זייט 2
א גרויסער נצחון פון די בויער
פונעם קאמוניזם
די וואסערן פון דער װאָלגע האָבן זיך פאראייניקט מיט די פונעם דאָן
איליעוורא(געגנט סטאלינגראד) 5(אגעריפּױעס) טאסס מעלדעט:
דעם 5יטן פעברואר איז פאָרגעקומען אויפן שאנטיער פוז דער פּאַמפּירונג-סטאציע פון קאר" פּאֲווקא, א גרויסער מיטינג מיט דער געלענג-י חייט פון שטעלן אין באטריב דעם ערשטן פּאָמפּירונגס-אגרעגאט און פון אָנהױיבן די פּאָמפּירונגס-ארבעטן פונעם דאָן אין דער אקומולירונגס-אָזערע פון קארפּאָווקא.
אויף דער געביידע פון דער קארפֿאָווקער סטאד צוע ווייזט אָן א גרויסער טאָוול, פאר די געסט, די רומפול?ע טאטן פון זיינע בויער: די פון טעראטאטענט-ארבעטן האָבן געגראָבן 12 מיליאָן מעטער-יקוב ערד, האָבן מאָנטירט 1980 טאנעס בויימאטעריא?ל, האָבן אויסגעפלאסטערט 6 מויזנט קוואדראטימעטער ברעגעס.
דער וואסער-ניוואָ פון דער נאָענט פון דער סטאציע, איז געווען דער זעלבער ווי דער ניוואָ פון פרילונג צייט, ווען די וואפערן וואקסן. פונעם הויכן מורעם, ווו עס געמינט זיך די פאָמפּירונגס-אינסטאלאציע, ווערן פּאָמפּירט אומאויפהערלעך, פיר שטארקע וואסער-פאלן. דאָס וואסער וואקסט מיט די אויגן קוקנדיק. עס האָט טאקע שוין צוגעדעקט א גרויס| טייל
פונעם שמח, פון דער צוקונפטיקער אקומולירונגסדאָזערע, גיבנדיק דעם אספּעקט פאר די ארויסהויבנדיקע בערגלעך. פון קליינע אינזלען.
טראָץ דער קאלטער צייט, באווונדערן מענטשן שעהנווייז דאָס דאָזיקע פּרעכטיקע בילד פון איבעראנדערשן די נאטור.
דעם מיטינג האָט געעפנט וויאזאָוויקאָוו, דער שעף פון דער פּאָליטישער סעקציע ביי דער דירעקציע פונעם קאנאל.
נאָכדעם האָט גענומען דאָס װאָרט טארכאד נאָוו, פון דער בוי-סעקציע אויפן דאָן, וועלכער האָט אָנגעוויזן אז דורכן ווילן פון דער באָלשע וויקישער פּארטיי און פונעם גרויסן סטאלין, אין געוואָרן א רעאליטעט א חלום פון יאָרהונדער" טער פונעם רוסישן פאָלק: די וואָלגע האָט זיך פארייניקט מיטן דאָן. דער ערשטער בוי פונעם קאמוניזם האָט באקומען לעבן.
די באטייליקנדיקע אויפן מיטינג האָבן אוואה ציאָנירט מיט אומבאגרענעצטער באגייסטערונג לבבוד י. וו. סטאלין. פון אלע זייטן האָב! אויפגעקלונגען אויסרופן; ,לויב דעם חבר סטאלין",, זאָל לעבן דער חבר סטאלין".
ליטערארישער נאכמיטאג אין דער בוקארעשטער יידישער פעדאגאגישער מלוכהישו?
וויפל מאָל די יידישע פּעדאגאָגישע מלוכהשׁול? האָט אָרגאניזירט מיט דער הילף פונעם ,איקוף" א באגענעניש מיט די לייענער, איז געה ווען זייער אינעטערעפאנט צו זיין אָנוועזנר ביי אזא געלעגנהייט. דאכט זיך אָבער, אז איינע פון די אינעטערעסאנטסטע איז געווען די באגעגעניש מיט די יונגע לייענער פון דער יידישער פּעדאגאָגישער מלוכה-שו? פון בוקארעשט, וואָס איז פאָרגעקומען מאָנטיק דעם 21-טן יאנואר ד.י.
דאָס איז נישט געווען א באגעגעניש ביי וועלכער נאָר די שרייבער האָבן גערעדט אָדער געלייענט פון זייערע ווערק. אויך די שילער האבן זיך כאטייליקט גאָר אקטיוו ארויסזאָגנדיק דיק זייערע מיינונגען און לייענענדיק פון זייערע שאפונגען. די באגעגעניש איז פאָרגעקומען אין א זייער באגייסטערטער שטימונג. די שי?ער האָבן זיך געפרייט מיט זייערע באליבטע שרייבער, געקוקט אויף זיי און נישט געגלויבט זייערע אויגן:, זאָל דאָס אמת זיין! דאָס זענען זיי טאקע? און זעט, זי זענען עס טאקע!"
דאָס ערשטע האָט געלייענט א ליד די שִׁיי לערין... אנטשולדיקט, דאָס ערשטע ליד האָט נישט געלייענט די שילערן באסיע קאלמאן--וועלכע האָט עס אָנגעשריבן,--- נאָר געלייעגט האָט עס איר פּראָפּעסאָר, דער חבר ד. רובין. זי אליין האָט זיך... געשעמט אריינצוגיין אין זאל ווו ס'איז פארגעקומען די באגעגעניש. ס'איז א לידל וואָס האָט נאָך נישט דערגרייכט א רייפן קינסטלערישן ניוואָ. אָבער עם איז אן עדות פון א טאלענט וואָס האָט די מעגלעכקייטֿן זיך צו אנטוויקלען. דאָס ליד איז איר ערשטע ארבעט און עס איז געווירמעט דעם געניאלן אומשטערבלעכן לערער פונעם ארבעטעריקלאס, וו. אי. לענין.
די יונגע באפיע קאלמאן זאָגט וועגן לענינען:
גי א שטורעסם-ויגט דיין געדאוס ויך צעז שפרייט,
דיין גאָמען איז געוועבט פון ארבעט און פון פרייך.
און ווייטער: דײַן גאָמען אויף. פאָנען און איו הערצער מווועבט,
הייוט. דיי געויוט. אין גרויסן סטאלין לעבט."
א כוואליע אפּלאָדיסמענטן האָט אָפּעגהילכט ווען חבֿר דוד רובין האָט געענדיקט דאָס ליר. און נישט נאָר די! האָבּן אזוי אויסגעדריקט.די.-פרייד. פאר חברטעס דערופאָלג, נאר אויך די אָנוועזנדיקע שרייבער סי" מעלע שניידער, א. שפּיגלבלאט, י. בערקאוויטש, . דובאָוויס האָבן מיט זייערע אפּלאָריסמענטן גלייך וי אויפגענומען אין זייערע רייען די צוקונפטיקע היפטערין...
נאָר אז איר מיינט אז די באגעגעניש איז פֿארגעקומען. גלאס. אַזוי זיך: מען האָט געד לויענט, אפּלאָדירט.--- און. שׁוון..,. זאָלט. איר מיר מוח? זיין,. קֶעֶנט. איר נִישְׁט. די שילער פֿון דער בוקארעשטער יידישער פּעראגאַגישער
מלוכה-שו?. זי זענען א חברה לעבעדיקע און הארבע קריטיקער. ווען זי נעמען זיך אנאליזירן א ווערק, קאָנט איר זיכער זיין, אז זיי טוען עס
גאנץ ערנסט. באסעלע האָט'טאקע נישט געאיילט אריינצוגיין אין זאל. מיט
א פלאמענדיק פּנימ? האָט זי זיך אריינגעגנבעט ערשט דעמלט ווען חבר י. בערקאָוויטש האָט אָנגעוויזן אויף די מעלות און חסרונות פונעם
. ליד, און אויף די מעגלעכקייטן פון איר וויי
טערדיקער אנטוויקלונג. זי האָט אָבער געה מיינט אז מען האָט שוין לאנג אָנגעהויבן צו לייענען עפּעס אנדערש...
נאָך דער דיסקוסיע ארום חברטע באסיעט ליד, האָט חבר שפּיגלבלאט געלייענט זיין איה בערזעצונג פוז רוסיש ,לענין און די זון", א צפון-לעגענדע פון איוואן נעכאדא, און פראגמענטן פון זיין ליד ,די מעשה פונעם וואלד"; חברטע סימעלע שניידער האָט געלייענט איר ליד .אין א 80-טער דעצעמבער-נאכט" און חבר י. בערקאָוויטש האָט געלייעגט זיינע לידער: אין צוג", ,דאָס פּאסטעכ?" און די סקיצע פריינט און פריינטשאפט".
די ,,קריטיקער" פון דער שו?, האָבן געשטעלט פראגן וועגן קונסט, טעמאטיק און מען איז געווויר געװאָרן אז נישט נאָר איינער פון די שילֶער חברט זיך' מיט דער מוזע... ידי שרייבער האבן געענטפערט אויף די פראגן און האָבן הויפּטזעכלעך אָנגעוויזן אז מען קאָן געפינען טעמעם פאר לידער, פאר סקיצעס, דערציילונגען אָדער ראָמאנען אין דעם נייעם ברויזנדיקן ארום. ,אָפטמאָל, האָט געזאָגט חבר בערקאָ" וויטש, טרעפן געשעענישן וואָס ס'איז כדאי צו דערציילן וועגן זיי. מען דארף נאַר וויסן וויאזוי ארויסצונעמען דאָס וויכטיקסטע פון דעם ואס עס געשעט, וועלכעס זאָל אָפּשפּיגלען דעם גאנג פארויס פון דער געזעלשאפט און ס'איז נישט וויכטיק צי מען גיט איבער פּינקטלעך די נעמען פון וועמען מען שרייבט."
נאָך דעם. וי די שרייבער האָבן געלייענט פון זייערע ווערק און נאָך די דיסקוסיעס, האט מען באשמועסט און באשלאָסן צו שאפן א ליטערארישן אלבום אין וועלכן. עם וועלן ווערן פארשרובן די?יטערארישע פּרווון פון די שִילער פון דער בוקארעשטער. יידישער פּעדאגאָגישער מלוכה-שול. די גרופּע-שרייבער האָט, אין נאָמען פון צענאק? פון די יידישע שרייבער, גענומען אויף זיך די התהייכות צוצושטעלן דעם אלבום.
די באגענעניש װואָס קומט. פאר צווישן די שולער מיט די יידישע שרייבער,-איז א ווענדפּונקט אין דער. ריכטונג פון אן. אָרגאניזירטער קולטור-טעטיקייט אין דער יידישער מלוכה-שול א סטימולענט פאר קינדער וועמענס טאלענטן עס האָבן די ברייטסטע מעגלעכקייטן, אויפצובליען, צו באזינגען אונדזער אלעמענם גליקלעכע' צוקונמט, דא אין אונדזער היימלאנד
די ר. 5 ר
= ו+
ש. שטיין
נר. 188
יפון די פאלקס-דעמאקראטישע לענדער
די' אוטוויקלונג פון דער מאשינען איגרגסטריע אין דער אונגארישער פאָלקסירעפּובליט 1
די אינדוסטריע פון דער אונגארישער פאָלקסרעפּובליק האָט אָנגעהױיבן צו פּראָדוצירן מא" שינען וועלכע פלעגן ביז איצט ניט פּראָדוצירט ווערן אין לאנד.
פֿאריאָרן האָט די אוזינע פאר?אנדווירטשאפטלעכע מאשינען ,עמאג", אָנגעהויבן צו פאבריצירן קאָמביינען.
זי האפ אָנגעהויבן צו פאבריצירן מעכטיקע טראקטאָרן אויף קייטן,' אױיטאָבוזן, א נייעם טופ לאָקאָמאָטיוו פאר פּערזאָנען-צוגן א. א. וו.
דאָס יאָר וועט מען אָנהוױיבן- פאבריצירן מכשירים צו בוירן אין דער טיף פון 1000--0 מעטער און הוידנדיקע?לאסטיאויטאָס. די אוזינע ,באמערט" וועט פאבריצירן מאשינען פאר אבאטאזש אין די שאכטן. די אוזינע פון קישקונפעלשעהאזא וועט פּראָדוצירן מכשירים פאר פּעטראָל-טאָנדעס.
צ
1 רי ראויאָפּיײיירווג כּוו וי רערופער אט דער פאָלקס-רעפּובליק בולגאַריע
אלץ מער דערפער פון דער פ. ר. בולגאריע ווערן ראדיאפיצירט. איצט זענען געבליבן ווינציק הייזער פון די לאנדווירטשאפטלעכע פּראָדוקציע-קאָאָפּעראטיוון וואָס זאָלן נישט
האָבן קיין רעטשעפּטאָרן.
און די לעצטע 5 יאָר זענען ראדיאפיצירט געװואָרן 600 דערפער. רעטשעפּטאָרן עקיסטירן אין בערך 70.000 הייזער. אין משך פונעם יאר וועט דאָס פאבריצירן סעריענווייז די רעטשעפּטאָרן דורך דער נאציאנאלער
=
אינדוסטריע דערמעגלעכן, אז די ראדיאָפיצירונג זאָל געמאכט ווערן אין א שנעלערן טעמפּאָ.
: אין דער כיגעזישער פּאָלקס-רעפּובליק בוט זי
די ערשטע באן פאר לקינדער
וי עס מעלדעט די ראדיאָ-סטאנציע פּעקין,. בוט מען ביי דער סטאנציע בוהעדו פון דער כינעזישער אייזנבאן טשאן-טשון די ערשטע אייזנבאן פון כינע פאר קינדער.
די אייזנכאן װועט אינגאנצן באדינט ווער פון די שילער פון די אייזנבאן-שולן.
מען בויט דעם ערשוסן קיגעםאטאָגראפּישן ססּר. דיא פון דער פּאָלקס-רעפּובליק אַלבאניע
ביים קיגעמאטאגראפישן סטודיא ,אלבאניא" איז פארענדיקט געוואָרן דער גרעסטער טיי? פון די בוי-ארבעטן. אין דער זעלכער צייט ווערן מאָנטיהט די מאשינען. די הױפּט-ארבעטן ווערן איצט געמאכט אין דער צענטראלער געביידע, וועלכע פארנעמט א שטח פון 2.500 ק. מ. די בוי-ארבעטן פונעם דאָזיקן קינעמאטאָגראפישן סטודיא, וועלכער איז דאָס ערשטע פון דעם מין אין אלבאניע, האָבן אנגעהויבן אין חודש יולי פונעם פארגאנגענעם יאָר.
דער דאָזיקער סטודיאָ וועט פּראָדוצירן פּילםזשורנאלן,. פילמֶען און דאָקומענטארזפילמען
וועגן נייעם לעבן אין דער פאָלקסירעפּובליק אלבאניא. ער וועט פּראָדוצירן יעדעס יאר 12 קורצע זשורנאלן און איינעם אָדער צוויי לענגערע דאָקומענטאר-פילמען. ער וועט אויך סינקראניזירן אין דער אל?באנישער שפּראך פארשידענע אויסלענדישע פילמען.
ב ר איל א
פאר א קורצער צייט איז ביים יידישן דעמאקראטישן קאָמיטעט פון בראילא. פאָרגעקומען א רעצענזיע וועגן חבר?ודאָס בראָשור ,די ברידער פון די ווילעס און די ברידער פון די צעלטן". דער רערנער, בערנפעלד דאן, האָט אונטערגעשטראָכן דעם גרויסן חילוק צוויִשן רייכן לעבן פון דער יידישער בורזשואזיע פון ישראל? און דעם לעבן פון די אויסגענוצטע ארבעטנדיקע מאסן, אָנװוייזנדיק דערביי אז די דאָזיקע לאגע איז ספּעציפיש דעם קאפּיטאליסטישן. סיסטעם פון און ארבעטלאָזיקייט.
די ליידן פון די יידישע מאסן--- האָט דער
רעדנער אָנגעוויזן--- זענען א באווייז פון דער פארברעכערישער ציוניסטישער פּראָפּאגאנרע
וועלכע זוכט צו.פארפירן די יידישע אָרנטלעכע ארבעטימענטשן פון אונדזער לאנד אין קאפּיטאליסטישן ישראל.
ס'האָט געפאָלגט א קינסטלערישער פּראָגראם מיטן אָנטיי? פון א קינסטלערישער עסיפּע פונעם סינדיקאט פֿאר האנד? און קאָאָפּעראציע.
ס'זענען אָנוועזנד געווען איבער 200 יידישע? ארבעט-ימענטשן.
קאָרעספּ. פינקעלשטיין ביאנקא
קימפולונג
שבת דעם 9יטן פעברואר, איז ביים קימפּולונגער יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט פאָרגעקומען א קולטורעל-קינסטלערישע מאניפעס" טאציע. דער חבר א. שפּיגלבלאט האָט גערעדט וועגן דעם ווערק פון מענדעלע מוכר ספרים מסעות בנימין השלישי". דער רעדנער האָט פארנליבן מענדעלעס בנימין מיט די היינטיק בנומינס, די פארפֿירטע פון דער ציוניסטישער פראפּאגאנדע, אָנווייזנדיק אויף דער אקטואלוזעט פון מענדעלעס ווערק.
גע
ס'האָט געפאָלגט א קיטסטלערישער פּראָגראם אויסגעפירט פוז דער ארטיסטישער עקיפּע פונעם קימפּולונגער יידישן דעמאָקראטישן קאה מיטעט איניינעם מיט דעם אָרקעסטער פון סינדיקאט פון האנד? און קאָאָפּעראציע.
דער יידישער ארבעטנדיקער עולם, וועלכער איז אָנוועזנד געווען אין זא?, האָט ווארעט אויפגענומען דעם קולטורעלן אָוונט און זיך געווונטשן אזעלכע מאניפעסטאציעס זאָלן פאָרקומען וואָס עפטער.
ט ע קוט ש
דער יידישער. דעמאָקראטישער קאָמיטעט פון טעקוטש האָט אָרגאניזירט, אין זאל ,,חיה ליפ שיץ",.א סימפאַזיאָן-*./ד. ט!;לְאֲמִיר רע מאסקירן די ליננערישע לאָזונגען פון די נא" ציאָנאליסטישע ציוניסטן".
דער חבר מארטשעל? שטאָפּלער האָט דערעפנ.ט דעם סימפּאָזיאָן און די חברים בערבער
ישראל? און לוטפאק אייבער האָבן אנטוויקלט די טעמע. ס'האָט געפאָלגט אן ארטיסטישער פּראָגראם אויסגעפירט פון א מיליטערישער עקיפּע. ם'זענען אָנוועזנד געווען איבער 800 יידישע ארבעטימענטשן. קארעספּ. וו. גרינבערג
סוטשעאווא
די טעג איז פאָרגעקומען א קולטור-קינסטלערישע מאניפעסטאציע אָרגאניזירט פונעם ארטיקן יידישן דעמאָקראטישן קאָמיטעט און ,איקוף".
דער ח' פּראָפעסאָר ראָרליך האָט געהאלטן א פאָרטראג וועגן די דערגרייכונגען אויף אלע געביטן פון דער נאציאנאלער עקאָנאָמיע אין דער ר. ם. ר. די יאָריפּלֿענער 1949.---1950, האָבן דערמעגלעכט דאָס איבערגיין צום פינףיאָריפּלאן. דאָס ערשטע יאר פונעם פינףדיאָרפּלאן האָט שוין צו פארצייכענען באדיימנדיקע דערגרויכונגען. און איבערשטייגונגען צו וועלכן עס האָבן, בּאגלייך מיט די רומענישע ארכעטער און פון די מיטלעבנדיקע פעלקער, אויך יידישע
ארבעטער בייטגעראָגן. דער רעדנער. שרטייכט
אונטער אז דער לעבנסיסטאנדארד פון די ארבעטימענטשן אין דער ר. פ. ר. בעסערט זיך פון טאָג צו טאָג, צום אונטערשיד פון דעם. מוזעראבלען צושטאנד פון די ארבעטער אין די קאפּיטאליסטישע?לענדער און בתוכם ישׁהאל?. כדי צו אילוסטרירן די טרויעריקע לאגע פון. ישרא? לייענט ער פאָר א בריוו װאָס דער ח'.חיים מערלינג האָט נאָרוואָס פון דאָרט באה קומען.
פארטראג זענען געזינגען און רעצוטירט געװאָרן פארשידענע פֿאָלקס-לידער; דערנאך האָט ח' צאליק גרינבערג א פראגמענט פון מענדעלעס ,, קליינע מענטשעלע".
קארעספּ.. סאפיע. גינגאָלד