Jahrgang 
157 (1951) נר. 157 6-טער יאָרגנג
Einzelbild herunterladen

4),.סא

איז פֿארוואנד?ט געוואָרן אין

6יטער יאָרגאנג

-אָסע 8 416 6ת16) גום..{2160,

פּרייז ליי 5 161!ו}סז?

8001 גחת10 20 60142:6ת6 תז 8:0)3.

18) ק 848 .848.110/951.סא טס 1610

1 נאָועמבער 1951 881וא8סא{2

געזעלשאפטלעך- ליטערארישער זשורנאל- דערשיינט אונטער דער רעדאקציע פון א קאָמיטעט

8 םזם.8-חזטאו

4.181.95 ,זס!ו5סוא 8188

פּון-0א6

א װאָגיקער ענטפער די פּלאפּלער װעגן שלום

די זעקסטע סעסיע פון דער גענעראליפאר­

זאמלונג פון דער ,אֲנו" האָט זיך געעפנט אין

פּאריז, אין דער צייט וען ס'איז געשלאָסן געװאָרן די סעסיע פונעם וועלט-ראט פאר שלוט, אין װוין זענען זיך די פאָר­שטייער פון די פעלקער, און אין פֿארין די פאָרשטייער פון די מלוכות, וועלכע נאָר א טייל פון זיי רעפּרעזענטירן דעם ווילן און די שטרע­בוננען פון די פע?קער. אט דער טיי? פאָרי שטייער, קליין אין דער צאָ?, רעפּרעזענטירט אָבער די גרעסטע צאָ? פון דער מענטשהייט.

אט די ,אנו"-אינסטיטוציע וואָס װאָלט געז דארפט פארפעסטיקן דעם שלום אויף דער וועלט א קריגסיאינ­פטרומענט, אין די הענט פון די אמעריקאנער

אימפּעריאליסטן.

צו מעכטיק איז אָבער דער וילן. צו שלום פון די פעלקער, אז די מלחמה-צינדער זאָלן זיך נישט מוזן רעכענען יעדע רגע דערמיט.

פּרווון זיי זיך איינוויקלען זייערע ,טייוו­לאָנישע קריגסיפּלענער" אין אױיפגעבלאזענע ,רייר"-פֿאר שלום.

נאָר וי ,,חוצפּה'דיק" ס'זאָל? נישט זיין דאס צווייפּנימדיקייט פון די משרתים פון די טרעסטן און פון די טױיט-פּאבריקאַנטן, ווערט אויפן פּלאץ אראָפּגעריסן זייער מאסקע, דורך די פאָר­שטייער פונעם סאָוועטן-פארבאנד וועלכע ווייזן די פעלקער: אָט האט איר זיי, קוקט זיי אָן אין זייער העסלעכן פּרצוף.

דער אפּע? פונעם וועלט-ראט פאר שלום צו דער ,אֲנו" און צו די פעלקער פון דער וועלט, דער ראפּאָרט פונעם חבר בעריא, צום 94-טן יאָר-טאָג פון דער גרויסער אָקטאָבער-רעוואָלן­ציע האָבן געגעבן ,שלום-קאָשמארן" די קריגס-צינדערס אזוי אז טרומאן אליין האָט געמוזט רעדן דעם זיטן נאָוועמבער און פּרוווֹן אָפּצושׁוואכן דעם עפעקט פון די קאָנקרעטע פאַרשלאָגן בנוגע דער אנטוואָפענונג, דורך א דיווערסיע-קאמפּאניע אויף אָפּצונארן די מאסן.

און אט דעם ,,טרומאן-פּלאן" האָט אטשעסאָן פארגעלייגט ביי דער ,אָנו", אין נאָמען אויך פון טשורטשי?ס ,,שלום-ליבנדעק רענירונג" און פון דער פראנצויזישער מאריאטנעטן-רעגירונג,

אֶט דיי זייפן-בלאָזיקע שלוםיבאמבע האָט

יאָבער געדויערט לויט דעם רעאקציאָנערן ,לע

מאנד"' נישט מער וי א פֿאָר'שעה, ביז נאד

זוישינסקים רעדע וואָס האָט דייטלעך ארוֹיס­

גזעוויזן אין וואָס עס באשטייט זייער פּלאפּלעריי וועגן שלום און אנטוואָפענונג.

ער האָט אָנגעוויזן אז אין דעם ,טרומאן­פּלאן? ווערן בכיוון געלאָזט שוועבן אין נעםל די קאָנקרעטע מאָסמיטלען פאר א רעדוצי­רונג פון די באוואָפּענונגען אין דער צייט ווען דער איינציקער ,קאָנקרעטער" פאָרשלאג אין דעם דאָזיקן פּלאן--- דאָס אינווענטארירן פון די געווערן און פון די מיליטערישע כוחות, איז אויסן צו פארשפּרייטן דעם ענגליש-אמע­דיקאנישן שפּיאָנאזש-דינסט, דאָרט ווו ס'איז זיי נאָך נישט געלונגען אריינצושטעקן זייער נאָז,

קיין איינציק װאָרט בנוגע צו ,,פארבאָטן דעם אטאָמישן וואָפן?.= זי הא?לטן זיך נאך ביים בארוך-ליליענטאליפּלאן" פון- אן. אטאָמישן טועסט אין די הענט פונעם. וואָלסטריט, וואָס

זי האָבן פאָרגעשלאָגן נאָך ווען זיי האָב| גע­

מיינט אז זיי האָבן דעם מאָנאָפּאָל אויף דעם אטאמישן וואָפן.

זיי רעכענען אָפּצונארן די פעלקער מיט רייף וועגן שלום און פאָרזעצן דעם באוואָפענונגס­

נעיעג, פּונקט וי זיי טוען עס מיט די פארהאנדלונגען וועגן װאָפּנשטילשטאנד. אין

קאָרייע, פארשטארקנדיק אין דער זעלבער צייט די באָמבארדירונגען אויף דער פרידלעכער באז פעלקערונג.

'קען אויף דעם דאָזיקן וועג מער' נישט זיין-- האָט ווישינסקי געזאָגט--- ס'איז צייט אז דער ,אֲנו" זאָל זיך דערמאנען אין זיינע פליכטן, און זאָ? שטיצן נישט די אגרעסאָרן, גאר די אטאקירטע; זאָ? שטוצן דעם שלום און

די אינטערנאציאָנאלע זיכערהייט, און אנטוויק­לען פריינטשאפטלעכע באציונגען צווישן זי פעלקער."

דאָם קאָננסטרואירן הונדערטער מיליטערי­שע. באזעס אויף פרעמדע טעריטאָריעס, דאָס שאפן א גאנצן סיסטעם פון מיליטערישע א­ליאנסן אין וועלכע ס'אינקאדרירן זיך אויך די| לענדער פון דער געוועזענער אקס: יאפּאן, אי­טאליע און מערב-דייטשלאנד, זענען וואָס ווייזן די פעלקער נישט צו שלוםיפּלאפּלערס,

,דער אמעריקאנער פּלאן איז אויסן נאָר פּראָפּאגאנדיסטישע צוועקן"" שרייבט דער קאָ­רעספּאָנדענט פון ניודיאָרק-טיימס,

די נאטע פון די דריי מלוכות--- שרייבט ;דיילי קאָמפּאס"--- איז א דאָקומענט פונעם פּסיכאַלאָגישן קריג, פאָרגעשטעלט אויף אזא אופן אז ס'זאָ? סאמעווען מיט א איילבירט­צוויוגל.

א. אי. ווישינסקי האָט געוויזן אז די אמע­ריקאנער. געשעפטס קרייזן געבן צו אןו זיי האָבן מורא פאר דעם"שלום-געפאר", אז אוֹיף דער אמעריקאנער בערזע שטייגן די אקציעס ווען מ'באשטימט די פארזעצונג פונעם קריג אין קאָרײיע, און פארקערט, זיי פאלן ווע! מ'רעדט וועגן אָפּשליסן א שלום.

ווישינסקי האָט פּרעזענטירט די פאָרשלאָגן פון דעם סאָוועטן-פארבאנד:

1) דאָס אנטיילנעמען. אין דעם אגרעסיווז אטלאנטישן בלאָק איז א סתירה צו זיין א מיט­גליד פון דער, אֲָנו".

2) די מלהמה אין קאָרייע זאָל תיכף אָפּגע­שטעלט ווערן, דורך צוריקציען זיך אין משך פון צען טעג, פון דעם 98יטן פאראלעל, או! די פרעמהרע ארמייען. דארפן זיך ביז אין דריי חדשים צוריקציען. פון קארייע.

8) דער ,אנו" זאָל צונויפרופן א אינטער­נאציאנאלע קאָנפערענץ פון אלע מלוכות, פארי אנטוואָפענונג און פאר פארבאָטן דעם אַטאָמיש! וואָפן, איינפירנדיק א אינעטרנאציאנאלן קאָנ­

פאקטן נלֿױבן די

|טראָל איבער דעם אָפּהיטן דעם פארבאָט.

4) די גענעראליפארזאמלונג זאָ? רופן די פארייניקטע שטאטן, ענגלאנד, פראנקרייך, כינע און דעם סאוועטן-פארבאנד צו שליסן א דויער­האפטן שלום-יפּאקט, צו וועלכן ס'זאָלן זיך קענען אנשליסן אלע אנדערע לענדער.

דער אָנפּירער פון דער סאוועטישער דעלע.' גאציע האָט אויך ארױיסגעזאָגט זיין וואָגיק װאָרט בנוֹגע דער פּרנבלעם פון א פארייניקט! דעמאָקראטישן דייטשלאנד, לויט די אָפּמאכן פוז יאלטא און פּאָמסדאם אוֹן אויך בנוגע דעם באזייטיקן דאָס גרויסע כינעזישע פאלק צ זיין רעפּרעזענטירט ביי דער ,אֲנו".

ער האָט אויך אָנגעוויזן דאס צביעותדיקייט פון דער אמעריקאנער פּלאפּלעריי בנוגע די ,,מענטשן-רעכט" אין די פאָלקס-רעמאָקראטישע לענדער, ברענגענדיק דעם פאקט פון דערשים! צוויי נעגערט, סאמוע? אירווינג און. וואלטער אירווין, דורך דעם שעריף, נאָכדעם ווי. דאס הויך-געריכטס-הויף האָט זיי געפונען אומשו?­דיק אין א פארגעווא?טיקונגם"בלבו?.= דער טאָוועטן-פארבאנד דערהויבט די וויררע פונעם מענטשן בעת דער אמעריקאנער ,,לעבנס-שטיי­גער" דערנידעריקט און פארווילדעוועט דעם מענטשן.

אונדזער ליב היימלאנד די רומענישע פאָלקס" רעפּובליק געפינט זיך אין לאגער ואס קעמפט פאר שלום. די יידישע אָרנטלעכע באפעלקערונג ברענגט איר ביישטייער אין דעם ראָזיקן קאמט, מיטהעלפנדיק צו רעאליזירן אונדזערע גרויסע סאָציאליסטישע קאָנסטרוקציעם. און באסעמפג? דיק דעם קלאפן-שונא, וועלכער פּרוווט שטערן דעם דאָזיקן בוי. דער שלום װעט ווערן אֶפִּי געהיט, וויי? די פעלקער האָבן, לויש די ווער­טער פונעם גרויסן סטאלין, גענומען די' זאך פון שלום און זייערע אייגענע'הענט און. וועלן זי פירן ביזן סוף.

חי יי יי יי יי יי יי יי יוליע יי יל ריאי

2..160.3 2 ,3352/80! 13161*/.זו= /84/1/טסט3 8ון96080 זפחואס= וטאט 68ח5טטסאסס 08 886פ,| אדמינ.: קאלעא מאָשילאָר, 5. טעל. 5.09.04| רעדאקציע בוקארעשט. מאטעי באסאראב 2 ב. טעלי 4.36.22

+ײפינהאקט:

== ב'האָב באזוכט דאָס לאנד אין. וועלכן עס ווערט געבויט דער קאָמוניזם, פון אוניווערזי-/

טעטיפּראָפעסאָר= און אקאדעמיקער מענדל חײמאַװיטשט(ז) 2);

ראָונהעק

-- ,צוויי שכנות" און ,דאָס פערד?"(לידער)

פון אברהם גאָלדפאדען(ז' 3) -- אמעריקאנער מאָנאָפּאָלן אין בראזיליע פון נ. בארין(ו' 4);

-- ידיעות פון די דעמאָקראטישע און פון די אימפּעריאליסטישע לענדער(ז' 4).

אונטערשטיצט דעם העלדישן קאמף פונעם קאָרײער פאָלק פאר פרייהייט און נאציאָנאלער זעלבשטענדיקייט

בירגער און בירגערנס פון דער רומענישער פאָלקסהרעפּובליק,

ס'איז פארביי מער פון א יאָר פון ווען די אמעריקאניש-ענגלישע אימפּעריאליסטן. האָבן אטאקירט דאָס פרידלעכע קאָרײיער פאָלק, פון ווען..די אגרעקאָרן,. וועלכע- האָבן געליטן שווערע מפּלות, הרג'ענען אין זייער אָנמעכטיקן בעס די פרויען, די אלטע לייט און די קינדער פון קאָרייע, פארוואנדלען אין חורבות שטעט און דערפער,

נאָר דער קאמפסיווילן פונעם קאָרײיער פאלק ואס פארטיידיקט די גערעכטע זאך פון זיין פרייהויט און נאציאנאלע זעלבסטשטענדיקייט, קאָן יישט געבראָכן ווערן.

דאָס קאָרײיער פאלק איז נישט אליין אינעם דאָזיקן קאמף. צוזאמען מיט אים געפינט זיך די גאנצע שלום-ליבנדיקע מענטשהייט, װאָס האלט אז דאָס קאָרייישע פאָלק, געשטיצט פון די העלדישע כינעזישע פרייוויליקע, פארטיידיקט מיט זיין העלדישן קאמף דאָס רעכט פון די

פעלקער צו א פרידלעך און פריי לעבן,

צו שטיצן דעם דאָזיקן קאמף איז רי מענטש­לעכע און פּאטריאטאשע פליכט פון יעדן ביר" גער פון אונדזער פאָטערלאנד.

פאראיאר האָבן די ארבעטימענטשן געענט­פערט מיט באגייסטערונג און ווארעמקייט אויפן רוף צו העלפן דאָס קאָרײיער פֿאָלק. צווישן דעם 4טן נאָוועמכער---9-טן דעצעמבער ד. י., וועט זיך פאנאנדערוויקלען אין אונרזער לאנר א נייע אקציע פון זאמלען ווארעמע קליידער און נישט פארדערב?עך עסנווארג כדי צו העלפן.' דאָס העלדישע קאָרייער פאָלק.

זאָלן מיר געבן פונעם. גאנצן הארץ ווארע­מע קליידער און עסנווארג פארן העלפן דעם קאז רוייער פאָלק, וויסנדיק אז אונטערשטיצנדיק זיין רעכטן. קאמף, שטייערן מיר בי צום פארטיי­דיקן דעם שלום אויף דער גאָרעה וועלט.

דער קאָמיטעט צו העלפן דעם קאָרײער פאָלק

----- אייד? שטריקט פאר קאָרײיע------;

צעשויבערט שטייט א בוים און קלאָגט, באוויינט די טויטע. בלעטער,

און ס'בייטשט דער ווינט אים און ער טראכט: -- ,וי לאנג נאָך בייטשן וועט ער?"

פאר איידלס פענצטער שטייט דער בוֹים און. לאשטשעט צו דער שויב זיך,

גלייך בעטן װאָלט ער--- ,אויף מיין צער, אייד?, נישט פארטויב זיך".

|..-און אייד? פאר קאָרייע שטריקט הענטשקעס,. איינגעבויגן,

און אירע נרוי פֿארשנייטע האר גלעטן איר די אויגן.

און אייד? העהט דעם ניגון נאָר פון שפּיזעלעך פון שלאנקע, און וי פון. קניילעכ? די וואָל, צעוויקלען זיך געדאנקען.

| זי האָט געהאט אמאָ? א זון ר'איז לעבן נישט פארבליבן און א מצבה האָט זיין טויט אינערגעץ נישט פארשריבן.

ו וי אויף דער הענטשקע נאָר זי קוקט, באווייזט זיך איר א בריוול,

ו| צעקנייטשט, פארגעלט, פארווישט דער בליי, באהאלטן אין א שטיוול.

געבראכט האָט עס א קעפעריסט, ון שימענען געשריבן,

מון ערגעץץ ווייט, איבער דעם בוג, ווו ער געווען פארטריבן.

ו זי ליינט. און ם'לויםט א דראזש איד דורך, ער שרייבט, ער איז פארלוירן: ,די פיס האָט מיר פארברענט דער פראָסט די הענט אויך אָפּגעפֿרויין..."

וואָלט א פּאָר הענטשקעס איך געהאט, געשטריקט פון דיינע פינגער, וואָלט ביי דער ווארעם פון דיין האנט | ,די קעלט געווען מיר גרינגער;

)אין וואסער בויען מיר א בריס, (,און ס'היטן אונדז עסיעסן,

-און דורך די שמאטעס אויפן לייב די כוואליעס אונדז צעפרעסן,

;אוך שרייב פארגנב'עט אויף א סלופ,' ;נאָר ס'שרעקט מיך נישט מייער, |,.בלייב געזונט איך קאָן נישט מער, ,האלטן אין האנט דעם בלייער.

! פון ה. א. שטאָלפּער

ו| ווידער האָט דער בוים געקרעכצט, וּ

האָט אייך? זיך צו אים געווענדט, געקוקט וי דורך א שלייער, ,דיר טוט. דער פא? פון ב?עטער ווי! נאָר וועמעז-יזשע איז ווייער?!

נישט קלאפ אין פענצטער מער צו מיר, די הענטשקעס לאָז מיך שטריקן,

עס זאָלן אין קאָרייע דאָרט

זיך הענט מיט זיי דערקוויקן.

איך שטריק די הענטשקעס

פאר די הענט וואָס קעמפן פארן לעבן דאָס פאלק וועט קעמפן ביז צום זיג ס'וועט זיך נישט אונטערגעבן.

פאר הענט װאָס האָבן זיך דעם יאָך פון האלדז אראָפּגעריסן,

אדן אויסגעשטרעקט צום קרעמ? זיך מיט פריינטשאפט און מוט גריסן.

צי קאָן איך זיצן זאָג מיר דעמב און טון דיך א באדויער,

אז אין קאָרייע ווייט און. ברייט דער טויט שפּינט אויס זיין טרויער.

די יענקיס צינרן הייזער אָן

און ס'שרייט נאָך בלוט דער שפּייער, און מאמעס ווארפן זיי אריין

און זקנים.--- שפּייז דעם פייער!

און וויגן ווארפן זיי אין גאס און קינדער שרייען, מאמע!... ווען ס'גיט א גלעט זי און א ברי א שווערע האנט פֿון פלאַמען.

יי א יי וו יי יי *--ל---ז---רייייטיייייייייעמיעשיייב יי ייייי.,

דער גרויל?.און מאָרד קאָן קיינמאל. נישט א פאָלק אין קאמף אָפּשטעלן

ווען לעבן און גערעכּטיקייט

פון זיינע ווונדן קוועלן.

מיט שלום אָטעמט זייער קאפיף אויף טויזנט מיילן ווייט

און נישט אײַן-מאמע. טאָר אציג טער שטייען. ביי דער זייט!

איך שטריק די הענטשקעס פאר די זין קאַרייער און. פון כינע...: װאָס קעמפן אז מער, קיינמאָל נישט. פאלן זאָלן זינען!-­