יייט 4

,איקוף-בלעטער"

יי יי

(פראגמענטן)

ע ריוו װאָס טענטשן. באז קומען פון זייערע קרובים וואָס האָבן זיך ג

לאָזט איבערעדן און זענען פארפיהט געוואָרן קיין ישראל. פארשידן זענען די סטילן פון די בריוו-שרייבער, אָבער וי א רויטער פאָדעם גייט דורך איבער די אלע בריוו, כמעט איין און

אומצאָליק זענען די '

דערזעלבער רעפרען: ,פארוואָס האָב איך אייך נישט געפאָלגנט?", ,פארוואָס האָב איך זיך

צוגעהערט צו דער פּראָפּאגאנדע פון די ציו­ניסטן און נישט צו די עצות פונעם יירישן

דעמאָקרואטישן קאמיטעט". ,מיר ווילן צוריק אחיים, און דאָם איז דער ווונטש פון אלע רומענישע יידן וועלכע רייסן אָפּ די טירן פון דער אמבאסאדע פון דער ר. פ. ר.; אינטער­ווענירט און ראטעוועט אונדז פון דעם דאָזיקן גיהנום!"

אט ליגט פאר אונדז א בריוו וועלכן ס'האָט באקומען פאגעל דאוויד, פון קאמונא ראָנא דע סום, ראיאָן סיגעט. צווישן אנדערע לייענען מיר דאָרט:

,אוצט ווע? איך אייך שרייבן וויכטיקערס. אזוי וי איר ווייסט דאָס איך האָב נישט געז װאָלט פארן נאָר ס'האָט מיך פֿארטראָגן, בין איך געקומען אויף אלע ווערטער װאָס יאנקל טויב האָט מיר געזאָגט, נאָר איך האָב אים נישט געוואָלט גלייבן. כ'בין געווען כמעט אלע רינער אויפזוכן. כ'כין געווען:ערבייום-טוב בי איציק שמואל היימס, דערנאָך בין איך געווען ביי יאנק? טויב'ס שוועסטער, האָט זי מיר געזאָגט: ליידער, זי העט מיך גערן מכבר געז ווען מיט א גלאָז טיי, נאר זי האָט שוין קיין זעקס וואָכן קיין צוקער אין שטוב.= איִצט שטעלט אייך פַאֶר וי אלע:חברה זעען אויס. איצט בעט איך דיך, דוד, און. דיין; ווייב רחל און די אנדערע געשוויסטער,. אוב איר ווילט לעבן, זאל איר אייך נישט. לאָז איינ­רעדן צו פֿאָרן קיין ישרא?. איצט-ווע? איך אייך שרייבן פוגעם עסן. אויסער ברויט און ,ֿעבעניע", איז נישטא גארנישט..(,,לעבעניע" -- דאָם איז נישט פון זויער-מילך יפון.א קו, נאָר פון מעל געמאכט.) וווינונג= א געמיינע וווינונג, אז איינגעפאלענע, אזוי וי דְעֵהּ אלטער שיפּאָוו האָט געהאט װאָס האָט געוזוינט. אויפן פעלד, אונטער דעם פעטערס גאָרטן. אזוי, לט איר כאטש וויסן ווואהין איר קומט... אובֿ.-איר וועט מיך

די לענדער זייט ל?אנג אן אָביעקט פאר דער אויסברייטו2ג פונעם אמעריקאנער מאָנאָפּאָל-קאפּיטאל. מיט

דער צייט, פארשטארקט זיך די דאָזיקע אויסיי.

ברייטונג ברענגענדיק די לענרער פון לאטיין אמעריקע אין דער לאגע פון א סעמי-קאָל; אט פון די פארייניקטע שטאטן. סטארען זיך די מאָנאָפּאָליסטן פון די פאי­אייניקטע שטאטן נאָך מער וי פריער, צו פאר­ציען דעם דאָלֿארישטריק אויפן האלדז פון די לאטייז-אמעריקאנער פעלקער, רעכענענדיק אין א ברייטער מאָס זיך צו באנוצן מיט די עקאַז נאָמישע קוואלן פֿון לאטיין-אמעריקע אינעם צוגרייטן א נייע וועלטימ?חמה.

אין הסכם מיטן האנד?ס-מיניסטעריום פוּן די פארייניקטע שטאטן, זענען 66 פּראָצענט פונעם קאפּיטאל, וואס איז באשטימט געוואָרן פארן אויסלאנד אין משֶׁך פון 1946--1949,

צוגעטיילט געוואָרן פאר ל?אטיין-אמעריקע. אין.

יאָר 1949 האָט די סומע פון אינוועפּטיהטן קאז פּיטאל? אין כאטיין-אמעריקע דערגרייכט 4,8 מיז ליארד דאָלאר.

{,לאטיין-אמעריקע.--- האָט ערשט נִישט לאנג געמעלדעט דער שטעליפארטרעטער פונעם שטאטס-סעקרעטאר פון די פֿארייניקטע שטאטן

מילער,--- ליפערט אונדז מער וי 90 פּראצענט

פון דער גאנצער קוואנטיטעט מיקא, אנטימאָן, קאדיום וואָס מיר באקומען פונעם אויסלאנד. פון אונדזערע דרומדיקע שכנים באקומען. מיר 9075 פּראָצ אי נאפט, ביסמוט, מעש, יאד

און 40.--78 פּראצענט אונדזער. אלגעטיי­נעם אימפּאָרט פון בליי, צין, טאנטאל, צינק א. א. וו.

די קאָלאָניזאציע פון לאטיין-אמעריקע ברענגט איין די מאָנאָפּאָלן פון די פארייניקטע שטאטן ריזיקע פּראָפיטן, לויט די דאטן פונעם. אמע­דיאקנער מלוכה-דעפֿארטאמענט, האָבן די אמעי ריקאנער אינוועסטיציעס אין לאטיין-אמעריקע איינגעבראכט פון 1988--1948. בערך 400 מו­ליאָן דאָלאר א יאָר. אין יאר 1946 זענען די פּראָפיטן געוואָקסן בֿיז.622 מיליאָן דאָלאר. אין 1947 ביז 884 מילואָן דאָלאר און אין יאר 1948 ביז 997 מיליאָן דאלאר, אוזלל דעם דארף מען נאָך צורעכענען די פּו ראַפיטן,פ{ דעם אינוועסטירטן קאפּיטא? אין דער אי וי יי און און דער לאנדווירטשאפט פון לאטיין-אמע.

א אָפּנארעריי.

{ אויסגעהאלטן; איצט בין -אין חודש. דער

נישט פאָלגן וועט אייך שטארק באנג

פון לאטיין-אמעריקע זענען שוין-.

היינטיקן טאָג

טון, אזויווי מיך. אויב איר קענט מיר העלפ מעגט איר מיר העלפן. איך ור געפאָרן, נאר דאָס איו 4

אז איר ואָלְט מי

מיך נישט פאָלגן--- קומט, נאָר איך װיל אחיים! אחיים!

כ'האָב אייך דאָ געשריבֿן אלע- צוזאמען, כ'מיין איר מיר גלייםבן איר וועט נישט גיין ארום רעדן דאָס 5'ווי? נישט. אר: בעטן. אזוי וי אהרן האָט מיר דערציילט... די

היצן זענען דאָ זייער גרויס אז איך קען אייך גאָרנישט פארשטעלן.. כ'װואָלט גיכעך געַמעגט זיין קראנק איידער כ'בין אהער געקומ

פון א לענגערן בַריוּו וועלכן ס'האָט בקוגען

שאיע האסקאלאוויטש, דענטיסט,:5 פּיאטרא­ניאמץ, גאס י. ק. פרימו נר, 2 ציען מיר אתויס פאלגנדע שורות:

,ווען עס זאָל געווען מעגלעך זיין אז די זעלבע {,טראנסילוואניא" זאָל אונדז צוריקפירן קיין קאָנ­פטאנצא, וואָלטן מיר געווען. גליקלעכע מענטשן.

ליבער שאיע, מיר האָבן זיך נישט חשבון געגעבֿן ווען פלעגסט אונדז זאָגן: ,פארט נישט אהין; ס'איז נישט נוט, ווייל ס'איז א' קאפּיטאליסטיש לאנד". איצט זעען מיר אז. דו ביזט געווען גערעכט.. אמת, גוט איז נאר אונטער א דעמאקראטישן רעזשים ווי ס'אין-היינט אין רומעניע. דא זענען פאראן מווונטעך קע װאָס ווילן זיך אומקערן אין דער ר.. דאָ אין צעלט און אין דעם שווערן א וועגן די רומענישע יידן זאט פון דער מיזעריע אין 24 שעה, אז עס קלעקט זיי אויפן גאנצן לעבן. ישראל איז געווען פאר אונדז, און פאר אנדערע טויזנטער יידן, נישט מער ווי קומען אהער איז גלייך וי דו זאָלסט גיין קוין מיידאנעק, טרעבלינקא א. א. וו. דא, קען א מענטש בעט נישט מער רעאליזירן וי אויף פינף קילא קארטאפל.. וואָס אנבאטרעפט עקפפּלאָאטירן אן ארבעטער, איז עס איינע פון די פאָרגעשריטנסטע לענדער אויפֿן ערריקיילעך. כ'האָב געארבעט אויפן שאָסײ, א טאָג-- מער האָב איך נישט איך א ליידיק-גייער. אז דו האָסט גליק, קרוגסטו ארבעט צען טעג חודש האָט אָבער 80 טעג, און עסן. דארף מען יעדן טאָג..."

ג. כארין

נאך א טאָג שווערער ארה.

ידיעות פון

די רעמאָקראטישע לענרער

גייע דערגרייכווגען פון דער סאָװעטישער מעי ריטין

די ,,טאסס"זאגענטור מעלדעט, אז פיר סאוועז טישע דאָקטוירים האָבן אנטדעקט, אז מען קען באקעמפן אנשטעקנדיקע קראנקהייטן מיט דער הילף פון אולטרא-קלאנגען. א גי היילמחוט? קעגן עקועמעס

צוויי סאוועטישע געלערנטע: ר. שאפיר-א און וו סקריניצענקא. האבן רערמינדן א ניי. חיייּ מיט? קעגן עקזעמעס. רעוקמאָל פאר יידישע חארטירער אין טשעכא ָ. סלאָוואקיע

אויפן יידישן בית-עלמין פון ברין(די הויפּט" שטאָט פון דער טישעכישער פּראָװוינץ פון מאָז רזויא), איז אויפגעשטעלט געוואָרן א דענק­מאל פאר די אכט טויזנט יידישע מארטירעי, ואָס די נאצים האָבן דעפּאָרטירט און זיי א אוט­געבראכט. פאר דער מלחמה האָבן אין ברין גע" װוױנֿט ארום 12 טויזנט יידן. איצט זענען דאָרט פאראן בלויז 280' נפשות, דאָס רוב זקנים. דערקלערווג. פֿון דייטשן שריײַבער בעכער

יאָהאנעס בעכער,

יאָהפֿגעס

פארזיצער פון דער ,קו?­טורעלער ליגע" איַן מזרח-דייטשלאנר, האָט אָפּגעגעבן א דעקלאראציע פאר דער פּרעטע, אז דער פעז-קלוב פון מזרחידייטש?אנד איז מסכום אז א קאָמיסיע פון שרייבער פון ביידע דייטש­

לאנדס זאָל אדורכפירן אן אנקעטע וועגן דער לאגע אין מזרח- און מערב-דייטשל?אנד אנטהילט א דעגקטאֵָל פאר די יירדישע: קרבניה פוועס גאצי-פאשיום אין דרעורן

אויפן דרעזדנער(דייטשע דעטאָקראטישע רעפּובליק) בית-עולם, איז פארגעקומען. א פיי­ערלעכע אנטהילונג פון א דענקמאָל לכבור דעם אָנדענק פון די דרעזדנער יידן, וועלכע זענען דערמאָררעט געװואָרן דורך די היטלעריפאשיסטן.

די אנטהילונג פונעם דענקמאָ? האָט געעפכט דער פֿאָרזיצער פון דער יידישער געמיינדע א בערלין, יוליום מייער,. וועלכער האָט אוים"

מערקזאם געמאכט אויף דער נייער קריגסיגעפאר

ואָס. באדראָט די מענטשהייט מצד דעם אמע­ריקאניש-ענגלישן אימפּעריאלוזם. דער רעדנער

- האָט גערופן די יירישע באפעלקערונג אקטיוו

זיך צוֹ באטייליקן אין קאמף פאר שלום.

די אימפעריאליסטישע לענדער

אנטיסעסיטישע, ליטעראטוריי ווערט פאר טפרייט אין אורוגוויי

אויף איינער פון די הױיפּט-גאסן פון מאָני טעווידעא, האָט זיך געעפנט א קיאָסק וואָט פּאָ­פו?אריזירט און פארקויפט אויסשליסלעך דאָם טוויערוקיבארימטע אנטיסעמיטעשע בוך פון הענרי פאָרר ,רער אינטערנאציאָנאלער ייר".

וי באוווסט, האָט היטלער געהאלטן פאר נויטיק.; ארויסצוגעבן. דאָס דאָזיקע יידן-פרעם" ערישע ,,ווערק", אין 200 מיליאָן עקזעמפּלארן. רי טיטאָרעגירנג באגייט א פארברעכן קעגן קיגרער

די טיטאָ-רענירונג האָט אויסגעליפערט דער מאָנארכא-פאשיסטישער אטען-רעגירונג, 180 קינדער פון די גריכישע פּאטריאָטן.

די פראנצויזישע רעגירונג פארפאָלגט די קאָ" מוגיסטישע. פּרעסע

די קאָמוניסטישע צייטונג ,די נייע צייט" פון סאריגעביט איז פארבאָטן געוואָרן אויף דריי חדשים.

האַליווור באגעגגט די גאצייגענטראלן

אין ענגלאנד ווערט איצט געוויזן דער נייער האָליוווד-,,שלאגער",, ערווין ראמעל". דאָס איז א פילם, װאָס באזינגט די ,,העלדישקייט" און געניאלקויט פון היטלערישן גענעראל. אין זעלבן פילם ווערן פֿארגעשטעלט, מיט דער זעל­

בער פארערונג,.אויך די אנדערע נאצישע גע-ז נעראלן, צווישןיזיי'--- פאן רונדשטעט.

דער פילם האָט ארויסגערופן רענונג אין ענגלאנד און דער פאדערט אים צו באָיקאָטירן.

א גרויסע אויפ" ניו-קראָניקפ"

פּעוסיעס פאר פאשיסטישע אַפּיצירן אין אי: טאליע

דע גאספּערי, דער איטאליענישער פּרעמיער­מיניסטער, איז געקומען פון אמעריקע פו? מיט {נייע". אָנשויונגען און ,,מערביאייראָפּעישע" איינשטעלונגען. אין ערשטער ריי האָט ער אָנגע" נומען א דעקרעט: אז אלע מוסאָליניס אֲפי­צירן פון דער שווארץ-העמדליקער. מיליץ, בא­קומען א מיליטערישע פּענסיע און אלע איבע­ריקע פּריווילעגיִעס פון ארמיי-אָפיצירן.

אמעריקאנער מאָנאָפּאָלן אין בראזיליע

ריקע, וועלכע זענען געוואקסן פון 221 מיליאָן

דאלאר אין 1949 ביז 70 1948.

די אומבאגרענעצטע עקאנאמישע אויסבריי­

פֿ מילואָן דאלאר אין

+ טונג. פון די פארייניקטע שטאטן אין לאטיין­

אמעריקע קֶען מען וועלעפן.* לאנד.- פון

נאָכפאָלגן= אין. סיי | לאטיין-אמעריקאנער

- קענדער. אזוי למשל אין בראזיליע, דאָס גרעס"

מע און בּאפעלקערטסטע לאנד פון לאטיין-אמע­ריקע,..-באטרעפן די קאפיטא?-אינוועסטיציעס לויט. די האטן פון דער צייטונג;אימפּרענסא

פּאַפּולאר" אין דער אלימענטאר-אינדוסטריע פּראָצענט; אין טראנספּאָרט 88 פּראָצענט;

אין דער קאוטשוק-אינדוסטריע 72 פּראָצענט; אין דער כעמישער אוּן פארמאצעוטישער אינ­דוסטריע 41 פּראצענט; און דער טאבאק. און שועבעלעךיפּראָדוקציע 84 פּראָצענט; אין דער לעדער-פּראָדוקציע 48 פּראָצענט; און דער עלעקטראטעכנישער אינדוסטריע 6} פּראָצענט. די עקסטראקטיווע אינדוסטריע געפינט זיך אין די הענט פֿון דער פינאנציעלער גרופּע מארגא ראָקפעלער, דופּאָן. פֿון 1.700.000 קילאוואט­שעה עלעקטראָ-עגערגיע, װואָס:ווערן פּראָדוצירט און. בראזיליע, ווערן 1.800.000. קאָנטראָלירט פון צוויי אמערוקאנער געזעלשאפטן. 89 פּראָ­צענט פּון דער גאנצער. מעליפּראָדקציע. פון בראזיליע געפינט זיך אונטערן קאָנטראָל פון איין אמעריקאנער טרעסט.= די אמעריקאנער (ענדערזאָן ענד פּלעטנאי קאמפּאניא" קאָנטראָ­ליהט 70 פּראָצענט פון דער ביינווליפּראָדוקציט. בראזיליע פארמאָגט גחויסע רעזערוון פוז מאנגאן וועלְכעָה איז. נויטיק. פאר. דער שטאָל­

פּראָדוקציע. די לעצטערע צייט זענען אנטדעקט.

געווארן אסך קוואלן פון מאנגאן אין קאָנסע­לעירא לאפֿאיעטע(שטאט מינאם זשעראיפ) אין אמפּארי(שטאט. אמאפּא) אין קרוקומי (שטאט מאטא ראס). די אלע קוואלן ווערן עקספֿלאאטירט, סיוי דירעקט סיי אינדירעקט, פון צוויי פון די גרעסטע אמעריקאנער שטאָלֿ­טרעסטן ,יונאיטעט סטוורס-סטיל קאָרפּאָריישן" און ,בעטלעכעם סטיל קאָרפּאָריישן".

בראזיליע פּראָדוצירט די גרעסטע קוואנטי­טעט קאווע פון דער וועלט. דער. דאָזיקער וויב­טיקער צווייג פון דער יאה בראזילישער עקאָנאמיע, איז אויך פארנעמען. פון די פאר­ייניקטע שטאטן. עב אמעריקאנער. געזעל­שאפטן. קאָנטראָלירן בערך 60 פּראָצענט פון בראזיליער. קאווע-עקספּאָרט. די הויפּטיאימ­פּארטירער פון דער בראזילישער קאווע זענען די פארייניקטע שטאטן. 80 פּראָצענט פון דער קאווע וװאָס ווערט פֿארברויכט אין די פאר­וינוקטע שטאטן, קומט פון בראזיליע. אויסער דעם, שיקן די פארייניקטע שטאטן די בראזי­לישע קאווע קיין אייראָפּע אויפן חשבון פונעם

מארשאליפלאן".

די אמעריקאנער מאָנאָפּאָלן האָבן פארנומען אויך צווייג|. פון דער= בראזילישער עקאנאמיע. לוֹיט די דאטן פון דער אורוגאישער צייטונג ,,קוסטיסיא",. פיחט אָן די אמעריקא­נער ,אמעריקען מעלטינג" מיט 5 פּראָצענט. די ניקליגרובן אין ליוורא­מענטאָ. די רוישטאָפן פון די בראזיליער אייןנ­גרובנס ווערן אויסגעארבעט דורך דער געזעל­שאפט ,וואלע דאָריא. טאסע"? וועלכע איז עגנ פארבינען מיטן אמעריקאנער קאפּיטאל. די איינ­ציקע גרויסע. אלומיניום"פאבריק פונעם לאנד, געהערט צו דער אטעריקאנער געזעלשאפט, אלו­מיניו דא. בראזי?". ערשט נישט לאנג האָט די צמעריקאנער געזעלשאפט ,אָרקימא" געקויפט. אין שטאט נאיא א גרויסע טעריטאָריע וועלבע פארמאָגט אין זיך רוישטאָפן פאר דער פּראָ? פון אטאָם-ענערגיע. די אמעריקאנע­זענען שוין צוגעטרעטן צו דער עקפפֿלאָאטירונג פונעם הי און צום איבערצופירן. אים קיין אמעריקע.

די הלוואות וואָס דוי פארייניקטע שטאטן גיבן פאר= בראזיליע,= דינען. צו.. פארשטארקן דעם אמעריקאנער קאָנטראָ? אויף דער ברא­זיליער עקאָנאָמיע.. הו דאָזיקע הלוואות גיב; זי אס רעכט צו מאָנען.אן אָרט. און פארשי­דענע בראזילואנער געזעלשאפטן און צו קויפן די גרעסטע. צאָל?--אקציעם..אזוי, ארום פארנע­

מען די פארייניקטע שטאטן נישט נאָר אייניקע בראזיליאנער אונטערנעמונגען, נאָר גאנצע אינ­דוסטריע-צווייגן.

די עקאָנאמישע אויסברייטונג פון די פאר­

ייינקיטע שטאטן אין בראזיליע, וי אויך אין רי

אנדערע לענדער פון לאטיין-אמעריקע, וויקלט זיך היינטיקן טאָג פאנאנדער לויט די 4 פּוֹנקטן פונעם טרוֹמאןךפֿראָגראם': צו געבן. טעכנישע און עקאָנאמישע ,,הילף". די ווייניִק אנטוויקלטע געגנטן.. וויאזוי מ'קען אָבער לייכט באמערקן, ווערט דאָס בראזיליאנישע פאָלק בארויבט אויף אן אומדערהערטן אופן. נאָר אין 1950 האָבן לויט דער צייטונג ,,אימפּרענסא פֿאֲפּוֹלַאר",. די אמעריקאנער פּעטראָ?ל-יגעזעלשאפטן געהאט 280 מיליאָן קרוזעורא פּראָפיט. לויט דעם קובאנער זשורנא? ,פונדאמענטאס" האָט די געזעלשאפט /גרודיר דא בראזי?" אין יאר 1980 געהאט 9 פּראָצענט ריינעם פּראָפיט; ,דזשענעראל מאָטארם דאָ בראזי?" 210 פּראָצענט; ,אינ­דוסטריא דע פנעומאטיקאס פאיערסטאָן" 165 פּראָצענט; ,,סטאנדארד סטיל אֶף בראזי?" 188 פּראַצענט, ,,ארקימא" 100 פּראָצענט, ,פארר מאַטאָרס קאָמפּאני" 19 פּראצענט. א. א. וו, אזוי ארום פארערעגערט זיך אלץ מער די לאגע פון די ארבעטנדיקע אין בראזיליע. מו­ליאנען בראזיליאנער הונגערן, ארבעטנדיק אין שווערע באדינגונגען, צונויפגעפּרעסטע אין נויט און עלנד, ליידנדיק פון אלערליי קראנקהייטן וועלכע קומען ארויס דורך אָרעמקייט. פאר די לעצטע צען יאר זענען די. פּרייזן אין בראזיליע געוואקסן מיט 00/---900 פּראָצענט.

דאָס היינטיקע בראזיליע, אונטערדריקט און בארויבט פונעם אמעריקאנער מאָנאָפּאָל-קאפּי­טאל, איז דאָס בילד פון גאנץ לאטיין-אמעריקע. דאס צעשטערן די נאציאנאלע ווירטשאפט פון די לאטיין-אמעריקאנער לענדער, דאָס פֿאר­וואנדלען זיי אין אונטערגעאָרדנטע. קאָלאָניעפּ פון דער אמעריקאנער. קריגס-עקאָנאָמיע, דאם שרעקל?עכע דערנידעריקן דעם לעבגס-ניוואָ פון די ארבעטנדיקע מענטשן, דאָס זענען די רעז זולטאטן פון דער אמעריקאנער ,הילף". דאש ביישפּי? פון לאטיין-אמעריקע איז פאר די אר­בעט-מענטשן פון דער גאנצער וועלט נאָכאמאָ? און ווידעראמאל א באווייז אז דער אמעריקא­

גער אימפּעריאליזם איז זייער געפערלעכסטעהי

שונא.

פּאָליגראפישער צענטער נר. 8-­

אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערנעמונג.

יד1אצפ טס.סאז קקחאצאו- 3.זא סוץאאט:זס= וטאצאתס