפסט עס טון. איר דארפט דיסקוטירן כװאָראָסטיאנקינס אויפפירונג ביי דער פּארטיייזיצונג. דערנאָך לייגט פאָר דעם ראפּאָרט דער גענעראליפאױזאמלונג פונעם קאָלכאָז, און באנוצט דאָס ,פּאפּיר" איבער וועלכן מיר האָבן שוין גערעדט. מען באדארף אומבאדינגט כװאָראָסטיאנקינען א טרייס? טון, אום אויסהיילן פון דער גראנדאמאניע און דאָס קענען עס טון טאקע די קאָלכאָזניקעם, מיט דער קילף פון די קאָמוניסטן.

אונרזער

דעמיאן בעדנעל(1945---1883)

ארויפגעקומען זייר ריר שער

,איקוף-בלעטער"

9 זייט ס

דער נייער סאָוועטישער מענטש איז דער מענטש װאָס לעבט מיטן הייגטיקן טאָג

און מיטן טאָג פון מאָרגן און וועלכער איילט"צו דעם דאָזיקן מאָרגנדיקן טאָג דורך זיין גאנצער טעטיקייט, דורך זיין גאנץ שאפנדיק לעבן.

ק. סימאָנאָוו

די סקאפאנדערס

אין דעם טאָג האָבן די דאָן-וואסערן דורכ­געיאָגט דורך דֶער דאמבע פונעם הידראולישן פּונקט ביי צימלעאנסקאיא, און דאָרט, ווו פריער מיט א שעה האָט דער ווינט געטריבן די דערשטיקנדיקע שטויב-וואָלקנם, איז אויס­געוואקסן א ברייטער און א בלויער. טייך; אָט דאָ, ווו פריער האָבן גערוישט די יאָגנריקע דאָן-וואסערן, שוימענדיק און ווירבלענדיק, איז נויטיק געווען צו אינסטאלירן ריזיקע שטייג פון פעסטע באלקנס וועלכע האָבן באדארפט אויסהאלטן די פּלאטפאָרמען, פון וואנען די הוידענדיקע קאמיאָנען האָבן באדארפט אראָפּ­ווארפן פון דֶער הויך די שטיינער אין ווא­סער אריין. דאָס אינסטאלירן דאָס דאָזיקע, איז געווען א זייער שווערע אָפּעראציע. דאָס האָט געפאָדערט גאָר קאָמפּליצירטע סקאפאנ­דוישע ארבעטן. און דריי סקאפאנדערם; טערגיי וועסעלאָווסקי, אלעקסאנדער נאזארענ­קא און מיכאי? לעסין, האָבן מאניפעסטירט זייער ווונטש אָנטיילצונעמען אין די דאָזיקע ארבעטן,- לעבן די געניטע מייסטערס פון אונטערוואסער-קאָנסטרוקציעס, וועלכע זענען אייגנס געבראכט געוואָרן פון ראָסטאָוו. דער שעף פונעם שאנטיער האָט אויף זי געקוקט מיט צווייפל.

די דריי יונגע קאָמסאָמאָליסטן האָבן אָבער אזוו צודרינגלעך און מיט אזויפי? ערנסטקייט עם פארלאנגט, אז דער שעף האָט זיך אנט­שלאָסן זיי אױסצופּרווון און זיי האָבן אָנגע­הויבן צו ארכעטן מיט אימפּעט אין אויסער­געוויינלעכע באדינגונגען. קודם האָבן זיי בא­דארפט אויםלייגן ריזיקע שטיינער אונטערן יאגנדיקן שטראָם. דער ערשטער ואס האָט זיך אראָפּגעלאָזט אונטערן וואסער איז געווען, סערגיי וועסעלאווסקי. דאָס איז געווען א מין ;אויספאָרשונג". ועסעלאָווסקי האָט תיכף בא­מערקט, אז דער קעגנער איז שטארק און פאר­ביסן. דאָס וואסער, וואָס האָט געווירבלט פי­נעם צו שנעלן לויפן, איז געווען זייער קאלע­טומנע, אזוֹי אז מ'האָט געדארפט ארבעטן טאפנדיק מיט די הענט. קוים האט ער נאר אוועקגענומען די הענט פונעם שטיין, האָט זיי דער גיכער שטראָם שוין צוריקגעשלעפּט און טאָמער האָט ער אומגערן א קוק געטון ארויף, האָט זיך אים אויסגעדאכט, אז עמעצער גיט אים א קלאָפּ אין קאָפּ און ער האָט זיך קוים אָנגעהאל?לטן אין די שטיינער אז ער זאָל נישט אומפאלן. ער האָט באדארפט ארבעטן אין א גארער פינצטערניש. די ריזיקע שטיינער האָט ער גערירט נאָר מיט איין האנט, ווייל מיט דער אנדערער האָט ער זיך געמוזט אָנהאלטן אין עפּעם, אנדערש וװאָלט אים דער שטראָם צוּ­

ריקגעשליידערט. נאָכדעם ואס ער האָט זיך

איז סערגיי וװעסעלאווסקי ער האָט בא­

געמאכט א פּל?אן, אויפן וואסער.

ר'-­

װאָט אמת, איז אמת!

װאָס אמת, איז אמת,

מיר גיבן עס אויפריכטיק צוֹ--­

אז אגיטאציע מיר פירן,

און וועלן--- ביז זיג--- אגיטירן; זייט רויק--- מיר וועלן זיך זיכער דערשלאָגן, די גאנצע וועלט זאָל יענע ,,ציוויליזאציע"

באגראָבן,

ואס ,שאפט"--- בלויז מלחמות! איך בין נישט מקנא, מיסטערס, אייער לאגע, איר זענט דערגאנגען צום פאטאלן סילאגיזם; חאֲָמוגיזם פירט צוסם אנטװאָפּעגען, און אנטװאָפּענען פירט--- גוס טא מוגיוס".

פוו רוסיש+ סימעלע שניידער ראסול דיכטער פון ראגעסטאנישן ס. ס. ר.

די מאמע האָט: געפרעגט מיך

די מאמע האָט געשעפּטשעט מיר אין אויער: מיין זון, דער קריג וועט אונדז אויפסנוי צעשטערן?

כ'האָב זונעניו געחלומט ווידער טרערן, ביי יעדן שאָרך פארשל?יס איך טיר און זי': טויער.

-ספ=פ8פ98פ- ערעװש רעגייט

-- ניט שרעק זיך מאמע, לאָז דיין שלאָף נוט וועקן.

דו דארפסט זיך פאר דעם שאָרך נישט באהאלטן,

דאָס קוואקען זשאבעס בלויז און זומף אין אלטן

און ווילן די אָדלערס פון דער סטעפּ דעך­שרעקן.

פֿוו רוסיש: א. שפֿיגלבלאט

פוז באָריס פּאָלעװן?

שלאָסן אראָפּצולאָזן אויפן דנא אן אייזן­באן-שינע, אין וועלכער ער זאָ? זיך אָנהאלטן מוט איין האנט און מיט דער אנדערער זאָל ער ארבעטן. אזוי. האָבן זיי טאקע געטון. זי האָבן אראָפּגעלאָזט די שינע אין וואסער און די דריי יונגע סקאפאנדערס האָבן אָנגעחויבן אויסצופלאסטערן שטיינער קעמפנדיק קעגן א זייער גיכן שטראָם. ס'איז געווען גאָר א שווע" רע און געפערלעכע ארבעט. אראָפּ?אָזנדיק זיך אויפן דנאָ, האָט דער סקאפאנדער זיך אָנ­געהאלטן אין דער שינע מיט דער לינקער האנט, האָט זיך צעלייגט אויף דער ערד און מִיט דערי רעכטער האנט האָט ער שנעל? גערירט די שטיינער. אזוי האָבן געארכעט די סקאפאג­דערס אין א געדיכט פינצטערניש, אָן ס'זאָפ זי זען א מענטשלעך אויג. און אזוי איז אוועק א שעה, צוויי, דריי...

געוויינטלעך דארפן די סקאפאנדערס נאָר צוויי שעה שטייען אונטערן וואסער. אָבֿער דוּ צייט ווארט נישט. סע דערנענטערט זיך דער אָסיען. דער דאָן דארף ווערן פארדעקט און אָנגעפוֹלט מיט זאמד איידער סע קומען די אסיען-רעגנס און איידער דאָס וואסער ווערט גרויס,. ווען די ארבעט וואָלט קאָמפּליצירטער געװאָרן און װאָלט פארשפּעטיקט דאָס פאר­בינדן ביידע דאמבעס פון דעם לינקן ברעג און פונעם רעכטן ברעג. די יונגע סקאפאנדערס וועלכע, גלייך מיט אלע מענטשן פונעם שאנ­טיער, זענען געווען פארינטערעסירט נישט נאָר מיט זייער ארכבעט נאָר אויך מיט דעך גאנצער ארבעט, פלעגן ארבעטן איבערשטייננ­דיק די נארמעס. אין דעם דאָזיקן געראנגל מיט דעם יאָגנדיקן שטראָם, זענען זיי אייניקע מאָל געווען. אזוי מיד, אז ווען זיי זענען ארויפגע­קומען און זיך איבערגעטון, פלעגן זיי בלייבן א שטיק צייט אויסגעצויגן אויף די ברעטער, נִיט זייענדיק אימשטאנד זיך אויפצוהויבן.

זיי האָבן זיך ווייניק װואָס געקימערט מיט זיך.

גפולו אזא קאָמפּליצירטע ארבעט וי דאָס אינסטאלירן די פּלאטפאָרמעס, װאָס האָט געד פאדערט קוראזש און רירעוודיקייט, האָט זיך זי אויסגעדאכט א גאָרנישט קעגן די שעהן װאָס זיי פלעגן פארברענגען אונטערן וואסער זיך ראנגלענדיק מיט די צעיושעטע קרעפטן פון דער נאטור.

מוט וויפל דער וועג פונעם דאָן איז אלץ פארשמעלערט געוואָרן, זענען די שטראָמען גע­רונען אלץ מיט גרעסערער געשווינדיקייט. ביז סוף האָט די געשווינדיקייט געשטיגן מיט דריי מעטער אין א סעקונדע. אצינד, האָט דער סקא­פאנדער וװאָס איז געווען אויף דער וואך און וועלכער האָט אויסגעהערט ביים טעלעפאָן זיין

חבר פון אונטערן וואסער, נישט געהעהט גאָרנישט אחוץ זיין שווערן און הייזעריקן

אָטעם. דער קאמף קעגן שטראָם האָט געפא­דערט גרויסע אָנשטרעננונגען, אזוי אז דער סקאַפאנדער פלעג זיך איינהאלטן צו רערן, כדו ער זאָל נישט פארשווענדן אומזיסט זיינע כוחות.

אזוי האָבן געארבעט די יונגע חברה, װאָס זענען געווען פון איין דאָרף מיט איוואן סמאָ­ליאקאָוו, אויף די ערטער ווו ער האָט געקעמפט אקעגן די פאשיסטן, ביים וואסער ווו ער איז אומגעקומען מיט אזויפי? העלדישקייט, קעמפנ­דיק פארן היימלאנד, פארן קאָמוניזם.

סע פארשטייט זיך אז דער אויפטו פון די דריי יונגע סקאפאנדערס פונעם דאָרף ראָמא­נאָווסקי, קען נישט פארעכנט ווערן אלם א פּערזענלעכער קאמף מיטן דאָן. דער דאָן אין אָפּגעשפּארט געװואָרן דורך דעם קאָלעקטיוו פון אסך טויזנטער קאָנסטרוקטאָרס פון פארשידענע פאכן--- עסקאוואטאָריסטן, בעטאָנירער, סו­דאָרן, שאָפּֿערן, דרייסטע פּראָיעקטירער און פעאיקע אינזשינערן. די העלדישע אָנשטרענ­גונגען פונעם קאָלעקטיוו פון דער קאָנסטרק­ציע, זענען מולטיפּליצירט געווען מיט דער זעלבער העלדישער ארבעט פון די סאָוועטישע מענטשן פון די גאָר ווייטע אוזינעס, וועלכע האָבן אויסגעארבעט פאר די קאָנסטרוקטאָרס ווונדערבארע מאשינען, װאָס מען נאָף אזעלכע נישט געזען ביז אצינד. אָבער צו די אלגעמיינע אָנשטרעננונגען האָבן מיטגעשטיי­ערט מיט זייער. הע?דישקייט און מיט זייער יונגען אימפּעט, באגייסטערט פונעם פארווירק­לעכדיקן קאָמוניזם אויך די דריי באשיידענע פקאפאנדערס, די חברים פונעם קאָמסאָמאָליסט איוואן סמאָליאקאָוו פונעם דאָן...