פרייד פעסטשטעלן, האט ביי אונדז א גרויסן שווונג גענומען.

די צאָ? פון אלערליו רומענישע פאריינען עפנטלעכע אָדער געהיימע, קען מען היינט כמעט נישט אויסרעכענען.

דער רומענער כלחזמן ער לעבט, דארף ער זיין א מיטגליך אין עטלעכע פאריינען; נאָך מער, ס'זענען פאראן רומענער וועלכע, נאָך איידער זיי ווערן געבוירן זענען זיי מיטנלידעב פון ,קאָרנעליא" דאָס פאריין פון רומענישע מאמעס, פאר קעגנזייטיקער הילף אין פאל פון געבורט; און אנדערע, אפילו נאָכן טויט, פאר­בלייבן זי אקטיווע מיטגלידער אינעם פאריין פאר קעגנזייטיקער קבורה: פאר א גאָר קלוי­נער קאטיזאציע, האָט יעדער מיטגליד, און פאל, רחמנה לצלן, אז ער שטארבט, דאָס רעכט צו א לוויח מיט מוזיק.:

וי סיי וועלכער רומענער, האָב איך זיך אויך געזאָרגט צו זיין אין װאָס מער פאריינען. בין אנומל?טן בין איך געווען מיטגליר אין אכטן היינט, א דאנק די באמיונגען פון מיין בא­רימטן פריינט, דער אויסגעצייכנטער פּעדא­גאָג, מאריום קיקאָש ראָסטאָגאן, הָאָב איך דעם כבוד צו זיין א מיטגליד בײ; ניין.. דאָס ניינטע פאריין, דאָס לעצטע, דאכט זיך מיר איז דאָס סאמע געווונטשנסטע; ס'אנט­שפּרעכט א גרויסע און ברענענדיקע נאציא­נאלע נויטווענדיקייט, דער לייענער וועט זיך באלד איבערצייגן, וי דרינגענר ס'איז געווען צו גרינדן אונדזער נייעם פאריין,

לאָמיר אָבער, דעם איניציאטאָר אויף. צו גרינדן דאָס דאָזיקע פאריין, גיבן דאָס װאָרט...

ומיר, גרינע רומענער, גייען אויפן סמך פון די פאלננדיקע געזונטע פּרינציפּֿן, פון נאציאָ­נאלן פּראָגרעס;

ליב צו האָבן זיין אייגן פאָלק, איז אן או­מעגלעכע זאך פאר אזוינעם װאָס פילט נישט קיין שנאה צו אנדערע פעלקער. א פאלק קען נישט פארעכענען אלס שונאים זיינע אייגענע חִסרונות: די שונאים זיינע, זענען אויסשליס­לעך נאָר די מעלות פון אנדערע פעלקער. דער­פון איז געדרונגען, אז א פאלק דארף נישט פארלירן די צייט אויף צו קלערן וי אזוי זיך אויסצובעסערן די חסרונות אוֹן וויאזוי צו קולטיווירן זיינע מעלות; ם'האָט עפּעס אנדערש צו טון, װאָס ס זאָל זיך אים בעסער לוינען; מ'באדארף אויסרעכענען און פארשווארצן די הפרונות פון די אנדערע פעלקער, אָדער גאנץ פּשוט אָפּלייקענען די מעלות זייערע. אזוי ארום דארף א פאָלק נישט קענען ליידן די אנדערע פעלקער, ווייל די עקזיסטענץ פון איין פאלק אי נישט געווענהט אין עפּעס אנדערש וי אינעם פּולשטענדיקן קאָמפּראָמיטירן פונעם צווייטן.

פון דאנען איז געדרינגען, די ברענענדיקע נויטווענדיסייט פונעם שטרענגסטן נאציאָנאלן עקסקלוזיוויזם.

דער מאן, וועקכער האָט קינדער מיט א פרוי פון אן אנדערער נאציע, אָדער פארקערט, פאָוועט אויס ביי זייער ברוסט אזעלכע פאך­זעענישן, וועלכע אויף דער העלפט וועלן זי ליב האָבן, ביז משוגע צו ווערן, דאָס פאָלק צווישן וועלכן ער האָט דערזען די ליכטיקע וועלט און אויף דֶער אנדערער העלפט, וועלן זי עס האסןז מיט פארביסנקייט.

זאָל דער גאָט פון אונדזערע אבות, אָפֿהיטן

א פּלאקאט, װי אלע פּלאקאטן, אויף וויים פּאפּיר, מיט שווארצע און רויטע, קלענערע און גרעסערע. אותיות און ער זאָגט אָן, אז דאָס יאפער יידישע מלוכה-טעאטער קומט קיין בו­קארעשט אויף א טורנע. פארן פּלאקאט שטייען פענטשן,| װאָס האלטן זיך אין איין בייטן, באלד דרייען זיך עטלעכע אוועק און גייען ווייטער, באלד קומען אייניקע צו, שטעלן זיך אָפּ און לייענען.

ס'איז פּונקט לעבן א טראמווייסטאציע

אויף קאלעא וואקארעשט, האלב אכט. אזייגער­

אינדערפרי. עולם פארט צו דער ארבעט.

א טונק? אויניקע פרוי אין א רויט ציטן טיכל,. לויענט שווייננדיק איבער דֶעם פּלאקאט און שמייכלט, לעבן איר שטייט א יונגער-מאן פון א יאָר 29 און שלונגט איִם. ממש מיט די אױיגן, דערנאָך פאריכט ער זיך מיט א גיכער באוועגונג פ'קאשקעטל,--- און כ'האָב ס'געפיל אז ער װאָלט גלייך געלאפן צו דער טעא­טער-קאסע. נאָר... ס'איז אָנגעקומען זיין טראמ­וויי.גאנץ נאָענט פארן פּלאקאט, שטייט א פּי­אָגערקע, אויף די שפּיצפֿינגער, און סטארעט זיך פאנאנדערצוקלייבן די אויבערשטע שורות. זי איז ניט אַליין, נאָר מוט איר ,באבושקע". אזוי זאָגט זי איר טאקע: ווארט א רנע בא­בושקע, אָט װעל איך דיר איבערלייענען,

כ'שטיי אביס? און א זייט. געלייענט האָב איך. שוין. נעכטן דעם פּֿלאקאט. איצט קוק איך נלויך און די מענטשנס פּנימער;. מאָדנע וי ט'האָבן זיך אויגן צענלאנצט.. ס'איז. אפילן ליכטיקער געװאָרן דער ווינטערדיקער אינדער­פרי. דער ווינט האָט צו מיר שוין אויך נישט

/. ל. קאראדזשיאלע

יה 107 איקוףיבלעטער" זייט 3 דער גייסט פון פארייניקן זיך, מוזן מיר מיט ארמ. 41,-= די מיטגלידערנס פונעם פאריין

די גרינע רומענער

סוי וואָסארא רומעגער אָדער סיי װאָסערע רו­מענערקע זיי זאָלן געבוירן אזעלכע מינים פאה" זעענישן.

דאָס זעגען די פּרינציפּן װאָס האָבן אונדו געפורט, ווען מיר האָבן אוועקגעשטעלט די יסודות פון אונדזער נייעם פאריין,

אונדזער נייער פאריין איז-גערופן אויפצווועקן דעם עפנטלעכן נאציאָנאלן גייסט, סאָלידארי­זירנדיק אלע רומענער; דעריבער האָפן מיר, ניין! נישט מיר האָפּן, מיר זענען זיכער, אז

אלע רומענער,-- און ווען מיר זאָנן אלע ומענער, מיינען מיר נישט אלע לעוואנטינער, וועלעבע שטעלן זיך פאה אלט

רומענער, נאר די אמתדיקע רומענער--- וועלן זיך צואוילן אייגצושרייבן זיך, איניינעם מיט זייערע משפּחות, אין אונדזערע רייען.

נאך דעם דאָזיקן גרונטלעכן אָנווייזן די מאטיוון, איילן מיר זיך צו געבן דא, אין די ענגע ראמען פונעם פּלאץ ואס מיר פארמאָגן, עטלעכע אויסצוגן פון די

סטאטוטן פון דעם פאריין די גריבנע רומענער"'

וועגן גאָטען, מיסגלידער. פון עחבלעס פֿון דעס פאריין

אין רומע­

ארט. 1.--- עס ווערט געגרינדעט 4 ן נאמען ,דו

ניע, א רומענישער פאריין, מיט גרינע רומענער".

אהט. 2-- פיי װער קען. זיך, אייגֿשליסן אין דעם דאָזיקן פאריין, אֶן אונטערשיד פון געשלעכט, עלטער, אָדער פּאָליטישע פארב, אוב ער איז א גרינער רומענער אָדער רו­מענערקע.

ארט 9-- דער עמבלעם פונעם פאריין איז א גרינער רומענער, ואס צעשמעטערט מיט שטאָלין, אונטער זיין קנאָפ?, דוי פון פארפרעמדקייט, וועלכע קריצט מיט. די ציין, און קוויטשעט.

קאפּיטל 2

וועגט רי פאַרפּליכטונגען פֿון. די /פאהיין מיטלידער בכרל

ארט. 4,-- די מיטגלידער, פון סיי װאָסער געשלעכט און עלטער, פונעם פאריין ,די גרינץ רומענער", זענען מחויב פיינט צו האָבן אלץ װאָס איז פרעמר און אלץ װאָס קומט פונעם פרעמדן, אלץ װאָס ס'איז נישט גרין-רומע­ניש אָדער װואָס ס'איז נישט פון א גרינעם רומענער. סע קומען דערנאָך עטלעכע ארטיקלען אוין וועלכע.סע ווערט גענוי אויסגערעכנט אלץ װאָס ס'איז נישט גרין-רומעניש און װאָס עס באדארף סיסטעמאטיש אָפּגעשטױיסן ווערן, פון סיי װאָסער מיטגליד פונעם פֿאריין, וי

למשלן נוט רומענישע געפילן, ניט רומענישע קוגסט, אידעען און גייסט נישט קיין רומענישע. רערגאָן:

ארט. 9.--- אן אויסנאם, פונעם דאָזיקן בל זענען די נישט-רומענישע קאפּיטאלן.

די סטאטוטן זעען פאָר צו גרינדן א פּובליצי­טעטס-אָרגאן פונעם פאריין, מיטן טיט? ,דער גריגער רומענער", אונטער דער אָנפירונג פון א קאמיטעט פון 40 מיטגלידער און דאָס קאָמיטעט זאָל האָבן אַלם פּרעזידענט מיין ווערטפולן מ. ק. ראָסטאָגאן. אין דעם קאָטיטעט וועלן נישט קענען פוגורירן מער פון העלפט זינדעריעריקע מיטגלידער,

די ציימונג ,דער גרינער רומענער" וועט רע­דאגורט ווערן פון אלע מיטגלידער פונעם פאריין; יעדער מיטגליד, ניט אָפּהענגיק פון אפּ­בארירן כאָטש איינמאָ? אין חודש מיט א ליים­ארטיקל.

ס'איז זעלבספארשטענדלעך וואָסארא אידעען עם באדארף פארשפּרײיטן ,דער גרינער רו­מענער"י

ווייטער ווייזן אֶן די סטאטוטן, אז תיכף

דאָס פאריין. פון ,די גרינע רומענער" וועט גרייכן צו הונדערט מיטגלידער, וועט עם זיך דערקלערן קאָנסטיטואירט און וועט זיך נעמען אויפוויילן דעם קאָמיטעט.

דוי­(!=

קאפּיטל 3

וופגן די פליכטן פון די מיגרעריעריקע טויטגלידער

ארט. 80.--- דִי מינדעריעריקע מיטגלידער פונעם פאריין, ניט אָפּהענגיק פון אלטער או! געשלעבט זענען מחוֹיב זיך צו האלטן װאָס ריינער.

ארט..51 זי וענען.. מחויבּ יצו. האלגן זייערע עלטערן פון ביידע געשלעכטן, פאָר­ציענדיק די וועלכע זענען אקטיווע מיטגלידער פונעם פאריין.

ארט.| 92.-- די וועלכע גייען אִין שול טארן זיך גישט שפּילן, בשום אופן, מיט פרעם­דע קאָלעגן,. זי מוזן זיך שפּילן נאָר מיט גרין­רוּמענִישע קאָלעגן, פֿאָרציענדיק די אקטיווע מיטגלידער. פונעם פאריין,

ארט. 86.--- די מינדעריעריקע מיטגלידעב פונעם פאריין זענען פארפליכטעט צו באקו­מען גוטע נאָטן נאָר ביי די לערער, גרינע רו­מענער, מיט פאָרצוג ביי יענע וועלכע זענען אַקטיווע מיטגלידער אין פאריין.

קאפּיט? 4

העגט דרי פּליכטן פֿון מיטגלידער פון} פּרויען­געשלעכטט

ארט. 40.-- די מיטגלידערנס פונעם פאריין זענען מחויב צו זיין צנועה'יש וי א רוימישע טאטראָנע.

דאָס יאסער יידישע מלוכה-טעאטער שפּילט אין בוקארעשט

קיין ,שליטה" מער, ס'איז מיר ווארעם גע­װאָרן פאר פרייד,

דאס יאסער יידישע מלוכה-טעאטער איז גאָר א יונגע אינסטיטוציע, אָבער מיט אן אל­טער-טראדיציע.-אױיפּגעווינט האָט. עס זיינע ערשטע כפּעקטאקלען טאקע אין דער וויג פון גאָלדפאדענס טעאטער, אין ,פּאָמו? ווערדע".

דער שוישפּילער-קאָלעקטיוו באשטייט. פון ס'רוב יינגע כוחות, וי למש? זשעני קעס­לער, שמערי לינשע, אראָן מארמאָר, מארטשעל פֿינקעלעסקו, אווראָם ראָטמאן, מארטשעל שטורם, סאנדי שערער, נאטאן בארבאלאטא, עטי. מארמאָר, נוצי שטורם, פאני ראטמאן, מאלי שטורם, בערקאָוויטש און אנדערע. ער באשטייט אויך פון פארמירטע געניטע אק­טיאָרז, וי אווראָם ניימארק, נושא גרופּ, רהל'ע העלער-שאפּירא, שפרה גאָלדענבערג, אורן פעגאַ? און רענע טרעמוריטש; און פון דעם וועטעראן שלמה פרידמאן.

די דריי. ספּעקטאקלען מיט וועלכע דער טע­אטער טרעט אויף אין בוקארעשט: ,,הערשעלע אָסטראָפּאָליער", גי בע ני מע ני קוקוריקו" און די פּראָזע, ליד און טאנץ-פאָרשטעלונג ,,גע­זאנג פאר שלום" זאָגן עדות, אז מיר האָבן

פֿאר זיך א יונגן, אָבֿער עונסטן טעאטעריאנ­סאמב? וװאָס האָט אסך אויפגעטון אין משך פון די צוויי יאר טעטיקייט, פאר וועלכן עס שטייען, פּוגְט דערפאר, גרויסע אויפנאבן און א ים פֿערספּעקטיוון.

באזונדערס די פּיעסע ,,הערשעלע אָסטראָפּאָ­לוער", רעזשיסירט מיט טאלענט פון ושעי ועלצער,--- די פּיעסע ואָם טראָגט דעם גאנצן חן פונעם באקאנטן לעגענדארן פאָלקס­פּערסאָנאזש--- אנטפּלעקט דעם פּאָטענציעפ­קינסטלערישן כוח פון א גאנצער ריי שׁוישפּי­לער און שוישפּילערנס,

הערשעלע, אליין, בער? דער בלעכער, ציפּ­קע זיין כלה, מיט זייערע אמתע חברים בו­ניע, דודיע, יאָסיע און לייזער דער בעליעגלה = די סומפּאטישע פּערטאָגאזשן--- וי אויך קלמן דער פּראָצענטניק, דער פּֿאָליציי און פייביש דער אויסנוצער,--- די נמאסע און לעכערלעכע,--- זענען רעאליזירט אויף א אוי­טענטיש-פאָלקסטימלעכן. אופן.

װאָס שייך דװאָסיען, קלמנס דינסטמיידל,

איז די רעזשיקאָנצעפּציע נישט קיין ריכטיקע.

אין דװאָסיען לוגט אייננטלעך די טראגישע רעאליטעט. פונעם נישט אויפנעקלערטן, בלן­טיק-עקספּלאָאטירטן. פּאָלקס-מענטשן, פון יע­

זענען מחויב צו ווערן גוטע רומענישע מאמעם.

ארט. 42-- זי זענען מחויב צו געבוירן געזונטע קינדער, לויטן פֿרעצעפּט פון אונ­דזערע זיידעס: א געזונטער מוח אין א גע­זונטן גוף.

ארט. 48,--- די מיטנלידערנס פונעם פאריין וועלכע זענען נאָך יונגע פריילנס, זענען מחויב חתונה צו האָבן נאָר מיט גרינע רומענער, פאָר­זציענדיק די אקטיווע מיטגלידער פונעם פאריין,

ארט. 44.--- אין פאל ווען א יונג פריילן וועט חתונה האָבן מיט א גרינעם רומענער וועלכער איז נישט אינעם פאריין, איז זי מחויב אים תיכף איינצושרייבן אלס מיטגליד אי|ן

פאריין.

ארט. 48'--- וי באלד א מיטגלידערן ווערט א מאמע, איז זי מחויב תיכף איינצושרייבן רדאָס קינר אינעם פאריין ,די גריגע רומענער";

ארטי 46.-- די פאריין-מיטגלידערנס זע­נעץן מחויב א נאָמען צו געבן זייערע קינדער מיט היסטאָרישע נעמען וי רעא-סילוויא, מי­בעריום, טשיטשן ראָנע, קאראקאלא, קאָרנעליא, קאטאנע א. אז. וו.

נען מחויב צו געבן זייערע קינרער א מוטער­לעכע דערציונג אין דער מוטער-שפּראך. בכן, אֶן שום תירו'ז, איז אסור צו פארטרויען דאָם דערציען פון די קינדער צו אנדערע גוווער­נאנטקעם וי גרינע רומענערקעס.

ארט. 48.= זי זענען אליין צו גיבן זויגן די קינדער, אָנזויגנדיק זיי אין דער זעלבער צייט מיט געפילן און אידעען גרין= רומענישע, לויט די דאַזיקע סטאטוטן.

ארט. 49.-- און פאל ווען א מיטגליר וועט קיין מילך נישט האָבן, אָדער צופעליק, דאָס ברופט-יװאָרצפ װועט ביי אים זיין פֿארשטאפּט, צי וועט זיין שטארק קיצלדיק, אָן שום תירוץ וועט ער נישט קענען נעמען א פרעמרע אם, וועלכע וואָלט געגעבן דעם קינד זויגן, פרעמ­דע מיילך, אָנזױיגנריק עס אין דער זעלבער צייט מיט פרעמדע אידעען און געפילן; נייערט װועט זיין מחויב צו נעמען אן אם א גרין-רן­מענערקע, פאָרציענדיק אז אקטיווע מיטגלידערן פונעם פאריין,

אינעם קאפּיטל וועגן די פליכטן פון די מיט­גלידער. פוֹן מענלעכן געשלעכט, צווינגן א­רויף די סטאטוטן די זעלבע פליכטן אויך פאר דִי טאטעס גלייך ווי פאר די מאמעס, א חוץ, זעלבסטפארשטענדלעך, די פליכטן בנוגע דעט געבן זויגן.

ס'פארשטייט זיך אז יעדער אָפּנוֹיג לגבי די סטאטוטיפליכטן פונעם פאריין, ברענגט מיט זיך מיט: צום ערשטן מאָל, אן אווערטיסמענט, דאָס צווייטע מאָ? א געלט-שטראָף, צום דריטן מאָל דאָס אויסשליסן, אין א פּלענארע זיצונג, פונעם שולדיקן מיטגליר, פונעם. פאריין ,די גרינע רומענער" און דאָס דערקלערן אים אלם פרעמד פון פאָלק.

דאָס עובר זיין אויף די פארפליכטונגען בנוגע דעם אָנזױיגן, דערפירט,. פונעם ערשטן מאָלן צוי דער שטראָף פון אויסשליסן.

נער צייט. פון איין זייט װי? מען זי וייזן א פארטעמפּטע פון די צרות, אָבער פון דער צוויי­טער זויט, דערשיינט זי וי א באוווסטזיניקע העלפערן פון הערשעלען מיט זיין חברותה. כאָטש ווא גרו און רחלע העלער-שואפירא (די אינטערפּרעטירער) באמיען זיך אין אִמֹתן צו פאראינערלעכן דװאָסיען(באזונדערס אין דריטן אקט), בלייבט אָבען ביים לעצטן אי נאליז א מון צעשפּאָלטנקייט,

מען וואָלט נאָך געדארפט זיך א רגע אֶכֵּי שטעלן אויפן פּראָגראם פונעם מוזיקאלישן קאָלעקטיוו, אויפן דעקאָר און די קאָסטומען, אויסגעפירט פון איזו שערף, און, נישט צו­לעצט, אויף דֶער אנפירונג פון נוצו גרונעא,

אונטערעטאנט איז. צו באמערקן, אז איינער א דערפרייענדיקער שטריך פונעם. אנסאמבל איז, די אינעווייניקסטע הארמאָניע ביים צו­זאמענשפּיל, כ'וואָלט בשום אופן נישט געקענט זאָגן, אז דער אָדֶער יענער האָט אריינגעטראָגן א דיסאָנאנס אינעם ספּעקטאקל.

די דאָזיקע אִינעװייניקע הארמאָניע פילט זיך נאָך כולטער אין ,,געזאנג פאר שלום". וי א רויטער פאָדעם ציט זיך די פרייד פוּן שלום­אויפבוי פונעם ערשטן עפּיזאָד, ביזן לעצטן כילר. דורך ליד און טאנ'ן ווערן געוויזן פּאר­שיידענע. אספּעקטן. פון אונדזער לאנד, פונעם גרויסן צעבליטן סאָוועטן-פארבאנד, פון אונ­טער די שווארץ פֿארוואָלקנטע הימלען אין קאָ­

סימעלע שניידער (סוף אויף זיים א)