-4 טייז
.איקוףיבלעטער"
א. לעאָנידאָוו
(הםשך פון נר. 161)
דאָס זענען די קורצע אויסדריקן מיט וועלכע דער ריפּלאָמאטישער שליח פון דער ראָק" פעלער-דינאסטיע האָט כאראקטעריזירט די אי מעריקאנער פּאָליטיק אין נאָענטן מזרח. די פארייניקטע שטאטן פּורעטענרירן דאָם רעכט אויסצואיבן זייער פּראָטעקטאָראט איבער יִשׁראל? און איבער די מערסטע פון די אראבישע מלוכות, פאָרשלאָגנדיק דעם פארקריפּלטן בריוטאנישן קאָנקורענט א ראָל פון'א מיטהעלפער. אין די ראמען, האָט דאָס געמיינזאמע באנוצן דעם נאענטן מזרח אלס סטראטעגישע באזע פון די מערבדיקע אגרעסאָרן קעגן סאָוועטן-פארבאנד, באדארפט דינען אלס גאראנטיע פון דער גענגליש-אמעריקאנער איינהייט". און פון דער אנדערער זייט זענען די יענקישע אימפּעריאליסטן, וי אויך זייערע ענגלישע קאָלעגן, פארביסענע שונאים פון דער פרייהייט און אומאָפּי הענגיקייט פון די אראבישע לענדער, דער" שטיקער פון דער באוועגונג פאר נאציאָנאלער באפרייונג פון די אראבער.
מיט א יאָר שפּעטער, אין נאָוועמבער 1949, איז צונויפגערופן געװאָרן אין סטאמבו? א געד היימע קאָנפערענץ פון דיפּלאָמאטישע פֿאָרי שטייער פן די פֿארייניקטע שטאטן, פון טערקוי, איראן, גריכנלאנד, עניפּטן, סיריע, ליבאןאיראק, סאודישע אראביע, טראנסיאָרדאניע און ישראל. זי איז פּרעזידירט געווען פון אטשעמאָנם שטעלפארטרעטער מעק גי, וועלכער האָט געגעבן א באריכט ועגן די צוועקן און דער טאקטיק פוז דער אמעריקאנער דיפּלאמאטיע אינעם מזרח. מעק גי האָט פעסטגעז שטעלט אז זי דארף זיך פאָרנעמען אין דער דאָזיקער זאָנע צוויי דרינגענדע צילן: ערשטנס זאָל זי פארהיטן די קאָמוניסטישע דראָונג פון אינעווייניק", דאָס הייסט פארזיכערן דאָס צעשמעטערן פון דער באוועגונג פאר נאציאנאלֿער באפרייונג; צווייטנם, ,זי זאָ? באוואָפענען גריכנלאנד און טערקיי, דאָס הייםט פארד שטארקן די אנגריפסיבאזעסן נאָענט צו די גרעז געצן פונעם.= סאָוועטן-פארבאנד= און פון. די פאָלקט-דעמאָקראטיעס. לויט מעקדאָנאלד ווייזט אן, האָט מעק- גי דערקלערט אז די פארייניקטע שטאטן קענען זיך. מער נישט באפרידיקן מיט א צווייטראנגיקן ראָ? אין די עסקים פונעם נְאָענטן מזרח און אז גרויס-יבריטאניע דארף זיי צולאָזן דעם וויכטיקסטן חלק פון פאראנטװאָרטלעכקייט. וועגן ,פארטיידיקן די ציווילו" זאציע און די מערכדיקע אינטערעסן אִין דער - דאָזיקער זאָנע." : אפילו די קארגע ידיעות אין צוזאמענהאנג מיט. דער קאָנפערענץ פוז סטאמבול װאָם מעקד דאָנאלד האָט זיך אנטשלאָסן אריינצונעמען אין זיין בוך, דערלויבן אָפּצושאצן די פּאָליטיק פוז די פארייניקטע שטאטן און פון גרויס-בריטאנוע. דער געהיימער אָפּמאך צוויש} לאָנדאָן און וואשיננטאָן בנוגע צו פארוואנדלען דעם נאָענטן ימזרח אין א מיליטערישער באזע קעגן סאָוועטן-פארבאנד, איז רעאליזירט געװאָרן נאָך פאר בעווינס דעמיסיע.
מיט דעם אלעמען--- האָבן די פארייניקטע שטאטן נישט אָפּגעשטעלט די אָפּענסיווע קעגן די בריטאנישע פּאָזיציעס. די מעכטיקסטע * פּאָזיציעס פונעם ענגלישן איינפלום אין די א" דאבישע לענדער זענען מינירטע פון אינעז ווייניק. די אראבישע ליגע געגרינדעט אין יאָר 8, און וועלכע האָט אָפּערירט אין הסכם מיט לאָנדאָן, האָט זיך ואס אמאָל מער אָריענטירט אויף וואשינגטאָן. די זאכן זענען דער" גאנגען אזוי ווייט, אז ביים סוף. פונעם יאר 9 האָט דער מלוכה-דעפּארטאמענט געביטן דעם מאָן פון זיינע אינסטרוקציעס בנוגע דעם אמאָליקן בריטישן פּלאן פון ,גרויס-סיריע". מעקדאָנאלד איז פארשטענדיקט געוואָרן אז אין דער צוקונפט איז לחלוטין נישט אױסגעשלאָסן דאָס עווענטועלע שטיצן דעם דאָזיקן פּלא! מצד די פארייניקטע שטאטן. בלי-ספק איז ווא" שינגטאָן געקומען צו דער קאנקלוזיע אז, אויב די געווונטשטע באדינגונגען זענען רע" אלוזירט געוװאָרן, װאָלט דער אמעריקאנער (שטעמפּל געקענט פארנעמען דעם פּלֹאץ פון דער | ענגלישער פירמע.אויפן פּראָיעקט פון ,גרויסי סיריע".
די ענגלישע פּאָליטיק אין נאָענטן מזרח האָט געבראכט פּונקט די רעזולטאטן װאָס די דאָלארסטראטעגן האָבן דערווארט. דער בריטישער ליב פֿיגט גוֹט פארשפּארט אין דער אמעריקאד? נער שטייג.
א באדייטנדיקער טיי? פון= מעקדאָנאלרס בוך איז געווידמעט דער אינערלעכער לאגע פון ישראל, די פאָרױיסזאָגן וועגן זיין צוקונפט און די כאראקטעריזירונגען פון די אָנפירער פון די רעגירונגס-פארטייען. דער אויטאָר פארשווייגט אָבער די וויכטיקסטע פראגע, דהיינו די עוואָלוציע פון דער אױיסערןפּאָליטיק פון די אָנפירנדיקע ציוניסטישע קרייזן. וי קומט עס
דער ענגלישדא
װאָס, מאקע דעם צווייטן טאָג נאָך דער מ?חמח, האָבן זיך די דאָזיקע פארשטייער גע" פונען אינגאנצן אונטערגעאָררנט די פארייניקטע שטאטן?
ס'איז באוווסט אז צענדליקער יאָרן זענען
די ציוניסטישע פירער געווען ענג פארבינרן מיט דער בריטישער רעגירונג און באטראכט אלס אירע דירעקטע. אגענטן. רער צענטער
פונעם ציוגיזם האָט זיך געפונען אין לאָנדאָן. זיין גאנצע אקטיוויטעט האָט זיך פאנאנדערגעוויקלט אונטער דער אויפזיכט פון דער בריטישער דיפּלאמאטיע. דער פירער פון די צווז ניסטן, ווייצמאן, איז ביז 1946 געווען א באז אמטער פון א בריטישן מיניסטעריום. א צאָל אנגעזעענע פּערזענלעכקייטן פון דער היינטיקער ישראלדרעגירונג זענען-דורכגעגאנגען דורך דער שׁו? פון די ענגלישע קאָלאָניאלע אמטן. צווישן אנדרערעס מערקט אָן מעקדאנאלד אז אבא אבן, דער הױיפּטיפאָרשטייער פון ישראל ביים ,אנו" און ישראלישער אמבאסאדאר אין די פארייניקטע שטאטן, האָט בעפאָר געארבעט אין די ראמען פון די אינפאָרמאציע-דינסטן פון דער בריטישער ארמיי, פּונקט וי ראובן שילוח, נאענטער. ראטמאן פונעם פּרעמיער-מיניסטער בן-גוריון. אלע גרויסע אינדוסטריעאונטערנעמונגען פון די ציוניסטן אין ישרא?, זענען אָרנאניזירט געװאָרן מיט קאפּיטאלן געלופערטע פוןידי ענגלישע פינאנץימענער. ,פא" לֿעסטיין עלעקטריק קאָרפּאָריישן" איז געגרינדעט געוואָרן פונעם באנקיר ראטשילד, פון רי מאגנאטן פון דער ענגלישער כעמישער אינדוסטריע--- לארד מעלטשעט. און מארקיז ריז דינג--- און פונעם לאָנדאָנער טאבאק-יקעניג, באראָן. ,פאלעסטיין פּאטאש לימיטעד", וועלכע עקפפּלאָאטירט די רייכע מינעראלע קוואלן פונעם מויטן ום, איז פֿונאנסורט געווען פון דער ענגלישער פירמע ,,ג. טענאנט, סֿאַנס עגד קאמפּ. לימיטעד"?. די באנק ,פּאלעסטיין קאר פאָריישן- לימיטעד".(ירושלים). האט געהערט צו' קאָהענען, איינער פון די דירעקטאָרן פונעם פּעטראָל-ימאָנאָפּאָל ,,שעל??. די גרופּע ראטשילד און דאָס. לאָנדאָנישע הויז ,,מאהקס עט פפּענצער" זענען געווען די וויכטיקסטע פאָנדן-פֿיפערער. פון. דער. ציוֹניסטישער ארגאניזאציע. פאר דער צווייטער וועלט-מלחמה,. פלעגן זיך אלֿע פעדים פון דער ציוניסטישער פּאָליטיק און פון דער. פּאלעסטינער עקאַנאָמיע באגעגענען אין לאָנדאָן.
אָבער טאקע פון דער דאָזיקער עפּאָכע, האָט זיך געבילדעט אין דער ציוניסטישער אֶרְגאנִיזאציע א נייע באאיינפלוסנדיקע גרופֿע וועלכע האָט זיך אקעננגעשטעלט דער פּראָבריטישער אָריענטירונג פון ווייצמאנען און פון זיינע פריינט. אין שפּיץ פון דער דאָזיקער גרופּע האָבן זיך געפונען די אָנפירער פון די אמעריקאנער ציוניסטן, וועלכע האָבן געהערט צו די פינאנץ-קרייזן פון ניויאָרק. די ציוניסטישע ארנאניזאציע פון די פארייניקטע. שטאטן אין פּרעזידירט געווען פונעם ביזנעסמען ראָבער סאָלד, וועמעס ברודער, העראָלר סאָלד,. איז א שותף פון דער באקאנטער באנק לעמאן. אונטער דער.שילד פון סאָל?לד, לעמאן,. ווארבורג, לאזארד און אנדערע מאגנאטן פון װאָל-סטריט, איז געגרינדעט געוװואָרן א פּריוואטע אקציעןגעזעלשאפט ,פּאלעסטיין עקאָנאָמיק קאָרפּאֵריישן". זי פלעג דיריזשירן די אמעריקאנער קאפּיטאלן אינוועסטירטע אין האנד? און אין פארשידענע אנדערע צווייגן פונעם עקאָנאָמישן לעבן| פוּן ישראל. ,פּאלעסטיין ענדאָוופעגט פונדס,.= אינק."-(פאנדן.= פאר= פאלעסטינע) פון ניודיאָרק,= איז קאָנטראָלירט געווען פון די זעלבע געשעפטלייט. און דער אמתן איז די אמעריקאנער ציוניסטישע ארגא"
ניזאציע אָנגעפירט געווען פון. א אייגנארטיקע
האנדלס-אונטערנעטונג.
די אמעריקאנער צייטונגען האָבן דעמלט גערעדט וועגן די פארבינדונגען צווישן דער באנק?עמאן-און די אָנפירנדיקע קרייזן פון דער דעמאָקראטישער פּארטיי. דער געוועזענער נובערנאטאָר פונעם שטאט ניודיאָרק און שאצמייסטער פון דער דעמאָקראטישער פּארטיי, הערבערט לעמאן, דער שותף פון האראָלד סאָלד, איז געווען איינער פון דעם פּרעזידענט רוז-י וועלטס פּאָליטישע הױפּט-ראטמענער. דער אָפיז ציעלער אָרגאן פון דער באנק לעמאן איז ,ניויאָרק טיימס", וועמעס רעדאקצוע האָט געציילט צווישן אירע מיטגלירער, פאר דער מלחמה. דעם צוקונפטיקן אמעריקאנער= אמבאסאדאר אין ישראל, מעקדאָנאל?ד, דער אוױיטאָר פונעם בוך פון וועלכן מיר רעדן דאָ.
נאָך דער צווייטער ווע?ט-מלחמה האָט זיך דער קאָנםליקט צווישן די ביידע ציוניסטישע נרופעם פארשארפט. דער פינאנסיעלער קאָנטראָ? פון דער ציוניסטישער ועלטראָרגאניזאציע איז אריינגעפאלן אין די הענט פון די אי מעריקאנער געשעפטס-מענער וועלכע האָבן
מעריקאנער דועל אין ישראל
אויף זיך גענומען דעם גרעסטן חלק הוצאות וועגן אויסהאלטן דעם מיליטערישן און פּאָליטישן אפּאראט פון די ציוניסטן אין פּאלעפ" טינע. די באנק ראָטשילד, וועלכע פלעג שטיצו די גרופּע ווייצמאן, האָט פארלוירן איר איבעהוועגנדיקן איינפלום. די וויפטיקסטע. אונטערנעמונג אין פּאלעסטינע איז פון איצט אָן געווען די אמעריקאנער אונטערנֿעמונג ,פּאלעסטיין עקאָנאָמיק קאָרפּאָרײישן", וועלכע האָט באקומען א באדייטנדיקע צאָל אקציעס פון די ענגלישציוניסטישע קאָנצערנען ,פּאלעסטיין פּאָטאש" און ,פּאלעפטיין קאָרפּאָריישן".
היינט נעמען ארויס די לאפּעס פון דער דאָזיקער ניודואָרקער פירמע די גאנצע ישראלישע עקאָנאָמיע: בענק, עקסטראקציע-אינדוֹסטריע, אגריקולטור, קאָאָפּעראטיוון, עקספּלאָאטירונג פון הידראולישע כוחות, האטעלן, פאר" לאגן. דער דירעקטאָר פון ,פּאלעסטיין עקאָנאָ" מיק קאָרפּאָריישן", בנומין קאָהען, איז פריעף געווען ראטמאן פונעם מלוכהידעפּארטאַמענט. ער איז געווען אין דער אמעריקאנער דעלעגאציע ביי דער סעסיע פון דער גענעראל-פארזאמלונג פון ,אֲנו" אין פּאריז, וועלכע האָט
דיסקוטירט די פּאלעסטינע-פראגע. זעלבסטפארשטענדלעך זאָגט מעקדאָנאלד גאָרנישט בנוגע די געשעפטן פון די אמעריקאנער-יש
ראלישע מאָנאָפּאָליסטן. דער בלאָק פון דער גרופּע לעמאן. און פון די ראָקעפעלעף פּעטראָלקאמפּאניעס האָבן אונטערשטיצט בן-גוריונען און זיינע פריינט פון תל-אביב, וועלכע האָבּן זיך פעסט אקעגנגעשטעלט דער פּראָ-בריטאני
שער אָריענטירונג פון דער גרופּע ווייצמאן. גאך= זיַער= דורכפא?. ביים= ציוניסטישן
וועלט-קאָנגרעס, האָבן די פּראָאמערהוקאנעסל אנטגולטיק גענומַען אין זייערע הענט די פֿאליטישע. אָנפירונג. מעקדאָנאלד פארצייכנט א אינטערעסאנטן פּרט= נאָכדעם ער איז אויסגעוויילט געוװואָר} אלס פּרעזידענט פון דער
צייטווייליקער רענירונג פוז ישראל, האָט ווייצ
מאן אסך געווארט אויף דער איינלאדונג ארוינ-.|
צוטרעטן און זיין אמט. ער איז געזעסן אין דער שווייץ ביז סעפּטעמבער 1948,
די אמעריקאנער אימפּעריאליסטן האָבן און ווענדן אָן לגבי ישראל. א פּאָליטיק פון אווענטור און פון געשעפטלעבע אינטערעסן, לויטן ביישפּי? פון זייערע ענגלישע קאלעגן. אין וואשינגטאָן גלייך וי אין לאָנדאָן װוערט ישראל?. באטראכט נישט מער' וי אן אָביעקט פון ברוטאלער קאָלאָניאלער עקספּאנסיע. מעקדאנאלד, אָנקומענדיק אין ישראל? מוטן. טיטל? פון טרומאנס ספּעציעלער מאנדאז טאר, האָט דאָרט, אין דער ווירקלעכקייט, פארטרעטן די אינטערעסן פון לעמאנען און ראָקעפעלערן.:
דער אױיטאָר, ווייזט מיט בולטער צופרידנקייט וויאזוי ער האָט געקענט פֿארפולקאמען די אונטערדריקונג פון דער ישׂראלישער עקאָנאָמיע. די בן-גוריון-רעגירונג האָט קאָנטראקטירט צוויי הלוואות אין דער טאָטא?לער ווערט פוּן 188 מיליאָן דאָלאר. פאר די נאָכקומענדיקע יאָרן זענען פאָרגעזען נייע הלוואות און קרעדיטן, וועלכע וועלן- גרייכן ביז אנדערטהאלבן מיליארד דאָלארן.
מעקדאָנאלד פארגעסט נישט אונטערצושטרייכן די סטראטעגישע וויכטיקייט. וואָס ישראל שטעלט מיט זיך פאר פאר די פארייניקטע שטאטן, אלס ,,קאָרידאָר צווישן מזרח און מערם". די קורצע דירעקטיוון וועלכע ער האָט באקומען אין אויַגוסט 1949 מצר דזשאָנסאָנען, אין יענער צייט מלחמה-מיניסטער פון די פארייניקטע שטאטן, האָבן געלויטעט:
.ישראל איו וויכטיס פּוועס סטראטעגישן שטאגדפונקט און מיר דארפן אים שסיצץ".
חי בז-גוריון-רעגירונג האָט נישט איינמאָל פּראָקלאמירט אויף א פייערלעכן אופן איר כוונה אָפֿצוהיטן א שטרענגע נייטראליטעט אין פאל פון א סיכסוך צווישן די מאכטן פון מערב און די דעמאקראטישע מלוכות.. מעקדאָנאלר שטרייכט אונטער אז מען דארף נישט נעמען ערנסט די דאָזיקע דעקלאראציעס און ברענגט אלס ביישפּי? די שטיצע װאָס ישרא? האָט געגעבן דער אמעריקאנער אגרעסיע אין קאָרײיע.
די כוונה פונעם אוױיטאָר איז געווען אז דאָס דאָזיקע בוך זאָ? דינען אלס בארעכטיקונג און רעקלאמע פאר דער פּאָליטיק פוֹן די פאר" ייניקטע שטאטן אין פּאלעסטינע. אין דער אמתן ווייזט עס ארויס פון איין זייט די מעטאדן| מיט וועלכע די פארייניקטע שטאטן פּרווון צו שאפן אין נאָענטן מזרח א ,,מאריאָ" נעטן-רעפּובליק? פון א פפּעציעלן מין; און פון דער אנדעװער זייט, אנטפּלעקט עס די ענגליש-אמעריקאנער סתירות אין נאענטן מזרח און דעם בלוטיקן קאמף אין וועלכן עס האָבן זיך אריינגעוואָרפן די ביידע פּארטענערן כדיו צו באהערשן די ישרא?-יטעריטאָריע.
(סוף)
רשיי ירוי יי יי יי
פּאָליגראפישער צענטער נר. 8-
יאינדוסטריעלע מלוכח-אונטערנעמונג.
רשיי ריע אוויי יי יי יו יל וי
בריוו פון ישראל
איך גי ארום דול באקלאָגנריק מיין אומגליקלעכן גורל...
מיר פאַרעפּוטלעכן וייטער. פראגמענטץ פֿון עטלעכע בריוו װאָס חבר נאטאע?. אָליװער פו} בראילט, פרומאָאטא גאס נר. 31 האָט באז קומען פון ישראל.
איך בין קראנק פאר ערגערניש, וואָס איך בין אװועקגעפאָרן= פון?אנד. איך האֶב זיך פּשׁוֹט אומגליקלעך געמאכט. דאָרט האָב איך געהאט א רויק און גוט?עבן, דאָ אָבער קאָנסטו נאָר פירן א לעבן פון גרויזא" מער מיזעריע. איך בין אזוי דערשיטערט פון דער אווענטורע אין וועלכער איך האָב זיך אריינגעלאָזט אז איך ווייס נישט צי איך װועל דאָס נאָך קאָנען לאנג אויסהאלטן. פארוואָס האָסטו מיך נישט אָפּגעקאלטן פון פאָרן? וויאזוי האָב איך מיך געקענט נאָכנעמען נאָך פינוצאס רייד, וועלכע האָט טאקע נישט געמיינט מיין גוטם. מיט דעם דאָזיקן פאָרן. זי האָט
געזוכט מיך צו צעשיידן פון מיין?אנד און*
האָט מיך אהער אריינגעוואָרפן, אין דעם דאָזיקן גיהנום, פאר וועלכן איך פארמאג נאָר שנאה.. איך בין אזוי אָנגעווייטיקט, אז איך גי ארום דו? באקלאָננדיק מיין אומגליקלעכן נור?, וויאזוי איז נישט געווען קיינער, װאָס זאָל מיך געווען אָפּהאלטן פון דעם שגעון װאָס איך כין באגאנגען? איך האָב נישט װאָס צו. זוכן דאָ, ווו איך קאָן נישט זיין מער ווי א משרת אָדער א טרעגער ביז צום טויט. דאָ וועהט נישט רעפספּעקטירט דעם מענטשנס ארבעט וי ביי אונדז אין לאנד און דער ארי בעטער ווערט באהאנדלט וי א בהמה. איך ביון באגאנגען דעם גרעסטן פעלער, ווען איך בין אוועק. פון דער ר.-פ. ר., ווו איך האָב נישט געהאט קיין אויגן צו זען אז דער מענטש איז מענטש אוז לעבט גוט. דא איז נישט פא" ראן נאָרנישט, און ארבעט-- נאָר אל?ס טרעגער אָדער ביים בויען שטראָזן. אין דער ר. פ. ר. וואלט אוך זיך נישט גענויטיקט דאָס צו טון. איך ווי? זיך אומקערן און זיך רעהאביליטירן. איך בין אומגליקלעך, רואונירט. וויאזוי האָב איך זיך געלאָזט פארשלעפּן אין אזא וואגדערונג, ווייט פון די װואָס איך האָב זי ליב? וויאזוי ס'איז געפאלן די דאָזיקע קללה אויף מיין קאָפּ, וויים איך נאָך היינט נישט! קיינער האט נישט געוװאָלט אינסיסטירן, אָפּהא?טן מיך, איך זאָל נישט פאָרן. צומא? קומט. מיר אֶן איך זאָל מיך הרגענען און נאָר די האָפענונג אז איך ווע? זיך קאָנען צוריק אומקערן און לאנד האלט מיך אָפּ דערפון. איך בין שטארק פארווייטיקט, טאטע, און איך ווייס נישט צי איך וועל?'ס אויסהאלטן. איך וויל? אומבאדינגט צוריק קומען אין מיין ל?אנד, ווייל דא, פי? איך, וועל איך שטארבן. זאָל קיינער נישט. פּרווון קומען קיין ישרא? ווייל ער איז אן אומגליקלעכער מענטש.. פעטער אברהם זאָל צערייסן די אקטן. איך בעט אייך פונעם הארצן, פארלאזט מיך נישט!
צ
8
שלאקס-רעגנס אין ישראל דויערן זינט 8 טעג
תל? אביב, 21 דעצעמבער(א. פ. 8ּ.). די גרויסע רעגנם וואָס הערן נישט אויף
און גאנצן?אנד זינט אכט טעג באשווערן אלץ.
מער און מער די קאָמוניקאציע, ואס איז אין געוויסע ערטער פולשטענדיק איבערגעריסן געה װאָרן. ת? אביב איז אָפּגעשניטן פון חיפה און פון די צפוז-געביטן פון לאנד. דער וועג פון תל? אביב צו נגב איז פארפלייצט. דאָס זעלבע אויך די געגנט, וװואָס געפינט זיך צו דרום פון דעם דאָזיקן וועג.
טויזנטער מענטשן, וועמענס וווינונגען זענען פארפלייצט, זענען עוואקואירט געוואָרן. די געד רעטעניש איז זייער באדראָט. אָבער מען קען נאָך נישט פעסטשטעלן גענוי די שאָדנס, װאָס ווייזן אוים צו זיין גרויס.
דאָס בי?דונגס-מיניסטעריום האָט דורכן ראה דיא פארארדנט צייטווייליק צו פארמאכן אלע לערן-אנשטאלטן,= ווו עס וועלן אויפגענומען ווערן די עוואקואירטע פרויען און קינדער.
גזה, 21 דעצעמבער(א. פ. 8ּ.)-
גרויסע רעננס הערן נישט אויף אין דער געגנט פון גזה, ווו די לאגע פון די אראבישע פּלֿטים, װאָס װוינען דאָס רוב אין געצעלטן אָרער באראקן, ווערט אלץ געפערלעכער. איבער 8 טויזנט פּערזאָן זענען פארבליבן אָן א דאך איבערן קאָפּ.
זאז: חס-פאז.8?חאדאז-- 3-זא סותע8אסזס? זטאזאאס
אױֹ
*ֿ