Jahrgang 
20 (1951) נר. 20 6-טער יאָרגנג
Seite
3
Einzelbild herunterladen

נר. 20

זייט 5

,1 א שיינ אונ גליקלעכ לעבג האָבג די קינדער"= אסאכ בריוו אונ שילדערג אונדז זייער טרויעי. געװאָלט שפּילג מיט אייכ, איכ װאָלט געװאָלט= ווסט ויאוו' סיאיז איג א קאפיטאליסטישע לעב איג אונדזער רומענישער פאָלקסירעפּובליק. ריקע לאנע. אזוי שרייבט די קליינע זשעני פוג זיצג אויפּ די שול-בעגק, אָבער אוֹמויסט. איבּ שטאט. איכ האָב געלייעגט אוג האָב געווסט װי­אונדער ליבע ארבעטעריפּארטיי זאָרגט זיכ פאר טעקוטש צו איר כאווערטע נעטוצא גריגאָרע; האָב נישט קייג שום צוקונפט. איכ דערמאג= אווי ס'איו איג ייטראָעל, נאָר כיהאָב נישט גע­זיי, שאפט פאר זיי שולג אוֹג קינרער-היימעג,(מייע ליבע כאווערטע געסוצית מיכ אָג אונדוערע לוסטיסע טענב אוג ווײג װאָלט שטערג מייגע עלטערג. אצינד זענעע זי גערטנער אונ פּארקג, ווו קינדער קענענ זיכ פריי סיסוט מיר זייער באנג װאָס איל ביו נישם= אי! וײג, אָבער סיהעלפט מיר צו גאָרנישט.= אויפ צאָרעס. מיר לעבן נאָר מיט דער האָפּענונג אוג זאָרגלאז שפּי?ג בעשאס זייערע עלטערל= מים אײל איויינגעס א שילערג אינעם דיסן= ס'גהוילט מיל אז איכ הער פוג רי שלענג אוע= זיכ אוחצוקערג קייג רומעניע. ארבעטג, איג פאבריס צי איג. ביורא; סלאס. איל האָב גישט פארגעסג קֵייו אייגפ ייגער לכ אי יי א אויכ זינא, א מיירעלע פוג יאס, קאָג גישט וי ווונדערבאר פארברענגעג די קינדערלע2= פוו אײכ, אוו עו איכ קלער אָו אײכ װײג 5 1 וי אי פארגעסג איר היים, די רומענישע פאָלקס-רע­פוג אונדזער לאנד אינעם פּראכטפולג פּיאָנער- איכ. וו וייסס דאָכ וויאזוי איכ האָב געלעבט. י פּובליק. מיר גיבן איבער דאָ איר בריוו,. אָנגע­פּאלאצ פונ כוקארעשט. וי שייג פארברענגעג שריבג אונ פערזנ צו איר כאווערטע ניזי; : זי איג די א א א ל זט חס-ײישן. 8 די שי אוו יאם. אויפ די בערג. אינ די שולג לערנט מענ זי מע 4207 0 א פֿאַעויע בצונויסג י ר צו ווערג אָרנטלעכע מענטשג, נעטרייע דעמ, דס:4 2.1 יי א אי א עשטעלט פוג מיר, וינא) פאלק אוג דעם היימלאנד, מעג גים זיי רי:=- יי אס סיאיו שייג אויפן יס מעגלעכקייט צו ווערנ קוואליפיצירטע ארבעטער,/ צ געטע? איבערחויפּט וועג מעו עס אינזשינערג אונ דאָקטוירעט, כימיסטנ אונ פּראָ" יש 4-מאיד= יש ,}22-ו8ס/! עי ײ: פּּוּ ווייסג די שים, פּעסאָרג, יערער לויט זייג ווילג. קעעעוע יי י יי עי יי יי סוב באווייט זיב נאָר אנדערש איז אָבער די?אנע פונ די:: 1008)0 אט פאר אונדו די שים. יי עי יי קינדער װאָס זייערע עלטערג האָבג זיכ נעלאָזט ייט אויגשטייגג טייקעס אָפּנארג פונ די ציאָניסט, רי סאָנימ פונ די: וי{ 0 באפאלט אונדו א געויין ארבעט-מענטשג, אונ זענעג אוועקגעפאָרג קייג יט הי 1...א זיר הערן. זייוטאל א ייסראָעל. דאָרטג זענענ בא דער מאכט אזעלכע ויז יז אייא}06 אוולי. עס בייל מענטשנ װאָס האָבנ פיינט די ארבעטער אונ יי /:: : אונטערדריקג זיי. ס'זענעג כא דער מאכט אי(ג68 אחז ,6/ 6,444 8 א 4:046.יי 4 טע מיר חומעג קֵייו ערעצ זעלכע מענטשג, וואָס אונטערשטיצג די אמע- 1 גס:;5 ייג 4 גאט אי גייעג מיר פוו סיפ אראָפֿ. ריקאנער פארברעכער זאָלג הארגענעג אומשול- יי: ואש אה יי 5 א,{לא: אט אי מיר שטייגו אוים אויפ א מאסיו דיקע קינדער אינ קאָרייע. 969:878 54 4תבעזש צא,=::1 וועלכע פּירט אונדו גלייב ר איג ייסראָע?, איז נאָר שווער פאר די א גי: ירעש*:0660 גי גס 5ּו וי בֶעלטו אָרט אֶעל, ר ש:083:{ יטיס טײערט גיוי . קיונדערלעכ פוג די אָרעמע ארבעט-ימענטשנ. זיי גין לעבג דאָרט איג געצעלטג, דורכ וועלכע ס'גיסט פאקסימיל פונעמ גריו איג פערזג פוג דער קליינער זינא ר. פ. ר. אִיז װי א נאָלעם ארייג דער רעגג. זיי קענעג נישט גיינ אינ סיג א גרויס אוג רייכ לאנד שולג, זי קענעג זיכ נישט שִפּילנ, זיי האָב אסאכ אוג אציוד וייס אי גאָר נישט װאָס צו טוֹו. אויכ די קליינע קוצא שרייבש איג א בריוו װאָס איז שוווער צו פאַרגעסע." מאָ? אפילע נישט װאָס. צו עסנ. די דאָזיקע= אי װיל פוריק קומעג, קאָג מעג אָבער נישט= צו קאופמאג סאָלאָמאָג פוג בערלאר: די קינדערלעל פוג אונדזער טייער היימלאנר קינדער טוט באנג װאָס זי זענעג נישט דאָ= אצינד. איכ האָפ אָבֵעו אז סיוועט מיר געַ-.סירייסט מיכ באם הארצו וועג איכ טלער= די ר. פ. ר. דארפנ לערנעג צו ווערג נוצלעכע איג דער רומענישער פאָלקס-רעפּובליק. ס'טוט= לינגעג. איו רער צייט װאָס איר פארברענגט= צו סיג צוקונפט ועלכע איל האָב פארלוירו מענטשג קעדיי צו קעמפג קעגג די סאָניט פֿוג זי באנג וואָס זיי האָכג נישט די שיינע שולג ראָרט ויצ איכ ואָ בווישג פרעמרע מענטשג קומענדיק אהער. איג פול קֶעו איכ נישט מער די ארבעטימענטשג, קעגג די סאָנים פֿוֹג י אוג די גוטע לערער. זי שרייבנ אונדז אצינד= פאר וועלכע איכ װאָב װוירט. איכ װאָלט חי= גײג װײל סיקאָסט אסאכ געלט. איכ האָב גע" שאַלעם. ה-י.= אי ריאי= י.י יי:ר יי/-ְי--), יא אהא אי וא ייה אע יס ייאי יא טיא יירפ יא יי יי יי יי יי יי יי יי יי יי 2 יידעלע װײַדנפעלד ה. א. שטאָלפּער איכ ביג געווארג פּיאנער פוג שול איז גיטעלע ארויס, אוג גיטל מאכט דעמ ערשטג שטאָכ אוג ווייס וואט איז דער מיינ; צעשויבערט אירע לאָקג. דאנ נאָכ א שטאָכ, ס'איז שווער ײ 2 י 2 צו לערגעג אע פארשטייג ואס מטר די שול-טאש אויפג פלייצעלע, נאָר שוועריקייט ווערט אָבער גרינג ֿ'ּ: :/- מיט צוויי פארפלאמטע באקג. איג האנט פוג פּיאָנער. לל יל לל אוג קיינמאָל בלײַבג שטייג. א שטיקל לײַװנט שטעקט ארויס אוג גיטל גייט פארפלאמט אוג שטעקט אוג טאָמער ווייסט א כאווער מער, ל- ילק ינע ניט שעמעג זיר אוז סרעוי פוג שול-טאש װײַס וי שניי. דאָס צינגעלע ארויס 2: אוג גיטל זאָגט צו ראָכלעג שטאָלצ; אוג ס'דאכט זיכ אז זי האלט איג מויל

אוג װאָס איכ ווייס אוג אימ איז שווער,

זײַג גרייט פוג זײַנעטװועגג.

צו קענעג אויכ דעמ לעבנס וועג פוג אונדזערע באפרײַער,

די גרויסע לערער, גרויסע טעג, װאָס דארפנג זײַג אונדז טײַער.

א דאנק זי-- אונדזער רעפובליק, פוג אויסנוצערס באפרײַט,

אינ קאמפ פאר שאָלעם-- אונדזער גליק-­

ביג אויכעט אײַנגערײיט,

-- מיר לערנעג אויל שויג נייעג.

דער מאמעג האָט זי באלד דערציילט ווי"א גוטג אלטג. פרײַנט,

דאנ האָט די װײַסע לײַװנט זי

גענומעג איג דער האנט.

(פיר ווערטער װעל איכ אויסנייעג... -- זיצט גיטעלע אוג קלערט,--­

פיר ווערטער וועלכע טאקע הײַנט

איכ האָב איג שול געהערט."

פארציליעט גיכ איג געדעלע

א צוויטל פוג א רויז,

ס'איז פארטיק שוג זי לעצטע-מעמ" אפילע אביסל קרומ-­

דאנ האָט זי אויסגענייט דעם זוימ

מיט בלימעלעכ ארומ.

אוג פול מיט פרייזי איז זי ארײַג

דער מאמענ װײַזג גים,

פוג לאנג האָבג די שטערג שויג ארײַנגעקוקט איג קיכ..

-- קוק, מאמע, װאָס כ'האָב אויסגענייט!''

שײַנט פאר פרייד איר פּאָנעמ.

א רויטג פאָדעמ לאנג, אונג צו דעמ כאווער סטאליג איז

,5 איכ פיל זיכ אונטער סטאלינס פאָג. ! געלאָפג איר געדאנק.

פוג מארקט, פוג ענגעלס, לעניג. { צו האָבג שטענדיק גוטס געטאָג, אוג שלעכטס טוג נישט צו קענעג.

אוג ס'קוועלט די מאמע אונ זי לייענט; /,סטאליג, דאָס הייסט שאָלעמי.''

איכ ביג געװאָרג פּיאָנער

אוג כ'האָב איג הארצ געשוווירג

ליבע, טרײַשאפט אָנ א שיר, צומ לאנד פוג מײַג געבוירג,

ליבער כאווער סטאלע! מיר שילער פונעמ

7טג קלאס פוג דער יאסער יידישער מעלוכע-שול שיקג אײַכ פוג גאנצג הארעג א הייסג גרוס צו אײַער געבוירנ-טאָג.

! מיר זענעג פול מיט ליבשאפט צו אײַכ אונ טאָג טעגלעכ טראכטג מיר צו אײַכ. מיר װיסג. אז נאָר א דאנק דעמ װאָס די גרויסע סאָװעטישע ארה= זאָל מיי האָט באפרײַט אונדזער לאנד פוג די פאשיסטישע{ טענט, קענעג מיר הײַנט לערנעג איג אונדוער. מו"

טער-שפּראכ; זענעג מיר הײַנט פרײַע קינדער פוג א פרײַ לאנד.

וי קענעג מיר אײַכ פאר אלעמעג דאנקענ? מיר זאָגג אײַכ צו אז מיט אלע קויכעס וועלג. מיר לערנעג, מיר וועלג ווערג גוטע קעמפער פאר א נאָכ שענערג מאָרגג אי אונדזער לאנד. לעבנ דער קאפ פאר שאָלעמ!

די 7ימע עלעמענטאריקלאס|/ /* פוג דער יירישער מעלוכע-שול?--יאם /|