2 טייו‎

יי ייא יוו יי יי יי וי יי יי יי יי יי אי א, ליייט י אי יי יי יי א יי יי יי יי יי יי א יי יי יי יי יי

אוקוף-בלעטער"

פז-טער אניווערסאר זייט דער גרינדונג פונעם יידישן טעאטער אוז אונדזער לאנד. געפייערט אין יאס

אויך אין דער שטאָט יאס איז צוריק מיט א קורצער צייט געמייערט געוװואָרן דער פ7יטער אניווערסאר זייט דער גרינדונג פונם יידישן טעאטער ביי אונדז אין לאנד. די פייערוג איז פארגעקומען אין יאסער יידישן מלוכח-טעאטער.

עס האָבן זיך באטייליקט ביי דער פייערונג; חבר יאָן ניקולי, מיטג?ליד אין צ. ק. פון דער -!אם- 6686}וא 0 אח-.60 םא-46). 0666 זיצער פון דער גרויסער נאציאנאלער פארזאמ­לונג פון דער. ר. פ. ר.; חבר בערקו פעלדמאן, סעקרעטאר פונעם יידישן דעמאָקארטישן קאמי­טעט--- צענטראל-קאָמיטעט;. פארשטייער פוז נעם רעגיאָנאלן פּארטיי-קאָמיטעט--- יאס{; פונעם יידישן דעמאָקראטישן קאמיטעט--- צענ­טראל-קאָמיטעט; פון די אויספיר"קאָמיטען פון

די געגנטלעכע פאלקסדראטן און פון דער שטאָט.

ואס; פון דער אוניווערזיטעט ,א. י. קוזא"; פון די פיליאלעס פון דער אקאדעמיע פון דער ר. פ. ר. און פונעם שרייבער-יפארבאנד פון רער ר. פ. ר.; פונעם בוקארעשטער יידישן מלוכה­טעאטער; פון די מאסןדאָרגאניזאציעס און אוֹמ­צאָליקע ארבעט-מענטשן.

די פייערלעכע זיצונג איז דערעפנט געװאָרן פון חבֶר בערקו פעלדמאן, וועלכער האָט צווישן אנדערע געזאָגט;

צוריק מיט פ7 יאָר איז געגרינדעט געוואָר!, אויף אן אָרנאניזירטן אופן, אין דעם באקאנט!ז גאָרטן ,פּאָמו? ווערדרע" פון יאס, דער יירי­שער טעאטער. דער דאָזיקער טעאטער איז דער­שינען און די באדינגונגען ווען די ברייטע מאסן פון אונדזער?אנד זענען פון דער בורזשואזיע שווער אונטערדריקט געווען; אין דער צייט ווען ס'האָט געהערשט דער אָבסקוראנטיזם, מיס­טיציזם און דער שאוױיניזם וועלכע זענען גע­שטיצט געווען מצד דער רעאקציע. דער יירי­שער טעאטער איז געבוירן געװואָרן וי א נויט­ווענדיקייט פוז דער יידישער באפעלקערונג נאָך צוריק מיט 78 יאָר, האָבנדיק א וויכטיקן ראָל אינעם קולטוראליזירן די מאסן יידישע ארבעטער און בעלי-מלאכות, צו וועלכן ער האָט זיך געווענדט."

.נאך די דערגרייכטע זיגן--- האָט ווייטער געזאָגט חבר פעלדמאן--- מצר דעם ארבעטער­קלאס, אונטער דער אָנפירונג פון דער רומע­+=|-6סא-4=}66'..0-'אם- 606 םא:84),* פּאָלוטישע און עקאָנאָמישע מאכט פון די קא­פּיטאליסטן און באיארן, האָט די פּארטיי פו­נעם ארבעטער-יקלאס, האָבנדיק די גרויסע עקס­העריענץ פונעם סאָוועטן-פארבאנד, אָנגעווענרמי די סטאלינוסטישע לערעם אין דער נאציאנא­לער פראגע, געבנדיק די מיטלעבנדיקע נאציאָ­

נאליטעטן, אזוי ארום אויך דער יידישער בא­פעלקערונג פון אונדזער לאנד, ברייטע פרייהייט און גלייכע רעכט וי די פונעם רומענישן פאָלק.

.-ויפן אָרט פון א אונטעררריקטן טעאטער, ואס האָט זיך געראנגלט אין פארשידענע נויטן, זענען היינט טעטיק און אונדזער לאנד צוויי יידישע מלוכה-טעאטערם מיט גרויסע אנט­וווקלונגס-מעגלעכקייטן. די דאָזיקע טעאטערס זענען שוין מער נישט אונטערגעוואָרפן רעם ווילקיר פון די עקספּלאָאטאטאָרס; זייער פונק­ איז געזיבערט מצד דער מלוכה. די וידישע שוישפּילער און שרייבער הָאָבן א נע­זיכערט לעבז, און די יידישע טעאטערס האָבן געקענט אויפפירן ווערטפולע ווערק פון די יידישע שרייבער, שטעלנדיק פּיעסן פון דעם פּראָגרע­סיוון אוצר פון דער יידישער קולטור וועלכבע האָבן נישט געקענט אין דער פארנאנגענהייט וואלאָריפיצירט ווערן; פּיעסן פון די סאָוועטי­שע שרייבער פון די רומענישע און יידיט שרייבער פוז אונדזער צייט,

אין זיין באגריסונגסדוואָרט, אין ראמען פון דער פייערונג, האט חבר ק. קראקאנא, פאָר­זיצער פונעם אויספיר-קאָמיטעט פונעם יאסער פאלקס-ראט, געזאָגט:

מור פֿייערן היינט 79 יאָר זייט דער עקזיס­טענץ פונעם יידישן טעאטער וואָס איז גע­גרינעדעט געוװואָרן פון א. גאָלדפאדן. אסך פוי זיינע דראמאטישע ווערק זענען אויפגעפירט גע­װאָרן, דאס ערשטע מאָל?, אויף דער בינע פונעם גאָרטן ,פּאָמו? ווערדע" אי אונדזער שטאָט. פארן קולטורילעבן פון אונדזער. שטאָט, איז, דאָס פייערן 78 יאָר זייט דער גרינדונג פונעם ייידשן טעאטער א באזונדער געשעעניש"

באגריסנדיק אין נאָמען פונעם קאָמיטעט פאר קונסט, פונעם שרייבעריפארבאנד פון דער ר. פ. ר., און פונעם יאסער נאציאָנאל-טעאטער, -= האָט חבר אל. שאכיגיאן געזאָגט:

,אלס דירעקטאָר פונעם נאציאָנאל-טעאטער פון.דער דאָזיקער שטאָט, פי? איך זיך גליק­לעך צו ברענגען מיין גרוס, ווייל צוריק מיט יארן האָבן די יידן נישט געטאָרט. אריינגיין אין נאציאָנא?-טעאטער אפילו אלס צושויער, מיט א באצאָלטן בילעט. איך בין אויך גליק­לעך אז דער אָנדענק פון א יידישן שרייבער ווערט געפייערט אין א לאנד ווו די יידישע שרייבער האָבן נישט געקענט זיין מיטגלידע­אין דעם שרייבעריפארבאנד, און װאָס דו פיי­ערונג קומט פאָר אין דער דאָזיקער שטאָט ייו צוריק מיט 9 יאר האָט צום ערשטן מאָל אפּגעקלינגען אויף דער בינע פונעם גאָרטן ,פּאָמו? ווערדע", רעפּליקן אין דער יידישער

ש =

שפּראך."

דערנאָך האָט גענומען ס'וואָרט חבר לעבלי, אין נאָמען פונעם קאָלעקטיוו פונעם בוקארעש­טער יידישן מלוכה-יטעאטער:

מיט דער דאָזיקער געלעגנהייט באנייען מיף דעם אנאנאזשאמענט װאָס מיר האָבן זיך גענו­מען צו מאכן פון אונרזער טעאטער אן אק­

טיווע קאמפס-טריבונע קעגן אמעריקאנער מלחמחדצינדערישן= אימפּעריאליזם און זיינע

משרתים, און פארן בויען דעם סאָציאליזם אין

דער רומענישער פֿאָלקס-רעפּובליק,-- א בא­דייטנדיקער פאקטאר אין שלום-לאגער, אין וועלעכנס שפּיץ עם איז דער שאָועטן­

פארבאנר."

צום שלום האָט גענומען דאָס װאָרט חבר איזא שאפּיראַ, דירעקטאָר פונעם יאסער יידישן מלובה-טעאטער וועלכער, רעדנדיק וועגן דעם לעבן און שאפן פון אברהט גאָלדפאדען, האָט אונטערגעשטראכן די רעאליזירונגען פון די צוויי יידישע מלוכה-יטעאטערס זייט זייער גרינדונג ביז. היינט צוטאָג. דער רעדנער האָט צווישן אנעדערעס געזאָגט;

,א דאנק דער קלוגער פּאָליטיק פון דער רומענישער ארבעטעריפארטיי אין דער נאציא­נאלער פראגע,= אָריענטירט פוּן די געניאלע לעניניסטיש-סטאליניסטישע לערעס, קענען מיר אנטוויקלען די אקטיוויטעט און נאָך נישט בא­ באדינגונגען ביז אצינד אין דער גע שיכטע פונעם יידישן טעאטער פון אונדזער לאנד,

ביידע יוידישע מלוכח-טעאטערס. אקטיווירן, מיטארבעטנדיק= מיטן{ דעמאָקראטישן קאמיטעט, וועגן דערציען די יידרישע באפעלה קערונג און צוֹ מאביליזירן זי אין קאמף פארן אויפבויען דעם. סאָציאליזם און פאר שלום, באקעמפנריק אין דער זעלבער צייט די פאר­סמטע פּראָפּאגאנדע פוֹן די ציוניסטישע נא­צינאליסטן."

חכר שאפּירא האָט געענדיקט גנדע ווערטער:

מיר, ארבעטער אױפֿן טעאטער-געביט, פירן אונדזער אקטיוויטעט אין נייע גינסטיקע בא­דינגונגען, געשאפענע פֿונעם פאָלקס-דעמאָקרא­טישן רעזשים, ביישטייערנדיק צום אויפבלו פון דער סאציאליסטישער קולטור אין אונדזער טייער היימלאנד, די רומענישע פאָלקס-רע­פּובליק."

נאָך די פויערלעכע רעדעס האָט דער יאסער יידישער מלוכה-טעאטער אויפגעפירט די מווי­קאלישע קאָמעדיע, ני בע ני מע, ני קוקוריגו" פוז אברהם גאָלדפאדען.

ייריש

מיט די פאָלי

יידישער דעמאקראטישער קאמיטעט און..איקוף" איבערן לאנד

סיפביו

דער יידישער דעמאקראטישער קאָמיטעט פון דער געגנט סיביו, האָט ניט פון לאנג אֶר גאניזירט א גרויסע פּאָליטיש-קולטורעלע מאנו­פעסטאציע ביי וועלכער געלעגנהייט עס האָט געהאלטן א פאָרטראג חבר ציטער, אקטיוויסט פונעם. אָרטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמו­טעט, א. ד. ט. ,די אינטערנאציאָנאלע לאגע

און דער ראָ? פון דער ישרא?-רעגירונג אין דיי

מלחמה-צינדערישע פּלענער פון די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן".

דער רעדנער האָט אויף אן אויספירלעכן אופן גערעדט וועגן דער אומגליקלעכער לאגע פון די עולים אין די געצעלטן, וועלכע האָבן זיך געלאָזט פארפירן פון דער ציוניסטישער א. גיטאציע צו פארלאזן דאָס זיכערע לעבן וואָס עס בוט זיך פאר יעדן אָרנטלעכן ארבעט­מענטש--- אָן שום חילוק פון נאציאנאליטעט -- אין אונדזער היימלאנד די רומענישע פאָלקס­רעפּובליק.

נאָכן פארטראג איז אויסגעפירט געוואָרן א'

קינסטלערישער פּראָגראם. מצד דעם מלוכה­טעאטער האָבן געגעבן זייער קינסטלערישן בוי­שטייער, די שוישפּילער י. ליזשיא בעסטשיק, ק. מאָנדי, ב. ניקולעסקו, ה. פּארטארעסקו און נ. אלבאני; מצד די פּיאָנערן האָט רעציטירט א?יד דער פּיאָנער מ. שלעזינגער.

ביי דער זייער געלונגענער מאניפעסטאציע איז אָנּוועזנד געווען א גרויפער עולם וועלכער האָט חורך אומאויפהעהלעכע אפּ?אָדיסמענטן ארויסגעוויזן זיין באגייסטערונג און ליבשאפט צום. היימלאנד, די ר. פ. ר.

: דיגא װייס

באָטאָשאן

דאָ. ניט. לאנג. איז- פאָרגעקומען.= אין זא? ,7יטער נאָוועמבער" פון באָטאָשאן א

קולטורעל-ארטיסטישע מאניפעסטאציע, אָרגא­ניזירט פֿונעם אָרטיקן ,איקוף", לכבוד דעם 92טן געבוירן-טאָג פונעם חבר סטאלין.

ס'האָט גענומען דאָס װאָרט דער חבר פישל לויב, פאראנטװואָרטלעכער פונעם ארטיקן ,,או­קוף", וועלכער האָט גערעדט א. הד. ט., דאָס רומענישע פאלק איניינעם מיט די מיטלעבנדוקע נאציאָנאליטעטן בויען א גליקלעך לעבן אין דע­רומענישער פאָלקס-ירעפּובליק."

פּ'האָט געפאלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם מיטן אנטיי? פונעם אָרטיקן ,איקוף", פון האנד?- און קאָאָפּעראציע-סינדיקאט. אין ראמען פונעם ארטיסטישן פּראָגראם איז אויך אויפ­

געפירט געװאָרן י.?. ברוקשטיינס איינאקטער.

,דער קווארטעט". ביי דער מאניפעסטאציע זענען אנוועזנדר גע­ווען-אן ערך 6000 ארבעט-מענטשן. קאָרעספּ. ר. סעגאל

אראד

צוריק מיט א צייט האָט דער יידישער דעמאָ­קראטישער קאָמיטעט פון אראד אָרגאניזירט א קולטור-מאניפעסטאציע ביי וועלכער געלעגנ­הייט עס האָט געהאלטן אן אויספירלעכן פאָר­טראג חבר רעוועס אימרע, א. ד. ט. ,די רעאלי­זירונגען פון די ארבטנדיקע מענטשן, אין דע­רומענישער פאָלקס-רעפּובליק".

דער רעדנער האָט אָנגעוויזן אויף דער וויכ­טיקער דאטע פון 90-טן דעצעמבער}194 און אויף דעם פּראָדוקציע-פּלאן וועלכן עס דער­פולן און שטייגן איבער--- אין ראמען פון אונדזער ערשטן פינףריאָריפּלאן,--- אלע אר­בעטנדיקע מענטשן פון אונדזער לאנד אָן שום חילוק פון נאציאנאליטעט. דער חבר רעוועט האָט אויך אָנגעוויזן אויף' דער וויכטיקייט פיז דער, קאָאָפּע-אציע-באוועגונג, ווו די קליינע בעלידמלאכות איינרייענריק זיך,. זיכערן זי זִיך

,ציוניסטישע אָנפירער פון

א גליקלעכע צוקונפט.

נאָכן באלערנדיקן פאָרטראג= איז אויסגע­פירט געװאָרן א קינסטלערישער פּראָגראם אין וועלכן עס האָבן זיך באטייליקט קינסטלערישע עקיפּעס פון די מיטלעבנדיקע נאציאָנאליטעטן, ברענגענדיק צוֹם אויסדרוק אזוי ארום די פֿאר­ברידערונג צווישן די פעלקער--- די פּאָליטיק װאָס עס ווענדט א} די רומענישע ארבעטער­פּארטיי, אויפן יסוד פון דער לעניניסטישע-­סטאליניסטישער לערע.

די אָנוועזנדיקע גרויסע צאָ? ארבעטימענטשן האָבן מיט לאנגדויערנדיקע אפּלאָדיסמענטן אויסגעדריקט זייער צופרידנקייט לנבי דעם פארטראג און קינסטלערישן פּראָגראם.

קאָרעספּ. סענדער פּֿערל

באקוי

פאר א קורצער צייט, האָט אין זא? פונעם יידיש דעמאָקראטישן קאָמיטעט פון באקוי, דער חבר קושמארו הערש גערעדט פאר אן עולם פון 600 יידישע ארבעטנדיקע א. ד. ט. ישראל,' שותפים פוז די מל?חמה-צינרער". עס האָט געפאָלגט א קינסטלערישער פּראָ­גראם ואָס איז באשטאנען פון ל?ידער און רעציטאציעס אויסגעפירט פון דער קינסטלערי­שער עקיפּע פוּנעם ,,איקוף"יבאקוי. *

א צווייוטע מאניפעסטאציע איז פאָרגעקומען אין קולטור-חיים ,,דר. אראנעאנו", ווו עס האָט גערעדט חבר קאץ מייער א. ד. ט.: חבר סטאלין, פאנען-טרעגער פון שלום"". דערנאָך האָט נע­פאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם אויסגעפירט פון דער קינסטלערישער עקיפּע פונעם ,,איקוף"­באקוי.

עס זענען אָנוועזנד געווען א גרויסע צאָל יידישע ארבעטימענטשן.

נר. 168

פון די פאלקס­דעמאקראטישע לענדער

די גרעסטע און שענסטע געבײַדע אין ווארשע ועט זײַן דער פאלאץ פאר קולטור און וויסנשאפט

דעם קינפטיקן זומער הייבט מען אָן בויען אין דער הױפּטשטאָט דעם פּרעכטיוקן פּאלא'ן פאר קולטור און וויסנשאפט. ער וועט אויפ­געבויט וװוערן אוֹיף מארשאלקאָווסקע נאס צווישן דעם היינטיקן וואָקזא? פון די אויטאָ­בוסן און דער שענגע נאם. די דאָזיקע געביידע וועט זיין די העכסטע אין ווארשע, ווייל? זי וועט האָבן 200 מעטער די הייך און א קוכא­טור פון אן ערך א מיל?יאן מעטער. בכדי זיך פארצושטעלן די מעכטיקע גרויסקייט און. הייך פון דעם פּאלאץ, איז גענוג אָנצוווייזן, אז דער וואָלקנקראצער ,פרידענטאל", וואָס ווערט צוריק אויפגעבויט אלס א שטאָטישער האָטעל, האלט נאר 75 מעטער די הייך און די היינטיקע גע­ביידע פון דער גרעסטער קובאטור איז די גע­ריכטפ-יגעביידע אויף לעשנא, וועלכע פארמאגט א קובאטור פון אן ערך 200 טויזנט מעטער.

דער פּאלאץ פאר קולטור און וויסנשאפט װועט אויפגעבויט ווערן אין משך פון 5 יאָר צייט.דו גאנצע ארבעט וועט געפירט ווערן מיט דער הילף פון די מאָדערנסטע סאָוועטישע מאה

| שינען. בלויז ביים טראנפפּאָרט פון בוי-מא­

טעריאלן וועלן; זיין באשעפטיקט אן ערך 5 טויזנט לאסטדאויטאָמאָבילן. ביז איצט זענען שוין פארטיק געװואָרן אן ערך 40 פּראָצענט פון דער טעכנישער דאָקומענטאצוע פאר דעם פּאלאץ.

די דאָזיקע מעכטיקע געביידע וועט געבויט ווערן אויף א שטאָלענער קאָנסטרוקציע, וועל­כע וועט אויסגעפולט ווערן. מיט צינפ און בעטאָן. די אויסערלעכע טיילן פון פּאלאין װועט באקומען אן עלעוואציע פון אינלענדישן גראניט און פּאָרצעלייענע ציגעלעך.

ביים היינטיקן טאָג איז מען שוין צונע­טרעטן. צו די פארשונגס-ארבעטן ביים אוים­פּרװוון דעם באָדן, ווו עס דארף געשטעלט ווערן דער דאָזיקער מעכטיקער ריזן-בגין, עם ווערן אדורכגעפורט בויערונגען אין דער ערד, בכרי פעסטצושטעלן פון וואָסערע מאטעריאלן די פונדאמענטן דארפן געבויט ווערן,

וי עס איז פאָרגעזען וועט ביז מערץ קינפ­טיקן יאָר דאָס פאָרשן דעם באָדן פארענדיקט ווערן. דערנאָך וועט מען צוטרעטן אָפּצורױימען דעם גאנצן בוי-שטח פון נראָז און פארבלי. -ענע חורבות. און דער פּאלאץ וועט צונע­יט ווערן צו דער אייגנטלעכער בויונג.

די דערפאָלגן פון דער כינעזישער פּעטראָל"אינדוסטריע

וִּ

אין די לעצטע צוויי יאר האָט דאָס כינע­זישע פאָלק פארצייכנט, אונטער דער אָנפּירער­שאפט פון דער צענטראלער פאָלקס-רעגירונג, בארייטנדיקע דערפאָלגן אינעם אנטוויקלען די פּעטראָל-אינדוסטריע, וועלכע האָט אין די יאָרן פון דער גאָמינדאניסטישער הערשאפט גע­האלטן אין איין פאלן. אין א ריי געגענטן פון כינע זענען אנטדעקט געוואָרן נייע און רייכע פּעטראָל-קוואלן. דאָס בויערן פּעטראָל-סאָנדעס. ווערט ברייט אטנוויקל?ט.

די צאָל פאָרשער"גרופּעס איז דריי מאָל גע­וואקסן אין די לעצטע צוויי יאָר. עס זענען געשטעלט געװואָרן אין גאנג צוויי ראפינעריעם.

עם וואקסט אומאויפהערלעך דאָס אויס­גראָבן פּעטראָל. ביז סוף יאָר 1981 איז פאָר­געזען געװאָרן דאָס פארגרעסערן די פּעטראָל. פּראדוקציע פון דער כיגעזישער פאָלקס-רעפּוב­ליק מיט 170 פּראָצענט לגבי דער פּראָדוקציע פון פאריאָר! און די פּראָדוקציע פון בענוין מיט פם פּראצענט.

דאס יאר איז געוואקסן די צאָל ארבעטער אין די אונטערנעמונגען פון דער כינעזישערי פאָלקסהרעפּובליק כמעט מיט 30 פּראָצענט.

די פּעטראָל-ארבעטער פון צפון-מערב כינע האָבן דערגרייכט גרויסע דערפאָלגן אין קאמף צו פארגרעסערן די פּראָדוקצוע און פאר אֶפַּי שפּאָרונגען. וי עס ברענגט די צייטונג ,, זשענ­מינזשיבאאָ" האָבן פו} חודש יוֹלי ביז חודש אָקטאָבער די פּעטֿראָל-ארבעטער געגעבן דער מלוכה 30.160.000.000. יואן אקומולירונגען איבערן פּל?אן, איבערשטייגנדיק מיט 86 פּראָ­צענט דעם-8ּלאן אויף 6 חרשים וועגן פאר" גרעסערן די פּראָדוקציע און אָפּשפּאָרן מאטע­ריאלן.