הש

נר. 169

פויעוי חוויר אווי וי וי וי יי יע יי

וו. מאיאקאָווסקי

איקוףיבלעטער"

וולאדימיר איליטש לענין

(פראגמענט)

און די פּארטיי איז ווידער אוועק אין אונטערערר, איליטש אין ראזליוו, איליטש אין פינלאנדיע, אָבער נישט דער בוידעם נישט דאָס געצעלט, נישט דאָס פעלר וועלן דעם פירער נישט איבערגעבן דער צעווילדעוועטער באנדע. פֿענינען זעט מען נישט נאָר ער איז נאֶענט. אין דעם, וי עם גייט די ארבעט, זעט מען דעם אַנװייזנדיקן לענינם געראנק, מען זעט די פירנדיקע לענינס האנט, פאר איליטשעס ווערטער-­דער בעסטער באָדן:

זי פאלן, און באלד וואקסט אוים די זאך, און הארט שוין נעבן דעם ארבעטער אקס? וואקסן אקסלען

פון מיליאָנען פּויערים. און ווען ס'אין נעבליבן נאָך אויף די באריקאדעס ארויסגיין,

א טאָג אָנגעמערקט אין דער ריי פון װאָכן, איז?ענין אליין געקומען קיין פּיטער: הברים,

גענוג ציען און שפּילן אין שפּעטער--­דער יאָך פון קאפּיטאל, דאס פארזעעניש פון הונגער, דער באנדיטיזם פון מלהמה, די גנבהשע אינטערווענציע נענוג! זי װעלן זיך באווייזן ווייטער פון בראָדעווקעס אויפן?ייב פון דער באבע דער א?טער געשיכטע. און פון דאָרט, אויף אָט די טעג זיך אומקוקנדיק װועסטו לענינס קאָפּ דערזען צוערשט אין שטרא? פון געדאנק.

דאָס איז פון צען טויזנט יאָר קנעכטשאפט, צו די יאָרהונדערטער פון קאָמונע א לויכטנדיקער איבערגאנג, עס וועלן דורכגיין יאָרן פון היינטיקע שוועריקייטן, דער זומער פון קאָמונע װועט אָנווארעמען די צייט, און דאָס גליק מיט זיסקייט פון גרויסע פרוכטן וועט קומען און וועט צייטיק ווערן אויף די רויטע אָקטיאבערישע בל?ומען און דעמל?ט ביי די. לייענערס פון?ענינישע באפעלן וועלן ביים איבערקלייבן די געלע בלעטער פון דעקרעטן ארויסטרעטן שוין אָפּגעשאפענע טרערן און דאָס ב?וט וועט פון אויפרענגונג א של?אָג טון אין די שלייפן. ווען איך סומיר װאָס האָט פּאסירט אין לעבן מיר, און כ'פרעג, און כ'נריב? יאון די טענ-­װי איז דער שענסטער טאָג? דערמאן איך זיך שטענדיק איינס און דאָס זעלבע--­דער פינף-און-צוװואָנציקסטער, דער ערשטער טאָג, װו באגנעטן, שטויסן זיך די קריצן פון בליצן, מאטראָזן שפּילן אין באָמבעס, וי אין פּילקעס, אין פּאטראָנען-לענטעס רויטגווארדייער אלע אייך רופט ארויס דער הבר סטאלין!

דער בוקארעשטער יידישער מלוכה-טעאטער אין טורנע

די אומצאָליקע מאניפעסטאציעס ואָס זענען אָרגאניזירט געװאָרן לכבוד דעם 79-טן אני­ווערסאר זייט דער גרינדונג פונעם וידישן טעא­טער אין אונדזער לאנד, זענען אויך א בולטער באווייז וויאזוי די יידישע מאסן קענען היינט געניסן פון די פּראָגרעסיווע יידישע קולטור­ווערטן, אין דער פולער פרייהייט, און די יידישע שוישפּילער קענען זען אין די היינטיקע נייע, אלץ ליכטיקערע באדינגונגען, דעם גרויסן מהלך װאָס עס האָט דורכגעמאכט דער יירו­שער טעאטער אין אונדזער. לאנד--- וועמענס נרינדער עס איז געווען אברהם גאָלדפאדען. דאָס רעפּרעזענטירן א ריי פּיעסן פונעם נאָלדפאדענישן רעפּערטואר, צווישן וועלכע אויך ,די כישופמאכערן", האָט דעם צוועק צו ווייזן אין אמתן ליכט דעם צוועק װאָס אלד פּאדען איז אויסן געווען בעת ער האָט זיי געשאפן. דער פוליגעפּאקטער זאל, נאכט אויף נאכט, אין בוקארעשטער יידישן מלוכה-טעאטער האָט באוויזן אז דער נייער צושויער-עולם האָט פאר­שטאנען דעם צוועק פון אויפפירן ,די כישופ­מאכערן". אָנחױיבנדיק מיטן ארבעטער און בעל?­מלאכה יז צו די שילער-צושויער פון בוקא­רעשט, האָט יעדער געשטורעמט צו באקומען בילעטן פארן ספּעקטאקל. די פארשידענע רע­גיאָנאלעס פון אונדזער ר. פ. ר. האָבן אויך דורך אומצאָליקע איינלאדונגען פארבעטן דעם בוקארעשטער יידישן מלוכה-טאטער צו גאסט­ראָלירן ביי זיי, צו. פייערן דעם 8?-טן אני­ווערסאר זייט דער גרינדונג פונעם יידישן טעאטער. און דער דאָזיקער פארלאנג פון די יידישע ארבעטנדיקע פון אונדזער לאנד, ווערט איצט דערפולט, בנוגע דעם טורנע האָט אונדז חבר גליק,

שטעלפארטרעטער-דירעקטאָר פונעם בוקארעש­טער יידישן מלוכה-טעאטער געזאָגט:

-- דער ציל פון אונדעזר טורנע איז אוים­צופירן ,די כישופמאכערן" פון אברהם גאָלד­פאדען אין ראמען פון פייערן דעם 79יטן אני­ווערפאר זייט דער גרינדונג פונעם יידישן טעא­טער ביי אונדז אין ל?אנד. דער ערטער מארש­רוט איז א ריי שטעט און שטעטלעך פון מאָלדאָווע און דערנאָך אין ארדעאל. איך האָב פארבראכט א קורצע צייט אין א ריי אױיט­שאפטן און כ'קאָן מיט פרייד זאָגן, אז די יירישע באפעלקערונג ווארט אויף אונדז מיט אומגעדולד און פרייד. אדאנק דער גרויסער הילה מצר דעם יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט--­צענטראל-קאָמיטעט, פון זיינע אקטיוויסטן אין אלע אָרטשאפטן, מצד די פאָלקס-ראטן און אין ערשטער ריי מצד די פּארטיי-אָרגאניזאציעס--­דערגרייכן מיר פּאָזיטיווע רעזולטאטן. עס זענען אין 24 שעה אויספארקויפט געװאָרן די בו­לעטן כמעט אין אלע אָרטשאפטן. צ. ב. פון באָטאָשאן האָט אונדז צוויי מאָל אין א מעת­לעת טעלעפאָנירט אן אקטיוויסט פונעם אָרטיקן יידישן דעמאקראטישן קאָמיטעט, אז אלע בילעטן פאר ביידע כפּעקטאקלען זענען אויספארקויפט געװאָרן און מִיר זאָלן פּראָגראמירן נאָך א ספּעקטאקל. אזוי אויך אין דאָדאָהוי א. א, דער נאנצער טעאטעריאנסאמב? וועט מיט כבוד דערפולן זיינע אויפגאבן, צו שִפּילן נאך מער קוואליטאטיוו; צו שפּילן אין הסכם מיטן קוואליטאטיוון וווקס פון די ארבעט-מענטש:, וועלכע העלפן איבערגעשטאלטיקן אויף נייע סאָציאליסטישע יסודוֹת, אויף יסודות פון שלום, אונדזער טייער היימלאנד די רומענישע פאָלקס­רעפּובליק.

ב. שרייבער

זייט 8

די נייע טעטיקייט פונעם,.קליינעם טעאטער"

א שמועס מיטן דירעקטאָר פונעם;קליינעם טעאטער", מיכאיל צאָרעוו פאָלקס יארטיסט פון סאָװעטן-פארבאנד

דער אקאדעמישער קליינער מלוכה-טעאטער.-­דער עלטסטער טעאטער פון מאָסקווע--- האָט אין יאָר 1981 אָנגעהויבן זיין 127-טן סעזאָן.

אונדזער טעאטער האָט זיך תמיד געסטארעט צו שטעלן ספּעקטאקלען וועלכע זאָלן באווירקן

און משפּיע זיין אויף די צושויער, דערוועקן אין. זי הויכע- קאָמוניסטישע געפיקן ליב צו האָבן גערעכטיקייט, און זיי באנייס­טערן צו פרידלעכער, שעפערישער ארבעט, גיין

אין שריט מיט דער צייט, שאפן ספּעקטאקלען וועלכע זאָלן אָפּשפּיגלֶען די פילזייטיקע גע­שעענישן אינעם לעבן פון אונדזער סאָציאליס­טישן לאנד. דאָס זענען די הויפּט-אויפנאבן וועלכע אונדזער טעאטער-קאָלעקטיוו סטארעט זיך אויסצופולן מיט דערפאלג. אין פארגאנגע­נעם טעאטער-סעזאָן, האָט דאָס ,,קליינע טעא­טער" געשטעלט פינעף נייע ספּעקטאקלען, גע­ווידמעט די אקטועלע טעמעס פון אונױזער ווירקלעכקייט: ,דאָס אומפארגעסלעכע יאָר ,'"9‏ ,דאָס קאלינאָווער וועלד?", ,,יוגנט", דער געהיימער קריג" און ,די מענטשן מיט א נּוטן וילן".

דער ,קליינער טעאטער" איז אין משך פון אסך יאָרן ענג פארבינען מיט די בעסטע סאָ­וועטישע דראמאטורגן: ק. סימאָנאָוו, ב. ראָ­מאגאוו, א. קאָרנייטשיוק, א. סאָפראָנאָוו, נ. ווירטא, ב. ל?אוורענעוו, ק. יי און דעם ניויעם סעזאָן באקומט דאָס טעאטער א ריי נייע פּיעסן אויך פון די דאָזיקע דר אאלורגן, פּיעסן ואס זענען שוין געשטעלט געוװואָרן, און אויך פּיעסן פון יונגע אויטאָרן.= אזוי למש? האָט אונדז סומאָנאָו איבערגעבן דרי פּיעסע ,דער גוטער נאָמען", געווידמעט די סאָוועטישע זשורנאליסטן. א. סאָפראָנאָוו ווייזט אין זיין פּיעסע די שלום-?יבנדיקע פּאָליטיק פון דער דייטשער דעמאָקראטישער רעפּובליק און איר ווילן צו פארייניקן גאנץ דייטשלאנד. ס'פארענדיקן אויך פּיעסן פאר אונדזער טעא­טער: ב. ראָמאשאָוו און ב. פּאוסטאָווסקי. ס'אוז אויך צוגעצויגן געוואָרן די יונגע שריי­בערן גאלינא ניקאָלאעוונא, וועלכע ארבעט אצינך ביי דער מיעסע ,דער שניט", לוט איר ראָמאן מיטן זעלבן נאָמען, אויסגעצייבנט מיט דער סטאלון-פּרעמיע. אויך די יונגע אױיטאָרן נ. װיניקאָון, און א. סאלענקא גרייטן צו פּיעסעס מיט טעמעס פון די ריזיקע הידראָ­עלעקטרא-סטאנציעם ואס דאָס סאָוועטישע פאלק רופט אָן קאמוניסטישע קאָנסטרוקציעס,

לכבוד דער פייערונג פון דעם 84-טן יאָר­טאָג פון דער גרויסער אָקטאָבער-רעוואָלוציע,

געההוהההאמאהאקוגגקאגאונטהההמאי יי יע ,גע

א ניי בוך פון האָווארר פאסט

דער באוווסטער יידיש-אמערוקאנער שרייז בער האָווארד פאסט האָט אָנגעשריבן א גרויס

ווערק וועגן כפּארטאקוס, דעם שקלאף, װואָס האָט אָנגעפירט מיטן אויפשטאנד קעגן די

רוימישע הערשער. ער האָט אין לויף פון יאָרן אָנגעזאמלט פיל דאָקומענטן, באזוכט די לענדער פון מיטל?­לענדישן ים, געווען אין רוים און אין גריכנ­לאנד, עגיפּטן און ישראל? און מיט זיין זעל­טענעם טאלאגט אויפגעלעבט די גאנצע עפּאָכע פונעם אויפשטאנד, די צעפוילטע רוימישע אימ­פּעריע, דעם גאנצן כאראקטער פון דער שקלאפן­געזעלטשאפט; ער האָט אין דאָזיקן ווערק אויך ארויסגעבראכט מיט מייסטערשאפט די לעבע­דיקע מענטשן פון יענער צייט, פּונקט וי די פריערדיקע ווערק פון גרויסן שרייבער, װי ,די אומבאזיגבארע",. ,מיינע רומפולע ברידער" און אנדערע ביכער, וװאָפֿײַ ר אויך דאָס בוך געווען א ,,בעסט-יסעלער", ביך, װואָם ווערט פארשפּרייט אין הונדער­א טויזנטער עקזעמפּלארן,. אָבער דער פאויד לאג ,,בראון פּובלישינג קאָמפּאני?, װאָס האָט ארויסגעגעבן כמעט אלע פריערדיקע ווערק פון האָווארד פאסט, זאָגט זיך אָפּ ארויסצוגעבן

האָט דער טעאטער געשטעלט דִי פּיעסע ,נאס­טיא קאָלאָסאָווא" פון וואלענטינא אָוועטשקינא וועלכע איז געווידמעט דעם היינטיקן קאָלװויך­טישן דאָרף, זיינע פּשוטע מענטשן, די אומ­דערמידלעכע ארבעטער פונעם סאָציאליסטישן באָדן.

און צענטער פון דער פּיעסע שטייט די פי­ור פון דֶער פאָרטשריטלעכער קאָלווירטנוצע נאפטיא קאָלאָכאָווא, אינטערפּרעטירט פון דער פאָלקס-קינסטלערין ס. פאדעעווא. דעם פפּעק­טאקל האָט געשטעלט דער פאָלקס-ארטיסט פון סאָװועטן-פארבאנד ק. זובאָוו.

אין ניכן וועלן מיר ווייזן. די פּיעסע פון א. פאיקא, אָנגעשריבן לויטן מאָטיוו. פון ראָמאן ,דער וועג. פון. פרייהייט" פונעם פּראָ­גרעסיוון אמעריקאנער שרייבער האָוואדדר פאסט,

פּאראלעל מיט די פּיעסן פון די סאָוועטישע אױיטאָרן, באנייעט זיך דאָס;קלאט טעאז טער" זיין רעפּערטואר מיט פּיעסן פון גרויסעץ רוסישע און אויס?ענדישע קלאסיקער.

ס'ווערט אצונד פארענדיקט דאָס שטעלן פון לעוו טאָלסטאִיס פּיעסע ,דער?עבעדיקעף

מת" וועלכע איז קיינמאָל נישט געשפּילט גע­װאָרן אויף דער סצענע פונעם ,קליינעם טעאה טער". אין דעם דאָזיקן ספּעקטאק? טרעטן אויף אין די הױפּטראָלן,.' צוזאמען' מיט. די עלטסטע און בעסטע מייסטערס פון דער בֿינע, די פאָלקס-קינסטלער פוֹן סאוועטן-פארבאנד, אי

לעקסאנדער יאבלאָטקין און יעוודאָקיא טור­שאנינאָוו, אונדזערע יונגע טאַלענטן ע. כאָז

לאָדאוו און ק. רעק, אין די ראָלן פון ליזא פּראָטאסאָווא און מאשא.

צו דער פייערונג פון הונדערט יאָר זייט דעם טויט פונעם גרויסן רוסישן שרייבער נ. גאָגאָל, וועלכע וועט פאָרקומען אין מערץ 1982, וועט דער ,קליינער טעאטער" באנייען אויף זיין בינע די אומשטערבלעכע קאָמעדיע ,דער רע" װויזאָר".

פון די אויסלענדישע קלאסיקער וועט גע­שטעלט ווערן, אין דעם נייעם סעזאָן, שעקספּירס טראגעדיע ,קעניג ליר" לויט דער רעזשי פונעם פאָוועטישן פאָלקס-קינסטלער אלעקסעי דיקאָג, מיט דעם פאָלקסיקינסטל?ער ס. מעזשינסקי אין דער הױיפּטראָלע.

דער ארבעט-קאָלעקטיוו פונעם נייעם טעאטער וועט אויך אין דעם נייעם סעזאָן 1989---1951, אנווענדן אלע כוחות כדי צו שאפן ספּעקטאק­לען װאָס זאָלן זיין ווירדיק פאר דער סאָוועטישער קונסט, און ווירדיק פאר דעם סאָוועטישן פאָלק

וועגן ספּארטאקוס- אויפשטאנר

דאָס הדאָזיקע ווערק צוליב דעם, וײַ? דער גרויסער שרייבער איז דורך דער ט-ומאן-רעז גירונג פאראורטיילט געװאָרן צו תפיסה דערפאר וואָס ער האָט נישט געוואָלט ווערן קיין מסור און ארויפגעבן די נעמען פון די מענטשן, וועלכע האָבן זיך באשטייערט פארן הילפּס-יפאנר לטובת די קרבנות פון פאשיזם; האָווארד פאסט איז אויך איינער פון די אקטיווסטע אמעריקא­נער שרייבער אין דער שלום-באוועגונג און וויבאלד ער איז א שלום-קעמפער, איז ער שוין איון דער טרומאן-מדינה א פארדעכטיקער...

נישט בלויז זיין שטענדיקער פארלאג זאָגט זיך אָפּ צו פארעפנטלעכן זיין ווערק וועגן ספּארטאקוס, נאָר אויך אלע אנדערע קאָמער­צִיעלע פארלאגן באָיקאָטירן איינעם פון די גרעסטע היינטצייטיקע אמעריקאנער שרייבער.

עם איז דערגאנגען דערצן, אז האווארד פאסט איז געצווונגען אליין ארויסצוגעבן זיין ווערק. ער האָט זיך געוואָנדן צו זיינע לייענער זי זאָלן פון פאָרויס אבאָנירן זיין בוך, כדי ער זאָל האָבן די מעגלעכקייט אים ארויס". צוגעבן.:

אֶט וי אזוי עס זעט אויס די פרייהייט פון שאפונג אין דער ,,דעמאָקראטישער אמעריקע...

יח יי יי ר ר ר יי יו וי יי ר זי ר יי יי יי יי יי

אקארעמיקער בז'רבו לאזארעאנו דעקאָרירט מיטן גארבעטסיאָררן"

די אקאדעמיע פון דער רומענישער פאָלקס­רעפּובליק האָט, אין א פעסטיווער זיצונג, גע­פייערט דעם אקאדעמיקער בארבו לאזארעאנו צו זיין דערפולן 70 יאָר.

נעמענדיק דאָס װאָרט, האָט דער פאָרזיצער פון דער אקאדעמיע פוז דער ר. פ. ר. פּראָם. טראיאן סעווולעסקו גערעדט וועגן דעם לעבן און דער אקטיוויטעט פונעם געפייערטן, אונ­טערשטוייכנדיק זיין רייכע ליטערארישע, פּו­בליציסטישע,= ביבליאָגראפישע אקטיוויטעט, זיין אומדערמידלעכע ארבעט אלםס רעקטאָר פון דער אוניווערזיטעט ,,שטעפאן געאָרגיו", אל?ס

| אקטיווער מיטגליד פוז דער אקאדעמיע פֿון

דער ר. פ. ר., אל?ס מיטגליד אין פּרעזידיום פיי דער אקאדעמיע און גענעראק-ידיװעקטאָר פון. דער ביבליאָטעק פון דער דאָזיקער אינסטיטוציע.

דערנאָך האָט באגריסט דער ח' מיכאי בע­ניוק אין נאָמען פונעם שרייבער-פארבאנד פון' דער ר.'ם8. ר.

צום סוף פון דער זיצונג, האָט דער אקאה דעמיקער פּראָפ. דר. ק. ו. פּארהאָן, פֿאָרזיצער פונעם פֿרעזידיום פון דער גרויסער נאציאָנא-. לער פארזאמלונג, געלייענט דעם דעקרעט דורך וועלכן עס ווערט צוגעטיילט דעם אקאדעמיקער בארבו לאזארעאנו דעם ,ארבעטסדאָררן טע קלאס".