זייט 4

זייזחיזל ר רייל רשיי וארי,

פאקטן רעדן

רי אמעריקאנער ארמיי. האָט אָנגעהױיבן רעקרוטירן פאָלדאטן פון} פאשיסטן, בלינ­קאס-נווארדיסטן, סאלאשיסטן און נישט אין א קליינער צאָל האָריא סימאם לעגיאָנארן װאָס זענען אנטלאָפן פון רי פאָלקט-דעטאָקראטישע קענדער. האָרט האָט געברענט די ערד אונטער זייערע פיס, ווייל עם האָט נעווארט אויף זיי שווערע תפיסה, פאר זייערע ,, מעשים טובים" אין דער צייט' פון די פאשיסטישע רעזשימען ווען זי האָבֿן זיך באטייליקט און מארדן און פּייניקן די אומשולדיקע באפעלקערונג צווישן וועלכע, אזויפיל ייִדן, ו

זייער אויפגאבע וועט זיין צו פארטיידיסן די מערב-דרעטאָקראטיע. מען קאָן זיך פארשטעלן װאָס פארא רעטאָקראטיע פ'איז יענע װאָס פא­שיסטן ווערן רעקרוטירט זי צו פארטיידיקן.

, א

פרוי אנא ראָזענבערג, הי שטעלפארטרעטערין אמעריקאנער קרינס-מיניסטער, האָט מיט א צייט צוריק דערקלערט אין פראנקפורט-אט

מאין, אז: ,נאטירלעך. וועלן די. דייטשן א-|!

ריינטרעטן און זייער נאציאָנאלער ארמיי." דאָס איז געווען אן. אפענע דערקלערונג מצד א מיט­גליר פון דער אמעריקאנער רענירונג פארן אויפ­לעבן א נאציסטישע ארטיי.

מים 2 חרשים. צוריק איו אן אמעריקאנער אװויאָן געפלויגן איבער דעטראָיט, די שטאָט פונעם באוווסטן פֿאשיסטן-פּראָטעקטאָר פאָרר, און זי באשיט מיט אנטיסעמיטישע פלונ-צעט­לען. די פּאָלוציי האָט דערקלערט, אז אוֹיב עס וועט זיך איינגעבן צו כאפּן דעם אויטאָר, וועט מען אים אָנקלאָגן פֿאר ווארפן פלונ­צעטלען אָן א דערלויבעניש... און מיר האָבן געמיינט, פאר. ווארפן אנטיסעמיטישע פִלוג­צעטלען, פארן מאכן אנטיסֿעמיטישע פּֿראָפּא­גאנדע. ס'הייסט דאָך עפּעס אז אמעריקע איז א שטוקל, רעמאָקראטישע" מדינה.

שִּ

אין אן אוינוטטתנוטער. פון ,מריביון רע גאטיאָן", זענען אָפּגעדרוקט געװואָרן סענזא­ציאָנעלע רעוועלאציעס וועגן דעם ווידער-אויפ­שטעלן הי נייע ווערמאכט אין מערב:דייטש­לאנד. די צונרייטונגען וואָם די דייטשע מיפֿו­טאריסטן מאכן, מיט דער הסכטה פוּן וואשינג­טאָנער פּענטאגאָן.(קרינס-מיניסטעריום), זענען פארענדיקט.. לויט. הער מעלדונג פון דער ציי­

|

}.

ו

טונג, האָט גורעריאן איבערצייגט די אמעריקא-|

גער מיליטעררקרייזן, די אָפענסיווע קעגן פאַוועטן-פארבאנר דארף נישט געמאכט ווערן דורך. דייטשלאנך,- נאָר. דורכן נאֶענטן מזר אמעריקע האָט דערויף מסכים געווען. דערמיט דערקלערט זיך אירע שריט. צו שאפן דעם נייעם מיטל-לענרישן פּאקט מיט טערקיי און גריכנלאנד און דער שפּיץ און מיט דער באטייליקונג פון די אראבישע לענדער און ישראל.

די קלוגע ווערטער פונעם חבר סטאלין האָבן געהאט אן אָפּקלאנג אין אלע לענדער, דאָס איז געווען דאָם קו? פון שלום. ס'האָבן זיי אוים­גענומען אלע אָרנטלעכע מענטשן פון רע­וועלט אלם אן אויפרוףּ צו פארשטארקן דעם קאמף פאר שלום. ער האָט פארשטארקט די האפענונג פון די פּשׁוטע מענטשן אז דער שלום קען אָפּגעהיט ווערן, להכעיס די אָנפירנדיקע קרייזן פון אמעריקע, ענגלאנד און זייערע פריינט פון אנדערע לענדער. י:

ס'און באקאנט אז װאָט ערגער ס'גייען רי געשעפטן פון די אמעריקאנער= אָנפירנדיקע קרייזן וועלכע גרייטן צו א נייע מלהמה, אלֿין מער דראָען זיי אז זיי ועלן באנוצן דעם אטאָמישן- װאָפן. פאריאָרן אין נאָוועמבער, ווען די אמעריקאנער ארמיי אין קאָרייע, שטרע­בנריק צו דער כינעזישער גרענעץ, איז אריינ­געפאלן אין קלעם פון דער קאָרייעשער פאָלקט­ארמיי און די כינעזישע פרייוויליקע, האָט טרומאן דערקלערט אז מעק-ארטור קען אויף אייגענע אחריות ווארפן די אטאָם-באָמבע אויף קארייע. דער געוואלטיקער פּראָטעסט אין אלע לענדער, האָט אָפּגעהאלטן פון דעם הי אמע-. ריקאנער פארברעכערישע האנט. די לעצטע צייט האָט די אמעריקאנער רעגירונג ווידער אָנגע­הויבן זיך באנוצן מיטן אטאָם-שאנטאזש. זי האָט אָנגעהױיבן צו דיסקוטירן וועגן אלע מעג­לעכקייטן פון באנוצן די אטאָמישע באָמכע פון ,קלעגערע און גרֶעסערע? קאליברען אין דעם צוקונפטיקן קריג. זי טוט דאָס כדי צו

סטראשען די פעלקער פון אייראָפּע און אזיע!

וועלכע קעמפן קעגן אויפשטעלן די נייע קריגס­געסטן אין יאפּאן און מערב-דייטשלאנד: זי טוען דאָס כרי צו איבערצייגן זייערע סא­

פּאָלינראפישער צענטער נה. 8--­

.איסוף-בלעטער"

ויז 0 בריט פו

ו ישר אל

-מיר בעטן זיך מיר זאָלן נאָך זען אונדזער טיער' היימלאנר"

מיר פּארעפגטלעכן ווייטער פראגמענסן פון א בריוו װאָס פאראָל לײבאָװיטש פון גאלאץ, רומיטרו קיקוש-גאס, גר. 66 האָט באקומען פון קרובים פּון ישוראל.

;זייט וויסן אז מיר האָבן געמאכט זייער א שלעכטן בייט אװעקפאָרנדיק פון רומעניע. און נישט נאָר מיר, נאָר אלע װאָס קומען אהער, מיר זענען און גאנצן רואינירט. גראָד איצט בשעת. איך שרייב אייך, איז געקומען אן אמ­בולאנס און האָט אוועקגעטראָגן די פאמיליע שעכטער--- קרובים פון מאדאם כארקאָווער פון גאס טראיאן,--- און אוועקגעפירט אין שפּיטאָל, אים, זיין ווייב און דאָס יינגעלע, אלע מיט 40 גראד חיץ. מֶען ווייסט נאָך נישט װאָס

ןש 20/ 4 2 /0 72 2 א י/6 0

6220 7 62

9); אס */ 7 2. 22

זײ. זי זאָגן אונדז: װער האָט אייך גע­בעטן איר זאָלט קומען קיין ישראל? מיר האָבן אייך נישט געבעטן אהער צו קומען, װאָרום פון ווען אור זענט אהער געקומען איז שוין נישטאָ װאָס צו קויפן. און זיי באהאנדלען אונדז זייער שלעכט, אי טויערע, דאָ רערט מען אז יידן קערן זיך אום קיין רומעניע, מיר זאָלן וויסן אז מען קאָן צוריקפאָרן, װאָלטן מיר זיך אומ­געקערט אינעם קלאנד אין ועלכן מיר זענען

געבוירן און אויפגעוואקסן געוװאָרן און ווו מען האָט אונדז מער געשעצט וי דאָ. מיר בעטן

/ 2464 ////6 זי 1

/ די זי 3, כ/מו'/ //עו 477 ג/,=

77 שס זשלין}יא/ חול ומש.}.

מאסקטימזיל פּון א בריוו אֶנגעקָומע פון ישראל.

ו| פארא קראנקהייט זיי האָבן. דא ווערט אלץ

עמעצער קראגק צוליב דער גויט װאָס הערשט דאָ. קיין עסן איז נישט פאראן, און די ארבעט פון די מענער איז זייער שווער. זֵיי ארבעטן ערגער ווי די קאטאָרזשניקעט. ארבעטן ביי בויען שאָסײיען, ביי שטיין-גרובנס, בי בוי-ארבעט און ביי אנדערע גאָר שווערע ארבעטן און אין א היץ װאָס איז נישט אויס­צוהאלטן. דאָ איז פאראן א נאָך נישט בא­געגנטער קלימאט, די זון בראָט וי און אן אויוון. עס בראָט דיר אויס די לונגען און די געהירן פונעם קאָפּ.

מיר זענען שוין זאט ביזן האלדז. איר וועט אייך זיכער ווונדערן אז אין אָנהױיב האָבֿ איך געשריבן בעסערע בריןו, נאָר מיר האָבּן זיך אָפּגעהאַלטן פון צו שרייבן דעם אמת, כדי אייך נושט צו פארשאפן קיין צער. אָבער איצשט האָט דאָס מעסער שוין דערגרייכט ביזן ביין און מיר שרייבן אייך, כרי איר זאָלט האָבן אן אנונג וי גוט. ס'איז ביי אייך און איר זאָלט דאָס וויסן צו שאצן, ווייל ביז מיר זע. נען אהערגעקומען, האָבן מיר גאָרנישט געוווסט. איצט גיבן מיר זיך אָפּ רעכענונג וועגן דעם פעלער װאָס מיר זענען באגאנגען. נאָר ס'אין שוין צו שפּעט. מיר װאָלטן בעסער געטון ווען מיר פאָלגן קאראָלן און פאָרן נישט אוועק, איצט ואָלטן מור פיל גליקלעכער געווען. א גאלאצער פון אונדזער מעברה איז געווען אין אנדערע ערטער אויך און האָט זיך באגעננט מיט מע­רערע גאלאצער. אלע באוויינען זיך די טעג װאָס זענען אהער געקומען. די װאָס זענען שוין פוז לאנג געקומען אהער גיבן דיר נישט אפילן קיין טרינק וואסער, אזוי שלעכט זענען

זי

מיראָו

זייער קאראָלן ער זאָל זיך אינטערעסירן צי מען קאָן צוריקקומען, און שרייבט אונדז וואָ­רום אויב עס װאָלט געווען מעגלעך װאָלֿטן מיר שוין מאָרגן אפילו צוריקגעקומען. דאָ איז זייער שלעכט פון אלע שטאנדפּונקטן.

א

זייט וויסן אז אין דעם מאָמענט בין איך אהיימגעקומען פון דער ארבעט, כ'האָב גע­פונען לאָנין שרייבן און איך שרייב אייך אויך עטלעכע שורות. שוין} חדשים פון ווען איך בין דאָ און עס דיכט זיך מיר אז עס זענען 0 יאָר. אזוי שווער איז. ס'איז ערב די ימים מובים... מיר בעטן זיך מיר זאָלן נאָך זען אונדזער טייער חיימלאנד, ווו מיר זענען גע­בוירן געװאָרן.

ר4 28 אוקוקק/ה 2 //6) 6 220 24 05/*//2/מל גנ)יז // 2 /;20 2 202

יז // ק/ 2 //ס-/ 9 2 2

עי/ 7 06 ג/ג,

י.י 2,,*//2

פּראגמענטן פון א בריוו פּוו יפוראל װאָס סיהן באקומען סאָלאָםצָן לײבאָװיטש, גאלאץ? סו בערנאט אנרריי ך.

היינט בין איך געווען אין רער פּאָטשט+ כ'האָב באקומען איער בריוו.'פרעגט שׁ נישט װאָס פאר א פרייד מיר האָבן ווען 5 באקומען ידיעות פון אייך...

אוב עס קומט אִיר אָ{ די באוויליקונג,..ז! די מאמע זיך אָפּזאָגן; אויך שלמה און יאגֿק? מיינע שװאָגערס, זאָלן זיך אָפּזאָגן כרי' זאָלן זיך חלילה נישט פאראומגליקן וי א האָב מיך פאראומגליקט, ווייל ס'איז נישט ג''

ווען ווער ס'זאָל מיך שרייבן איבער דער און

גליקלעכער ל?אגע פון דאנען. איך בין אריי געפאלן אין דער האנט פזן די גרויסע עק| פּלאָאטאטאָרס װאָס זוכן אױיסצופּרעסן ר}. לעצטע ביסל כוח פון די ארבעטער.

איך ארבעט צוויי. דריי טעג. אין דער וו און דאָס קלעקט נישט אויף די הוצאות.. ר איז די לאגע מיט דעם עסנווארג זייער;! אומגליקלעכע. מיר געפינען גאָרנישט אויף.! עסן... אזוו. אז דו שטעלסט דיר שִוין פא וואָסארא יום טוב מיר וועלן האָבן אין אָ רעם אזויגערופענעם הייליקן לאנד. פאך ו גרויסע גבירים געפינט זיך אלץ אויפן שווארע מארק, אָבער אן ארבעטער בּיים בעטאָן, או וועלכער האָט נישט כסדר קיין ארבעט, קענסע דיר שוין פארשטעלן אז ער קען נישט קוֹין גאָרנישט.

אוך דאנק זייער סאָלאָמאָניקען װאָס ער האָ מיר געשריבן אז ס'זענען צוריקגעקומען. מע טשן אין דער ר. פ. ר. אצינד האָב. איך כאָט די האָפענונג אז מיר וועלן קענען צוריס קומץ איר זאָלט אייך נישט אומגליקלעך מאכן א זאָלט נישט קומען אין דעם ל?אנד פּן עק פּלאָאטאציע, ווייל איך האָב שוין געליטן פ' אייך אויך... שלמה זאָל זיך נישט אומגליסלט מאכן ער זאָל זיך אָפּזאָגן און זאָל אָנשריין אז איך האָב אים געראָטן ער זאָל בלייבן אוים פּלאץ, ווייל רדאֶס אמתע לאנד אונדזערם אי נאָר די ר. פם. ר.

איך װאָלֿט געארבעט ביי סיי װאָס, נאָך אין זאָל זיין פריי צווישן אייך, מיינע טייערע או} ליבע.:

7 הק 2-ץ2 2 250 וע

בט אס //) 7:0 יי|

224 /ל/ 2205 כ;//42

0024 5 / 5 2

2 6{/; /**/ יי 2:2 77 /זנ 6/,0 זי 226 /} יי 672;יס=/,//4/: 0

/326/;) 6 /, ?יד'/ קוי 2 //6 922*

דער קאמף פונעם סאָוועטן-פארבאנד. פארן פארווערן דעם אטאָמישן וואפן

מעליטן, אויסצופירן אלע זייערע באפעלן.

די דערקלערונג פונעם חבר סטאלין האָט צעשטערט דעם שפּיל פון די אמעריקאנער אָנ­פירנדיקע קרייזן און האָט ארויסגערופן א נייע פארשטארקונג אין דער דעמאָקראטישער וועלט, י. וו. סטאלין האָט געענטפערט דעם קאָרעס. פּאַגרענט פון דער ,פּראוודא" בנוגע דעם ליארם װאָס די אויסלענדישע פּרעסע האָט אויפגעהויבן און צוזאמענהאנג מיטן אױיכפּרווון די אטאָמו­שע באָמבע אין סאָוועטן-פארבאנד, אָנװייזנדיק אז אין סאָוועטן-פארבאנד איז באמת אויסנץ­פּֿרוווט געװאָרן איינע פן די אטאָמישע באָט­בעס, אז דאָס אױספּרװוון אטאָמישע באָמבעם פון פארשירענע קאליבערס, ווֹעט אויך פאָר­געזעצט ווערן, לויטן פּלאן פון באשיצן דאָס סאוועטישע לאנד קעגן דעם' אמעריקאניש­ענגלישן' אגרעסיוון בלאָק. י. וו. סטאלין האָט אויך אונטערגעשטראָכן, אז דער סאָוועטן-פאר­באנד איז נישט נאָר קעגן דעם אָנװענדן די אטאָמישע באָמבע, נאָר ער איז דערפאר מ'זאָל זי פארווערן אינגאנצן און נישט מעך פאב­ריצירן,:

י. וו. סטאלין האט נאָך דעם /1יטן סעפּ­טעמבער 1946 אָנגעוויזן די וויכטיקסטע ריב טונג|פאר די פעלקער אין קאמף קעגן דעם אטאָם-שאנטאזש פון די אָנפּירנדיקע אמערי­קאנער קרייזן. אין זיין ענטפער דעם קאָרעם­

פּאָנרענט פון דער צייטונג ,,סאנדעי טיימס" האָט סטאלין דערקלערט, אז די אטאָםיבאָמבעם זענען באשטימט צו סטראשען די ואס האָב שוואכע נערוון, נאָר זיי קענען נישט אנטשיירן דעם גור? פון דעם קריג, פּונקט אזויווי דערצו גענוגט נישט אליין די אטאָמישע באָמבע. אוודאי, האָט געזאָגט י. וו. סטאלין, קאָן דער מאָנאָפּאָל פון דעם סוד פונעם אטאָמישן. ואָפן זיין א געפאר. נאָר קעגן דעם זענען פאראנען, אין ערגסטן פאל, צוויי אויסוועגן: 1) דער מאָנאָ­פּאָל איבער דער אטאָם-באָמבע וועט נישט לאנג אָנהאלטן; 9) דאָס אנווענדן פון דער אטאָם­באָמבע וועט פארווערט ווערן.

דער סאָוועטן-פארבאנד. האָט נישט אָפּנע­שטעלט זיין קאמף פארן פארווערן די אטאָמישע וואָפן. אין דעצעמבער 1946 האָט די סעסיע פון דער ,,אנו"-פארזאמלונג אָנגענומען איינשטי­מיק דעם פאָרשלאָג פונעם סאָוועטן-פארבאנר, אז דער זיכערהייטסדראט זאָ? פארווערן די פאבריקאציע פון אטאָם-ואָפן, און זאָל האָבן דעם קאָנטראָל אויף דער אטאָמישער ענערניע,

נאָר די אָנפירנדיקע קרייזן פון אמעריקע האָבן אָפּגעהיט די. דאָזיקע רעזאָלוציע פּונקט אזוי וי זיי היטן אָפּ אלע אינטערנאציאָנאלע דאָקומענטן וועלכע קאָנען חלילה שטערן זיי­ערע אגרעסיווע פּלענער. זיי האָבן פאָרגעזעצט

פּטססימזיל 3ּוו א בריוו אָנגעקָומען פון ישרטל.

צוערשט קאָנטראָלירן און נאָך רעם, פאר­ווערן-= האָבן געזאָגט די אמעריקאנער פאָה­שטייער. זיי האָבן זיך געמאכט אז. זיי פאר? שטייען נישט דעם פּשוטן אמת, אז אויב ס'וועט נישט זיין פארבאָטן וועט דאָך במילא נישם זיין װאָס צו קאָנטראָלירן,

ביי דער דריטער סעסיע פון דער ,אָנו"=:

פארזאמלונג אין 1948, האָט דער סאָוועטן פארבאַנד, ווילנדיק פארזיכערן די דערגרייכונ? גען פון דעם אָפּמאך, פאָרגעשלאָגן אז די קאָנ: ווענציע וועגן פארווערן און וועגן קאָנטראָל, זאָל אריינגעבראכט ווערן אין דער זעלבער צייט. נאָר די אָנפירנדיקע קרייזן פון אמעריקע וװעל­כע באהערשן די מערהייט שטימען אין דער אנו", האָבן אָפּגעװאָרפן אויך דעם דאָזיקן פאָרשלאָג, די ווערטער פון. י. וו. סטאלין, אז דער מאַ­נאָפּאָל אויף דער אטאָם"באָמבע קען נישט לאנג דויערן, זענען אין גיכן מקוים געװאָרן. 1009 איז פארעפנטלעכט געוואָדן די מעלדונג פון דער סאָוועטישער טעלעגראף-אגענטור או דער סאָוועטן-פארבאנר פארמאָגט דעם. אטאָ­מישן וואָפן און אז די סאָוועטישע רעגירינג,. כאטש זי פארמאָגט אים, איז און וועט שטענ­דיק זיין פאר דעם פֿארווערן דעם אטאָם-װאָפּן, דער אָפּקלאנג אויף דער גאנצער וועלט אויף סטאלינם ענטפערס זאָגט עדות, אז די פעלקער באגריסן די דערקלערונג פונעם גענע­ראליסימוס סטאלין. די פאָלקס-מאסן פון. אלע לענדער שטיצן די סאָוועטישע שלוםיפּאָליטיק.. זי ועלן נאָך אנטשלאָסענער קעמפן פארן פארווערן דעם אטאָמישן. וװאָפן, פארן פארווערן דאָס װירערבאוװואָפענען, פאר

5ם.פאו-א?טאדאז- זא 8880 וסת ווא דאט)

דעם פּראָיעקט ,,בארוך". א שלוםדאָפּמאך צווישן די פינף גרויס-מאכטן... אינדוסטריעלע מלוכח-אונטערנעמונג, דאזף: