זייט 4

.איקוףיבלעטשר"

מיט וואס די אטלאנטישע דיפּלאמאטן באשעפטיקן זיך

(סוף פֿון. וט ו) נאָך קלאָרער זאָגט ער דאָס אין אנדערע ערטער: מען זאָ? אָנהויבן די מלחמה וװואָס פרי­

ער! תיכף! גראו האָט געשריבן אין 8-טן נואר: ,איך בין געקומען צום אויספיר, אז ם'איז געקומען דאָס קריטישע יאָר". ,,דאָס קרי­

טישע יאָר איז אָנגעקומען", שרייבט ער נאָכ­אמאָ? דעם 9יטן יאנואר. דעם 29יטן מערץ זאָגט ער דאָס נאָכאמאָ?: ,נאך מיין מיינונג איז געקומען די צייט עס זאָל שוין אויסברעכן די מלחמה."

אין זייערע אינטימע זשורנאלן, ואס זי טראכטן נישט אז זיי ועלן פא רעפנטלעכט ווערן, זאָגן די מלחמה-צינדער דאָס וואָס זיי וואגן נישט צו זאָגן אין דער עפנטלעכקייט,

וויי? זיי ווייסן אז די ברייטע שיכטן פון די פעלקער ווילן גישט קיין מלחמה.

יאון זיינע פֿארצייכענונגען, האָט גראו גע­וויזן, אז ער אי דער אנהע ער פון, דרי מיז ליטערישע אָפּעראציעס אין דעם יאָר, מיטן באז נוצן פון אל?ע מיטלען פון פירן די מלחמה". גראו האָט אויך צוגעגרייט פּלענער, וויאזוי מען זאָ? פירן די מלחמה. זיינע פּלענער זענען: פריער אָדֶער שפּעטער דארפן מיר אריינדרינ­

גען אין דער הױיפטארען נע פון די מיליטערישע אָפּעראציעם און צו פֿאראליזירן די ברעגעס פונעם שטילן אָקעאן דורך אטאקעס פון דער לופט און פונעם ים."

די דאָזיקע פּלענער האָט גראו געמאכט, צו­גרייטנדיק זיך צו דער באראטונג אין פראנק­פֿורט אם מיין פון די אָנפירערס פון די אמע­

ריקאגער שפּיאָנאזש-דינסטן פון א דאָרט

איז גראו געוואָרן פֿאָרזיצער פונעם, קאָמיטעט פאר פראגן פון אויסער א וויכטי­קייט." דאָרט האָבן זיך געשאפן אויך סוב"

קאָמיטעטן פון ימיט די פראגן

וועלכע איינער באשעפטיקט זיך פון באנוצן די אטאָמישע, כע­מושע און באקטעריאָלאגישע וואפן. און אן אנדערער פובקאמיטעט וועלכער הייסט: ,,שוואך באוואָרנטע ערטער" האָט די אוי ײ: צושטעלן די צילן פאר

וי עס זעט זיך דערפון, האָט דער ג גראו געהאט גאר וויכטיקע אויפגאבן אי

זאמענהאנג. מיטן צוגרייטן די: ער איז אויך געווען גאָר נאענט צו די קרייזן פונעם ווייסן הויז. פון דעסטוועגן האט מען

אים געמוזט אָפּזאָגן,. וויי? דורך זיין שולד, (המשוך)

עם איז דאָ נאך איינער, וואָס איז נישט

קיין דירעקטער אָנפירער פון דער פּֿאָליצײי,

אָבער ער האָט מער דעה, וי אלע פּאָליציואָג­פירער צוזאמען.

זיין נאָמען איז פיִרסט. ער אָניסט.(זשאבאָטינסקי, דריי. דיך איבער אין קבר!). דער דאָזיקער' פירסט האָט היַנט די הױיפּט-דעה אין דֶער ווארשעווער קהלה. ער טראָגט נישט קיין ארעם-באנד(אָפּאסקע) גייט אין שטיוול, אָן קיין נאהייקע ריהט ער זיך נישט. אזוי זעען אוים אלע געסטאפּאָ-לייט, און ער איז איינער פון יענע לייט.

אגב זאָל דא דערמאָנט ווערן צו אונדזער גרויסער בושה, צו אונדזער ביטערער קלאָג, אז אין דער געסטאפּאָ ארכבעטן עטלעכע הונדערט וידן--- אלם געהיים"אגענטן.

איז אָט, אז די הױפּטדאָנפירער האָבן זיך אזוי אויפגעפירט, וואָס האָבן געזאָלט טאָן דיי איבעריקע פּאָליצייאישע הינט? זיי האָבן דאך געמוזט ווייזן, אז זיי זענען געטריי, אז זיי טון זייער ארבעט כשלימות.

און נאָכדעם וי מען איז פארטיק געוואָרן מיטן בינט? דייטשישע פּליטִים און מיט צענד­ליקער מויזנטער אומגליקלעכע פון די ,פּונקטן" -= האָט מען זיך גענומען צו די בעטלער.

די געשיכטע פוז די בעטלער און ווארשעווער געטאָ איז איין שטיק פּיין, איין שטיק אומגליק. איך נעם זיך נישט אונטער איבערצוגעבן כאטש אין א קליינער מאָס דעם חורבן, װאָס דאָס דאָזיקע צרעת האָט אָנגעמאכט אין יירישן לעבן.

זי זענען געלעגן נאקעטע און האלב-ינאקעטע איבער די ווארשעווער גאסן. נישט קיין מענטשן, נאָר וויסטע געשפּענסטער. דער טויט איז מיט זי מיטגענאנגען אויף יעדן טריט און שריט. זיי האָבן געוויינט און געשריגן, געקלאָגט און געזונגען. אויף די טראָטוארן, אין די רינשטאָקן אויף די הייף-- ווו ס'איז נאָר געווען ערגעץ א?אָך== זענען געווען בעטל?ער--- אלטע

איז א רעוויזי­

זענען נאָכאמאָ? אויפגעדעקט געוואָרן די אי מעריקאנער אימפּעריאליסטישע מלחמהיפּלענער. די פעלקער וועלכע ווילן שִלום האָבן נאָכאטאָל ארויסגעזען דעם ,שטארקן ווילן צו שלום" פון וועלכן עס האלט אין איין רעדן טרומאן, טשורטשיק, אטשעסאָן און קאָמפּאני.

און די אימפּעריאליסטן ווייסן גאנץ גוט אז די פעלקער שטיצן נישט זייערע משוגענע פּלע­

נער. גראו. אליין האָט געמוזט אָנערקענען:; ,מיר דארפן נישט אריינפאלן אין א טעות און

גלייבן אז די רוסן לעבן אין נויט; דער לעבנס­ניוואָ פונעם רוסישן פאלק וואקסט." אפילו אין מערב-ידייטשלאנד, אין וועלכן די אימפּע. ריאליסטן האָבן אסך געהאָפּט, ווי? מען אויך נישט קיין מלחמה. אט װאָס ער זאָגט וועגן דעם אין א פֿארצייבענונג פון 4יטן יולי 1981: ,דורכנייענדיק דורך א דאָרף, האָב איך זיך אָפּגעשטעלט רעדן מיט א געוועלבער וועלכער

האָט מיר געגעבן צו פארשטיין אז ער האָט נישט ליב די אמעריקאנעף." און ווייטער: ,איך האָב זיך צוריקגעקערט שטארק באזאָרנט,

וויי? איך האָב מורא אז די מערהייט דייטשן

האָבן די זעלבע מיינונג." וגע די מיטלען צו באנוצן זאָנט גראו: {אונרזערע איונפארמאציע-דינסטן דארפן גע­

פינען און מיטיילן אי די רעאליזירונגען אי די שוואכע זייטן פונעם שונא. מיר דארפן באנוצן

סיי װאָס פאר א מיט? אויף צו צעשטערן דעם צוטרוי און די איבערגעגעבנקייט פון די סאָ­וועטישע מענטשן, לגבי זייער רעזשים. דורך אמת און ליגן דארפן מיר פארסמען די גע­וויסנס פון די מענטשן".

דאָס אויפרעקן די פּלענער און די מיטלען דוֹרך וועלכע זיי ווילן זיי רעאליזירן, לערנען די שלום-ליבנדיקע פעלקער צו פארשטארקן זייער| וואכזאמקייט. דאָס געזעץ וועגן די הונדערט מוליאן דאלאר, האָט אונדז שוין געוויזן אויף

וואָסארא נידערטרעכטיקע עלעמענטן זי באזיר

פּרייז אויף מאראנצן, ברויט און קעז..

זיך אויף צו דערפולן זייערע פארברעכעו רישע

כוונות. די פעלקער וועלן אזוי ארום קעמפן רי פאבריטן אין ישר מיט נאך מער אימפּעט אָפּצוהיטן דעם שלום| תל-אביב.(ספּ.)--- די שיך-פאבריקן א און נישט צולאָזן די מאָדערנע קאניבאלן צו| ירושלים, געלי-ארצנו" און ,,סאָבאטשעווסקי" פא רניכטו דו קולטור-אוצרות וװואָס זיי האָבן| וי אויך 90 פּראָצענט פון ֿ שיך-פאבריקן געשאפן אין משך פון הונדערטער יאָרן, און און. לאנד, האָבן זיך געשלאָסן צוליב מאנגל דאָס נויע שייגע לעבן. װאָס זיי שאפן זיך עם| אין רוישטאָפן. קנאפּע טויזנט ארב עטער זענען אצינד. געבליבן ארבעטלאָ!.

--ח-ח--רר-ח---יי-חי-ח---- יייז--יזחלזחחחחחיחילי לדיי ייר יי

זחחיייזזזחיזחייי

נר. 176

בריוו פון ישראל

רי צװײ בר'וו ועלכע. מיר רריסקן ראָ איבּער, האָט באקומען פון ישואל חבר פאָגעל אדאָלף פֿון סיגעט, ספיטאלולוייגאס וֵר. פ8וֹ.

ליעבע פאני און מישו!

װיר האָבן אייך שוֹין אייניגע בריעף גע­שריבן אונד. דערויף גאר קיין אנטװאָרט בא­קימען. שיינט דאָס דער זאטער גלייבט נישט דעם הונגעריגען. איך אונד אויך אסתר האָבען אייך גיבעטין. איר זאָלט פּראָבירן עפּעם אראג­זשירן, מיר זאָלן קענען צו אייך צוריק פאָרען. מיר. זענין דאָך ארבייטער אין אין סאטו-מארע ביי דער פּארטיי אין אויך ביים סינדיקאט קען מען דאָך אונזער הערשין. וויפיע? מאָה? ער פלעגט זיין אויסגעצייכנט. ווען איר זאָלט נאָר וועלין וועט איר שוין גיקענט עפּים טון. רדא שמיסט מען דאָס איר איןז רומעניען מיזט גא­ראנטירן פאר אונז.

מיר קענין הונגער אין בעטין נישט גאָרנישט אין

נישט?אדען אזוי פיעל ארבייט. הערשי. פארדינט איך האָב מורה דאָם ער זאָל נישט באקימען קיין לונגען-פעהלער. איך בעט אייך אראנזשירט., פאר אונז מיר זאָלין קענין צוריקפֿאָרען.= איר דארפט אייך נישט פאָרכטן מיר וועלין נישט זיין דאָרט אויף אי קאָפּ. הערשי וועט ארבייטן ער איז דאָך א גו טער מעכאניקער.

שוין

ער

וואָם מאכט

מישו שׁו

ר 7 י' לאציקא? נו אין וי שִׁפּירט זיך מיטען מאָגען?

וּ ווארטן אינז וי ונעלסטן

גיטע בשורה שוקע.:

אמש

איין

= 1

אין ישראל

מיט תלד-אביב.

שטיגן מיט

דער 6 פּראָצענט,--- הערינג מיט 0

פּרייז

פּראצענט. פ'איז אויך

הורבו וארשטע

און

יונגע, פרויען און קינדער. דאָס רובֿ קינדער,

קינדער, קינדער! אָנהוױיבנדיק ביי 35 יאָר און ענדיקענדיק בי 18, 16. זי האָבן, אליין פארפאסט קלאגילידער און

קלאָג-געזאנגען. די קלאָג-לידער האָבן זיך אויף פארשידענע קולות, געטראָגן פון אינדערפרי ביז ביינאכט פון איין נאס אין דער אנדערער אריין, פון איין הויף אין אנדערן, פון איין שטוב צו דער אנדערער.

בלוט האָט זיך געגאָסן פון מענטש, ווען מען איז דורכגעגאנגען די גאס און געזען, וואָס די היטלעריסטישע מערדער האָבן געמאכט פון אונדזער פאָלק. נישט אלע זענען געווען פּראָפּעסיאָנעלע בעטלער. דער הונגער, דִי נויט, דער עלנט, האָט טויזנט און צענדליגער טויזנטער משפּחות געברענגט צו דער דאָזיקער טרויעריקער מדרגה. די בעלהיטובות אונדזערע, די כל??-טוער, די עסקנים, האָבן גע­פרעסן און געזויפט. פארשווענדעריש געשיט מיט געלט אין פארדעכטיקע נאכטללאקאלן, א רומגעשלעפּט זיך מיט זונות, מיט וועלכע דאָס געטאָ האָט געווימלט--- און די בעטלער זענען געפאלן וי פליגן. געלעגן אין די נאסן טויטער­הייט עטלעכע טעג צוגעדעקט מיט פּאפּיר ביז מען האָט זיי אויפגערוימט. דאָס שרעקלעכסטע זענען געווען די טויטע קינדער, וואָס האָבן זיך געוואלגערט אין די גאסן, וי געהרגעטע קע.

צו זיי, צו די בעטלער הייסט עס, האָט זיך אויפן צווייטן, צי אויפן דריטן טאָג פון גירוש גענומען די יידישע פּאָליצײ. מען האָט זיי געכאפּט אין די גאסן, וי מען כאפּט הינט. נאָכגעיאָגט זיי, וי דער הינט-שלעגער. יאָגט נאָך זיינע קרבנות, זיי האָבן זיך געפּרוווט אויסבאהאלטן אין די חורבות פון די באָמבאר­דירטע הייזער, אין די אָפּטריטן, אין די מיסט. קאסטנס, אין די קוימענס אויף די דעכער,

יועדן ערלעכן

אבער דער הונגער איז געווען שטארקער פון זײי. ער האָט זיי ארויסגעטריבן אין די גאסן אריין, און דא האָט שוין געווארט אויף זיי

דעם ,פּולקאָווניק" שערינסקיס באנדע. מען האָט זיי ארויפגעוואָרפן אויף די תליה-וועגענער, וו מען ווארפט ארויף געשטאָרבענע נבלות. דער­ביי געשלאָגן און געממתט.

דאס אלץ איז געגאנגען פּלאץ.

זעקם טויזנט יידן א טאָג, האָבן זיך דו היטלעריסטישע הינט-שלעגער געהייסן צושטעלן. און דער פֿאן ,פּולקאָווניק" שערינסקי צוזאמען מיט לעיקין און שמערלינגען האָבן זיך אונטער­גענומען צוצושטעלן נישט זעקס, גאנצע צען טויזנט א טאָג.

א ווילד אכזריותדיק געיעג, עפּעס א משוגע­נער שדים-טאנץ, וװואָס מען קאָן עס גאָר נישט איבערגעבן מיט מענטשלעכע ווערטער. אצינר איז עם געמאכט געווארן אויף אן אנדערן אופן: פון איין זייט האָט מען געכאפּט אין די גאסן,. און פון דער אנדערער זייט האָט מען גענומען אָפּשליסן גאנצע גאסן און בלאָקירן הייזער. פארטאָג האָט עס זיך אָנגעהויבן, עס זאָל קיינער נישט האָבן קיין צייט ארויסצו­ראטעווען זיך.

אֶט איז א בילד: די נאנצע גאס איז טויט, אלץ לינט ערגעץ ווו כאהאלטן, פארמאכט און פארשטיקט. אלץ זוארט מיט אן איינגעהא?טע­געם אָטעם, מיט טויט-שרעק אין די אויגן אויפן פינצטערן גזר, ואס איז אױיסגעגאָסן געוואָרן. און פּלוצלינג א וויסט געשריי, א געפייפעריי און א יאָגעניש.

דאָס זענען די יידישע הינט אריינגעפאלן אין א הויף, וי טשינגיס-כאנס האָרדעס, און מיט ווילדע, שכורע קולות גענומען שרייען, אז אלע איינוווינער זאָלן אראפּגיין אויפן הויף.

אויפן אומשלאג­

וא­

-פו

ליבע פאגי, ענדלעך באקומען עטלעכע שורות פון ריר! כ'האָב זוי געשלונגען וי א פיש שליננט וואה סער. אויף א מאָמענט האָב איך מיך ווידער געפילט צווישן אייך. כ'האָב גענלייבט אז איך לעב װוידער איבער די שיינע רגעס פון רומע­ניע, ליבע פאני, ווען דו זאָלסט וויסן װאָס עס באדייט פאר מיר אייערער א בריוו פון דאָרטן... וואָלסטו עפטער געשריבן. דאָ, כאָטש כ'בין א גנוטער עלעקטריקער(א ,סטאכאנאוויסט" וי חברים פלעגן מיך רופן) פארדין איך נישט אפילו אויף א שטיק? ברויט. ס'טוט מיר נאָך מער וויי קוקנדיק אויף מיין בידנער מאמע וי זי קומט אום פאר הונגער און קעלט און פון דער נעץ פונעם געצעלט. זי מאכט זיך פארווורפן אז זי איז שולדיק וואָס מיר זענען געקומען אין דעם דאָזיקן לאנד ואס איז פו? מיט צרות און פֿורעניות. ווען איך זאָל מיך קענען זען צוריק אין רוֹ­מעניע, צוויס אייך, װאָלט איך געווען דער גליקלעכסטער מענטש אויף דער וועלט. דאָרטן, ווייסט נישט אפּצושאצן די פרייהייט וועלכע איר פארמאָגט. ווען איר זאָלט פארזו דעם טעם פון איין טאָג ,פרייחייט" אין יש ראל, װאָלֿט איר געקושט די ערד פון רומע­נוע. נאָר וואָס זאָל איך אייך ן מּ מיט מיינע צרות. איך בעט דיך צו מטון אלעס מעגלעכע כדי מיך פון דאנען צו

פארשטארקט זיך אלץ די קריזע

יערן טאָג שטייגט דער יקרוח איץ ישראל

זינט עטל

ט ' ארמויפֿונג שׁום פארטיילונג

מט נישט פאָר. קיין יש. אין עכו, רמלה

1 * יטסי­זעט איז איינגעפירט ג!

= += 1

פון און א ריי אנדערע ש וואָרן א נאָרמע אוי אויף א מענטש.

י­

טי א האלב ברויט

אל וערן געשלאָסן

אויך די ביסקוויטן-פאבריק ,פרומין", וועט אין די נאָענטסטע טעג געשלאָסן ווערן צוליב דער אויבנדערמאנטער סיבה. אין רמלה האָט זִיך געשלאָסן דוי צעמענט-פאבריק. די ארבעטער האבן שוין זינט צוויי חדשים נישט באקומען

אלע יונג און אלט, גרויס און קליין און רייך. מען זאָל זיך שטעלן איינער אַנדערן, לויט דער רייע,

ערע דאָקומענטן.

אין א

{ אָרעם אונטערן וועט מען נאָכזען זיי­ווער ס'האָט די דאָקומענטן ארדענונג, דער וועט בלייבן אויפן. אָרט

בל מִיט געשרייען און מיט פייפעריי האָבֿן זיי זיך נישט באגנוגט, די יירישע געסטאפּאָ" לייט, זי זענען געלאָפן איבער אלע שטאָקן, ארויסגעשלעפּט פון די שטובן, אראָפּגעשלעפּט פון די בוידעמער, פון די קעלערס און... געהויבן האנדלען. פאר געלט האָט מען זיך געקאָנט אויסקויפן. אין די ערשטע טעג איז דער פּרייז פון א ,קאָפּ?" געווען פון 80 ביז 100 זלאָטעס.

שפּעטער האָט עס געשטיגן אויף 500 זלאָטעס. דערנאָך. אויף טויזנט און היינט, ווען איך שרייב די שורות, קאָסט שוין א ,קאָפּ" פונף טויזנט זלאָטעס. אנדערע ווילן אינגאנצן נישט קיין געלט. זיי פארלאנגען--- בריליאנטן, נאָל­דענע דאָלארס און דעסגלייכן. די דאָזיקע רייכע זונדלעך האָבן שוין היינט אזוי פי? אָנראבירט אוןי אָנגעגנבעט, אז קיין קלענערע מטבעה, ווי פינף הונדערט זלאָטעס, איז ביי זיי נישטאָ.

אט איז א סצענע, וי אזוי דאָס יאָגעניש און כאפּעניש איז פאָרגעקומען.

נישט אלע איינוווינער האָבן געוװאָלט פאר­לאָזן די שטובן. ווער ס'האָט זיך פאריגלט, ווער ס'האָט זיך באהאל?טן און ווער ס'האָט זיך דורכן בוידעם ארויסגעקריגן אויפן דאך. צווישן די, ואס האָבן זיך ארויפגעקריגן אויפן דאך איז אויף נאָוואָליפּיע גאס געווען אויך א יונגע פרוי. די פּאָליציאנטן האָבן זי באמערקט. האָט איינעם דאָס הארץ נישט געלאָזט רוען און ער האָט דוקע געוואָלט ברענגען פאר א קרבן אויף היטלערס מזבח. ער האָט דאָס געהאלטן פאר א הייליקן חוב, היטלער האָט באפוילן אויסצו­מאָרדן יידן דורך יידישע הענט-- מוו עס א יידישער פּאָליציאנט מקיים זיין.

(המשך קומט)

לגניי ב,,

פּאָליגראפישער צענטער נה. 8-= אינדוסטריעלע מלוכה-אונטערנעמונג.

דאד: 5ס סאו מסחמזאז-- 3 זא 6וח8ח201168 תוותדאם)