זייט 4'
א. קאשטאנער
ייר יי יוה
די נוצלעכע שפּיל
סאשא כרופּאָו, א שילער פוג טג קלאס פוג א טאשקענטער שול, האָט זיכ שטארק אינטערעסירט מיט דער באג. נאָכ זײַענדיק א קלייג יאטל האָט ער זיכ גשמאכט פוג טאָול אוג האָלצ דרײַ וואגאָנדלעכ, אע דעם דאָזיקג צוג האָט ער אײַנגעשפּאנט זייער הויפהנטל ראמבא. ער האָט עס געטריבג מיט א בײַטשל אוג געסאפּעט מיט אלע קויכעס מאכנדיק אזוי װי א לאָקאָמאָטיוז. אָבער דעמ הינטל ראמבא איז די שפיט נישט געפעלג געװאָרג, ער האָט אָנגעהויבג צו שפּרינגענ! אוג טאנצג אי אלע זײַטג אוג עס איז געשעג א יקאטאסטראָפע?. ער האָט איבערגעקערט דעמ צוג, ארויפגעטרעטג אויפ אימ אוג סאשא האָט א טרויריקער געמוזט זיכ אָפּזאָגג פוג דער באג, א צווייט מאָל האָט אימ דער טאטע געבראכט פוג מאָסקווע א שיינע מאטאָנע: א צוג אויפ רעלסג, דעמ צוג האָט מעג געקענט אָנדרײעג מיט א שליסל ער זאָל ארומפאָרג איג א קרײַז. אָבער סאשע האָט געװאָלט האָבג אג עמעסנ צוג, אזא אז אינק איין וואגאָג זאָל ער אלייג קענעג זיצנ, איג א זײַנע כאוויירים, אוג איג דריטג! זאָל ער פארלאָדג דעמ באגאזש: זײַג דרײַרעדערדיקג רײַטװאָגג. דאָס שולדרענצל אוג אנדערע זאכג, יאָרג זענעג אריבער אוג סאשא האָט נישט אויפגעהערט צו טראכטג וועגג זײַג באליבטג שפּילצײַג וועגג אג עמעסנ קינדער-באג., אוג אָט איז געשעג אנ אומגלויבלעכע זאכ; פוג זײַג מומעג פוג כארקאָו איז אָנגעקומעג א בּריוו צו זײַנע עלטערג, צומ סאָפ פוג דעמ בריוו איז געוועג צוגע פוג איר זוג װאָלאָדיע, א שילער פוג 6יטן קלאס, אזא גרוס פאר אימ;= טײַערער סאשא! איכ האָב זיכ!א גאנצ יאָר זײער גוט געלערנט. א דאנק מײַג פלײַסיק ביג איכ אָנגעקומעג בא אונדז איג כארקאָװג אויפ דער קליינער דזאָרעמדיקער קינדעריבאג. איל ארבעט אלס מאשיניסט אוג פיר א קינדעריצוג, אויפ די זומער-וואקאציעס בָּקומ צו אונדו. װעסט גוט פארברענגעג אוג ס'וועט זײַג אינטערע
סאנט, א
מיט גרויס אומגעדולד האָט סאשא געווארט אויפ די זומער-וואקאציעס, וועג ער װעט ענדלעכ קענעג מיט די אייגענע אויגג זעג א עמעסג קינדערבאנ.
די טעג האָבג זיכ געצויגג װי זאָרג, ער האָט איג זײַג פאנטאזיע געזענ:פארשידענע קליינע עמעסע באנעג, אָבער קלאָר אזוי װי עס זעט אויס די קעדער"באג, וו זײַג קוזיג איז א מאשיניסט, האָט ער נישט געקאָנט זיכ פאָרשטעלג.
אוג אָט איז געקומעג דער אויסגעטרוימטער טאָג: אויפג כארקאָװער װאָקזאל ווארטג אימ אָפּ די מומע מיטג קוזג. װאָלאָדיע. איז אָנגעטוג אי א אוניפאָרמ אונ איג א װײַס פוג אנ אײַזננאנער,
נאָכ מיטאָג, פירט אימ װאָלאָדיע אויפ דער סטאנציע פוג דער קליינער דאָרעמדיקער. קינדער-באג,
איג א שייג, װײַס הויז מיט א גלעזערנעמ דאכ, ארומגערינגלט מיט קאָלאָנעס, געפינט זיב דער װאָקזאל, איג גרויסג ווארטע-זאל איז פול מיט קעדער. איג דער בילעטנ-קאסע. זיצט א מיידל פוג א יאָר צוועלפ אוג פארקויפט די קליינע פאסאזשירג בילעטג, אנדערע קינדער זיצג אע אָפּרוזאל, לייעגעג זשורנאלג, שפילג איג דאָמעאָ, שאכ,
אויפ די רעלסנ שטייט דער קינדער צוג, דאָס זענעג דרײַ געל-רויטע שינינקע װאגאָנדלעכ, א קלייב רויט פראכט"וואגאָנדל אוג א גריג גלאנענדיק לאָקאָמאָטיוול. אויפג פּעראָג איז לעבעדיק אונ פריילעכ. אי װײַסע כאלאטג דרייעג זיכ ארומ אעפאָרמאטאָרג, וועלכע װײַזג אָג די איג די וואגאָנדלעכ, װאָלאָדיע שפרינגט ארײַג איג א לאָקאָמאָטיװולן ער דארפ באלד פירג דאָס באנדל אוג סאשע פארנעמט אנ אָרט מיט א גאנצע גרופּע יאטג אינ וואגאָג. פוג דער װײַט זעט זיס א רויט היטל פוג יונגג סטאנציע"נאטשאלניק, א יאט פוג א פינפ יאָר, אָט דערהערט זיכ דער פּײַפ פוג הױפּט-קאָגדוקטאָר, דער לאָקאָמאָטיוו ענטפערט אוג דער צוג רירט זיכ. זי פֿאָרג דורכ א פּרעכטיקער געגנט: עס פליעג פארבײַ יונגע וועלדלעכ, פעלדער, גרינע לאָנקעס. עס באװײַזט זיכ א בריק, שפּעטער אניסל א צווייטע בריק. דאָרט שטייט א יאטל מיט א גריג פענדל: מעג קאָג װײַטער פאָרג. די יונגע פאסאזשירג הערג נישט אױיפֿ צו זינגעג פריילעכע לידער. פוג צײַט צו צײַט פאָרג זי פארבײַ די בודקעס פוג די װײַנגערטנער, מיט וועלכע זי גריסג זיכ פריילעכ, פאָכענדיק מיט די היטלעכ. דאָס זענעג דאָכ זייערע שול"כאוויירימ, דער צוג שטעלט זיכ אָפּ אויפ א קורצע װײַלע אויפ דער סטאנציע קוריעוויעסטניק. די יונגע באנמעכאניקער קלאפּג ארומ מיט העמערלעכ די רעדער צי זי זענעג איג אָרדענונג, באשמירג מיט אייל די אקסג. דער אָנפירער פוג דער קאָנדוקטאָרנ-בריגאדע, א הויכ דיקלעכ ייִנגל, רעדט עפּעס מיטג סטאנציעדיזשורנע. א פײַפ-- אוג דער צוג לויפט װײַטער, איג דער הו זעט מעג די סעמאפאָרג,-אונטג די וועקסלעג.! ס'דויערט נישט לאנג אוג מעג קומט. אויפ דער לעצטער סטאנציע-- וואלדיפארק. די פאסאזשיךג שיטג זיכ ארויס פוג די וואגאָנדלעכ, צוויי קאָנדוקטאָרג. גיבג ארויס דעמ באגאזש פוג פראכט"וואגאָנדל. פוג. לאָקאָמאָטו שפּרינגט אראָפּ דער מאשיניסט װאָלאָדיע, נאָכ אימ די הייצער. דער מארשרוט; פארק-- וואלד-פארק 30 קילאָמעטער איז געענדיקט. סאשע איז אנטציקט. זייג לאנגיאָריקער כאָלעמ איז דאָ פארווירקלעכט געװאָרג.
*
אי 20 שטעט פונ ראטנפארבאנד; איג לענינגראד, גאָרקי.. יאראָסלאוו, דנעפּראָפּיִעטראָווסק אוג אנדערע זענעג אויסגעבויט אזעלכע קינדער"באנעג, מיט ספעציעלע וועגג, ווארשטאטג, סיגנאליזאציע"ז
די יונגע אײַזנבאנער, אזוי הייסג די קינדער װאָס באדינעג דעמ קינדער"באג, זענעג פערצנ-פיפצג יעריקע ייִנגלעכ אוג מיידלעכ. איג דער צײַט וועג זי זענעג פרײַ פוג לערנעג, קומעג זי זיכ צונויפ איג די טעכנישע. קרײַזג. דאָ"באקענעג זי זי מיט דער באנ-ארבעט. א סאכ אמאָליקע יינגע מאשיניסטג, יינגע באנ-נאטשאלניקעס, קאָנדוקטאָרג אוג אנדערע זונגע אײַזנבאנער לערנעג. זיכ שוג איצט אין די אינסטיטוטג פאר באנדאינזשיניערג,
קעדיי אָנגענומעג צו ווערג אויפ דער קינדערבאנ, אלס אײַזנ"באנער, מוז מעג אָבער זײַג א גןטער שילער,
די קינדער לערנעג זיכ גוט איג שול- אוג די ארבעט, די שפיל אויפ דער קינדער-באג, העלפט זי
זיכ אנטוויקלעג אוג אויסוואקסג אלס נוצלעכע סאוועטישע מענטשנג.{
דאָס פריילעכע ווינקל
(וויצג)
לאכג איז געזונט, דאָקטוירים הייסג לאכג..,
שאָלעמ-אלייכעמ
זאָסעלעס מאמעג איז ערגער
בערעלע קומט ארײַג איג שטוב שפּעטער וי אלעמאָל; אוג דערצו נאָכ-- מיט צעריטענע הויזנ
זאָגט אימ זײַג מאמע;
-- בערעלע, ביסטו א שטיפער. ערשט משׁ א װאָכ צוריק אויפ די וועטער-פעריעג, האָב איכ דיר געקויפט א פאָר נײַע הייזלעכ אוג שויג האָסטן זי צעריסג אוג כ'װועל דיר דארפג קױפֿג ווידער נײַע הייזלעכ,
ענטפערט בערעלע זײַג מאמעג;
-- האָסטו געדארפט זעג מײַג כאווער אָסעלע, מיט וועמעג מיר האָבג זיכ געשפּילט אע יאָגעלעכ, זײַג מאמעג איז ערגער, זי װעט דארפנ. קויפ פאר איר יינגעלע א נײַע נאָז..,
4
די איינציקע פּאָר הענט
ירעק האָט זיכ געזעצט צומ טיש עסג. האָט די מאמע דערזעג זײַנע שמוציקע הענט אוג גענומעג בייזערג זיכ;.
-- מיט אזוינע שמוציקע הענט וויסטו זי זעצג צומ טיש עסנ? ניי!;
האָט זיכ יורעק גענומעג פארענטפערג;
-- מאמע'װאָס ווילסטן פוג מיר, איכ האָב דעג
אנדערע הענט? זאָס איז דאָכ דץ איינציקע פאָר הענט װאָס איכ האָב!
אָג וואקאציעס
.---------------+
ס'שטייט א קלייג יונגעלע אוג וויינט,
-- װאָס וויינסטו? פרעגט מעג אימ,+
-- מײַג ברודער האָט באלד ווינטער-וואקאציעס אונ איכ נישט,
-- פארװאָס? בא דיר איג שול לערנט מעג דעג א גאנצ יאָר?:
= ניג, איכ לערג נאָכ אינגאנצג נישט אין שול.
א פרעמר היטל
אייג שילער שטראָפט דעמ צווייטב;=
-- נישט שייג פוג דײַג זײַט! דו זעסט אן ס'איז דורכגעגאנגעג די לערערג אוג דו נעמסט פאאיר נישט?אראָפּ דאָס היטל.
-- ס'איז נישט מײַג היטל, ס'איז מײַג:ברודערס -- פארענטפערט זיכ דער צווייטער שילער.
: ו
ישדההל דלי יייביייייריייטפאגיאאמאפעאפגעממשאמשאשטעגעואגשאישאואפעענ עי
יהי.= הא דיה דיי 27:ידי:=.:י.י יר..;דזב. ה-.---.:י.יד+דצ.---+
-ט= טוט== ב דַי.יי
4
!......--..--.=.=!'==
קו
זיי נאָ או בע נען גען וי
בא